Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 107/2020

Type Προεδρικό Διάταγμα
Publication 2020-06-06
State In force
Source ΦΕΚ
Reform history JSON API

Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2017/159 (Ε.Ε.) του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2016. H ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1.

Τις διατάξεις:

του κοινοτικού δικαίου» (Α΄ 34),

Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κωδικοποιήθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α΄ 98).

2.

Το αριθ. πρωτ. 2242.7-1.3/74349/2019/15-10-2019 έγγραφο της Διεύθυνσης Ναυτικής Εργασίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και τις αριθ. πρωτ. 18/29-10-2019 και 199/17-10-2019 επιστολές της Πανελλήνιας Ένωσης Πρακτικών Πλοιάρχων και Κυβερνητών πάσης τάξεως Ε.Ν. (Π.Ε.Π.Π.Κ.Ε.Ν.) και της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας (Π.Ε.Π.Μ.Α.), αντιστοίχως.

3.

Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

4.

Την υπ’ αριθμ. 70/2020 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ύστερα από πρόταση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Σκοπός - Αντικείμενο Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι η προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας (Ε.Ε.) 2017/159 του Συμβούλιου της 19ης Δεκεμβρίου 2016 για την υλοποίηση της συμφωνίας για την εφαρμογή της σύμβασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας του 2007, σχετικά με την εργασία στον τομέα της αλιείας που συνάφθηκε στις 21 Μαΐου 2012 μεταξύ της Γενικής Συνομοσπονδίας Γεωργικών Συνεταιρισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COGECA), της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας των Ενώσεων Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF) και της Ένωσης Εθνικών Οργανώσεων Επιχειρήσεων Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Europêche) [ΕΕ L 25/31.1.2017, σελ.12 επ.].

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ

Άρθρο 2

(Άρθρο 1 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159) Για τους σκοπούς του παρόντος διατάγματος ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

επεξεργασία ψαριών ή άλλων έμβιων ενάλιων πόρων,

εκτός από την αυτοσιτιστική αλιεία και την ερασιτεχνική αλιεία,

Υγείας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δια των Υπηρεσιών τους,

η αρμόδια αρχή με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των ενδιαφερόμενων εργοδοτών και εργαζομένων, και ειδικότερα με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις ιδιοκτητών αλιευτικών πλοίων και αλιέων, εφόσον υπάρχουν,

ο οποίος, αναλαμβάνοντας την εν λόγω ευθύνη, συμφώνησε να αναλάβει όλα τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους ιδιοκτήτες αλιευτικών πλοίων δυνάμει του παρόντος διατάγματος, ανεξαρτήτως του εάν κάποιος άλλος οργανισμός ή πρόσωπο έχει αναλάβει ορισμένα από τα καθήκοντα ή τις ευθύνες εξ ονόματος του ιδιοκτήτη αλιευτικού πλοίου,

προσλαμβάνεται ή εργάζεται με οποιαδήποτε ιδιότητα σε αλιευτικό πλοίο υπό τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 3, εξαιρουμένων ωστόσο των πλοηγών και του προσωπικού ξηράς που εκτελεί εργασίες επί προσορμισμένου αλιευτικού πλοίου,

σύμβαση πρόσληψης ή άλλη παρεμφερής συμφωνία, ή οποιαδήποτε άλλη σύμβαση διέπει τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας ενός αλιέα επί αλιευτικού πλοίου,

που είναι εγγεγραμμένο σε ελληνικό νηολόγιο ή βιβλίο εγγραφής μικρών σκαφών, οποιασδήποτε φύσεως, ανεξαρτήτως της μορφής κυριότητας, και χρησιμοποιείται ή πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς της εμπορικής αλιείας,

ισάλου σε απόσταση ίση προς το 85 τοις εκατό του ελάχιστου πλευρικού βάθους μετρούμενου από τη γραμμή της τρόπιδας, ή το μήκος από το πρωραίο άκρο της στείρας έως τον άξονα του κορμού του πηδαλίου επί της ισάλου αυτής, εάν είναι μεγαλύτερο· στα σκάφη που σχεδιάζονται με κεκλιμένη τρόπιδα, η ίσαλος επί της οποίας υπολογίζεται το μήκος αυτό πρέπει να είναι παράλληλη προς την ίσαλο σχεδιασμού,

στην εμπρός και την πίσω κάθετο· η εμπρός κάθετος συμπίπτει με το πρωραίο άκρο της στείρας στην ίσαλο επί της οποίας μετράται το μήκος (L)· η πίσω κάθετος συμπίπτει με τον άξονα του κορμού του πηδαλίου επί της ισάλου αυτής,

τη διακυβέρνηση του αλιευτικού πλοίου,

αναλαμβάνει την πρόσληψη ή την τοποθέτηση αλιέων εξ ονόματος των πλοιοκτητών ή ιδιοκτητών αλιευτικών πλοίων,

του ιδιωτικού τομέα που αναλαμβάνει την απασχόληση ή την πρόσληψη αλιέων με σκοπό τη διάθεσή τους στην υπηρεσία ιδιοκτητών αλιευτικών πλοίων οι οποίοι τους αναθέτουν τα καθήκοντά τους και εποπτεύουν την εκτέλεση των εν λόγω καθηκόντων,

λιμένα σε λιμένα της αλλοδαπής ή αντίστροφα, καθώς και ο πλους μεταξύ των λιμένων της αλλοδαπής. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Άρθρο 3

(Άρθρο 2 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159)

1.

Εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά, οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος εφαρμόζονται:

ασκούν δραστηριότητες εμπορικής αλιείας,

στο ίδιο πλοίο με τους αλιείς που αναφέρονται στην περίπτωση α΄ με σκοπό τη διασφάλιση της προστασίας της συνολικής ασφάλειας και υγείας.

2.

Σε περίπτωση αμφιβολιών σχετικά με το εάν ένα πλοίο ασκεί δραστηριότητες εμπορικής αλιείας, το ζήτημα αποφασίζεται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατόπιν διαβούλευσης.

Άρθρο 4

(Άρθρο 3 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159)

1.

Οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος δεν ισχύουν για αλιείς που εργάζονται σε αλιευτικά πλοία του άρθρου 3, τα οποία παραμένουν κατά κανόνα στη θάλασσα για χρονικό διάστημα μικρότερο των τριών (03) ημερών, έως την 15η Νοεμβρίου 2022.

2.

Η εφαρμογή του παρόντος διατάγματος δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επαρκή αιτιολογία για την υποβάθμιση του γενικού επιπέδου προστασίας των εργαζομένων στους τομείς που καλύπτονται από το δίκαιο της Ε.Ε. κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος.

Άρθρο 5

(Άρθρο 4 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159) Καμία διάταξη του παρόντος δεν θίγει οιονδήποτε νόμο, συλλογική σύμβαση εργασίας, διαιτητική απόφαση ή έθιμο, ή οιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των πλοιοκτητών ή ιδιοκτητών αλιευτικών πλοίων και αλιέων, η οποία διασφαλίζει στους αλιείς ευνοϊκότερους όρους από αυτούς που προβλέπονται στο παρόν διάταγμα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΩΝ ΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΠΛΟΙΩΝ, ΠΛΟΙΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΩΝ

Άρθρο 6

(Άρθρο 5 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159)

1.

Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του π.δ. 281/1996 «Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας κατά την εργασία στα αλιευτικά σκάφη σύμφωνα με την Οδηγία 93/103/ΕΚ του Συμβουλίου της 23ης Νοεμβρίου 1993» (Α΄ 198).

2.

Ο ιδιοκτήτης του αλιευτικού πλοίου έχει τη συνολική ευθύνη να διασφαλίζει την παροχή των απαιτούμενων πόρων και μέσων στον πλοίαρχο ή κυβερνήτη για την τήρηση των υποχρεώσεων του παρόντος διατάγματος. ευθύνες του πλοιάρχου ή κυβερνήτη περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

εργασιών των αλιέων υπό τις βέλτιστες συνθήκες ασφάλειας και υγείας,

υγείας στα πλοία και η κατάρτιση για την ευαισθητοποίηση σε θέματα υγείας και

αφορούν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την τήρηση φυλακών και τους συναφείς κανόνες ναυτικής τέχνης.

4.

Ο ιδιοκτήτης του αλιευτικού πλοίου δεν απαγορεύει στον πλοίαρχο ή κυβερνήτη να λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες είναι, κατά την επαγγελματική κρίση του πλοιάρχου ή κυβερνήτη, αναγκαίες για την ασφάλεια των αλιέων επί του πλοίου ή για το πλοίο και την ασφαλή του πλοήγηση και λειτουργία.

5.

Οι αλιείς συμμορφώνονται προς τις σύννομες εντολές του πλοιάρχου ή κυβερνήτη και τα εφαρμοστέα μέτρα ασφάλειας και υγείας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ ΠΛΟΙΑ

Άρθρο 7

Κατώτατο όριο ηλικίας (Άρθρο 6 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159)

1.

Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του π.δ. 407/2001 «Μέτρα για την προστασία των νέων που απασχολούνται με σχέση ναυτικής εργασίας στο ναυτιλιακό και στον αλιευτικό τομέα για την προσαρμογή προς την Οδηγία 94/33/ΕΚ.» (Α΄ 289) και του π.δ. 62/1998 «Μέτρα για την προστασία των νέων κατά την εργασία, με σχέση μη ναυτικής εργασίας, σε συμμόρφωση με την Οδηγία 94/33/ΕΚ.» (Α΄ 67).

2.

Ως κατώτατο όριο ηλικίας για την εργασία σε αλιευτικό πλοίο ορίζεται το 16ο έτος, υπό την προϋπόθεση ότι το ενδιαφερόμενο νεαρό άτομο δεν υπόκειται πλέον σε υποχρεωτική φοίτηση που επιβάλλεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Για τα αλιευτικά πλοία ολικού μήκους μέχρι 15 μέτρα, επιτρέπεται η εκτέλεση ελαφρών εργασιών σε νεαρά άτομα ηλικίας τουλάχιστον 15 ετών, μόνο εφόσον αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο προγράμματος επαγγελματικής κατάρτισης ή κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών και μόνο υπό τους όρους τους παρόντος και των διατάξεων των αναφερομένων στην παρ. 1 διαταγμάτων.

3.

Το κατώτατο όριο ηλικίας για την ανάθεση εργασιών σε αλιευτικά πλοία, οι οποίες ενδέχεται, λόγω της φύσης τους ή των συνθηκών υπό τις οποίες εκτελούνται, να συνεπάγονται κινδύνους για την υγεία, την ασφάλεια, τη σωματική, διανοητική ή κοινωνική ανάπτυξη, την εκπαίδευση ή την ηθική υπόσταση των νέων, είναι τουλάχιστον τα 18 έτη.

4.

Τα είδη των εργασιών στα οποία εφαρμόζεται η παράγραφος 3 του παρόντος καθορίζονται σύμφωνα με το π.δ. 407/2001 και το π.δ. 62/1998.

5.

Η εκτέλεση των εργασιών που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος από την ηλικία των 16 ετών, και υπό την προϋπόθεση ότι οι νέοι δεν υπόκεινται πλέον σε υποχρεωτική σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία φοίτηση, μπορεί να επιτρέπεται σύμφωνα με το π.δ. 407/2001 και το π.δ. 62/1998, υπό τον όρο ότι διασφαλίζεται η πλήρης προστασία της υγείας, της ασφάλειας, της σωματικής, διανοητικής και κοινωνικής ανάπτυξης, της εκπαίδευσης και της ηθικής υπόστασης των ενδιαφερομένων νέων και ότι έχουν λάβει επαρκείς ειδικές οδηγίες ή επαγγελματική κατάρτιση και έχουν ολοκληρώσει βασική εκπαίδευση ασφάλειας πριν από την άσκηση καθηκόντων στη θάλασσα, με ευθύνη των πλοιοκτητών ή ιδιοκτητών αλιευτικών πλοίων, τηρουμένων των απαιτήσεων των διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 5 του π.δ. 407/2001 και της παραγράφου 5 του άρθρου 7 του π.δ. 62/1998. Βασική εκπαίδευση – πιστοποίηση σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Διεθνούς Σύμβασης για τα «Πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών, 1978» (Δ.Σ. STCW, 1978) γίνεται αποδεκτή ως προς τις απαιτήσεις βασικής εκπαίδευσης ασφαλείας πριν την άσκηση καθηκόντων στη θάλασσα.

6.

Η απασχόληση αλιέα κάτω της ηλικίας των 18 ετών για εργασία κατά τη νύχτα μεταξύ των ωρών 22:00 και 07:00 ή μεταξύ των ωρών 23:00 και 08:00, κατ’ επιλογή του πλοιάρχου ή κυβερνήτη του αλιευτικού πλοίου, απαγορεύεται. Εξαίρεση από τη συμμόρφωση με τον περιορισμό περί νυχτερινής εργασίας επιτρέπεται, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 7 του π.δ. 407/2001, όταν:

των αλιέων που αφορά, σύμφωνα με τα θεσπισμένα προγράμματα και χρονοδιαγράμματα, και χορηγείται η δέουσα ανάπαυση ή

εκπαίδευσης απαιτεί την εκτέλεση καθηκόντων τη νύχτα, και χορηγείται η δέουσα ανάπαυση.

7.

Καμία από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγει τυχόν υποχρεώσεις που απορρέουν από την κύρωση διεθνών συμβάσεων εργασίας, που εξασφαλίζουν όρους υψηλότερου επιπέδου προστασίας για τους νέους αλιείς που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.

Άρθρο 8

Ιατρικές εξετάσεις (Άρθρα 7, 8, 9 της Συμφωνίας του Παραρτήματος της Οδηγίας (E.E.) 2017/159)

1.

Κανένας αλιέας δεν εργάζεται σε αλιευτικό πλοίο χωρίς ιατρικό πιστοποιητικό σε ισχύ το οποίο βεβαιώνει ότι είναι ικανός να εκτελέσει τα καθήκοντά του στη θάλασσα. Το ιατρικό πιστοποιητικό εξουσιοδοτούνται να εκδίδουν ιατροί που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο εξουσιοδοτημένων ιατρών που τηρεί το Γραφείο Ευρέσε ή του Εθνικού Συστήματος Υγείας ή ιδιώτες. Κατά την άσκηση της ιατρικής τους κρίσης, οι ιατροί απολαμβάνουν πλήρους επαγγελματικής ανεξαρτησίας για την εκτέλεση διαδικασιών ιατρικής εξέτασης.

2.

Με το ιατρικό πιστοποιητικό, ο τύπος του οποίου ως προς τα στοιχεία του περιεχομένου αυτού παρατίθεται στο Παράρτημα του παρόντος, βεβαιώνεται ότι:

επιδεινωθεί ή να τον καταστήσει ανίκανο για υπηρεσία στη θάλασσα ή να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την υγεία άλλων προσώπων στο πλοίο,

που ο αλιέας ασκεί καθήκοντα φυλακής σε ειδικότητες προσωπικού καταστρώματος ή μηχανοστασίου πλοίου και η αντίληψη χρωμάτων αυτού, είναι ικανοποιητικές για τα καθήκοντα επί πλοίου.

3.

Η εξέταση για την έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού διενεργείται χωρίς δαπάνες του αλιέα, εκτός αυτού που είναι ιδιοκτήτης του αλιευτικού πλοίου και γι’ αυτή ο ιατρός λαμβάνει υπόψη τις οικείες Διεθνείς Οδηγίες, όπως την τελευταία έκδοση των Οδηγιών της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων σχετικά με την έκθεση στο θόρυβο και στη δόνηση. Ειδικά, αλιείς που ασκούν καθήκοντα που σχετίζονται με τη διαχείριση τροφής και αλιευμάτων επί αλιευτικού υποβάλλονται και σε καλλιέργεια και παρασιτολογική κοπράνων. Η εξέταση μπορεί να διεξάγεται και στο πλαίσιο του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Για την έκδοση του πιστοποιητικού, απαιτείται πρόσφατη ακτινογραφία θώρακος του εξεταζόμενου αλιέα και βεβαίωση σε ισχύ που πιστοποιεί ότι η όραση και η αντίληψη χρωμάτων, όταν η τελευταία απαιτείται, είναι ικανοποιητικές. Επιπρόσθετα, προσκομίζεται βεβαίωση εμβολιασμού κατά του τετάνου. Σε περίπτωση που ο ιατρός που εκδίδει το ιατρικό πιστοποιητικό έχει τη δυνατότητα εξέτασης της όρασης και της αντίληψης χρωμάτων, η παραπάνω βεβαίωση δεν απαιτείται. Σε περίπτωση που δεν έχει τη δυνατότητα αυτή, η βεβαίωση εκδίδεται από ιατρό ειδικότητας οφθαλμολογίας που ασκεί νομίμως το επάγγελμά του και απολαμβάνει πλήρους επαγγελματικής ανεξαρτησίας για την εκτέλεση διαδικασιών οφθαλμολογικής εξέτασης. Κατά την ιατρική εξέταση, ο ιατρός βεβαιούται περί της ταυτοπροσωπίας των προσερχόμενων αλιέων. Μετά το πέρας της εξέτασης, ο ιατρός τηρεί αρχείο σχετικό με το περιεχόμενο του πιστοποιητικού που εξέδωσε, το οποίο διατηρείται τουλάχιστον για χρόνο διπλάσιο του χρόνου ισχύος του πιστοποιητικού και καλύπτεται από το ιατρικό απόρρητο. Ο αλιέας έχει πρόσβαση στο πιο πάνω αρχείο.

4.

Σε αλιείς στους οποίους δεν χορηγήθηκε πιστοποιητικό ή στους οποίους επιβλήθηκε περιορισμός στην ικανότητά τους να εργάζονται, ιδιαίτερα σε σχέση με τον χρόνο, τον τομέα εργασίας ή την περιοχή πλόων, παρέχεται η δυνατότητα για περαιτέρω εξέταση από άλλο ιατρό που ορίζεται από το Γραφείο Ευρέσεως Ναυτικής Εργασίας Πειραιώς εκ των εγγεγραμμένων στο τηρούμενο από αυτό Μητρώο των εξουσιοδοτημένων ιατρών, σύμφωνα με την παρ.1.

5.

Εκτός από την περίπτωση που κατά την κρίση του ιατρού ορίζεται μικρότερη χρονική περίοδος που απαιτείται λόγω ειδικών καθηκόντων που πρόκειται να εκτελέσει ο αλιέας, το πιστοποιητικό ισχύει για περίοδο έως δύο (02) ετών, εκτός εάν ο αλιέας είναι ηλικίας μικρότερης των 18 ετών, οπότε η μέγιστη περίοδος ισχύος του είναι ένα (01) έτος. Η πιστοποίηση/βεβαίωση της αντίληψης χρωμάτων ισχύει για περίοδο έως έξι (06) ετών.

Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.