Νόμοι — ΦΕΚ A' 101/2020

Σκοπός του μέρους πρώτου είναι η θέσπιση του νομοθετικού πλαισίου για την ανάπτυξη, ανάδειξη και προώθηση του καταδυτικού τουρισμού στην Ελλάδα με ταυτόχρονη διασφάλιση της προστασίας, διατήρησης και αξιοποίησης του φυσικού και πολιτιστικού υποθαλάσσιου περιβάλλοντος της Χώρας με βάση τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.

Οι ορισμοί του παρόντος μέρους είναι οι εξής: α. Ο «καταδυτικός τουρισμός αναψυχής» είναι ειδική μορφή τουρισμού, η οποία περιλαμβάνει υποβρύχια περιήγηση σε κάθε υδάτινη περιοχή της ελληνικής επικράτειας συμπεριλαμβανομένων της θάλασσας, των εσωτερικών υδάτων (λίμνες, ποταμοί, σπήλαια), των προστατευόμενων υποθαλάσσιων χώρων, των καταδυτικών πάρκων και των επισκέψιμων ενάλιων, ενδοποτάμιων ή ενδολιμναίων αρχαιολογικών χώρων ή ιστορικών τόπων, ναυαγίων είτε παλαιότερων είτε νεότερων των 50 ετών από τη βύθισή τους και των ελεύθερων τεχνητών υποβρύχιων αξιοθέατων. Οι υδάτινες περιοχές επιλέγονται από τους επισκέπτες-τουρίστες, που συνδυάζουν τις διακοπές τους με ατομικές ή οργανωμένες καταδύσεις με συγκεκριμένο εξοπλισμό και τεχνικές, καθώς και με την εκμάθηση ή την καθοδήγηση κατάδυσης ή με την περιήγηση επιφανείας με μάσκα και αναπνευστήρα (snorkelling) με σκοπό την εξερεύνηση του υποβρύχιου βυθού και της υποθαλάσσιας γεωμορφολογίας για λόγους αναψυχής, άσκησης και απόκτησης γνώσεων και εμπειριών. β. Το «Συμβούλιο Καταδυτικού Τουρισμού» είναι μόνιμο συμβουλευτικό όργανο που αναφέρεται στον Υπουργό Τουρισμού και στελεχώνεται από επιστήμονες με γνώση και εμπειρία σε ζητήματα που άπτονται του καταδυτικού τουρισμού, στελέχη των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Τουρισμού, από έναν (1) πάροχο καταδυτικών υπηρεσιών αναψυχής εγγεγραμμένο στο μητρώο του άρθρου 8 του ν. 3409/2005 (Α΄ 273), καθώς και από - κατά περίπτωση - έναν εκπρόσωπο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. γ. Ο «πάροχος καταδυτικών υπηρεσιών αναψυχής» είναι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες κατά την έννοια του άρθρου 6 του ν. 3409/2005. δ. «Αξιοθέατα καταδυτικού τουρισμού» αποτελούν τα υποθαλάσσια αξιοθέατα που ευρίσκονται ή κατασκευάζονται εντός της ελληνικής επικράτειας και μπορούν να αξιοποιηθούν ως πόλοι έλξης τουριστών που ταξιδεύουν στο πλαίσιο του καταδυτικού τουρισμού, όπως είναι οι επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι του άρθρου 6, τα ναυάγια του άρθρου 7, τα ελεύθερα τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα του άρθρου 8 του παρόντος, καθώς και τα καταδυτικά πάρκα του άρθρου 13 του ν. 3409/2005. ε. «Εθνικό δίκτυο καταδυτικών αξιοθέατων» αποτελεί το σύνολο των οργανωμένων επισκέψιμων αξιοθέατων του καταδυτικού τουρισμού αναψυχής της Χώρας. στ. Ως «είδη καταδυτικού τουρισμού» νοούνται ιδίως η αυτόνομη ή καθοδηγούμενη κατάδυση με αναπνευστικές συσκευές, η ελεύθερη κατάδυση, η περιήγηση επιφανείας με μάσκα και αναπνευστήρα (snorkelling), η υποθαλάσσια περιήγηση με σκάφη υποβρύχιας περιήγησης, η παρατήρηση του βυθού με πλοία διαφανούς πυθμένα (glass bottom σκάφη) ή με άλλα τεχνικά μέσα, που έχουν ως σκοπό την εξερεύνηση του υποβρύχιου βυθού με τους ζώντες οργανισμούς και την υποθαλάσσια γεωμορφολογία του για λόγους αναψυχής, άσκησης και απόκτησης γνώσεων και εμπειριών.

Ο καταδυτικός τουρισμός αναψυχής περιλαμβάνει την άσκηση υποβρύχιας δραστηριότητας σε κάθε υδάτινη περιοχή της ελληνικής επικράτειας με αναπνευστικές την επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων περιοχών που βρίσκονται γειτονικά στα καταδυτικά πάρκα, ανεξαρτήτως βάθους κατάδυσης, με την επιφύλαξη των οριζομένων στην παρ. 2, καθώς και στα άρθρα 6 και 7 και στην παρ. 6 του άρθρου 13.

Ο καταδυτικός τουρισμός αναψυχής απαγορεύεται:

Οι καταδύσεις αναψυχής με αυτόνομη καταδυτική συσκευή απαγορεύονται σε περιοχές: α) διέλευσης ή αγκυροβολίας πλοίων, β) γυμνασίων ή άλλων δραστηριοτήτων πολεμικών πλοίων ή προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, γ) διενέργειας πλόων εκμισθούμενων μηχανοκίνητων θαλάσσιων μέσων αναψυχής και σε απόσταση εκατό (100) μέτρων εκατέρωθεν των σημείων εκκίνησής τους, δ) όπου επιβάλλονται απαγορεύσεις από νομοθετήματα κήρυξης θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών ή από τους κανονισμούς διοίκησης και λειτουργίας ή τα σχέδια διαχείρισης των αρμόδιων διαχειριστικών αρχών τους, ε) όπου υπάρχουν υποβρύχια καλώδια ή εγκατεστημένα συστήματα οργανισμών κοινής ωφέλειας, στ) όπου η λιμενική αρχή, με αιτιολογημένη απόφασή της, επιβάλλει απαγορεύσεις για λόγους ασφάλειας πλοίων ή προσώπων.

Ο καταδυτικός τουρισμός αναψυχής επιτρέπεται υπό όρους και προϋποθέσεις σε συγκεκριμένα οικολογικά ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήματα σύμφωνα με τους νόμους 1650/1986 (Α΄ 160), 3044/2002 (Α΄ 197), 3937/2011 (A΄ 60) καθώς και την υπ’ αριθμ. 33318/3028/1998 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Γεωργίας, Εμπορικής Ναυτιλίας και Πολιτισμού (Β΄ 1289).

Η οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών ενάλιων αρχαιολογικών χώρων πραγματοποιείται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού μετά από γνώμη των αρμοδίων Κεντρικών Συμβουλίων του ίδιου Υπουργείου.

Το Συμβούλιο συγκροτείται από: δύο (2) επιστήμονες με αναγνωρισμένη γνώση και εμπειρία σε θέματα που άπτονται του καταδυτικού τουρισμού, έναν (1) υπάλληλο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έναν (1) υπάλληλο του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, έναν (1) υπάλληλο του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, έναν (1) υπάλληλο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, έναν (1) υπάλληλο του Υπουργείου Τουρισμού, έναν (1) εκπρόσωπο των ερασιτεχνικών συλλόγων αυτοδυτών και έναν (1) πάροχο καταδυτικών υπηρεσιών αναψυχής εγγεγραμμένο στο μητρώο του άρθρου 8 του ν. 3409/2005 (Α΄ 273). Στο Συμβούλιο συμμετέχει κατά περίπτωση και εκπρόσωπος του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ), σε περιπτώσεις που εμπίπτουν στο πλαίσιο αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Το Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού, στην οποία ορίζονται τα μέλη με τους αναπληρωτές τους, καθώς και ο Πρόεδρος με τον αναπληρωτή του.

Για τη συμμετοχή των μελών στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου δεν καταβάλλεται οποιαδήποτε αμοιβή ή αποζημίωση.

Το Συμβούλιο υποστηρίζεται γραμματειακά από δύο (2) υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Τουριστικής Πολιτικής του Υπουργείου Τουρισμού.

Οι αρμοδιότητες του Συμβουλίου Καταδυτικού Τουρισμού είναι οι εξής:

Το Συμβούλιο έχει πρόσβαση σε κάθε στοιχείο που είναι απαραίτητο για την επιτυχή άσκηση των αρμοδιοτήτων του. Οι δημόσιες υπηρεσίες και οι φορείς διαχείρισης των επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων και των καταδυτικών πάρκων διευκολύνουν την ακώλυτη πρόσβασή του σε αρχεία και βάσεις δεδομένων και συμβάλλουν, με την παροχή στοιχείων και πληροφοριών, μετά από αίτηση, και με κάθε νόμιμη επιφύλαξη για την προστασία προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.

Με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των Υπουργείων Πολιτισμού και Αθλητισμού και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από γνώμη του αρμόδιου Κεντρικού Συμβουλίου κηρυγμένοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι χαρακτηρίζονται ως επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι (ΕΕΑΧ).

Με όμοια απόφαση παρέχεται η δυνατότητα κατάρτισης προγραμματικών συμβάσεων πολιτισμικής ανάπτυξης κατ’ εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87), με τις οποίες εξειδικεύονται τα έργα, προγράμματα και υπηρεσίες πολιτιστικού χαρακτήρα εντός των ΕΕΑΧ, καθώς και τα ζητήματα οργάνωσης, διαχείρισης, επίβλεψης και εκμετάλλευσης των επιτρεπόμενων στους χώρους αυτούς δραστηριοτήτων, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Εάν για τους ιδρυόμενους ΕΕΑΧ δεν έχει ορισθεί φορέας διαχείρισης με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού ή με προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, ως φορέας διαχείρισης νοείται η αρμόδια εφορεία εναλίων αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Η φύλαξη των ΕΕΑΧ γίνεται από προσωπικό της αρμόδιας αρχαιολογικής υπηρεσίας σε συνεργασία με τη Λιμενική Αρχή, όπου αυτό απαιτείται, στο πλαίσιο άσκησης των αστυνομικών της καθηκόντων.

Στους ΕΕΑΧ επιτρέπονται αποκλειστικά και μόνο:

Τα χρησιμοποιούμενα για καταδύσεις αναψυχής σκάφη αναχωρούν για την κατάδυση από συγκεκριμένο σημείο και επιστρέφουν στο ίδιο, χωρίς, κατά την διάρκεια της παραμονής τους στον ΕΕΑΧ, να προσεγγίζουν άλλο σημείο της ξηράς ή άλλο σκάφος. Τα σημεία αναχώρησης και επιστροφής μπορούν να φυλάσσονται από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία.

Το προσωπικό της αρμόδιας αρχαιολογικής υπηρεσίας της παρ. 4 μπορεί να πραγματοποιεί οποτεδήποτε κατά την κρίση του σωματικό έλεγχο και έλεγχο στις αποσκευές των επισκεπτών και των συνοδών τους, καθώς και στα χρησιμοποιούμενα για καταδύσεις αναψυχής σκάφη, τόσο στο σημείο αναχώρησης και επιστροφής, όσο και εντός του χώρου του ΕΕΑΧ ή και κατά τον πλου από και προς αυτόν. Απαγορεύεται στους επισκέπτες να φέρουν ανιχνευτές μετάλλου στο βυθό. Απαγορεύεται επίσης η ύπαρξη ανιχνευτών μετάλλου στα σκάφη και στα σημεία του χώρου του ΕΕΑΧ του προηγούμενου εδαφίου. όρους του Κανονισμού.

Στα ναυάγια πλοίων και αεροσκαφών, που έχουν βυθισθεί προ των τελευταίων πενήντα (50) ετών, επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνον η καθοδηγούμενη ή οργανωμένη από παρόχους καταδυτικών υπηρεσιών αναψυχής ελεύθερη ή αυτόνομη κατάδυση ή περιήγηση επιφανείας με μάσκα και αναπνευστήρα (snorkelling) και η παρατήρηση του βυθού με πλοία διαφανούς πυθμένα ή άλλα μέσα παρατήρησης του βυθού, καθώς και η ιδιωτική περιήγηση επιφανείας με μάσκα και αναπνευστήρα (snorkelling).

Κατά την κατάδυση στα ναυάγια της παρ. 1 απαγορεύεται στους καταδυόμενους η οποιαδήποτε επέμβαση ή αλλοίωση στα ναυάγια, καθώς και η συλλογή, αποκομιδή ή και απλή μετακίνηση οποιωνδήποτε αντικειμένων από τα ναυάγια της παρ. 1 ή τον βυθό πέριξ αυτών.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Αθλητισμού, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, και κατά περίπτωση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, καθορίζονται οι όροι της κατάδυσης στα ναυάγια της παρ. 1 ή σε ομάδα ναυαγίων της παρ. 1 ή σε μεμονωμένο ναυάγιο της παρ. 1, ο τρόπος γνωστοποίησης των καταδύσεων στην εφορεία ενάλιων αρχαιοτήτων και οι λοιπές υποχρεώσεις των παρόχων καταδυτικών υπηρεσιών αναψυχής και των επισκεπτών.

Επιτρέπεται η πρόσδεση στα ναυάγια της παρ. 1 πλωτήρα χρώματος πορτοκαλί με το ειδικό σήμα ή της διεθνώς αναγνωρισμένης σημαίας υποδήλωσης καταδύσεων (κόκκινη με άσπρη διαγώνια γραμμή).

Με άδεια της λιμενικής αρχής, κατόπιν υποβολής μελέτης αγκύρωσης και τοπογραφικού διαγράμματος κατά του συστήματος συντεταγμένων ΕΓΣΑ 87, επιτρέπεται η εποχιακή πρόσδεση πλησίον των ναυαγίων της παρ. 1 κοινόχρηστων ναυδέτων για χρήση από τα σκάφη, που χρησιμοποιούνται για τις καταδύσεις, ώστε να αποφεύγεται η αγκυροβολία, υπό τον όρο να μην επέρχεται οποιαδήποτε αλλοίωση ή κίνδυνος αλλοίωσης στα ναυάγια. Η μόνιμη τοποθέτηση ναυδέτων είναι δυνατή σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 14 του ν. 2971/2001 (Α΄ 285). Τα ναύδετα φέρουν την κατάλληλη σήμανση σύμφωνα με τις υποδείξεις της υδρογραφικής υπηρεσίας και της υπηρεσίας φάρων.

Κατά τη διενέργεια καταδύσεων στα ναυάγια της παρ. 1 απαγορεύεται η αγκυροβολία οποιουδήποτε σκάφους σε απόσταση εκατό (100) μέτρων από την επιφανειακή σήμανση των καταδύσεων. Σε ναυάγια της παρ. 1, όπου υπάρχουν ποντισμένα ναύδετα σύμφωνα με την παρ. 5, απαγορεύεται η αγκυροβολία οποιουδήποτε σκάφους σε απόσταση εκατό (100) μέτρων από αυτά.