Νόμοι — ΦΕΚ A' 114/2014

Ο παρών νόμος αποβλέπει στη θεσμοθέτηση του ρυθμιστικού πλαισίου άσκησης των οικονομικών δραστηριοτήτων του άρθρου 2.

Η άσκηση των ανωτέρω οικονομικών δραστηριοτήτων είναι ελεύθερη. Περιορισμοί στην ελευθερία άσκησης συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας είναι ανεκτοί, εφόσον ισχύουν οι εξής σωρευτικά συντρέχουσες περιστάσεις: (α) δικαιολογούνται από συγκεκριμένους λόγους δημοσίου συμφέροντος, (β) καθορίζονται σαφή και αντικειμενικού χαρακτήρα κριτήρια, βάσει των οποίων ανατίθενται και ασκούνται οι σχετικές αρμοδιότητες της Διοικήσεως, (γ) δικαιολογούνται επαρκώς από την ειδική φύση του αντικειμένου της ρυθμίσεως, και (δ) κινούνται εντός των ορίων που χαράσσει η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.

Η επιβολή περιορισμών στην άσκηση της ελευθερίας των ανωτέρω οικονομικών δραστηριοτήτων κατά την άσκηση διακριτικής ευχέρειας από τη Διοίκηση είναι ανεκτή μόνο κατά το μέτρο που ο επιβαλλόμενος περιορισμός δικαιολογείται από την ειδική φύση του αντικειμένου της ρυθμίσεως. Iδίως σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων, εξίσου θαλπομένων, πτυχών δημοσίου συμφέροντος, περιορισμός στην ελευθερία άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας είναι ανεκτός μόνο αν προσδιορίζεται ο προέχων σκοπός δημοσίου συμφέροντος, στην εξυπηρέτηση του οποίου αποβλέπει η εισαγωγή του συγκεκριμένου περιορισμού.

Στην έκταση που επιτρέπεται από τις διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Σύνταγμα, δύναται να επιβάλλονται μέτρα περιορισμού της οικονομικής ελευθερίας, για λόγους εδραίωσης της κοινωνικής ειρήνης και προστασίας του γενικού συμφέροντος στο πλαίσιο του κρατικού προγραμματισμού και συντονισμού της οικονομικής δραστηριότητας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η οικονομική ανάπτυξη όλων των τομέων της εθνικής οικονομίας και η προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και της προαγωγής ιδίως της οικονομίας των ορεινών, νησιωτικών και παραμεθορίων περιοχών.

Το φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον αποτελεί αυτοτελώς προστατευόμενο αγαθό. Τα αρμόδια όργανα για την εφαρμογή του παρόντος προβαίνουν σε θετικές ενέργειες για την αποτελεσματική διαφύλαξη του αγαθού αυτού και, ειδικότερα, λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα σύμφωνα με τον παρόντα νόμο, παρεμβαίνοντας στον αναγκαίο βαθμό στην οικονομική ή άλλη ατομική ή συλλογική δραστηριότητα. Κατά τη λήψη των ανωτέρω μέτρων, τα όργανα της εκτελεστικής εξουσίας οφείλουν να σταθμίζουν και άλλους παράγοντες, αναγόμενους στο γενικότερο εθνικό και δημόσιο συμφέρον, η επιδίωξη όμως των σκοπών αυτών και η στάθμιση των προστατευόμενων αντίστοιχων εννόμων αγαθών πρέπει να συμπορεύεται προς την υποχρέωση της Πολιτείας να μεριμνά για την προστασία του περιβάλλοντος κατά τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται βιώσιμη ανάπτυξη. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου δεν καταργούν ούτε τροποποιούν τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων, όπως εκάστοτε ισχύει.

Η άσκηση των οικονομικών δραστηριοτήτων του άρθρου 2 γίνεται με τρόπο, ο οποίος δεν περιορίζει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Διατάξεις, ιδίως, με τις οποίες εισάγεται συγκεκριμένος περιορισμός οικονομικής δραστηριότητας, δεν επιτρέπεται να εισάγουν φραγμούς εισόδου στις σχετικές αγορές, ούτε να παραβιάζονται με αυτές οι αρχές της αναλογικότητας, της ισότιμης μεταχείρισης και της διαφάνειας.

Η επιβολή περιορισμών στην άσκηση μιας οικονομικής δραστηριότητας πρέπει να γίνεται με τρόπο που να εξασφαλίζεται η κανονιστική σαφήνεια και η ασφάλεια δικαίου, μετά από διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους και σύμφωνα με τις αρχές που τίθενται στο άρθρο 2 του ν. 4048/2012.

Οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται σε εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος χωρίς υπαίτια καθυστέρηση και εντός του χρόνου που τίθεται από τον παρόντα 3823

Η υιοθέτηση μέτρων περιοριστικών της οικονομικής ελευθερίας προϋποθέτει τη δημόσια διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους, σύμφωνα με τις αρχές που τίθενται στο άρθρο 2 του ν. 4048/2012 και τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος.

Στην έκταση που αυτό δεν συνιστά ανεπίτρεπτη ανάθεση άσκησης δημόσιας εξουσίας, οι αρμόδιες κατά περίπτωση αρχές για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους που περιλαμβάνονται στον παρόντα νόμο, μπορούν να χρησιμοποιούν φυσικά πρόσωπα ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, τα οποία συνεπικουρούν τις αρμόδιες αρχές στην άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, όποτε αυτό είναι αναγκαίο για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων.

Η εφαρμογή και, όπου είναι επιτρεπτό και αναγκαίο, η περαιτέρω εξειδίκευση των διατάξεων του παρόντος νόμου από την εκάστοτε αρμόδια αρχή γίνεται πάντα σύμφωνα με τις αρχές, οι οποίες τίθενται στο παρόν άρθρο.

Ο παρών νόμος καταλαμβάνει τις εξής οικονομικές δραστηριότητες όπως αυτές προσδιορίζονται στα σχετικά Παραρτήματα της υπουργικής απόφασης με αριθμό 1958/2012 (Β΄ 21) και εξειδικεύονται στο Παράρτημα του παρόντος νόμου:

Ο παρών νόμος καταλαμβάνει και τα Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος του άρθρου 80 του ν. 3463/2006 και της υπουργικής απόφασης ΔΙΑΔΠ/ Φ.Α.2.1/31600/2013 (Β΄ 3106).

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού είναι δυνατόν να προστίθενται οικονομικές δραστηριότητες, οι οποίες υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος.

Όποτε είναι αντικειμενικά δικαιολογημένο για την προστασία συγκεκριμένου δημόσιου συμφέροντος, επιβάλλεται στα πρόσωπα, που ασκούν συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα που υπάγεται στον παρόντα νόμο, η γενική υποχρέωση να τηρούν τόσο κατά την έναρξη της συγκεκριμένης δραστηριότητας, όσο και κατά την άσκησή της, συγκεκριμένους γενικούς και καθολικά εφαρμοστέους όρους λειτουργίας που είναι προκαθορισμένοι και τίθενται σύμφωνα με τον παρόντα νόμο. Οι γενικοί όροι λειτουργίας μπορεί να διέπουν συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ή δέσμη ομοειδών οικονομικών δραστηριοτήτων.

Η υπαγωγή οικονομικής δραστηριότητας σε καθεστώς γενικών όρων λειτουργίας είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη όταν συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις σωρευτικά: (α) υπάρχει κίνδυνος για συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον από την άσκηση της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας, (β) καθίσταται απολύτως αναγκαίος ο περιορισμός του δικαιώματος άσκησης της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τις αρχές του άρθρου 1 του παρόντος νόμου, για την αποτροπή του κινδύνου και (γ) η υπαγωγή της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας σε καθεστώς γενικών όρων λειτουργίας είναι απολύτως αναγκαία για την αποτροπή του κινδύνου για το συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον. Κίνδυνος για το δημόσιο συμφέρον υπάρχει όταν η συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα κατά αντικειμενική κρίση και με βάση τις υπάρχουσες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις προκαλεί συγκεκριμένο κίνδυνο σε συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον.

Τα μέτρα τα οποία περιλαμβάνονται στους γενικούς όρους λειτουργίας είναι τα απολύτως αναγκαία για την αποτροπή του κινδύνου για το συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον, σύμφωνα με τις αρχές του άρθρου 1 του παρόντος νόμου. Απολύτως αναγκαία είναι τα μέτρα, τα οποία κατά αντικειμενική κρίση και με βάση τις υπάρχουσες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις αποτρέπουν το συγκεκριμένο κίνδυνο στο συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον και δεν υπερβαίνουν αυτό το μέτρο. Οι γενικοί όροι λειτουργίας και τα μέτρα που θα καθορισθούν για καμία περίπτωση δεν μπορούν να προσθέσουν επιπλέον διοικητικό βάρος για τους ενδιαφερόμενους ή να είναι πιο επιβαρυντικά από τα αντίστοιχα που ισχύουν κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος.

Οι γενικοί όροι λειτουργίας καθορίζονται με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού και του Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κατά λόγο αρμοδιότητας μετά από γνώμη της Επιτροπής Ανταγωνισμού που πρέπει να είναι αντικειμενικά αιτιολογημένη. Η κοινή υπουργική απόφαση περιγράφει με σαφήνεια και περιοριστικά τους γενικούς όρους λειτουργίας, οι οποίοι πρέπει να τηρούνται από όλα τα πρόσωπα, τα οποία ασκούν τη συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα. Στην κοινή υπουργική απόφαση περιλαμβάνονται τα μέτρα, τα οποία είναι αναγκαία για την αποτροπή κάθε κινδύνου για συγκεκριμένα δημόσια συμφέροντα που μπορεί να προκαλείται από την άσκηση της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας. Η απόφαση περιλαμβάνει στο σκεπτικό της έκθεση, που βεβαιώνει την ανάγκη υπαγωγής της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας σε καθεστώς γενικών όρων λειτουργίας και την ανάγκη λήψης των συγκεκριμένων μέτρων ως απολύτως αναγκαίων για την αντιμετώπιση κινδύνου σε συγκεκριμένο δημόσιο συμφέρον.

Εντός ενός μηνός από την έναρξη ισχύος του παρόντος ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, ο κατά περίπτωση συναρμόδιος Υπουργός και ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κατά λόγο αρμοδιότητας εκκινούν διαδικασία διαβούλευσης σχετικά με την ανάγκη υιοθέτησης γενικών όρων λειτουργίας για την άσκηση συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας ή δέσμης ομοειδών δραστηριοτήτων και το περιεχόμενο αυτών. Η διαβούλευση γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4048/2012, όπως εκάστοτε ισχύει. Επιπλέον, κάθε σχετική πράξη που αφορά τη διαβούλευση, περιλαμβανομένης και της έκθεσης του Γραφείου Νομοθετικής Πρωτοβουλίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργείου, δημοσιεύεται και όπως προβλέπεται στο κεφάλαιο Ζ΄ του παρόντος. Οι απόψεις όλων όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στη δημόσια διαβούλευση δημοσιεύονται όπως κατατίθενται, εκτός και αν χαρακτηρίζονται από αυτούς εμπιστευτικές συνολικά ή μερικώς, οπότε και εμφανίζεται σχετική αναφορά ότι ο ενδιαφερόμενος ζήτησε να μην δημοσιευθούν οι απόψεις του. Απόψεις, οι οποίες δεν υποβάλλονται σύμφωνα με το παρόν δεν λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία καθορισμού των γενικών όρων λειτουργίας. Διακοπή, σύντμηση ή επιμήκυνση του χρόνου της διαδικασίας διαβούλευσης επιτρέπεται μόνο μία φορά με πρωτοβουλία του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, του Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού, για αντικειμενικά σπουδαίο λόγο, που ανακοινώνεται τουλάχιστον πέντε (5) ημέρες πριν τη διακοπή, σύντμηση ή επιμήκυνση του χρόνου διαβούλευσης. Η διακοπή δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες, διαφορετικά η διαδικασία διαβούλευσης καταργείται και δεν μπορεί να εκκινήσει νέα διαδικασία διαβούλευσης πριν την πάροδο έτους. Η σύντμηση του χρόνου διαβούλευσης δεν μπορεί να είναι για περισσότερο από το μισό της προβλεπόμενης κατά την έναρξη της διαβούλευσης διάρκειας. Η επιμήκυνση του χρόνου διαβούλευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες.

Η ανάλυση των συνεπειών ρυθμίσεων του άρθρου 7 του ν. 4048/2012 δεν είναι αναγκαία στην περίπτωση των γενικών όρων λειτουργίας, αλλά ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ο κατά περίπτωση συναρμόδιος Υπουργός μπορούν με απόφασή τους να ζητήσουν σχετική έκθεση, αν το θεωρούν αναγκαίο.

Μετά τη λήξη της διαβούλευσης, ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ο κατά περίπτωση συναρμόδιος Υπουργός με κοινή απόφασή τους είτε διακόπτουν τη διαδικασία έκδοσης γενικών όρων λειτουργίας για τη συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ή τη δέσμη ομοειδών οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δε δικαιολογείται η υιοθέτηση γενικών όρων λειτουργίας για την προστασία συγκεκριμένου δημοσίου συμφέροντος είτε την συνεχίζουν για όλες ή κάποιες από αυτές. Η απόφαση με την οποία είτε διακόπτεται είτε συνεχίζεται η διαδικασία έκδοσης γενικών όρων λειτουργίας εκδίδεται εντός τριάντα (30) ημερών από την ολοκλήρωση της διαβούλευσης. Μέσα στην ίδια προθεσμία, αν θεωρηθεί ότι πρέπει να εκδοθούν γενικοί όροι λειτουργίας, κοινοποιείται το σχέδιο της κοινής υπουργικής αποφάσεως στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού οφείλει να γνωμοδοτήσει επί αυτού εντός δεκαπέντε (15) ημερών. Το σχέδιο απόφασης περιλαμβάνει τα συγκεκριμένα μέτρα που ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ο κατά περίπτωση συναρμόδιος Υπουργός προτείνουν να αποτελέσουν αντικείμενο των γενικών όρων λειτουργίας και την έκθεση της παραγράφου 5 του παρόντος άρθρου. Η γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού δημοσιεύεται σύμφωνα με τον παρόντα νόμο. Ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, ο Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και ο κατά περίπτωση συναρμόδιος Υπουργός εκδίδουν την κοινή υπουργική απόφαση με την οποία τίθενται γενικοί όροι λειτουργίας για συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ή για δέσμη ομοειδών οικονομικών δραστηριοτήτων, εντός τριάντα ημερών από την έκδοση της γνωμοδότησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Σε περίπτωση που η διαδικασία έκδοσης γενικών όρων λειτουργίας για συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ή για δέσμη ομοειδών οικονομικών δραστηριοτήτων εκκινήσει και μετά τη διαβούλευση δεν εκδοθεί κοινή υπουργική απόφαση που να επιβάλλει γενικούς όρους λειτουργίας, μπορεί να επανεκκινήσει μόνο μετά από νέα διαβούλευση.

Τροποποίηση ή κατάργηση των γενικών όρων λειτουργίας για μια συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ή για δέσμη ομοειδών οικονομικών δραστηριοτήτων επιτρέπεται:

Η δήλωση του προσώπου που ασκεί την οικονομική δραστηριότητα στην αρμόδια δημοτική αρχή ότι πληροί τους γενικούς όρους λειτουργίας ή έχει συμμορφωθεί με αυτούς, αρκεί για την άσκηση μιας οικονομικής δραστηριότητας σύμφωνα με το παρόν άρθρο

Κάθε πρόσωπο μπορεί να ζητά και να λαμβάνει από την αρμόδια δημοτική αρχή βεβαίωση ότι έχει προβεί στην υποβολή της σχετικής δήλωσης άσκησης της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας και τήρησης των γενικών όρων λειτουργίας για την συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα. Η βεβαίωση αυτή αποτελεί βεβαιωτική διοικητική πράξη και δεν αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας από το συγκεκριμένο πρόσωπο.