Νόμοι — ΦΕΚ A' 133/2019

Το Υπουργικό Συμβούλιο: (α) καθορίζει και κατευθύνει τη γενική πολιτική της Χώρας σύμφωνα με τους ορισμούς του Συντάγματος και των νόμων, (β) αποφασίζει για πολιτικά θέματα γενικότερης σημασίας, (γ) αποφασίζει για κάθε θέμα που παραπέμπει σε αυτό ο Πρωθυπουργός καθ’ υποκατάσταση της αρμοδιότητας συλλογικών κυβερνητικών οργάνων ή ενός ή περισσότερων Υπουργών, (δ) εγκρίνει τον ετήσιο προγραμματισμό της κυβερνητικής πολιτικής και παρακολουθεί την εφαρμογή του, (ε) ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα που προβλέπουν το Σύνταγμα και οι νόμοι.

Το Υπουργικό Συμβούλιο αποτελείται από τον Πρωθυπουργό, τους Αντιπροέδρους της Κυβέρνησης και τους Υπουργούς, συμπεριλαμβανομένων των Υπουργών Επικρατείας και των Αναπληρωτών Υπουργών. Οι Υφυπουργοί δεν αποτελούν μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά δύνανται να προσκληθούν να συμμετάσχουν σε αυτό από τον Πρωθυπουργό, χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Στις συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου μετέχει, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ο Γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου. Γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου ορίζεται με απόφαση του Πρωθυπουργού, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ένας εκ των Γενικών Γραμματέων της Προεδρίας της Κυβέρνησης, ο οποίος κατά το μέρος της αρμοδιότητάς του αυτής υπάγεται απευθείας στον Πρωθυπουργό.

Η παρουσία των Υπουργών στις συνεδριάσεις είναι υποχρεωτική. Ο Υπουργός που κωλύεται να παρευρεθεί στη συνεδρίαση για σπουδαίο λόγο ενημερώνει εγκαίρως τον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου.

Στις συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου ο Πρωθυπουργός μπορεί να προσκαλέσει οποιοδήποτε πρόσωπο κρίνει σκόπιμο για τις ανάγκες της συνεδρίασης και την ενημέρωση των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου. Οι προσκαλούμενοι αποχωρούν από τη συνεδρίαση όταν ο Πρωθυπουργός κρίνει ότι ολοκληρώθηκε η συμβολή τους στη συνεδρίαση και πάντως, πριν την τελική φάση της συζήτησης που οδηγεί στη λήψη απόφασης.

Στις συνεδριάσεις παρίσταται το προσωπικό που είναι απαραίτητο για την τήρηση των πρακτικών και τη μαγνητοφώνηση των συζητήσεων εκτός εάν ο Πρωθυπουργός κρίνει ότι τα προς συζήτηση θέματα είναι άκρως απόρρητα.

Το Υπουργικό Συμβούλιο συγκαλείται σε τακτική συνεδρίαση από τον Πρωθυπουργό ή τον αναπληρωτή του μία φορά τον μήνα μετά από γραπτή ή ηλεκτρονική πρόσκληση, η οποία αποστέλλεται προς τα μέλη της Κυβέρνησης μαζί με την ημερήσια διάταξη και τον χώρο της συνεδρίασης, το αργότερο δύο (2) ημέρες πριν τη συνεδρίαση.

Το ετήσιο ημερολόγιο των τακτικών συνεδριάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου καθορίζεται από τον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, εγκρίνεται από τον Πρωθυπουργό και γνωστοποιείται στα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου κατά την τακτική συνεδρίαση του Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους. Η ημέρα της τακτικής συνεδρίασης δύναται να αλλάξει με απόφαση του Πρωθυπουργού λόγω έκτακτων συνθηκών οι οποίες καθιστούν τη σύγκληση και διεξαγωγή του Υπουργικού Συμβουλίου, κατά την προκαθορισμένη ημερομηνία, αδύνατη.

Η ημερήσια διάταξη των τακτικών συνεδριάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου, καταρτίζεται από τον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, ύστερα από συνεννόηση με τον Πρωθυπουργό, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων των Κεφαλαίων Α΄ και Β΄ του Μέρους από έγκριση του Πρωθυπουργού, να συζητεί και να αποφασίζει και για θέματα που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη ή να προτάσσει τη συζήτηση άλλου θέματος, εγγεγραμμένου ή μη στην ημερήσια διάταξη.

Το Υπουργικό Συμβούλιο συνεδριάζει επίσης εκτάκτως, όταν παρίσταται ανάγκη, ύστερα από σχετική γραπτή ή ηλεκτρονική ή προφορική πρόσκληση του Πρωθυπουργού, η οποία περιλαμβάνει, κατά την κρίση του, την ημέρα, την ώρα και τον τόπο της συνεδρίασης. Μαζί με την πρόσκληση γνωστοποιούνται και τα προς συζήτηση θέματα.

Ανακοινώσεις ή προτάσεις των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου για συζήτηση και λήψη απόφασης σε οποιοδήποτε ζήτημα απευθύνονται στον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου σαράντα οκτώ (48) ώρες, το αργότερο, πριν από την τακτική συνεδρίαση και συνοδεύονται από σύντομο επεξηγηματικό σημείωμα. Τα ως άνω κοινοποιούνται στα υπόλοιπα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου πριν από την έναρξη της συνεδρίασης.

Τα τακτικά Υπουργικά Συμβούλια των μηνών Απριλίου και Σεπτεμβρίου ορίζονται ως Υπουργικά Συμβούλια Προγραμματισμού και Αξιολόγησης του Κυβερνητικού Έργου. Η ημερήσια διάταξη των ανωτέρω Υπουργικών Συμβουλίων καταρτίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2, με τις ειδικότερες προβλέψεις των παραγράφων 2 και 3 του παρόντος άρθρου.

Η ημερήσια διάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου του μηνός Απριλίου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: (α) την αξιολόγηση της εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής του τελευταίου επταμήνου από όλα τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, ώστε να αποφασιστούν οι αναγκαίες διορθωτικές παρεμβάσεις για το υπόλοιπο του έτους, (β) την παρουσίαση των κυβερνητικών προτεραιοτήτων του επόμενου έτους από τον Πρωθυπουργό και (γ) την εισήγηση επί του σχεδίου του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής του τρέχοντος έτους από τον αρμόδιο Υπουργό.

Η ημερήσια διάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου του μηνός Σεπτεμβρίου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: (α) την αξιολόγηση της εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής του τρέχοντος έτους από όλα τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, ώστε να αποφασιστούν οι αναγκαίες διορθωτικές παρεμβάσεις για το υπόλοιπο του έτους, (β) τη συζήτηση και έγκριση του Ενοποιημένου Προσχεδίου Δράσης της Κυβέρνησης και των Προσχεδίων Δράσης των Υπουργείων του άρθρου 49 του παρόντος, (γ) τη συζήτηση και έγκριση του νομοθετικού και κανονιστικού προγραμματισμού της Κυβέρνησης για το επόμενο έτος και (δ) την παρουσίαση του προσχεδίου Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης, όπως αυτό περιγράφεται στις διατάξεις του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), καθώς και του Προσχεδίου Προγραμματισμού Ανθρωπίνου Δυναμικού της Γενικής Κυβέρνησης.

Το Υπουργικό Συμβούλιο βρίσκεται σε απαρτία, η οποία διαπιστώνεται από τον Πρωθυπουργό, όταν παρίστανται τα μισά, τουλάχιστον, από τα μέλη του.

Οι συζητήσεις του Υπουργικού Συμβουλίου είναι απόρρητες. Η διαφύλαξη του απορρήτου αποτελεί χρέος για τα μέλη του και τους Yφυπουργούς και υπηρεσιακή υποχρέωση για τον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου και για το λοιπό προσωπικό της δημόσιας διοίκησης που παρίσταται. Υποχρέωση διαφύλαξης του απορρήτου έχουν και οι ιδιώτες που καλούνται στη συνεδρίαση.

Αφού ολοκληρωθεί η συζήτηση ενός θέματος, ο Πρωθυπουργός προβαίνει στη διατύπωση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου. Αν υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Πρωθυπουργός θέτει τα σχετικά ζητήματα σε ψηφοφορία. Στην περίπτωση αυτή, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίζει με φανερή ψηφοφορία και με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών του, στη δε περίπτωση της ισοψηφίας υπερισχύει η γνώμη του Πρωθυπουργού. Αν κατά την ψηφοφορία διαμορφωθούν περισσότερες από δύο γνώμες, χωρίς να σχηματισθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία, ο Πρωθυπουργός καλεί όσους τάχθηκαν υπέρ των ασθενέστερων γνωμών να προσχωρήσουν σε μία από τις επικρατέστερες γνώμες.

Μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης συντάσσεται με επιμέλεια του Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, επίσημο ανακοινωθέν ως προς τα θέματα που απασχόλησαν το Υπουργικό Συμβούλιο και τις αποφάσεις που έλαβε, το οποίο παραδίδεται μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Τα επίσημα πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου συντάσσονται με επιμέλεια του Γραμματέα του. Η μνεία σε αυτά της συζήτησης και των απόψεων που διατυπώθηκαν κατά την έγκριση των πράξεων ή τη λήψη των αποφάσεων, απαγορεύεται.

Τα επίσημα πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου βιβλιοδετούνται σε ειδικό, κατ’ έτος, τηρούμενο βιβλίο, με τον τίτλο «Επίσημα Πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου» και φυλάσσονται στη Γενική Γραμματεία Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων της Προεδρίας της Κυβέρνησης.

Τα επίσημα πρακτικά είναι και παραμένουν απόρρητα για τριάντα (30) χρόνια. Η διαφύλαξη του απορρήτου των πρακτικών αποτελεί υπηρεσιακή υποχρέωση του Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου και του προσωπικού της Γενικής Γραμματείας Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων.

Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ύστερα από πρόταση του Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, εγκρίνεται Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας του Υπουργικού Συμβουλίου και των Συλλογικών Κυβερνητικών Οργάνων. Με τον κανονισμό αυτόν ρυθμίζονται όλα τα θέματα, τα σχετικά με τη λειτουργία του Υπουργικού Συμβουλίου και των συλλογικών κυβερνητικών οργάνων, οι σχέσεις των μελών της Κυβέρνησης, των Yφυπουργών και των συλλογικών κυβερνητικών οργάνων μεταξύ τους καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

Τα σχέδια των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.), των Διαταγμάτων που εκδίδονται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου και οι γραπτές εισηγήσεις των Yπουργών για έκδοση Πράξεων του Υπουργικού Συμβουλίου (Π.Υ.Σ.), μαζί με τα κείμενα των πράξεων και των Διαταγμάτων αυτών, διαβιβάζονται στον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου για την απαραίτητη επεξεργασία και την εγγραφή τους στην ημερήσια διάταξη, τουλάχιστον μια (1) εβδομάδα πριν την τακτική συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, προκειμένου να εισαχθούν για συζήτηση σε αυτό.

Οι πράξεις και τα Διατάγματα της παραγράφου 1 υπογράφονται από τη νόμιμη πλειοψηφία, όπως αυτή καθορίζεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας του Υπουργικού Συμβουλίου και των Συλλογικών Κυβερνητικών Οργάνων, με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγράφων 3 και 4 του παρόντος άρθρου. Οι τυχόν μειοψηφίες ή επιφυλάξεις μελών του Υπουργικού Συμβουλίου καταχωρίζονται στα πρακτικά. Στα πρωτότυπα των πράξεων και των Διαταγμάτων της παραγράφου 1 αναφέρονται τα ονοματεπώνυμα των μελών της Κυβέρνησης, τα οποία και υπογράφουν παραπλεύρως του ονόματός τους.

Σε θέματα που έχουν κατεπείγοντα χαρακτήρα και για τα οποία είναι αναγκαία, κατά την κρίση του Πρωθυπουργού, η άμεση λήψη απόφασης, η άμεση έκδοση Π.Ν.Π. ή Π.Υ.Σ. ή η άμεση προσυπογραφή Διατάγματος, οι διαδικασίες επιτελούνται διά περιφοράς με συμμετοχή των δύο τρίτων (2/3) τουλάχιστον των μελών της Κυβέρνησης και ανακοινώνονται από τον Πρωθυπουργό στην πρώτη, μετά την υπογραφή τους, τακτική συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου συντάσσονται επίσημα πρακτικά, στα οποία καταχωρίζεται ολόκληρο το κείμενο της απόφασης, της Π.Ν.Π. ή της Π.Υ.Σ. και σε περίληψη ή ολόκληρο το κείμενο του Διατάγματος.

Οι Π.Ν.Π. και τα Διατάγματα, των οποίων τα πρωτότυπα φυλάσσονται στην Προεδρία της Κυβέρνησης, και οι Π.Υ.Σ., των οποίων η δημοσίευση επιβάλλεται από τον νόμο, δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με μέριμνα του Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, ο οποίος και αποστέλλει στο Εθνικό Τυπογραφείο για δημοσίευση, ακριβές αντίγραφο των κειμένων με τα ονόματα των μελών της Κυβέρνησης που τα υπογράφουν.

Η δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως των Διαταγμάτων κανονιστικού ή ατομικού χαρακτήρα, που εκδίδονται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, γίνεται από τον αρμόδιο για τη δημοσίευση και εκτέλεση αυτών Υπουργό, στον οποίο και αποστέλλονται τα πρωτότυπα των Διαταγμάτων.

Για κάθε νομική πράξη που εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο σχηματίζεται ιδιαίτερος φάκελος, ο οποίος περιέχει την εισήγηση του αρμόδιου Υπουργού με τα επισυναπτόμενα σε αυτήν έγγραφα, την πράξη ή την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και κάθε άλλο σχετικό στοιχείο ή έγγραφο.

Τα Κυβερνητικά Συμβούλια έχουν διαρκή και μόνιμο χαρακτήρα και ασκούν, στο πλαίσιο των γενικότερων κατευθύνσεων της κυβερνητικής πολιτικής, όπως αυτή καθορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, τις προβλεπόμενες στο παρόν άρθρο αρμοδιότητες. Επιπλέον, ασκούν κάθε αρμοδιότητα η οποία, κατά την κρίση του Υπουργικού Συμβουλίου ή του Πρωθυπουργού, ανατίθεται σε αυτά. Τα Κυβερνητικά Συμβούλια είναι το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής (ΚΥ.Σ.Οι.Π.) και το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥ.Σ.Ε.Α.).

Στα Κυβερνητικά Συμβούλια προεδρεύει ο Πρωθυπουργός και, σε περίπτωση κωλύματος, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης εφόσον υπάρχει ή ο Υπουργός, στον οποίον αναθέτει την αρμοδιότητα αυτή ο Πρωθυπουργός, με την απόφαση της επόμενης παραγράφου.

Η σύνθεση των Κυβερνητικών Συμβουλίων, η τροποποίηση αυτής, η ανάθεση καθηκόντων Γραμματέα του Κυβερνητικού Συμβουλίου, καθώς και κάθε θέμα που αφορά στο δικαίωμα ή μη ψήφου των μελών τους, καθορίζεται με απόφαση του Πρωθυπουργού, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.