Νόμοι — ΦΕΚ A' 12/2020

Η ανεξάρτητη αρχή με την επωνυμία «Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση» (Α.ΔΙ.Π.), που ιδρύθηκε με την παράγραφο 1 του άρθρου 10 του ν. 3374/2005 (Α΄ 189) και μετονομάστηκε σε «Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση» («Α.Δ.Ι.Π.») με την παράγραφο 1 του άρθρου 64 του ν. 4009/2011 (Α΄ 195), μετονομάζεται σε «Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης» (ΕΘ.Α.Α.Ε.) με διεθνή ονομασία «Hellenic Authority for Higher Education» (H.A.H.E.) και διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου. H ΕΘ.Α.Α.Ε. εδρεύει στην Αθήνα, έχει διοικητική αυτοτέλεια και εποπτεύεται από τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, ο οποίος ασκεί έλεγχο νομιμότητας.

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εσωτερικών και Οικονομικών, κυρώνεται ο Οργανισμός – Κανονισμός Λειτουργίας της ΕΘ.Α.Α.Ε., ο οποίος καταρτίζεται από την ίδια και ρυθμίζει τα θέματα της εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας της, καθώς και τα ειδικότερα θέματα υπηρεσιακής κατάστασης των μελών και του προσωπικού της.

Αποστολή της ΕΘ.Α.Α.Ε. είναι η διασφάλιση υψηλής ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση. Στο πλαίσιο της αποστολής της, η ΕΘ.Α.Α.Ε.:

Η ΕΘ.Α.Α.Ε. διασφαλίζει τη διαφάνεια της λειτουργίας της και αναρτά στην ιστοσελίδα της τις δραστηριότητες που αναπτύσσει και τις αποφάσεις που λαμβάνει στο πλαίσιο της αποστολής της.

Για την εκπλήρωση της αποστολής της, η ΕΘ.Α.Α.Ε.:

Τα Α.Ε.Ι. υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις υπηρεσίες της ΕΘ.Α.Α.Ε., να απαντούν άμεσα στα ερωτήματά της και να της υποβάλουν τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.

Συνιστάται Ανώτατο Συμβούλιο, ως το ανώτατο διοικητικό όργανο της Αρχής. Το Ανώτατο Συμβούλιο αποτελείται από τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και τρία μέλη, καθηγητές πρώτης βαθμίδας, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ελληνικά Α.Ε.Ι. ή καθηγητές, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Ο Πρόεδρος επιλέγεται με απόφαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και του Υπουργικού Συμβουλίου μετά από εισήγηση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Ο Πρόεδρος διορίζεται με διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Ο Αντιπρόεδρος επιλέγεται μεταξύ των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου, με ψηφοφορία που διεξάγεται κατά την πρώτη συνεδρίασή του. Σε περίπτωση έλλειψης του Αντιπροέδρου για οποιονδήποτε λόγο, η επιλογή του νέου Αντιπροέδρου θα γίνεται αμελλητί με την ίδια διαδικασία στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου.

Ο Πρόεδρος της ΕΘ.Α.Α.Ε. προκηρύσσει τις θέσεις των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου της Αρχής με ανοικτή δημόσια προκήρυξη, που εκδίδεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τον διορισμό του κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος νόμου. Σε κάθε επιλογή νέου μέλους ή μελών του Ανώτατου Συμβουλίου μετά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, η προκήρυξη του προηγούμενου εδαφίου θα εκδίδεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη λήξη της θητείας των μελών ή από τότε που κατέστη γνωστή στον Πρόεδρο η κένωση της θέσης του μέλους ή των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου.

Ο Πρόεδρος της ΕΘ.Α.Α.Ε. συγκροτεί τριμελή επιτροπή αξιολόγησης των υποψηφίων για τις θέσεις των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου, η οποία αποτελείται από τον ίδιο και δύο καθηγητές πρώτης βαθμίδας, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ελληνικά Α.Ε.Ι. ή καθηγητές, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Η επιτροπή συντάσσει αξιολογικό πίνακα κατάταξης των υποψήφιων που διαθέτουν τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, με βάση το επιστημονικό , ερευνητικό και εκπαιδευτικό τους έργο. Για την κατάταξη των υποψηφίων συνεκτιμάται η εμπειρία στη διοίκηση Α.Ε.Ι. και σε ζητήματα αξιολόγησης και διασφάλισης ποιότητας. Ο Πρόεδρος κοινοποιεί στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων και στους Πρυτάνεις των Α.Ε.Ι. τον αξιολογικό πίνακα κατάταξης. Αν τα τρία τέταρτα των Πρυτάνεων εκφράσουν αντιρρήσεις για συγκεκριμένη υποψηφιότητα, εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση, ο υποψήφιος διαγράφεται από τον οικείο πίνακα κατάταξης και τη θέση του καταλαμβάνει ο επόμενος κατά σειρά υποψήφιος. Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος νόμου, ο Πρόεδρος επιλέγει τα τέσσερα μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου, τα οποία πρέπει να έχουν καταλάβει μία από τις έξι (6) πρώτες θέσεις του οριστικού πίνακα κατάταξης, με απόφαση που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σε κάθε επόμενη εφαρμογή του παρόντος νόμου η επιλογή θα γίνεται από τα κάθε φορά υφιστάμενα μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου που θα αποφασίζουν ως συλλογικό όργανο σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Στις συνεδριάσεις του Ανώτατου Συμβουλίου μετέχει ο Γενικός Διευθυντής της ΕΘ.Α.Α.Ε., χωρίς δικαίωμα ψήφου. Επίσης, μπορούν να προσκαλούνται στις συνεδριάσεις και άλλα πρόσωπα, χωρίς δικαίωμα ψήφου, όπως, ιδίως:

Η θητεία του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Ανώτατου Συμβουλίου είναι τετραετής και των λοιπών μελών πενταετής. Δεν επιτρέπεται ο διορισμός του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου για περισσότερες από δύο θητείες, διαδοχικές ή μη. Η θητεία του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου ανανεώνεται με τρόπο που διασφαλίζει τη συνέχεια της λειτουργιάς της ΕΘ.Α.Α.Ε., σύμφωνα με την περίπτωση α΄ της παραγράφου 9 του άρθρου 59. Σε περίπτωση έλλειψης, παραίτησης ή έκπτωσης του Προέδρου ή Αντιπροέδρου ή άλλου μέλους του Ανώτατου Συμβουλίου, διορίζεται νέος Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος ή μέλος για πλήρη θητεία. Η θητεία του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των λοιπών μελών του Ανώτατου Συμβουλίου παρατείνεται αυτοδικαίως μέχρι τον ορισμό νέων και πάντως όχι για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι (6) μηνών από τη λήξη της θητείας τους. Για την παράταση σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο εκδίδεται διαπιστωτική απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του Προέδρου, αναπληρώνεται από τον Αντιπρόεδρο. Το Ανώτατο Συμβούλιο συνέρχεται σε πρώτη συνεδρίαση μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης διορισμού των μελών του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Ο Προέδρος του Ανώτατου Συμβουλίου είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και λαμβάνει αποδοχές. Ο Αντιπρόεδρος και τα λοιπά μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου λαμβάνουν αποζημίωση για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις. Το ύψος των αποδοχών του Προέδρου και της αποζημίωσης ανά συνεδρίαση του Αντιπροέδρου και των λοιπών μελών καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Παιδείας και Θρησκευμάτων. Οι ετήσιες αποδοχές του Προέδρου δεν μπορεί να υπερβαίνουν τις εκάστοτε ετήσιες αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου. Η παράγραφος 2 του άρθρου 57 εφαρμόζεται και για τον Πρόεδρο του Ανώτατου Συμβουλίου της ΕΘ.Α.Α.Ε.. Οι ετήσιες αποζημιώσεις του Αντιπροέδρου και των λοιπών μελών δεν μπορεί να υπερβαίνουν ποσοστό επί των ετήσιων αποδοχών του Προέδρου, το οποίο ορίζεται στην κοινή υπουργική απόφαση του τρίτου εδαφίου της παρούσας.

Ο Πρόεδρος και τα Μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου και του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης του άρθρου 4 απολαμβάνουν προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Συνιστάται Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (Σ.Α.Π.) της Αρχής. Το Σ.Α.Π. αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη: συνεδρίασή του, κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος νόμου. Σε κάθε επόμενη εφαρμογή του παρόντος, η επιλογή του νέου Αντιπροέδρου θα γίνεται αμελλητί με την ίδια διαδικασία στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση του Σ.Α.Π.

Τα μέλη του Σ.Α.Π. που είναι μέλη Δ.Ε.Π. είναι καθηγητές πρώτης βαθμίδας, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ελληνικά Α.Ε.Ι. ή καθηγητές, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Για την επιλογή των μελών του Σ.Α.Π., ο Πρόεδρος της ΕΘ.Α.Α.Ε. προκηρύσσει με δημόσια προκήρυξη τις θέσεις και συγκροτεί τριμελή επιτροπή επιλογής η οποία αποτελείται από τον Πρόεδρο της Αρχής και δύο εξωτερικά μέλη, ανά επιστημονικό κλάδο, καθηγητές πρώτης βαθμίδας, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ελληνικά Α.Ε.Ι. ή καθηγητές, εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες, σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Η επιτροπή συντάσσει αξιολογική κατάταξη των υποψηφίων που διαθέτουν τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα με βάση το επιστημονικό, ερευνητικό και εκπαιδευτικό τους έργο. Για την κατάταξη συνεκτιμώνται η εμπειρία σε θέματα αξιολόγησης, διασφάλισης και πιστοποίησης της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, η οποία προκύπτει από τη συμμετοχή σε επιτροπές αξιολόγησης και συλλογικά όργανα διασφάλισης της ποιότητας Α.Ε.Ι., καθώς και από το σχετικό επιστημονικό και ερευνητικό τους έργο. Ο Πρόεδρος κοινοποιεί στους Πρυτάνεις των Α.Ε.Ι. τον αξιολογικό πίνακα κατάταξης. Αν τα τρία τέταρτα των Πρυτάνεων εκφράσουν αντιρρήσεις για συγκεκριμένη υποψηφιότητα, εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίηση, ο υποψήφιος διαγράφεται από τον οικείο πίνακα κατάταξης και τη θέση του καταλαμβάνει ο επόμενος κατά σειρά υποψήφιος. Τα μέλη του Σ.Α.Π. διορίζονται με απόφαση του Προέδρου του Ανώτατου Συμβουλίου. Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος νόμου το Σ.Α.Π. συνέρχεται σε πρώτη συνεδρίαση μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης διορισμού των μελών του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σε κάθε επόμενη της πρώτης εφαρμογής η προθεσμία των δεκαπέντε (15) ημερών αρχίζει από την επιλογή του νέου μέλους ή των νέων μελών που επιλέγονται με την ίδια διαδικασία. Σε περίπτωση μη συμμετοχής φοιτητή ή μη υπόδειξης κοινού εκπροσώπου του Τεχνικού , του Γεωτεχνικού και του Οικονομικού Επιμελητήριου Ελλάδας, η απαρτία του Σ.Α.Π. για τη νόμιμη συγκρότηση και τη λήψη απόφασης για κάθε συγκεκριμένο θέμα υπολογίζεται επί των λοιπών ορισθέντων μελών του.

Η θητεία του Προέδρου και του Αντιπροέδρου είναι τετραετής και των μελών πενταετής. Η θητεία του προπτυχιακού φοιτητή και του εκπροσώπου του Τεχνικού , του Γεωτεχνικού και του Οικονομικού Επιμελητήριου Ελλάδας είναι μονοετής. Δεν επιτρέπεται ο διορισμός του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των μελών του Σ.Α.Π. για περισσότερες από δύο θητείες, διαδοχικές ή μη. Η θητεία των μελών του Σ.Α.Π. ανανεώνεται με τρόπο που διασφαλίζει τη συνέχεια της λειτουργιάς του, σύμφωνα με την περίπτωση β΄ της παραγράφου 9 του άρθρου 59. Σε περίπτωση έλλειψης, παραίτησης ή έκπτωσης μέλους του Σ.Α.Π., διορίζεται νέο μέλος για το υπόλοιπο της θητείας του. Η θητεία του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των λοιπών μελών του Σ.Α.Π. παρατείνεται αυτοδικαίως μέχρι τον ορισμό νέων, με τη διαδικασία των προηγούμενων παραγράφων και πάντως όχι για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών από τη λήξη της θητείας τους.

Ο Αντιπρόεδρος και τα μέλη του Σ.Α.Π. λαμβάνουν αποζημίωση για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις του Σ.Α.Π.. Το ύψος της αποζημίωσης ανά συνεδρίαση ορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Παιδείας και Θρησκευμάτων. Οι ετήσιες αποζημιώσεις δεν μπορεί να υπερβαίνουν ποσοστό επί των ετήσιων αποδοχών του Προέδρου, το οποίο ορίζεται στην ίδια απόφαση.

Η ιδιότητα του Προέδρου, Αντιπροέδρου και μέλους του Ανώτατου Συμβουλίου ή του Σ.Α.Π. είναι ασυμβίβαστη με εκείνη του Πρύτανη, Αντιπρύτανη, Κοσμήτορα και Προέδρου Τμήματος ελληνικού Α.Ε.Ι.

Δεν μπορεί να οριστεί Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου ή μέλος του Σ.Α.Π. ή Γενικός Διευθυντής όποιος δεν πληροί τα προσόντα ή έχει κώλυμα διορισμού δημοσίου υπαλλήλου, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 10 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3528/2007 (Α΄ 26). Από την ιδιότητα του Προέδρου, Αντιπροέδρου, μέλους του Ανώτατου Συμβουλίου ή μέλους του Σ.Α.Π. ή Γενικού Διευθυντή εκπίπτει εκείνος στο πρόσωπο του οποίου συντρέχουν οι προϋποθέσεις έκπτωσης δημοσίου υπαλλήλου, σύμφωνα με τα άρθρα 149 και 151 του ίδιου Κώδικα. Ο Πρόεδρος της ΕΘ.Α.Α.Ε. έχει τη γενική εποπτεία για την επίτευξη των στόχων και της αποστολής της και ασκεί, ιδίως, τις ακόλουθες αρμοδιότητες:

Στο πλαίσιο της αποστολής της ΕΘ.Α.Α.Ε. για τη διαμόρφωση και υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής για την ανώτατη εκπαίδευση, το Ανώτατο Συμβούλιο εισηγείται στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων:

Στο πλαίσιο της αποστολής της ΕΘ.Α.Α.Ε. για την κατανομή της επιχορήγησης των Α.Ε.Ι., το Ανώτατο Συμβούλιο ασκεί, ιδίως, τις εξής αρμοδιότητες: