Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 136/2024

Τις διατάξεις:

Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 91).

Την 947/19.06.2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εσωτερικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στην Υφυπουργό Εσωτερικών, Παρασκευή Χαραλαμπογιάννη» (Β’ 3715).

Την 38477/01.07.2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κωνσταντίνο Καραγκούνη» (Β’ 3805).

Την 2/11.05.2023 γνώμη του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων.

Το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), και το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, σύμφωνα με την 64416/06.07.2023 εισήγηση της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

Την 34/2024 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και των Υφυπουργών Εσωτερικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, αποφασίζουμε:

Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι:

Ως προς την αντιστοιχία μεταξύ των διατάξεων του ενωσιακού δικαίου (μεταφερόμενων οδηγιών) και του εθνικού δικαίου (διαταγμάτων μεταφοράς οδηγιών), ισχύουν τα Παραρτήματα IV, V, VI και VII που προσαρτώνται στο παρόν.

Το παρόν προεδρικό διάταγμα έχει ως αντικείμενο την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους που προέρχονται ή μπορούν να προέλθουν από την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης των κινδύνων αυτών. Οι διατάξεις του εφαρμόζονται επιπλέον των γενικών διατάξεων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων που ισχύουν κάθε φορά.

Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 2 του Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων (Κ.Ν.Υ.Α.Ε.), ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3850/2010 (Α’ 84), όπου οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες.

Oι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται στους εργαζόμενους που εκτίθενται μόνο στις ακτινοβολίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

Οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος, καθ’  ο μέρος αφορούν στον αμίαντο, στο βενζόλιο και στον μόλυβδο, εφαρμόζονται όταν είναι πιο ευνοϊκές για την υγεία και την ασφάλεια κατά την εργασία σε σύγκριση με τις αντίστοιχες διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας, οι οποίες είναι:

Καρκινογόνος παράγοντας:

Μεταλλαξιογόνος παράγοντας: ουσία ή μείγμα που πληροί τα κριτήρια κατάταξης ως μεταλλαξιογόνο των γεννητικών κυττάρων κατηγορίας 1Α ή 1Β που

Tοξική για την αναπαραγωγή ουσία: ουσία ή μείγμα που ανταποκρίνεται στα κριτήρια για την ταξινόμηση στην κατηγορία 1Α ή 1Β των τοξικών για την αναπαραγωγή ουσιών, που παρατίθεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1272/2008.

Tοξική για την αναπαραγωγή ουσία χωρίς κατώτατο όριο: τοξική για την αναπαραγωγή ουσία, για την οποία δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης για την υγεία των εργαζομένων και η οποία προσδιορίζεται ως τέτοια στη στήλη των ενδείξεων του παραρτήματος III του παρόντος διατάγματος.

Tοξική για την αναπαραγωγή ουσία με κατώτατο όριο: τοξική για την αναπαραγωγή ουσία, για την οποία υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης, κάτω από το οποίο δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία των εργαζομένων, και η οποία προσδιορίζεται ως τέτοια στη στήλη των ενδείξεων του παραρτήματος III του παρόντος διατάγματος.

Οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης ή οριακή τιμή έκθεσης σε καρκινογόνο παράγοντα, μεταλλαξιογόνο παράγοντα ή σε τοξική για την αναπαραγωγή ουσία: Η τιμή, την οποία δεν επιτρέπεται να ξεπερνά η μέση οκτάωρη χρονικά σταθμισμένη έκθεση του εργαζόμενου στον καρκινογόνο παράγοντα, μεταλλαξιογόνο παράγοντα ή στην τοξική για την αναπαραγωγή ουσία, μετρημένη στον αέρα της ζώνης αναπνοής του, κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε οκτάωρης ημερήσιας και σαραντάωρης εβδομαδιαίας εργασίας του.

Ανώτατη οριακή τιμή επαγγελματικής έκθεσης ή ανώτατη οριακή τιμή έκθεσης σε καρκινογόνο παράγοντα, μεταλλαξιογόνο παράγοντα ή σε τοξική για την αναπαραγωγή ουσία: Η τιμή, την οποία δεν επιτρέπεται να ξεπερνά η μέση χρονικά σταθμισμένη έκθεση του εργαζόμενου στον καρκινογόνο παράγοντα, μεταλλαξιογόνο παράγοντα ή στην τοξική για την αναπαραγωγή ουσία, μετρημένη στον αέρα της ζώνης αναπνοής του, κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε δεκαπεντάλεπτης περιόδου μέσα στο χρόνο εργασίας του, έστω και αν τηρείται η οριακή τιμή έκθεσης.

Βιολογική οριακή τιμή: Το όριο της συγκέντρωσης, σε κατάλληλο βιολογικό μέσο, καρκινογόνου παράγοντα, μεταλλαξιογόνου παράγοντα ή τοξικής για την αναπαραγωγή ουσίας, μεταβολίτη τους ή ενός δείκτη επίδρασης.

Επίβλεψη της υγείας: Η εξέταση του εργαζομένου προκειμένου να καθοριστεί η κατάσταση της υγείας του σε συσχέτιση με την έκθεσή του σε συγκεκριμένους καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή σε τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες κατά την εργασία.

Για κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να συνεπάγεται κίνδυνο έκθεσης σε καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, ο εργοδότης οφείλει να έχει στη διάθεσή του μια γραπτή εκτίμηση των υφισταμένων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ομάδες εργαζομένων που εκτίθενται σε ιδιαίτερους κινδύνους, σύμφωνα με το άρθρο 43 του Κ.Ν.Υ.Α.Ε..

Η εκτίμηση αυτή πρέπει να εντοπίζει τη φύση του κινδύνου, τον βαθμό σοβαρότητάς του, τη διάρκεια έκθεσης των εργαζομένων σ’ αυτόν και τη συχνότητα εμφάνισής του, ώστε να εκτιμώνται όλοι οι κίνδυνοι για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και να καθορίζονται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Επιπλέον, κατά την εκτίμηση κινδύνων, λαμβάνονται υπόψη όλοι οι άλλοι τρόποι έκθεσης, όπως η απορρόφηση μέσα στο δέρμα ή/και διά του δέρματος.

H εκτίμηση αυτή επαναλαμβάνεται τακτικά και, σε κάθε περίπτωση, όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες που ενδέχεται να επηρεάσουν την έκθεση των εργαζομένων στους καρκινογόνους παράγοντες, στους μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή στις τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες.

O εργοδότης, κατά την εκτίμηση κινδύνων, αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στις ενδεχόμενες επιπτώσεις όσον αφορά την υγεία και ασφάλεια εργαζομένων που διατρέχουν ιδιαίτερους κινδύνους και, μεταξύ άλλων, λαμβάνει υπόψη τη σκοπιμότητα να μην απασχολούνται οι εργαζόμενοι αυτοί σε περιοχές, όπου ενδέχεται να έλθουν σε επαφή με καρκινογόνους παράγοντες, μεταλλαξιογόνους παράγοντες ή τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες.

Tα μέτρα για την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή κατά την εργασία σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγονται την οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 42 του Κ.Ν.Υ.Α.Ε..

O εργοδότης μειώνει τη χρήση ενός καρκινογόνου παράγοντα, μεταλλαξιογόνου παράγοντα ή τοξικής για την αναπαραγωγή ουσίας στον χώρο εργασίας, κυρίως υποκαθιστώντας τον συγκεκριμένο παράγοντα ή ουσία, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικά εφικτό, από μια ουσία, τους, είναι ακίνδυνα ή λιγότερο επικίνδυνα για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.

Ο εργοδότης κοινοποιεί τα αποτελέσματα των διερευνήσεών του στην αρμόδια επιθεώρηση εργασίας.

Eάν σύμφωνα με την εκτίμηση κινδύνων του άρθρου 3 υπάρχει κίνδυνος για την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων, η έκθεση των εργαζομένων πρέπει να αποφεύγεται.

Eάν δεν είναι τεχνικά δυνατή η υποκατάσταση του καρκινογόνου παράγοντα, μεταλλαξιογόνου παράγοντα τους, είναι ακίνδυνα ή λιγότερο επικίνδυνα για την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων, ο εργοδότης φροντίζει ώστε η παραγωγή και η χρήση του καρκινογόνου παράγοντα, μεταλλαξιογόνου παράγοντα ή της τοξικής για την αναπαραγωγή ουσίας να πραγματοποιούνται σε κλειστό σύστημα, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικά εφικτό.

Eάν δεν είναι τεχνικά δυνατή η χρησιμοποίηση κλειστού συστήματος, ο εργοδότης εξασφαλίζει ότι:

Η έκθεση δεν πρέπει να υπερβαίνει την οριακή τιμή έκθεσης ή την ανώτατη οριακή τιμή έκθεσης καρκινογόνου παράγοντα, μεταλλαξιογόνου παράγοντα ή τοξικής για την αναπαραγωγή ουσίας, όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ του παρόντος διατάγματος.

Σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποίησης καρκινογόνου παράγοντα, μεταλλαξιογόνου παράγοντα ή τοξικής για την αναπαραγωγή ουσίας, ανεξάρτητα από τα ανωτέρω, ο εργοδότης εφαρμόζει και όλα τα ακόλουθα μέτρα: