Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 130/2017

Τις διατάξεις των παρ. 1 έως 4 του άρθρου 1 του ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄ 34), όπως έχουν τροποποιηθεί με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 6 του ν. 1440/1984 (Α΄ 70), και του άρθρου 4 του ίδιου νόμου, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 6 του ν. 1440/1984 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 48 του ν. 3427/2005 (Α΄ 312), και τη διάταξη του άρθρου 50 του ν. 4342/2015 (Α΄ 143), με την οποία ως χρονικό όριο χρήσεως της εξουσιοδότησης- πλαισίου του άρθρου 4 του ν. 1338/1983, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 2020.

Τις διατάξεις των άρθρων 39 έως 46 του ν. 4310/2014 (Α’ 258) «Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία και άλλες διατάξεις» και ιδίως της παραγράφου 2 του άρθρου 42.

Τις διατάξεις του άρθρου 90 «Έλεγχος των δαπανών που προκαλούν οι κανονιστικές διοικητικές πράξεις» του «Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα», όπως αυτός κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 «Κωδικοποίηση της νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά όργανα» (Α΄ 98).

Τις διατάξεις της αριθ. Υ8 απόφασης (Β΄ 2109/ 29.09.2015) «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Κωνσταντίνο Φωτάκη».

Τις διατάξεις των άρθρων 44-49 του π.δ. 114/2014 (Α΄181) «Οργανισμός Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων», όπως ισχύει.

Το π.δ. 100/2014 (Α’ 167) «Οργανισμός Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κληματικής Αλλαγής», όπως ισχύει.

Το π.δ. 70/2015 (Α’114) περί ανασύστασης και μετονομασίας Υπουργείων.

Το π.δ. 125/2016 (Α’210) «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών».

Την αριθ. Υ198 απόφαση (Β’ 3722/16.11.2016) «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σωκράτη Φάμελλο».

Την εισήγηση της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), σύμφωνα με την απόφαση της 3.4.2015 (συν. 229η) του Διοικητικού της Συμβουλίου.

Το γεγονός ότι από την εφαρμογή του παρόντος π.δ. δεν προκαλείται άμεση δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

Την αριθ. 155/2016 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Την αριθ. 56/2017 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πρόταση των υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Οικονομίας και Ανάπτυξης, Υγείας, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών και των αναπληρωτών υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αποφασίζουμε:

Στο άρθρο 2 παρ. 3 του π.δ. 122/2013 προστίθεται περίπτωση γ΄, ως εξής: «γ) Για τα ραδιενεργά απόβλητα τα οποία δημιουργούνται ή προκύπτουν εντός της ελληνικής επικράτειας από φορέα, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που ανήκει στη δικαιοδοσία άλλης χώρας ή για κάθε μορφής ραδιενεργών προϊόντων ή αποβλήτων που ενδεχομένως προκύψουν από επεξεργασία υλικών ή αποβλήτων που ανήκουν σε άλλη χώρα, τα οποία μπορούν να αποθηκευτούν σε εγκεκριμένο από την ΕΕΑΕ χώρο, για μέγιστη συνολική χρονική διάρκεια αποθήκευσης έξι (6) μηνών, μετά την πάροδο της οποίας επανεξάγονται στη χώρα προέλευσης. Ο φορέας, φυσικό ή νομικό πρόσωπο διατηρεί την κύρια και πλήρη ευθύνη για τα ραδιενεργά αυτά προϊόντα ή απόβλητα, τα οποία παραμένουν στη δικαιοδοσία της χώρας αυτού.».

Το άρθρο 3 του π.δ. 122/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «Για τους σκοπούς του παρόντος διατάγματος νοούνται ως:

«άδεια»: οποιοδήποτε νομικό έγγραφο χορηγούμενο υπό τη δικαιοδοσία του Ελληνικού Κράτους για την εκτέλεση οποιασδήποτε δραστηριότητας ή πρακτικής σχετίζεται με τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων σε λειτουργία, λειτουργίας, αποξήλωσης ή παύσης λειτουργίας μιας εγκατάστασης διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων ή μιας εγκατάστασης διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων,

«ΑΚΡΑ»: αναλωθέντα καύσιμα και ραδιενεργά απόβλητα,

«αναλωθέντα καύσιμα (ΑΚ)»: τα πυρηνικά καύσιμα, που έχουν ακτινοβοληθεί και οριστικά αφαιρεθεί από τον πυρήνα του αντιδραστήρα. Τα αναλωθέντα καύσιμα μπορεί είτε να θεωρηθούν ως χρησιμοποιήσιμοι πόροι που μπορούν να υποβληθούν σε επανεπεξεργασία είτε να προορίζονται για διάθεση, εάν θεωρούνται ραδιενεργά απόβλητα,

«αντιπροσωπευτικό άτομο»: το άτομο που λαμβάνει δόση και το οποίο είναι αντιπροσωπευτικό των πλέον υψηλά εκτιθέμενων ατόμων στον πληθυσμό, εξαιρουμένων των ατόμων με ακραίες ή σπάνιες συνήθειες,

«αποδέσμευση»: η απαλλαγή ραδιενεργών ουσιών, υλικών ή ραδιενεργών καταλοίπων ή αποβλήτων από περαιτέρω έλεγχο, εφόσον είτε η συνολική ραδιενέργειά τους είτε η συγκέντρωσή της δεν υπερβαίνουν τις τιμές των αντιστοίχων επιπέδων αποδέσμευσης,

«αποθήκευση»: η διατήρηση αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση με πρόθεση επανάκτησης,

«αποξήλωση»: η διαδικασία με την οποία η εγκατάσταση τίθεται μονίμως εκτός λειτουργίας. Περιλαμβάνει όλες τις ενέργειες, όπως η αποσυναρμολόγηση και η απορρύπανση, με στόχο την απελευθέρωση της εγκατάστασης και της τοποθεσίας από το ρυθμιστικό έλεγχο,

«απόρριψη»: η τοποθέτηση αποβλήτων σε χώρο εναπόθεσης ή σε συγκεκριμένο τόπο χωρίς πρόθεση ανάκτησής τους, καθώς και η εγκεκριμένη άμεση απελευθέρωση των υγρών και αερίων ραδιενεργών αποβλήτων σε φυσικούς αποδέκτες, με σκοπό την τελική διασπορά τους,

«αρμόδια ρυθμιστική αρχή» του τομέα της ασφάλειας της διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων: η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ),

«γνωστοποίηση (Notification)»: η υποβολή πληροφοριακών στοιχείων στην ΕΕΑΕ για τη γνωστοποίηση της πρόθεσης διενέργειας μιας πρακτικής εμπίπτουσας στο πεδίο εφαρμογής των Κανονισμών Ακτινοπροστασίας,

«διάθεση»: η τοποθέτηση αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση χωρίς πρόθεση επανάκτησης,

«διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων (ΑΚ)»: όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το χειρισμό, την αποθήκευση, την επανεπεξεργασία ή τη διάθεση αναλωθέντων καυσίμων, εξαιρουμένης της μεταφοράς εκτός εγκατάστασης,

«διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων (ΡΑ)»: όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το χειρισμό, την προεπεξεργασία, την επεξεργασία, την προετοιμασία, την αποθήκευση ή τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων, εξαιρουμένης της μεταφοράς εκτός εγκατάστασης,

«εγκατάσταση διάθεσης»: η εγκατάσταση ή η μονάδα, της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων,

«εγκατάσταση διαχείρισης αναλωθέντων καυσίμων (ΑΚ)»: οποιαδήποτε εγκατάσταση ή μονάδα, της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων,

«εγκατάσταση διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων (ΡΑ)»: οποιαδήποτε εγκατάσταση ή μονάδα, της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων,

«εγκατάσταση προσωρινής αποθήκευσης αναλωθέντων καυσίμων (ΑΚ)»: η αναγνωρισμένη εγκατάσταση για την προσωρινή αποθήκευση ΑΚ. Ο χρόνος αποθήκευσης καθορίζεται στους όρους αδειοδότησης,

«εγκατάσταση προσωρινής αποθήκευσης ραδιενεργών αποβλήτων (ΡΑ)»: η αναγνωρισμένη εγκατάσταση για την προσωρινή αποθήκευση ΡΑ. Ο χρόνος αποθήκευσης καθορίζεται στους όρους αδειοδότησης,

«έγκριση (authorization)»: η καταχώριση (registration) ή η αδειοδότηση (licensing) μιας πρακτικής ή δραστηριότητας,

«εθνική απογραφή αποβλήτων»: ο επικαιροποιημένος κατάλογος με τα υπάρχοντα και τα δυνητικά ραδιενεργά απόβλητα της χώρας. Ο κατάλογος περιέχει, τουλάχιστον, στοιχεία για το είδος, μορφή, κατάσταση, ισότοπο, ραδιενέργεια, ποσότητα, περιέκτη, στοιχεία κατόχου, ρεύμα αποβλήτου,

«Εθνική Εγκατάσταση Προσωρινής Αποθήκευσης και Διαχείρισης Ραδιενεργών Αποβλήτων (ΕΕΠΑΔΡΑ)»: η εγκεκριμένη εγκατάσταση προσωρινής αποθήκευσης και διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων, η οποία καθορίζεται με απόφαση του αρμοδίου για την ΕΕΑΕ υπουργού, σύμφωνα με το άρθρο 15 του παρόντος,

«Εθνική Επιτροπή Διαχείρισης Ραδιενεργών Αποβλήτων (ΕΕΔΡΑ)»: το συλλογικό όργανο με συμβουλευτικό, εισηγητικό και επικουρικό ρόλο στον αρμόδιο για την ΕΕΑΕ υπουργό, σχετικά με την υλοποίηση των πρακτικών πτυχών της εθνικής πολιτικής και του «εθνικού πλαισίου», την ανεύρεση των σχετικών εφαρμοστέων λύσεων και τον συντονισμό των φορέων που εμπλέκονται κατά περίπτωση σε θέματα διαχείρισης ΑΚΡΑ, σύμφωνα με το άρθρο 15 του παρόντος,

«έκθετη πηγή (orphan source)»: η κλειστή ραδιενεργός πηγή, το επίπεδο ραδιενέργειας της οποίας, κατά τη στιγμή της ανακάλυψής της, είναι ανώτερο από το επίπεδο εξαίρεσης που αναφέρεται στους Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας (ΚΑ), και η οποία δεν βρίσκεται υπό κανονιστικό έλεγχο, είτε επειδή δεν τέθηκε ποτέ υπό κανονιστικό έλεγχο είτε επειδή έχει εγκαταλειφθεί, απολεσθεί, τοποθετηθεί σε εσφαλμένο μέρος, κλαπεί ή μεταβιβασθεί σε νέο κάτοχο, χωρίς τη δέουσα κοινοποίηση στην αρμόδια αρχή, ή χωρίς τη προβλεπόμενη στους ΚΑ κοινοποίηση στην ΕΕΑΕ ή χωρίς να ενημερωθεί ο παραλήπτης,

«έκλυση»: η ελεγχόμενη και σε συμφωνία με τα εγκεκριμένα όρια, απόρριψη ραδιενεργών αποβλήτων (υγρών και αέριων) στο περιβάλλον,

«εκτός χρήσης ραδιενεργός πηγή»: η ραδιενεργός πηγή η οποία δεν χρησιμοποιείται πλέον, ούτε προο ασφαλής διαχείρισή της,

«επανεπεξεργασία»: η διεργασία ή λειτουργία, σκοπός της οποίας είναι η εξαγωγή σχάσιμου και η παραγωγή υλικού από αναλωθέντα καύσιμα για περαιτέρω χρήση,

«επεξεργασία (treatment)»: οι ενέργειες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας ή / και της οικονομίας μεταβάλλοντας τα χαρακτηριστικά των αποβλήτων. Οι τρεις βασικοί στόχοι της επεξεργασίας είναι (α) μείωση του όγκου, (β) απομάκρυνση ραδιονουκλιδίων από τα απόβλητα και (γ) αλλαγή της σύνθεσης. Η επεξεργασία αποσκοπεί στην κατάλληλη μορφοποίηση των αποβλήτων για περαιτέρω διαχείριση,

«επίπεδα αποδέσμευσης»: οι τιμές που καθορίζονται από την ΕΕΑΕ ή καθορίζονται στην εθνική νομοθεσία και εκφράζονται ως ενεργότητα ή συγκεντρώσεις ενεργότητας, έως τις οποίες (τιμές) τα υλικά που προκύπτουν από οποιαδήποτε πρακτική που υπόκειται σε γνωστοποίηση ή έγκριση δύνανται να απαλλάσσονται από τις απαιτήσεις του συστήματος ρυθμιστικού ελέγχου και των Κανονισμών Ακτινοπροστασίας. Οι τιμές ορίζονται στο παράρτημα VII, πίνακας Α, της Οδηγίας 2013/59/ Ευρατόμ του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2013 (περί καθορισμού των βασικών προτύπων ασφαλείας για την προστασία από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες), μέχρι την ενσωμάτωσή τους στην Ελληνική νομοθεσία,

«επίπεδο εξαίρεσης»: η τιμή που καθορίζεται από την ΕΕΑΕ ή καθορίζεται στη νομοθεσία και εκφράζεται ως συγκέντρωση ενεργότητας ή συνολική ενεργότητα και στην οποία τιμή ή κάτω από αυτήν, η πηγή ακτινοβολίας δεν υπόκειται σε γνωστοποίηση ή έγκριση. Οι τιμές ορίζονται στο παράρτημα VII, πίνακας Α, της Οδηγίας 2013/59/ Ευρατόμ του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2013 (περί καθορισμού των βασικών προτύπων ασφαλείας για την προστασία από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες), μέχρι την ενσωμάτωσή τους στην Ελληνική νομοθεσία,

«Κανονισμοί Ακτινοπροστασίας»: τα εθνικά πρότυπα ασφαλείας για την προστασία από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες όπως ισχύουν σήμερα, με βάση τις Οδηγίες 96/29 Ευρατόμ και 97/43 Ευρατόμ [κοινή υπουργική απόφαση 1014 ΦΟΡ 94/06.03.2001 (Β’ 216)] και όπως αυτά θα αναθεωρηθούν, σύμφωνα με το άρθρο 42 παρ. 2 και 3 του ν. 4310/2014, με την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2013/59/ Ευρατόμ του Συμβουλίου της 5ης Δεκεμβρίου 2013, για τον καθορισμό βασικών προτύπων ασφαλείας για την προστασία από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιοντίζουσες ακτινοβολίες, και όπως αυτά εκάστοτε ισχύουν,

«κάτοχος άδειας»: το νομικό ή φυσικό πρόσωπο που έχει τη γενική ευθύνη για οποιαδήποτε δραστηριότητα, πρακτική ή εγκατάσταση σχετίζεται με τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων, όπως καθορίζεται σε μια άδεια,

«κλιμακούμενη προσέγγιση»: η μεθοδολογία που αντικατοπτρίζει κατά αναλογικό τρόπο τον ενεχόμενο σχετικό κίνδυνο από μια δραστηριότητα, πρακτική ή εγκατάσταση, και ο οποίος εκτιμάται με βάση το είδος και την πολυπλοκότητα της δραστηριότητας, πρακτικής ή εγκατάστασης, το είδος, την ποσότητα και τη χρήση ραδιενεργών υλικών καθώς και τις απαιτήσεις για τεχνογνωσία, ανθρώπινο δυναμικό και πόρους,

«λειτουργίες ασφάλειας»: οι ειδικοί σκοποί που πρέπει να επιτυγχάνονται προκειμένου να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις ασφάλειας,

«παραγωγός ΑΚΡΑ»: κάθε πρόσωπο, του οποίου οι δραστηριότητες παράγουν ραδιενεργά απόβλητα ή αναλωθέντα καύσιμα (αρχικός παραγωγός αποβλήτων) ή κάθε πρόσωπο που πραγματοποιεί εργασίες προεπεξεργασίας, ανάμειξης ή άλλες εργασίες, οι οποίες οδηγούν σε μεταβολή της φύσης ή της σύνθεσης των ραδιενεργών αποβλήτων αυτών,

«παύση λειτουργίας»: η περάτωση όλων των λειτουργιών σε ορισμένο χρονικό διάστημα μετά την τοποθέτηση των αναλωθέντων καυσίμων ή των ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση διάθεσης, συμπεριλαμβανομένων των τελικών τεχνικών ή άλλων εργασιών που απαιτούνται, ώστε να εξασφαλισθεί ότι η εγκατάσταση θα είναι μακροπρόθεσμα ασφαλής,

«περιοριστικό επίπεδο δόσης»: το επίπεδο δόσης που στοχεύει στον περιορισμό των αναμενομένων και δυνητικών ατομικών δόσεων που προέρχονται από συγκεκριμένη πρακτική ή δραστηριότητα, ή από συγκεκριμένη πηγή στο πλαίσιο μιας πρακτικής. Χρησιμοποιείται κατά τη διαδικασία βελτιστοποίησης και κατά το στάδιο του σχεδιασμού της ακτινοπροστασίας και καθορίζεται από την κείμενη νομοθεσία ή εγκρίνεται κατά περίπτωση από την ΕΕΑΕ,

«προετοιμασία»: οι ενέργειες που παράγουν περιέκτες (packages) ραδιενεργών αποβλήτων, οι οποίοι είναι κατάλληλοι για χειρισμό, μεταφορά, αποθήκευση ή / και διάθεση. Η προετοιμασία μπορεί να περιλαμβάνει τη μετατροπή των αποβλήτων σε στερεά μορφή, τοποθέτηση των αποβλήτων σε δοχεία και, εάν είναι αναγκαίο, την ύπαρξη και χρήση υπερσυσκευασίας (overpack),

«προεπεξεργασία»: οποιαδήποτε εργασία ή το σύνολο των εργασιών πριν από την επεξεργασία των αποβλήτων, όπως συλλογή, διαχωρισμός, χημική προσαρμογή και απορρύπανση,

«πυρηνική προστασία (nuclear security)»: η πρόληψη, η ανίχνευση και η απόκριση σε κλοπή, μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, δολιοφθορά, παράνομη μεταφορά ή άλλη κακόβουλη πράξη με εμπλοκή πυρηνικού υλικού ή άλλων ραδιενεργών υλικών ή των συσχετιζόμενων με αυτά εγκαταστάσεων,

«ραδιενεργά απόβλητα (ΡΑ)»: ραδιενεργά υλικά σε αέρια, υγρή ή στερεά μορφή, των οποίων η περαιτέρω χρήση δεν προβλέπεται ή δεν εξετάζεται από το Ελληνικό Κράτος ή από νομικό ή φυσικό πρόσωπο, του οποίου την απόφαση αποδέχεται το Ελληνικό κράτος, και τα οποία ελέγχονται ως ραδιενεργά απόβλητα από την ΕΕΑΕ, βάσει του νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου του Ελληνικού Κράτους,