Νόμοι — ΦΕΚ A' 114/2017

Οργάνωση και λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, ρυθμίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Άρθρο 1

Διάρθρωση της ανώτατης εκπαίδευσης - Νομική μορφή των Α.Ε.Ι.

• α) τον πανεπιστημιακό τομέα, που περιλαμβάνει τα Πανεπιστήμια, τα Πολυτεχνεία και την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, τα οποία στο εξής αναφέρονται ως «Πανεπιστήμια»,

• β) τον τεχνολογικό τομέα, που περιλαμβάνει τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.) και την Ανώτατη

Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.), τα οποία στο εξής αναφέρονται ως «Τ.Ε.Ι.».

Άρθρο 2

Ορισμοί Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, νοούνται ως:

• α) «Φοιτητές»: οι φοιτητές των Πανεπιστημίων και των

Τ.Ε.Ι.. Προπτυχιακοί φοιτητές είναι οι φοιτητές που παρακολουθούν τον πρώτο κύκλο σπουδών, μεταπτυχιακοί φοιτητές είναι εκείνοι που παρακολουθούν τον δεύτερο κύκλο σπουδών και υποψήφιοι διδάκτορες εκείνοι που παρακολουθούν τον τρίτο κύκλο σπουδών.

• β) «Φοιτητές με δικαίωμα συμμετοχής»: οι φοιτητές

που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στα εκλεκτορικά σώματα για την εκλογή οργάνων διοίκησης Α.Ε.Ι. και εκλογής τους στα όργανα αυτά. Το δικαίωμα αυτό έχουν: αα) οι προπτυχιακοί φοιτητές των οποίων η διάρκεια φοίτησης δεν έχει υπερβεί τη διάρκεια των εξαμήνων που απαιτούνται για τη λήψη του τίτλου σπουδών, σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών, προσαυξανόμενη κατά τέσσερα (4) εξάμηνα, ββ) οι μεταπτυχιακοί φοιτητές των οποίων η διάρκεια φοίτησης δεν έχει υπερβεί τη διάρκεια του ενδεικτικού προγράμματος του δεύτερου κύκλου σπουδών, και γγ) οι υποψήφιοι διδάκτορες που διανύουν τα πέντε (5) πρώτα έτη του τρίτου κύκλου σπουδών. Για τους φοιτητές μερικής φοίτησης ο χρόνος αυτός είναι διπλάσιος του ενδεικτικού χρόνου για την ολοκλήρωση του προγράμματος σπουδών που παρακολουθούν.

• γ) «Σύγκλητος»: η Σύγκλητος Πανεπιστημίου και η Σύγκλητος Τ.Ε.Ι..

• δ) «Πρυτανικό Συμβούλιο»: το Πρυτανικό Συμβούλιο

Πανεπιστημίου και το Πρυτανικό Συμβούλιο Τ.Ε.Ι..

• ε) «Πρύτανης»: ο Πρύτανης Πανεπιστημίου και ο Πρύτανης Τ.Ε.Ι..

• στ) «Αντιπρύτανης»: ο Αντιπρύτανης Πανεπιστημίου

και ο Αντιπρύτανης Τ.Ε.Ι..

• ζ) «Κοσμητεία»: η Κοσμητεία Σχολής Πανεπιστημίου

και η Κοσμητεία Σχολής Τ.Ε.Ι..

• η) «Κοσμήτορας»: ο Κοσμήτορας Σχολής Πανεπιστημίου και ο Κοσμήτορας Σχολής Τ.Ε.Ι..

• θ) «Πρόεδρος Τμήματος»: ο Πρόεδρος Τμήματος Πανεπιστημίου και ο Πρόεδρος Τμήματος Τ.Ε.Ι..

• ι) «Διευθυντής Τομέα»: ο Διευθυντής Τομέα Πανεπιστημίου και ο Διευθυντής Τομέα Τ.Ε.Ι..

• ια) «μέλη Δ.Ε.Π.»: το Διδακτικό Ερευνητικό Προσωπικό

των Α.Ε.Ι. το οποίο αποτελείται από καθηγητές πρώτης βαθμίδας, αναπληρωτές καθηγητές, επίκουρους καθηγητές και υπηρετούντες λέκτορες. Ως υπηρετούντες λέκτορες νοούνται οι υπηρετούντες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου λέκτορες Πανεπιστημίων και καθηγητές εφαρμογών Τ.Ε.Ι.. Η αρχαιότητα μέλους Δ.Ε.Π. ανά βαθμίδα προσδιορίζεται με βάση την ημερομηνία

• ιβ) «Τίτλος σπουδών»: το πτυχίο ή το δίπλωμα που απονέμεται ύστερα από την επιτυχή ολοκλήρωση οποιουδήποτε από τους τρεις κύκλους σπουδών.

Άρθρο 3

Ακαδημαϊκές ελευθερίες

Άρθρο 4

Αποστολή των Α.Ε.Ι.

• α) να παράγουν και να μεταδίδουν τη γνώση με την

έρευνα και τη διδασκαλία, να προετοιμάζουν τους φοιτητές για την εφαρμογή της και να καλλιεργούν τις τέχνες και τον πολιτισμό,

• β) να συμβάλουν στη διά βίου μάθηση με σύγχρονες

μεθόδους διδασκαλίας, περιλαμβανομένης και της διδασκαλίας από απόσταση, με βάση την επιστημονική και τεχνολογική έρευνα στο ανώτερο επίπεδο ποιότητας σύμφωνα με τα διεθνώς αναγνωρισμένα κριτήρια,

• γ) να αναπτύσσουν την κριτική ικανότητα και τις δεξιότητες των φοιτητών, να διαμορφώνουν τις απαραίτητες συνθήκες για την ανάδειξη νέων ερευνητών και

να παρέχουν τις απαραίτητες γνώσεις και εφόδια στους αποφοίτους τους για την επιστημονική και επαγγελματική τους σταδιοδρομία,

• δ) να ανταποκρίνονται στις αναπτυξιακές ανάγκες

της χώρας, να προωθούν τη διάχυση της γνώσης και την ανάπτυξη των τεχνών, την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας, καθώς και την καινοτομία, με προσήλωση στις αρχές της επιστημονικής δεοντολογίας, της βιώσιμης ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής, καθώς και να συμβάλουν στο εθνικό σχέδιο για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας στην κατεύθυνση της αειφορίας,

• ε) να προωθούν τη συνεργασία με άλλα εκπαιδευτικά

Ιδρύματα και ερευνητικούς φορείς στην ημεδαπή και στην αλλοδαπή, την αποτελεσματική κινητικότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού, των φοιτητών και των αποφοίτων τους, συμμετέχοντας στην ευρωπαϊκή και στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα,

• στ) να συμβάλουν στη διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτών, ικανών να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις όλων

των πεδίων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων με επιστημονική, επαγγελματική και πολιτιστική επάρκεια και υπευθυνότητα και με σεβασμό στις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της κοινωνικής αλληλεγγύης, της ειρήνης και της ισότητας,

• ζ) να αναπτύσσουν κοινούς, ανοικτούς πόρους στην

εκπαίδευση, την έρευνα, την τεχνολογία και τον πολιτισμό.

• α) της ελευθερίας στην έρευνα και τη διδασκαλία,

• β) της ερευνητικής και επιστημονικής δεοντολογίας,

• γ) της ποιότητας της εκπαίδευσης,

• δ) της ποιότητας των υπηρεσιών τους, της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας στη διαχείριση του

προσωπικού, των πόρων και των υποδομών τους,

• ε) της διαφάνειας στο σύνολο των δραστηριοτήτων

τους,

• στ) της αμεροληψίας των οργάνων τους κατά την

άσκηση του έργου τους και κατά τη λήψη ατομικών και συλλογικών αποφάσεων,

• ζ) της αξιοκρατίας στην επιλογή και εξέλιξη του προσωπικού τους,

• η) της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των φύλων και του

σεβασμού κάθε διαφορετικότητας.

Άρθρο 5

Ίδρυση, συγχώνευση, κατάτμηση, μετονομασία, κατάργηση και μεταβολή έδρας Α.Ε.Ι. - Παραρτήματα Α.Ε.Ι.

• α) είναι αναγκαίο για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων

αναγκών για την ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης ή για την καλλιέργεια νέων επιστημονικών, καλλιτεχνικών και τεχνικών πεδίων ή πεδίων διεπιστημονικού χαρακτήρα, που κρίνονται απαραίτητα για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας και δεν καλύπτονται με επάρκεια από τα Α.Ε.Ι. που λειτουργούν ή σε ένα Α.Ε.Ι. ή

• γ) η λειτουργία μεμονωμένων Α.Ε.Ι. όχι μόνο δεν δικαιολογείται επιστημονικά αλλά, αντιθέτως, δυσχεραίνει

την έρευνα και τη διδασκαλία στα αντίστοιχα γνωστικά πεδία ή

• δ) συνάδει με τις οικονομικές και κοινωνικές αναπτυξιακές ανάγκες και τις δυνατότητες της χώρας ή μιας

συγκεκριμένης περιφέρειας.

Άρθρο 6

Αυτοδυναμία Α.Ε.Ι. Τα μη αυτοδύναμα Α.Ε.Ι., τα οποία διοικούνται από Διοικούσα Επιτροπή, αποκτούν αυτοδυναμία μόλις λειτουργήσουν αυτοδύναμα δύο (2) Σχολές τους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 11. Το αργότερο μέσα σε ένα μήνα από την απόκτηση της αυτοδυναμίας, κινείται από τον Πρόεδρο της Διοικούσας Επιτροπής η διαδικασία εκλογής Πρύτανη και Αντιπρυτάνεων και συγκρότησης της Συγκλήτου. Με την εκλογή του Πρύτανη και των Αντιπρυτάνεων και τη συγκρότηση της Συγκλήτου λήγει αυτοδικαίως η θητεία των μελών της Διοικούσας Επιτροπής και παύουν να ισχύουν οι περί αυτής διατάξεις. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, διαπιστώνεται η πλήρωση των προϋποθέσεων αυτοδυναμίας, καθώς και η λήξη της θητείας των μελών της Διοικούσας Επιτροπής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι.

Άρθρο 7

Οργανισμός

• α) Η οργάνωση των ακαδημαϊκών, διοικητικών και

οικονομικών δομών του Ιδρύματος.

• β) Η οργάνωση των διοικητικών υπηρεσιών του

Ιδρύματος σύμφωνα με το άρθρο 54 του ν. 4178/2013 (Α΄ 174).

• γ) Η σύσταση, ιδίως, των παρακάτω υπηρεσιών του

Ιδρύματος και η ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στην εποπτεία, στη διοίκηση, στη διάρθρωση και στη λειτουργία: αα. υπηρεσίας πληροφόρησης για ζητήματα σταδιοδρομίας, καθώς και υπηρεσία συμβουλευτικής σταδιοδρομίας, για την υποστήριξη φοιτητών, στην οποία μέλη Δ.Ε.Π. ασκούν καθήκοντα συμβούλων σπουδών, παρακολουθώντας ταυτόχρονα την περαιτέρω επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων, ββ. υπηρεσίας προστασίας και ασφάλειας των φοιτητών, του προσωπικού και της περιουσίας του Ιδρύματος, γγ. υπηρεσίας υποστήριξης και διασφάλισης της προσβασιμότητας των φοιτητών και του προσωπικού του Ιδρύματος με ειδικές ανάγκες, δδ. νομικής υπηρεσίας, εε. υπηρεσίας αρμόδιας για την παρακολούθηση της ορθής εκτέλεσης των κάθε είδους και αντικειμένου συμβάσεων που καταρτίζει το Ίδρυμα, στστ. υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου του Ιδρύματος και ζζ. τεχνικής υπηρεσίας. λειτουργία τους.

• ε) Η σύσταση και συγκρότηση αυτοτελούς γραφείου

με την επωνυμία «Συνήγορος του φοιτητή» και η ρύθμιση θεμάτων που αφορούν την οργάνωση και λειτουργία του.

• στ) Η σύσταση και συγκρότηση επιτροπών και η ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στην εποπτεία, στη σύνθεση,

στις αρμοδιότητες και στους κανόνες λειτουργίας τους.

• ζ) Η σύσταση και η κατάργηση θέσεων μελών Δ.Ε.Π.

και θέσεων Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.), Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού (Ε.ΔΙ.Π.) και Ειδικού Τεχνικού Εργαστηριακού Προσωπικού (Ε.Τ.Ε.Π.).

• η) Ο ελάχιστος αριθμός μελών Δ.Ε.Π. που πρέπει να

υπηρετούν στο Τμήμα προκειμένου να συσταθούν Τομείς και τα κριτήρια σύστασής τους.

• θ) Τα θέματα που ειδικότερα ορίζονται με τις διατάξεις

του παρόντος νόμου.

Άρθρο 8

Εσωτερικός Κανονισμός

• α) Η οργάνωση των σπουδών ανά Τμήμα όπως ιδίως:

αα. ο απαιτούμενος αριθμός μαθημάτων για τη χορήγηση τίτλου σπουδών βάσει του αντίστοιχου προγράμματος σπουδών και η δυνατότητα παροχής επιλεγόμενων μαθημάτων σε ξένη γλώσσα, ββ. η αλληλεξάρτηση των μαθημάτων και τον τρόπο αναπλήρωσής τους, γγ. η ποσοστιαία αναλογία μεταξύ υποχρεωτικών και επιλεγόμενων μαθημάτων στο πρόγραμμα σπουδών, δδ. οι προϋποθέσεις συμμετοχής των φοιτητών στις εξεταστικές περιόδους, η διάρκεια των εξεταστικών περιόδων και οι όροι και η διαδικασία επανεξέτασης των φοιτητών, εε. ο ειδικότερος τρόπος και η διαδικασία εξετάσεων και άλλων μεθόδων αξιολόγησης των φοιτητών.

• β) Ο τρόπος αξιολόγησης, από τους φοιτητές, του διδακτικού έργου των μελών Δ.Ε.Π. και των μελών Ε.Ε.Π.,

Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π..

• γ) Ο τύπος των τίτλων σπουδών ανά Τμήμα και η διαδικασία ορκωμοσίας των πτυχιούχων. Στην περίπτωση

των Εισαγωγικών Κατευθύνσεων, δηλωτικό στοιχείο του παρεχόμενου τίτλου σπουδών αποτελεί ο τίτλος της Κατεύθυνσης.

• δ) Οι όροι και οι προϋποθέσεις κατάταξης των πτυχιούχων Α.Ε.Ι. σε Τμήμα του Ιδρύματος, τα εξεταζόμενα

μαθήματα, το εξάμηνο κατάταξης, σύμφωνα με τα όσα ειδικότερα ορίζονται στο άρθρο 15 του ν. 3404/2005 (Α΄ 260), καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη διαδικασία εξετάσεων κατάταξης και τη διαδικασία αναγνώρισης πιστωτικών μονάδων.

• ε) Οι διαδικασίες χορήγησης των κοινωνικών παροχών

στους φοιτητές, τους κανόνες λειτουργίας των σχετικών υπηρεσιών του Ιδρύματος, όπως των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, στέγασης και σίτισης, καθώς και τα θέματα που σχετίζονται με την υποστήριξη φοιτητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και προσωπικού με αναπηρία.