Διατάξεις - Κανονισμοί - Πράξεις της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου — ΦΕΚ A' 126/2015

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 126 8 Οκτωβρίου 2015 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 2189/1291/7.11.1996 * Εσωτερικός Κανονισμός της Γυναικείας Κοινοβιακής Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης Χιλιομοδίου Κορινθίας, της Ιεράς Μητροπόλεως Κορίνθου. Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

• α) ο αγιασμός και η εν Χριστώ τελείωσις των αδελφών

αυτής, δι' ακριβούς τηρήσεως των περί της μοναχικής Πολιτείας Ιερών Κανόνων και των παραδόσεων της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας.

• β) Η διαφύλαξις της εν αυτή αποτεθησαυρισμένης δια

φοβεράς αποκαλύψεως σεπτής και θαυματουργού Ιεράς Εικόνος της Υπεραγίας Θεοτόκου.

• γ) Η δια παντός μέσου και τρόπου υπόμνησις της

ανεκτιμήτου και παντοειδούς προσφοράς της Ι. Μονής ως και της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος γενικώτερον, προς το Ελληνικόν Έθνος, ιδία δε κατά τον απελευθερωτικόν αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας ημών εις μαρτυρίαν της αληθείας και νουθεσίαν των επιγενομένων. Άρθρον 3 Κανονικαί δικαιοδοσίαι Μητροπολίτου Η Ι. Μονή ως ελάχιστον μέλος του καθόλου σώματος της Εκκλησίας ακολουθούσα την του Αποστολικού Πατρός ρήσιν: «Πάντες τω επισκόπω ακολουθείτε, ως Ιησούς Χριστός τω πατρί, και τω πρεσβυτέρω ως τοις αποστόλοις» (Ιγνατίου: Επιστολ. Σμυρναίος, VIII), οφείλει να αποδίδη την προς το αξίωμα αυτού αρμόζουσαν 1155 Χάρτη της Εκκλησίας της Ελλάδος, κάτωθι δικαιοδοσίας αυτού:

• α) Μνημονεύεται εν πάσαις ταις Ιεραίς Ακολουθίαις

της Ι. Μονής, αι οποίαι τελούνται εν ονόματι αυτού, συμφώνως τη Εκκλησιαστική τάξει.

• β) Εποπτεύει πατρικώς την εν γένει πνευματικήν ζωήν

και ομαλήν λειτουργίαν της Ι. Μονής και παρακολουθεί την πιστήν εφαρμογήν των Ι. Κανόνων και του παρόντος Εσωτερικού Κανονισμού.

• γ) Επικυροί την εκλογήν της εκάστοτε νέας Ηγουμένης και δι’ ειδικής εκκλησιαστικής τελετής εγκαθιδρύει

αυτήν.

• δ) Παρέχει την κανονικήν έγκρισιν και ευλογίαν Αυτού

δια την κουράν των υπό του Ηγουμενοσυμβουλίου προτεινομένων αδελφών και τελεί αυτάς αυτοπροσώπως η δι’ αντιπροσώπου Του.

• ε) Διορίζει προτάσσει της αδελφότητος τον Πνευματικόν της Μονής και τον Εφημέριον.

• στ) Χορηγεί έγγραφον άδειαν δια τας εκτός των ορίων της Ιεράς Μητροπόλεως απουσίας των Μοναχών

της Ι. Μονής.

• ζ) Ασκεί πειθαρχικόν έλεγχον κατά πάσης παρεκτρεπομένης Μοναχής, συμφώνως πάντοτε προς τους Ιερούς

Κανόνας.

• η) Ελέγχει την νομιμότητα της οικονομικής διαχειρήσεως της Ι. Μονής.

• θ) Εις περίπτωσιν δε όπου ουδεμία Μοναχή υπολειφθή

εν Ι. Μονή ο επίσκοπος ενεργεί τα οριζόμενα εν τω άρθρω 1 του παρόντος Κανονισμού. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β Άρθρον 4 Διοίκησις της Ι. Μονής είναι:

• α) Η Ηγουμένη

• β) Το Ηγουμενοσυμβούλιον

• γ) Η Σύναξις της Αδελφότητος

Άρθρον 5 Ηγουμένη: Καθήκοντα και δικαιοδοσία αυτής

• α) Η Ηγουμένη κατά την άσκησιν του λειτουργήματός

της επέχει «το του Σωτήρος πρόσωπον» (Μ. Βασιλείου, Ασκητικαί διατάξεις, κεφ. κβ M.P.G. 31, 1409 Α) εν τη αδελφότητι. Είναι η πνευματική μήτηρ, ήτις εν επιγνώσει των εαυτής καθηκόντων, εν φόβω Θεού, εν αγάπη προς τας υπ’ αυτήν Μοναχάς, εν ταπεινοφροσύνη, εν πραότητι και ανεξικακία διακονεί και εργάζεται εξόχως την ίασιν και κάθαρσιν εκάστης ψυχής εκ των αμαυρούντων αυτήν ρύπων της αμαρτίας και την καθοδήγησίν της προς την εν Χριστώ πνευματικήν τελείωσιν και απολύτρωσιν και την ευόδωσιν του όλου έργου της Αδελφότητος.

• β) Διακρινομένη αύτη, ως κατέχουσα όλην την ποιμαντικήν επιστήμην της Μοναχικής Πολιτείας, δια της

προσωπικής αυτής βιωτής και του ενθέου αγώνος της ως και δια της μελέτης της Αγίας Γραφής και των Ιερών Αγιοπατερικών κειμένων, ρυθμίζει την εν ευσεβεία και υπακοή εγκαταβίωσιν των αδελφών εν διακρίσει.

• γ) «Εν αγρύπνω όμματι» επιβλέπει και εποπτεύει την

ζωήν των Μοναχών. Στηρίζει, διαφωτίζει, προκαλεί εις πνευματικούς αγώνας και θεοφιλείς ασκήσεις, προλαμβάνει πάσαν εκτροπήν και ελέγχει πάσαν παράβασιν, συμπάσχουσα εν αγάπη μετά των τυχόν παρεκτρεπομένων αδελφών, ως έχουσα βαθυτάτην συναίσθησιν ότι είναι «θεράπαινα Χριστού» και εντολοδόχος διατελούσα εν τη υπηρεσία του Θεού.

• δ) Εποπτεύει την πιστήν τήρησιν των όσων διακελεύουν

οι Ιεροί Κανόνες, οι κοινοβιακοί θεσμοί και ο παρών Εσωτερικός Κανονισμός.

• ε) Συνεργαζομένη μετά του Ηγουμενοσυμβουλίου κατανέμει τας διακονίας και τα έργα των αδελφών αποβλέπουσα εις το ψυχικόν συμφέρον αυτών και εις την

εύρυθμον λειτουργίαν του Κοινοβίου.

• στ) Προΐσταται των ιερών ακολουθιών.

• ζ) Προτείνει εις το Ηγουμενοσυμβούλιον την πρόσληψιν η την αποβολήν δοκίμων και την κουράν των ωρίμων

πνευματικώς προς τούτο αδελφών.

• η) Προεδρεύει του Ηγουμενοσυμβουλίου και της συνάξεως

της αδελφότητος αμφοτέρων συγκαλουμένων ως αναφέρουν τα οικεία άρθρα, πλην της περιπτώσεως υποδικίας αυτής η ασθενείας η απουσίας εκ της Ιεράς Μονής, οπότε προεδρεύει η εκ των μελών του Ηγουμενοσυμβουλίου έχουσα τα πρεσβεία της κουράς. Ταύτης δε κωλυομένης η επομένη.

• θ) Ορίζει κατά την κρίσιν της μίαν εκ των αδελφών

μελών του Ηγουμενοσυμβουλίου δια να αντικαθιστά αυτήν όσον εις τα της διοικήσεως, εις περίπτωσιν ασθενείας η απουσίας της εκ της Ιεράς Μονής. Εν καιρώ απουσίας της Ηγουμένης αι αδελφαί λαμβάνουν την καθιερωμένην «ευχήν» από την έχουσαν τα πρεσβεία της κουράς Μοναχήν.

• ι) Εκπροσωπεί την Ιεράν Μονήν ενώπιον διοικητικών,

εκκλησιαστικών αρχών, ως και άλλης αρχής και παντός εν γένει φυσικού η νομικού προσώπου, κωλυομένης δε δι οιονδήποτε λόγον αναπληρούται υπό αδελφής οριζομένης υπό του Ηγουμενοσυμβουλίου, της αναπληρώσεως ταύτης εγκρινομένης υπό του Μητροπολίτου. ια)Υπογράφει παν έγγραφον εξερχόμενον εκ της Ι. Μονής, ως και τα διπλότυπα εισπράξεων και πληρωμών. ιβ)Χορηγεί εις τας αδελφάς άδειαν απουσίας εκ της Ιεράς Μονής δι’ ολίγας ημέρας. Πέραν τούτων η άδεια παρέχεται υπό του Μητροπολίτου.

• ιγ) Μεριμνά περί της νοσηλείας των ασθενουσών η

αναθέτει ταύτην εις τίνα των αδελφών, κατάλληλον ούσαν δια το έργον αυτό. Άρθρον 6 Η εκλογή της Ηγουμένης

• α) Δια την διαδικασίαν της Ηγουμένης εκλέγεται πρόσωπον διακρινόμενον δια το ήθος, την ευσέβειαν, την

προσήλωσιν εις τα ιδεώδη του Μοναχισμού, το ακραιφνές ορθόδοξον φρόνημα, τας διοικητικάς ικανότητας και το χάρισμα του ποιμαίνειν ψυχάς..

• β) Εντός τριημέρου από της χηρείας της θέσεως της

Ηγουμένης η έχουσα τα πρεσβεία της κουράς εκ των μελών του Ηγουμενοσυμβουλίου αδελφή, ήτις και εκτελεί χρέη τοποτηρητρίας, συγκαλεί το Ηγουμενοσυμβούλιον, το οποίον ορίζει την ημέραν συγκλήσεως της αδελφότητος, δια την εκλογήν νέας Ηγουμένης. Η ημέρα αύτη δέον να είναι η ενάτη από του θανάτου η της παραιτήσεως η της καθ’ οιονδήποτε τρόπον παύσεως της Ηγουμένης. Της ορισθείσης ημέρας αι αδελφαί λαμβάνουν γνώσιν δι ανακοινώσεως κατά την διάρκειαν της μεσημβρινής τραπέζης τοιχοκολλουμένης δε αυτής και εις την είσοδον της τραπέζης, πέντε ημέρας τουλάχιστον ενωρίτερον.

• γ) Όργανον προετοιμασίας και διεξαγωγής των εκλογών εκτελεί η Εφορευτική Επιτροπή αποτελουμένη εκ

τριών αδελφών, ήτοι: 1) εκ της πρώτης τη τάξει κουράς αδελφής και εις περίπτωσιν αδυναμίας αυτής την θέσιν της λαμβάνει η δευτέρα τη τάξει. 2) Της Οικονόμου της Ι. Μονής. 3) Της Γραμματέως.

• δ) Δικαίωμα ψήφου έχουν άπασαι αι αδελφαί Ρασοφόροι και Μεγαλόσχημοι ασχέτως χρόνου προσελεύσεώς

των εις την Ιεράν Μονήν εκτός των δοκίμων. Εκλόγιμοι λιπώς εις την Ι. Μονήν πέραν της δεκαετίας, έχουσαι δε πνευματικά και διοικητικά προσόντα. Ο κατάλογος τούτων εξάγεται εκ του Μοναχολογίου της Ι. Μονής.

• ε) Η ολομέλεια της αδελφότητος συνερχομένη προς

ανάδειξιν Ηγουμένης, ευρίσκεται εν απαρτία παρόντων των τεσσάρων πέμπτων (4/5) των μελών αυτής.

• στ) Η εκλογή διενεργείται εν τω Ιερώ Ναώ αμέσως

μετά την Θ. Λειτουργίαν, δια μυστικής ψηφοφορίας αρχομένων από των μικροτέρων αδελφών, ενώπιον της Εφορευτικής Επιτροπής και δια ψηφοδελτίου εσφραγισμένου δια της σφραγίδος της Ιεράς Μονής, εις ο έχουσιν αναγραφή άπαντα τα ονόματα των αδελφών των εχουσών δικαίωμα ψήφου.

• ζ) Εις έκαστον εσφραγισμένον ψηφοδέλτιον αι αδελφαί θέτουν το σημείον του σταυρού εις εν μόνον όνομα

δια το αξίωμα της Ηγουμένης. Εάν θέσουν περισσοτέρους του ενός σταυρούς, το ψηφοδέλτιον είναι άκυρον.

• η) Η σφράγισις και αποσφράγισις του κιβωτιδίου, καθώς και η καταμέτρησις των ψήφων, γίνονται ενώπιον

των παρισταμένων μελών της αδελφότητος.

• θ) Ηγουμένη εκλέγεται η λαβούσα το ήμισυ συν ένα

των ψήφων των ψηφισασών αδελφών, οπότε Ηγουμένη εκλέγεται η λαβούσα τας περισσοτέρας ψήφους. Εις περίπτωσιν ισοψηφίας εκλέγεται η έχουσα πρεσβεία κουράς (η τίθεται κλήρος ενώπιον της αδελφότητος). (Ας διαλέξουν αι αδελφαί τι προτιμούν).

• ι) Η Εφορευτική Επιτροπή υποχρεούται να συντάξη

Πρακτικόν εκλογής καταγράφουσα άμα τα ονόματα των εψηφισμένων αδελφών και τον αριθμόν των ψήφων τας οποίας έλαβεν εκάστη των υποψηφίων. Το ούτω συνταχθέν Πρακτικόν υπογράφεται υπό των ψηφισασών αδελφών και εντός πενθημέρου κοινοποιείται αντίγραφον τούτου εις τον Μητροπολίτην Κορίνθου, δια του οποίου και αναγγέλεται η εκλογή νέας Ηγουμένης και εκζητούνται αι ευλογίαι αυτού. Μετά την υπογραφήν του Πρακτικού και την σχετικήν ευχαριστήριον προσευχήν, η Ηγουμένη αναλαμβάνει εγκύρως την άσκησιν των καθηκόντων αυτής. Ο Μητροπολίτης προβαίνει περαιτέρω δι’ ειδικής τελετής, εν ημέρα οριζομένη υπ' Αυτού εις την εγκαθίδρυσιν της νέας Ηγουμένης.

• ια) Ενστάσεις κατά του κύρους της εκλογής υποβάλλονται εντός της ιδίας η το πολύ της επομένης ημέρας,

άλλως είναι άκυροι. Δέον δε να υπογράφωνται υπό του 1/3 του αριθμού των ψηφισασών αδελφών. Ταύτας εκδικάζει η αδελφότης συγκαλουμένη εκ νέου υπό του Ηγουμενοσυμβουλίου εντός 5ημερου. Αν η εκλογή ακυρωθή δι απολύτου πλειοψηφίας των 2/3 των μελών της αδελφότητος, διεξάγεται πάραυτα νέα εκλογή, κατά τας διατάξεις του παρόντος. Άμα τη υποβολή ενστάσεως και μέχρι της εκδικάσεως αυτής η Ηγουμένη απέχει της ασκήσεως των καθηκόντων αυτής.

• ιβ) Η ούτως εκλεγείσα Ηγουμένη είναι ισοβία, επιφυλασσομένων των δια της παρ. 5 του άρθρου 39 του

Ν.590/1977 ειδικώς οριζομένων.

• ιγ) Η ισοβιότης της Ηγουμένης είναι δυνατόν να αρθή:

• ιδ) Κατά το διάστημα της παύσεως, δι’ οιονδήποτε

λόγον, μέχρι της εκλογής νέας Ηγουμένης, χρέη τοποτηρητρίας εν τη Ιερά Μονή εκτελεί η πρώτη τη τάξει εκ των μελών του Ηγουμενοσυμβουλίου, ορισθείσης δι’ εγγράφου υπό του Μητροπολίτου.

• ιε) Παρητημένη η πεπαυμένη Ηγουμένη δύναται να

επανεκλεγή εφ’ όσον εξέλιπον οι λόγοι της παραιτήσεως η της παύσεως αυτής και εφ’ όσον χηρεύη η θέσις της Ηγουμένης. Άρθρον 7 Ηγουμενοσυμβούλιον

• α) Το Ηγουμενοσυμβούλιον τη προεδρία της Ηγουμένης, αποτελεί σώμα ασκούν την διοίκησιν της Ι. Μονής

και την εκτελεστικήν εξουσίαν.

• β) Είναι τριμελές μετά της Ηγουμένης εφ’ όσον ο αριθμός των αδελφών δεν υπερβαίνει τας είκοσι (20). Άνω

των είκοσι (20) μελών το Ηγουμενοσυμβούλιον γίνεται πενταμελές μετά της Ηγουμένης.

• γ) Τα μέλη του Ηγουμενοσυμβουλίου εκλέγονται ανά

5ετιαν και είναι επανεκλέξιμα αι αδελφαί μπορεί να διαλέγουν μεταξύ 3ετιας, 4ετιας, 5ετιας, ως ορίζει ο νόμος, όταν το Ηγουμενοσυμβούλιον είναι διορισμένον.

• δ) Δέον ταύτα να διακρίνωνται δια την ορθόδοξον

μοναχικήν σκέψιν, την συνέπειαν και ακρίβειαν περί την μοναχικήν βιοτήν, δια το πνεύμα συνεργασίας και δια τας διοικητικάς των ικανότητας.

• ε) Εις τας συνεδριάσεις του Ηγουμενοσυμβουλίου

άπαντα τα μέλη αυτού οφείλουν να εκφράζουν ελευθέρως τας απόψεις των, συμπεριφερόμενα έναντι αλλήλων μετά σεβασμού, πραότητος και ταπεινώσεως. Εις περίπτωσιν διαφωνίας, αι απόψεις των διαφωνούντων καταχωρίζονται εις το βιβλίον πρακτικών του Ηγουμενοσυμβουλίου.

• στ) Αι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφίαν. Επί

ισοψηφίας (εις δικαιολογημένην απουσίαν μέλους τινός) βαρύνει η γνώμη της Ηγουμένης.

• ζ) Το Ηγουμενοσυμβούλιον συνέρχεται τακτικώς μεν

άπαξ του μηνός, εκτάκτως δε οσάκις προκύπτει σοβαρόν θέμα προς συζήτησιν, κατά την κρίσιν της Ηγουμένης. Ευρίσκεται εν απαρτία επί παρουσία και των τριών μελών του, όταν είναι τριμελές. Επί παρουσία τεσσάρων μελών όταν είναι 5μελες.

• η) Εις περίπτωσιν θανάτου η οιονδήποτε λόγον αποχωρήσεως μέλους τινός εκ του Ηγουμενοσυμβουλίου η

αντικατάστασις γίνεται δια μυστικής ψηφοφορίας, υπό της αδελφότητος.

• θ) Τα της μυστικής ψηφοφορίας δια την εκλογήν Ηγουμενοσυμβουλίου διεξάγονται ως και δια την εκλογήν της

Ηγουμένης. Τα σημεία του σταυρού τα οποία θέτομεν είναι ανάλογα των μελών του Ηγουμενοσυμβουλίου (δύο περισσοτέρους σταυρούς εκλέγονται μέλη του Ηγουμενοσυμβουλίου. Ψηφοδέλτια με περισσοτέρους σταυρούς απ’ αυτούς που αρμόζει θεωρούνται άκυρα. Εις περίπτωσιν καθ’ ην δια την τελευταίαν θέσιν υπάρχει ισοψηφία η Εφορευτική Επιτροπή καταρτίζει αμέσως νέα ψηφοδέλτια με τα ονόματα των ισοψηφίων αδελφών και συνεχίζει άνευ διακοπής τας εκλογάς. Η ευλογία του Μητροπολίτου, εις ον εντός πέντε ημερών ανακοινούνται τα αποτελέσματα της εκλογής, παρέχεται, εν ευαρεστήσει γραπτώς. Εις περίπτωσιν κατά την οποίαν η λήξις της θητείας του Ηγουμενοσυμβουλίου συμπέση με την χηρείαν της θέσεως της Ηγουμένης, τότε παρατείνεται η θητεία του μέχρι της εκλογής νέας Ηγουμένης. Η εκλογή διεξάγεται εντός της τελευταίας εβδομάδος προ της λήξεως της θητείας του και η ημερομηνία εκλογής ανακοινούται υπό της Ηγουμένης εν τη τραπέζη προ πέντε ημερών τουλάχιστον.

• ι) Το Ηγουμενοσυμβούλιον διαχειρίζεται, κατά τον νόμον, την περιουσίαν της Ιεράς Μονής, αποφασίζει περί

αποδοχής ή αποποιήσεως δωρεάς ή κληρονομίας, συνάψεως δανείων, αγοράς και πωλήσεως κινητών ή ακινήτων, περί ανεγέρσεως οικοδομών ή ουσιωδών επισκευών κτιρίων. Αι αποφάσεις αυταί υπόκεινται εις τον έλεγχον του Μητροπολίτου δια την τήρησιν των νόμων του Κράτους και των Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας και περιβάλλονται δια της εγκρίσεως αυτού, ενδεχομένως δε και της Ιεράς Συνόδου, όταν ούτως ορίζεται εν τω νόμω.

• ια) Κωλυομένης της Ηγουμένης εξουσιδοτεί μέλος του

δια την εκπροσώπησιν της Ι. Μονής ενώπιον δικαστικής η οιασδήποτε άλλης Αρχής και ενεργεί τας πάσης φύσεως δικαιοπραξίας μετά των Εκκλησιαστικών και Πολιτικών Αρχών, Τραπεζών και παντός εν γένει φυσικού ή νομικού προσώπου. Δι’ ειδικήν υπόθεσιν δύναται το Ηγουμενοσυβούλιον να εξουσιοδοτήση και νομικόν σύμβουλον προς εκπροσώπησιν της Ιεράς Μονής.

• ιβ) Συντάσσει τον ετήσιον Προϋπολογισμόν και Απολογισμόν της Ιεράς Μονής και υποβάλλει τούτο εις τον