Νόμοι — ΦΕΚ A' 145/2022
NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4960
Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: Πίνακας Περιεχομένων
ΜΕΡΟΣ Α’: ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Άρθρο 1 Σκοπός
Άρθρο 2 Αντικείμενο
ΜΕΡΟΣ Β’: ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 4939/2022
Άρθρο 3 Ορισμοί - Τροποποίηση περ. ιε) και προσθήκη
περ. λθ) έως νδ) στο άρθρο 1 του ν. 4939/2022
Άρθρο 4 Υποδοχή ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων και ενημέρωση αρμόδιων αρχών - Τροποποίηση
άρθρου 64 ν. 4939/2022
Άρθρο 5 Αρμόδια αρχή για την προστασία των
ασυνόδευτων ανηλίκων - Τροποποίηση άρθρου 65 ν. 4939/2022
Άρθρο 6 Εθνική Στρατηγική για την Προστασία
Ασυνόδευτων Ανηλίκων - Αντικατάσταση άρθρου 66 ν. 4939/2022
Άρθρο 7 Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας Ασυνόδευτων
Ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66Α στον ν. 4939/2022
Άρθρο 8 Γενικές αρχές - Προσθήκη άρθρου 66Β στον
ν. 4939/2022
Άρθρο 9 Λειτουργίες επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66Γ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 10 Επιμέλεια ασυνόδευτου ανηλίκου - Προσθήκη άρθρου 66Δ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 11 Εκπροσώπηση σε θέματα προσωπικής κατάστασης - Προσθήκη άρθρου 66E στον ν. 4939/2022
Άρθρο 12 Συνδρομή σε περιουσιακά θέματα - Προσθήκη άρθρου 66ΣΤ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 13 Αρμόδια αρχή και όργανα της επιτροπείας
ασυνόδευτων ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66Ζ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 14 Φορείς παροχής υπηρεσιών επιτροπείας Προσθήκη άρθρου 66Η στον ν. 4939/2022
Άρθρο 15 Πόροι χρηματοδότησης - Προσθήκη άρθρου 66Θ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 16 Αναγγελία κατάστασης επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66Ι στον ν. 4939/2022
Άρθρο 17 Διαδικασία ορισμού επιτρόπου - Προσθήκη
άρθρου 66ΙΑ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 18 Αποποίηση και παραίτηση επιτρόπου - Προσθήκη άρθρου 66ΙΒ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 19 Λήξη επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΓ
στον ν. 4939/2022
Άρθρο 20 Εντεταλμένος επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΔ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 21 Συντονισμός και επίβλεψη εντεταλμένων
επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΕ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 22 Σύγκρουση συμφερόντων - Προσθήκη άρθρου 66ΙΣΤ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 23 Παύση επιτρόπου και εντεταλμένου επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΖ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 24 Ευθύνη επιτρόπου και εντεταλμένου επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΗ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 25 Σύσταση, συγκρότηση, αρμοδιότητες και
λειτουργία Συμβουλίου Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66ΙΘ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 26 Διαδικασία εποπτείας και ελέγχου - Προσθήκη άρθρου 66Κ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 27 Υποβολή αναφορών - Προσθήκη άρθρου
66ΚΑ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 28 Διαδικασία υποβολής και διαχείρισης παραπόνων - Προσθήκη άρθρου 66ΚΒ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 29 Κατάρτιση και επιμόρφωση - Προσθήκη
άρθρου 66ΚΓ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 30 Κατευθυντήριες γραμμές και πρότυπες διαδικασίες - Προσθήκη άρθρου 66ΚΔ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 31 Πλαίσιο φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66ΚΕ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 32 Κέντρα Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων Προσθήκη άρθρου 66ΚΣΤ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 33 Εποπτευόμενα διαμερίσματα ημιαυτόνομης
διαβίωσης - Προσθήκη άρθρου 66ΚΖ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 34 Φορείς λειτουργίας Δομών Μακροχρόνιας
Φιλοξενίας - Προσθήκη άρθρου 66ΚΗ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 37 Διαδικασία εποπτείας και αξιολόγησης
Δομών Μακροχρόνιας Φιλοξενίας - Προσθήκη άρθρου 66ΛΑ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 38 Εθνικό Μητρώο Προστασίας Ασυνόδευτων
Ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66ΛΒ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 39 Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης - Προσθήκη άρθρου 66ΛΓ στον ν. 4939/2022
Άρθρο 40 Φορείς και διαδικασίες παροχής υπηρεσιών
συνοδείας ασυνόδευτων ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66ΛΔ στον ν. 4939/2022
ΜΕΡΟΣ Γ’: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 41 Μεταβατικές διατάξεις - Προσθήκη παρ. 3,
4 και 5 στο άρθρο 147 του ν. 4939/2022
Άρθρο 42 Καταργούμενες διατάξεις - Τροποποίηση
άρθρου 148 ν. 4939/2022
ΜΕΡΟΣ Δ’: ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ
Άρθρο 43 Προσαρμογή Υπουργείου Μετανάστευσης
και Ασύλου στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας
Άρθρο 44 Μητρώο Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) - Τροποποίηση άρθρου 78 ν. 4939/2022
Άρθρο 45 Ηλεκτρονική υπογραφή αποφάσεων των
Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών
Άρθρο 46 Φύλαξη εγκαταστάσεων - Δαπάνες μίσθωσης στρατοπέδων που καταβάλλονται από το Υπουργείο
Μετανάστευσης και Ασύλου - Τροποποίηση άρθρου 16 ν. 4375/2016
Άρθρο 47 Διευθέτηση οικονομικών εκκρεμοτήτων του
Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
Άρθρο 48 Συγχώνευση Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Ελέγχου Συνόρων, Μετανάστευσης και Ασύλου
(Ε.Σ.Κ.Ε.Σ.M.A.) και Ενιαίου Φορέα Επιτήρησης Συνόρων (ΕΝ.Φ.Ε.Σ.) - Μετονομασία σε Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου και Επιτήρησης Συνόρων (Ε.Σ.Κ.Ε.Ε.Σ.) -Καταργούμενες διατάξεις
Άρθρο 49 Υπεύθυνος Προστασίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
Άρθρο 50 Σύσταση Ειδικής Επιτροπής για τη Συμμόρφωση με τα Θεμελιώδη Δικαιώματα στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου
ΜΕΡΟΣ Ε’: ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 51 Έναρξη ισχύος
ΜΕΡΟΣ Α’
ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Άρθρο 1
Σκοπός Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος, η προάσπιση των δικαιωμάτων και η πλήρης προστασία των ασυνόδευτων και χωρισμένων πολιτών τρίτων χωρών ή ανιθαγενών που βρίσκονται στην Ελλάδα, μέσω της δημιουργίας ενός εθνικού συστήματος επιτροπείας και της ρύθμισης του πλαισίου φιλοξενίας και φροντίδας για τους ασυνόδευτους ανηλίκους.
Άρθρο 2
Αντικείμενο Αντικείμενο του παρόντος είναι:
- α) η αντικατάσταση και κατάργηση διατάξεων που
ρυθμίζουν την επιτροπεία ασυνόδευτων ανηλίκων στον ν. 4939/2022 (Α’ 111) και στον ν. 4554/2018 (Α’ 130) αντίστοιχα,
- β) η εισαγωγή νέων κανόνων για τη δημιουργία ενός
εθνικού συστήματος επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων,
- γ) η ρύθμιση του πλαισίου φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανηλίκων, και
- δ) η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος
προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων με την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων, την εισαγωγή διαδικασιών, τη δημιουργία ενός εκσυγχρονισμένου μητρώου προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων και την καθιέρωση ενός μηχανισμού άμεσης ανταπόκρισης για τους ανηλίκους που διαβιούν σε επισφαλείς συνθήκες.
ΜΕΡΟΣ Β’
ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 4939/2022
Άρθρο 3
Ορισμοί - Τροποποίηση περ. ιε) και προσθήκη περ. λθ) έως νδ) στο άρθρο 1 του ν. 4939/2022 Στο άρθρο 1 του ν. 4939/2022 (Α’ 111), περί ορισμών, τροποποιείται η περ. ιε) ως προς τον ορισμό του εκπροσώπου, προστίθενται περ. λθ) έως νδ) και το άρθρο 1 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 1 Ορισμοί Για την εφαρμογή του Κώδικα, οι παρακάτω όροι έχουν την εξής έννοια:
- α) «Σύμβαση της Γενεύης» είναι η Σύμβαση περί της
Νομικής Καταστάσεως των Προσφύγων, η οποία υπεγράφη στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και κυρώθηκε με το ν.δ. 3989/1959 (Α’ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967, το οποίο κυρώθηκε με τον α.ν. 389/1968 (Α’ 125),
- β) «αίτηση διεθνούς προστασίας» ή «αίτηση ασύλου»
ή «αίτηση» είναι η αίτηση παροχής προστασίας από το ελληνικό κράτος που υποβάλει ο πολίτης τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής, με την οποία ζητά την αναγνώριση στο πρόσωπό του της ιδιότητας του πρόσφυγα, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης, ή τη χορήγηση καθεστώτος επικουρικής προστασίας, εφόσον ο ίδιος δεν ζητά ρητώς να του χορηγηθεί άλλη μορφή προστασίας που δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κώδικα και μπορεί να ζητηθεί αυτοτελώς,
- γ) «αιτών διεθνή προστασία» ή «αιτών άσυλο» ή «αιτών»
είναι ο πολίτης τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής, ο οποίος δηλώνει προφορικώς ή εγγράφως ενώπιον οποιασδήποτε ελληνικής αρχής, στα σημεία εισόδου στην ελληνική να μην απελαθεί σε κάποια χώρα εκ φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης ή επειδή κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη, σύμφωνα με το άρθρο 14 του παρόντος Κώδικα και επί του αιτήματος του οποίου δεν έχει ληφθεί ακόμη τελεσίδικη απόφαση. Επίσης, αιτών διεθνή προστασία θεωρείται και ο πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (L 180) ή σε άλλο κράτος που δεσμεύεται από και εφαρμόζει τον ως άνω Κανονισμό, και μεταφέρεται στην Ελλάδα βάσει των διατάξεων του ως άνω Κανονισμού,
- δ) «διεθνής προστασία» είναι το καθεστώς πρόσφυγα
και το καθεστώς επικουρικής προστασίας, όπως ορίζονται στις περ. κζ’ και κθ’ του παρόντος άρθρου,
- ε) «χώρα καταγωγής» είναι η χώρα της ιθαγένειας ή για
τους ανιθαγενείς, η χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής τους,
- στ) «παραμονή στη χώρα» είναι η παραμονή στο έδαφος της ελληνικής επικράτειας, περιλαμβανομένων των
συνόρων και των ζωνών διέλευσης,
- ζ) «συνθήκες υποδοχής» είναι η πλήρης δέσμη μέτρων που το Ελληνικό Κράτος εφαρμόζει προς όφελος
των αιτούντων, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κώδικα,
- η) «υλικές συνθήκες υποδοχής» είναι οι συνθήκες υποδοχής που περιλαμβάνουν την παροχή στέγης, τροφής
και ρουχισμού, σε είδος ή υπό μορφή οικονομικού βοηθήματος ή δελτίων ή συνδυασμό των τριών, καθώς και ένα βοήθημα για τα καθημερινά έξοδα,
- θ) «κράτηση» είναι ο περιορισμός σε ειδικό χώρο που
επιβάλλεται από κρατική αρχή σε αιτούντα, με αποτέλεσμα τη στέρηση της ελεύθερης κυκλοφορίας του προσώπου,
- ι) «κέντρο φιλοξενίας» είναι κάθε χώρος που χρησιμοποιείται για την ομαδική φιλοξενία αιτούντων και ασυνόδευτων ανηλίκων,
- ια) «αιτούντες με ειδικές ανάγκες υποδοχής» είναι τα
ευάλωτα πρόσωπα, σύμφωνα με την περ. λγ’ του παρόντος άρθρου, τα οποία χρήζουν ειδικών εγγυήσεων, προκειμένου να απολαμβάνουν τα δικαιώματα και να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον Κώδικα,
- ιβ) «αιτούντες που χρήζουν ειδικών διαδικαστικών εγγυήσεων» είναι οι αιτούντες, των οποίων η ικανότητα να
απολαμβάνουν τα δικαιώματα και να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα Κώδικα περιορίζεται λόγω ιδιαίτερων περιστάσεων που αφορούν την προσωπική τους κατάσταση και ιδίως την κατάσταση της υγείας τους,
- ιγ) «ασυνόδευτος ανήλικος» είναι ο ανήλικος, ο οποίος
φθάνει στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύεται από πρόσωπο που ασκεί, σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, τη γονική του μέριμνα ή την επιμέλειά του ή από ενήλικο συγγενή που ασκεί στην πράξη τη φροντίδα του και για όσο χρόνο η άσκηση των καθηκόντων αυτών δεν έχει ανατεθεί σε κάποιο άλλο πρόσωπο, σύμφωνα με τον νόμο. Στον ορισμό αυτόν περιλαμβάνεται και ο ανήλικος που παύει να συνοδεύεται μετά την είσοδό του στην Ελλάδα,
- ιδ) «χωρισμένος από την οικογένειά του ανήλικος» ή
«χωρισμένος ανήλικος» είναι ο ανήλικος, ο οποίος φθάνει στην Ελλάδα χωρίς να συνοδεύεται από πρόσωπο που ασκεί τη γονική του μέριμνα, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία ή από άλλο πρόσωπο στο οποίο αυτή έχει ανατεθεί σύμφωνα με τον νόμο, αλλά συνοδεύεται από ενήλικο συγγενή που ασκεί στην πράξη τη φροντίδα του,
- ιε) «εκπρόσωπος ασυνόδευτου ανηλίκου»: το φυσικό
πρόσωπο ή ο φορέας παροχής υπηρεσιών επιτροπείας που έχει οριστεί από το δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 1592 του Αστικού Κώδικα, ή τον κατά τόπον αρμόδιο Εισαγγελέα Ανηλίκων, ή ελλείψει αυτού, Εισαγγελέα Πρωτοδικών, αντίστοιχα, για την προάσπιση των συμφερόντων του ανηλίκου. Αν ο επίτροπος είναι νομικό πρόσωπο που έχει οριστεί σύμφωνα με τα άρθρα 66Η και 66ΙΑ (φορέας παροχής υπηρεσιών επιτροπείας), εξουσιοδοτεί φυσικό πρόσωπο για να ασκεί τα επιτροπικά καθήκοντα όσον αφορά στον ασυνόδευτο ανήλικο, σύμφωνα με το άρθρο 66 ΙΔ,
- ιστ) «αρμόδια Αρχή Υποδοχής» είναι η υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Μετανάστευσης
και Ασύλου,
- ιζ) «αρμόδιες Αρχές Παραλαβής και Εξέτασης Αίτησης
Παροχής Διεθνούς Προστασίας» είναι τα Περιφερειακά Γραφεία Ασύλου, τα Αυτοτελή Κλιμάκια της Υπηρεσίας Ασύλου και τα Κινητά Κλιμάκια Ασύλου, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο π.δ. 106/2020 (Α’ 255). Για την πλήρη καταγραφή αιτήσεων διεθνούς προστασίας που υποβάλλονται από πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στην παρ. 7 του άρθρου 69 του παρόντος Κώδικα, «αρμόδιες Αρχές Παραλαβής» μπορούν να είναι και οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης,
- ιη) «Κεντρική Αρχή» είναι η Διεύθυνση Υποστήριξης
της Υπηρεσίας Ασύλου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου,
- ιθ) «Αποφαινόμενη Αρχή» είναι o υπάλληλος της αρμόδιας Αρχής Παραλαβής, ο οποίος ορίζεται ως χειριστής για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας,
εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επιμέρους διατάξεις του παρόντος Κώδικα. Στην περίπτωση του άρθρου 96, Αποφαινόμενη Αρχή είναι η Διεύθυνση Επιστροφών και Ανακλήσεων της Υπηρεσίας Ασύλου. Στις περιπτώσεις της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 89 η Αποφαινόμενη Αρχή εκδίδει και τη σχετική πράξη μεταφοράς κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 604/2013,
- κ) «αρμόδιες Αρχές Απόφασης» είναι η Αποφαινόμενη
Αρχή και οι Επιτροπές Προσφυγών της Αρχής Προσφυγών, εξέτασης της αίτησής του από τις αρμόδιες αρχές και του επιτρέπει την παραμονή στην ελληνική επικράτεια μέχρι την ολοκλήρωσή της,
- κβ) «σύμβουλος του αιτούντος» είναι ο ιατρός, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, ο οποίος τον υποστηρίζει κατά
τη διάρκεια της διαδικασίας εξέτασης της αίτησής του,
- κγ) «τελεσίδικη απόφαση» είναι: (α) η απόφαση των
Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών που ορίζει εάν ο πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής αναγνωρίζεται ή όχι πρόσφυγας ή δικαιούχος επικουρικής προστασίας, η οποία εκδίδεται επί της προσφυγής που ασκείται κατά των αποφάσεων της Υπηρεσίας Ασύλου, σύμφωνα με το άρθρο 97 ή (β) η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου κατά της οποίας δεν μπορεί να ασκηθεί η ως άνω προσφυγή λόγω παρόδου απράκτων των προθεσμιών άσκησής της,
- κδ) «μεταγενέστερη αίτηση» είναι η αίτηση για παροχή
διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται μετά τη λήψη τελεσίδικης απόφασης επί προηγούμενης αίτησης διεθνούς προστασίας, περιλαμβανομένων περιπτώσεων όπου ο αιτών ρητά ανακάλεσε την αίτησή του και περιπτώσεων όπου η Αποφαινόμενη Αρχή απέρριψε την αίτηση μετά από τη σιωπηρή της ανάκληση,
- κε) «δικαιούχος διεθνούς προστασίας» είναι το πρόσωπο στο οποίο έχει χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα ή
καθεστώς επικουρικής προστασίας, όπως ορίζονται στις περ. κζ’ και κθ’ του παρόντος άρθρου,
- κστ) «πρόσφυγας» είναι ο πολίτης τρίτης χώρας ο
οποίος, συνεπεία βάσιμου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, βρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειάς του και δεν μπορεί ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας ή ο ανιθαγενής ο οποίος, βρισκόμενος εκτός της χώρας της προηγούμενης συνήθους διαμονής του για τους ίδιους προαναφερθέντες λόγους, δεν μπορεί ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 11,
- κζ) «καθεστώς πρόσφυγα» είναι η αναγνώριση από
την αρμόδια ελληνική αρχή ενός πολίτη τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως πρόσφυγα,
- κη) «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία»
είναι, με την επιφύλαξη του άρθρου 16, ο πολίτης τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής που δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας αλλά στο πρόσωπο του συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι από τους οποίους προκύπτει ότι, αν επιστρέψει στη χώρα της καταγωγής του ή, στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του, κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη κατά την έννοια του άρθρου 14 και που δεν μπορεί ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας,
- κθ) «καθεστώς επικουρικής προστασίας» είναι η αναγνώριση από την αρμόδια ελληνική αρχή ενός πολίτη
τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς ως δικαιούχου επικουρικής προστασίας,
- λ) «ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας»
είναι η απόφαση της Αποφαινόμενης Αρχής να ανακαλέσει καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας. Σε περίπτωση άρνησης ανανέωσης άδειας διαμονής πρόσφυγα ή δικαιούχου επικουρικής προστασίας, εφαρμόζονται οι διατάξεις και εγγυήσεις περί ανάκλησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας,
- λα) «άδεια διαμονής» είναι κάθε άδεια η οποία εκδίδεται από τις ελληνικές αρχές, σύμφωνα με τον τύπο που
προβλέπει η ελληνική νομοθεσία και η οποία επιτρέπει σε πολίτη τρίτης χώρας ή σε ανιθαγενή τη διαμονή του στην ελληνική επικράτεια,
- λβ) «μέλη της οικογένειας» του δικαιούχου διεθνούς
προστασίας, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια σε σχέση με την αίτηση διεθνούς προστασίας και εφόσον η οικογένεια υπήρχε ήδη στη χώρα καταγωγής θεωρούνται: i. ο σύζυγος ή ο εκτός γάμου σύντροφός του, με τον οποίο διατηρεί σταθερή σχέση δεόντως αποδεδειγμένη, ii. τα ανήλικα άγαμα τέκνα του, ανεξαρτήτως αν γεννήθηκαν σε γάμο ή εκτός γάμου των γονέων τους ή είναι υιοθετημένα, iii. ο πατέρας ή η μητέρα ή άλλος ενήλικος που ασκεί την επιμέλεια του αιτούντος, σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, εάν ο εν λόγω αιτών είναι ανήλικος, iv. τα ενήλικα άγαμα τέκνα που πάσχουν από πνευματική ή σωματική αναπηρία και δεν δύνανται να υποβάλουν αυτοτελώς αίτηση,
- λγ) «ευάλωτα πρόσωπα» νοούνται ιδίως οι ανήλικοι
ασυνόδευτοι ή μη, άμεσοι συγγενείς θυμάτων σε ναυάγια (γονείς, αδέρφια τέκνα και σύζυγοι), τα άτομα με αναπηρία, οι ηλικιωμένοι, οι εγκυμονούσες, οι μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα παιδιά, τα θύματα εμπορίας ανθρώπων, τα άτομα με σοβαρές ασθένειες, τα άτομα με νοητική και ψυχική αναπηρία και τα άτομα που έχουν υποστεί βασανιστήρια, βιασμό ή άλλες σοβαρές μορφές ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας, όπως τα θύματα ακρωτηριασμού γεννητικών οργάνων,
- λδ) «συνεργασία» ή «διοικητική συνεργασία», η απευθείας επαφή και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των
εθνικών σημείων επαφής των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
- λε) «προσωρινή προστασία», είναι μία διαδικασία με
έκτακτο χαρακτήρα που εξασφαλίζει, σε περίπτωση μαζικής εισροής ή αν επίκειται μαζική εισροή εκτοπισθέντων από τρίτες χώρες οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, άμεση και προσωρινή προστασία σε αυτά τα άτομα, ιδίως εάν υπάρχει κίνδυνος το σύστημα ασύλου να μην μπορεί να αντιμετωπίσει αυτήν την εισροή χωρίς αρνητικές συνέπειες για την καλή λειτουργία του, το συμφέρον των ενδιαφερομένων ατόμων και το συμφέρον άλλων ατόμων που ζητούν προστασία,
- λστ) «εκτοπισθέντες», είναι οι πολίτες τρίτων χωρών ή
απάτριδες, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα ή την περιοχή καταγωγής τους, ή έφυγαν, υποβοηθούμενοι μέσω προγράμματος εκκένωσης, ιδίως κατόπιν έκκλησης διεθνών οργανισμών και των οποίων ο επαναπατρισμός υπό ασφαλείς και σταθερές συνθή στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1Α της Σύμβασης της Γενεύης ή άλλων διεθνών ή εθνικών πράξεων που παρέχουν διεθνή προστασία και ιδιαίτερα: i. άτομα τα οποία εγκατέλειψαν ζώνες ενόπλων συγκρούσεων ή ενδημικής βίας, ii. άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο ή έχουν υπάρξει θύματα συστηματικών ή γενικευμένων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους,
- λζ) «μαζική εισροή», η άφιξη σημαντικού αριθμού
εκτοπισθέντων, οι οποίοι προέρχονται από καθορισμένη χώρα ή γεωγραφική ζώνη, ανεξαρτήτως του αν η άφιξή τους υπήρξε αυθόρμητη ή υποβοηθούμενη, όπως μέσω προγράμματος εκκένωσης,
- λη) «διαμένων», o πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος απολαμβάνει προσωρινής προστασίας, σύμφωνα με απόφαση η οποία προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 5 της
Οδηγίας 2011/55 και ο οποίος επιθυμεί να καλέσει μέλη της οικογένειάς του/της,
- λθ) «ανήλικος» είναι το φυσικό πρόσωπο που δεν έχει
συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας του,
- μ) «ανιθαγενής» είναι το φυσικό πρόσωπο το οποίο
κανένα κράτος δεν αναγνωρίζει ως υπήκοό του βάσει της νομοθεσίας του,
- μα) «πολίτης τρίτης χώρας» είναι το φυσικό πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ),
όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 20 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κρατών μελών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.) και της Ελβετίας,
- μβ) «βέλτιστο συμφέρον ασυνόδευτου ανηλίκου» είναι
το βέλτιστο συμφέρον, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 63,
- μγ) «εθνικό σύστημα επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων» είναι το σύνολο των κανόνων, των εργασιών, των
προγραμμάτων και δράσεων, καθώς και των φορέων που είναι αρμόδιοι για ζητήματα επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων,
- μδ) «εισαγγελέας» είναι ο Εισαγγελέας Ανηλίκων ή,
ελλείψει αυτού, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών του τόπου περιστασιακής ή παροδικής διαμονής του ασυνόδευτου ανηλίκου, κατά τον χρόνο ενημέρωσης της αρμόδιας αρχής, κατά την παρ. 1 του άρθρου 66ΙΑ. Στην περίπτωση άστεγου ασυνόδευτου ανηλίκου ή ανηλίκου που διαβιεί σε επισφαλείς συνθήκες, η τοπική αρμοδιότητα του Εισαγγελέα καθορίζεται στη βάση του τόπου εντοπισμού του ανηλίκου από φορέα αναγγελίας,
- με) «επιτροπεία ασυνόδευτου ανηλίκου» είναι o θεσμός που αποβλέπει στην προστασία των προσωπικών
και περιουσιακών συμφερόντων του ασυνόδευτου ανηλίκου μέσω της εγκαθίδρυσης οιονεί οικογενειακής σχέσης που αναπληρώνει τη γονική μέριμνα του ασυνόδευτου ανηλίκου, η οποία ελλείπει ή δεν ασκείται κατά το χρονικό διάστημα που βρίσκεται ο ανήλικος στη χώρα, για λόγους πραγματικούς ή νομικούς,
- μστ) «επίτροπος» είναι το νομικό πρόσωπο που ορίζεται από τον Εισαγγελέα και αναδέχεται την επιτροπεία
ασυνόδευτου ανηλίκου, με σκοπό τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος και την προάσπιση των δικαιωμάτων, των εννόμων συμφερόντων και της συνολικής ευημερίας του ανηλίκου,
- μζ) «κατάσταση επιτροπείας» είναι κάθε περίπτωση
ασυνόδευτου ανηλίκου που συνεπάγεται τον ορισμό επιτρόπου,
- μη) «συντονιστής» είναι το φυσικό πρόσωπο που υποδεικνύεται από τον επίτροπο ως βοηθητικό όργανο για
την εποπτεία των πράξεων του εντεταλμένου επιτροπείας και την προσωρινή αναπλήρωσή του σε περίπτωση κωλύματος,
- μθ) «εντεταλμένος επιτροπείας» είναι το φυσικό πρόσωπο που υποδεικνύεται από τον επίτροπο για την άσκηση, στο όνομα και για λογαριασμό του, των επιτροπικών
καθηκόντων,
- ν) «προστασία της παιδικής ηλικίας» είναι η προστασία
του παιδιού από τη βία, την κακοποίηση, την παραμέληση, την εγκατάλειψη και την εκμετάλλευση, εντός και εκτός οικογενειακού περιβάλλοντος, και η προώθηση και διασφάλιση των δικαιωμάτων του, υπό το πρίσμα, ιδίως, του Συντάγματος, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 2101/1992 (Α’ 192) και του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο κυρώθηκε με τον ν. 2462/1997 (Α’ 25),
- να) «σύγκρουση συμφερόντων» είναι οποιαδήποτε
κατάσταση που επηρεάζει αντικειμενικά την αμερόληπτη και ανεξάρτητη άσκηση των καθηκόντων των επιτροπικών οργάνων,
- νβ) «φορέας αναγγελίας» είναι κάθε δημόσια αρχή,
υπηρεσία, ιδιωτικός φορέας, διεθνής οργανισμός που διαπιστώνει την παρουσία ασυνόδευτου ανηλίκου στην ελληνική επικράτεια,
- νγ) «ωριμότητα ανηλίκου» είναι η εν γένει ψυχοπνευματική και συναισθηματική συγκρότηση του ανηλίκου
που του επιτρέπει να αντιλαμβάνεται το βέλτιστο συμφέρον του, την κατάσταση επιτροπείας και να έχει επίγνωση των συνεπειών αυτής,
- νδ) «συνοδεία» είναι η οργανωμένη μετακίνηση των
ασυνόδευτων ανηλίκων εντός της χώρας από ένα προκαθορισμένο σημείο σε ένα άλλο, όπως είναι τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή οι δομές φιλοξενίας αιτούντων άσυλο ή προσφύγων της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 4375/2016 (Α’ 51) και οι δομές επείγουσας ή μακροχρόνιας φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, με χρήση ιδιωτικών ή δημόσιων μέσων μεταφοράς, παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού σε ζητήματα παιδικής προστασίας.»
Άρθρο 4
Υποδοχή ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων και ενημέρωση αρμόδιων αρχών Τροποποίηση άρθρου 64 ν. 4939/2022 Στο άρθρο 64 του ν. 4939/2022 (Α’ 111) επέρχονται οι εξής αλλαγές: α) η παρ. 1 τροποποιείται ως προς τις αρχές που ενημερώνονται για την είσοδο στην ελληνική επικράτεια ασυνόδευτου ή χωρισμένου ανηλίκου και διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 64 Ασυνόδευτοι και χωρισμένοι ανήλικοι
Οι αρμόδιες αρχές στα σημεία εισόδου στην ελληνική επικράτεια, καθώς και κάθε αρμόδια Αρχή που διαπιστώνει την είσοδο στην ελληνική επικράτεια ασυνόδευτου ή χωρισμένου ανηλίκου, ενημερώνει αμελλητί την Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και την πλησιέστερη Εισαγγελική Αρχή.
Η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης είναι υπεύθυνη για την υποδοχή και ταυτοποίηση των ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή στις Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές. Στο πλαίσιο αυτό μεριμνά, επίσης, μέσω της Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και του αρμόδιου Εισαγγελέα, για την άμεση ανάθεση της καθημερινής φροντίδας ασυνόδευτου ή χωρισμένου ανηλίκου σε ενήλικο συγγενή εξ αίματος έως τον τρίτο (3o) βαθμό ή σε πρόσωπο του φιλικού του περιβάλλοντος, εφόσον αυτό κρίνεται ότι εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 66ΙΑ.»
Άρθρο 5
Αρμόδια αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων - Τροποποίηση άρθρου 65 ν. 4939/2022 Στο άρθρο 65 του ν. 4939/2022 (Α’ 111) επέρχονται οι εξής αλλαγές: α) αντικαθίσταται ο τίτλος του άρθρου, β) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 η λέξη «εκπροσώπηση» αντικαθίσταται από τη λέξη «στέγαση», γ) το δεύτερο εδάφιο της περ. ε) της παρ. 1 περί παροχής εξουσιοδότησης στον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου διαγράφεται, δ) η περ. ζ) της παρ. 1 περί οργάνωσης και τήρησης του Μητρώου Κέντρων Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων και ανάθεσης στους Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης και Ασύλου της ρύθμισης ειδικότερων σχετικών λεπτομερειών διαγράφεται, ε) η παρ. 2 αντικαθίσταται, και το άρθρο 65 διαμορφώνεται ως εξής: «Άρθρο 65 Αρμόδια Αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων
Αρμόδια Αρχή για την προστασία, την επιτροπεία και τη στέγαση των ασυνόδευτων ανηλίκων και των χωρισμένων ανηλίκων ορίζεται η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, η οποία, σε συνεργασία με άλλες αρχές, κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς τους:
- α) Μεριμνά για την αναζήτηση των μελών της οικογένειας του ασυνόδευτου ανηλίκου και του χωρισμένου ανηλίκου, με τη συνδρομή πιστοποιημένων φορέων και οργανώσεων, το συντομότερο δυνατόν αφότου
υποβληθεί αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας. Εάν υπάρχει κίνδυνος να απειληθεί η ζωή ή η ακεραιότητα του ανηλίκου ή των στενών συγγενών του, ιδίως εάν αυτοί διαμένουν στη χώρα καταγωγής, η συλλογή, επεξεργασία και διαβίβαση των πληροφοριών που αφορούν τα εν λόγω πρόσωπα, γίνεται εμπιστευτικά, ώστε να μην διακυβεύεται η ασφάλειά τους.
- β) Μεριμνά για την παραπομπή και συνοδεία των
ασυνόδευτων ανηλίκων σε ειδικά κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ή σε άλλου είδους καταλύματα κατάλληλα για ανηλίκους ή σε άλλα κέντρα φιλοξενίας, εφόσον υπάρχουν κατάλληλα διαμορφωμένοι προς τούτο χώροι, για όσο χρόνο διαρκεί η παραμονή τους στη χώρα ή έως ότου τοποθετηθούν σε ανάδοχη οικογένεια ή σε εποπτευόμενα διαμερίσματα. Οι μεταβολές του τόπου διαμονής των ασυνόδευτων ανηλίκων περιορίζονται στο ελάχιστο και μόνο εφόσον είναι αναγκαίες. Ειδικότερα μεριμνά για:
- βα) Τη διαχείριση των αιτημάτων στέγασης ασυνόδευτων ανηλίκων, την προτεραιοποίησή τους με
κριτήρια ευαλωτότητας ή αναπηρίας και τον συντονισμό των ενεργειών μετάβασης, τοποθέτησης και φιλοξενίας τους σε κατάλληλα διαμορφωμένα κέντρα φιλοξενίας που λειτουργούν συνεργαζόμενοι κρατικοί και μη φορείς.
- ββ) Τη διαχείριση θέσεων προσωρινής φιλοξενίας,
όπως ασφαλείς ζώνες, που λειτουργούν συνεργαζόμενοι κρατικοί και μη φορείς για την κάλυψη των άμεσων αναγκών στέγασης ασυνόδευτων ανηλίκων.
- βγ) Τον έλεγχο της εφαρμογής των προδιαγραφών
λειτουργίας των κέντρων φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
- βδ) Την παρακολούθηση και τακτική αξιολόγηση
της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται από τα κέντρα φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανηλίκων.
- βε) Τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων
υπηρεσιών των κέντρων φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, μέσω της συστηματικής διερεύνησης των δυσχερειών που παρουσιάζονται και της παροχής διαρκούς εκπαίδευσης και υποστήριξης του προσωπικού τους.
- βστ) Τη διαχείριση των αιτημάτων επείγουσας φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, οι οποίοι εντοπίζονται
από τις αστυνομικές αρχές, κάθε άλλη αρχή ή υπηρεσία ή φορείς της κοινωνίας των πολιτών ή τρίτα πρόσωπα, και στερούνται ασφαλούς ή γνωστής διαμονής.
- γ) Μεριμνά για τη στέγαση ανηλίκων μαζί με τους
ενήλικους συγγενείς τους ή σε οικογένεια που θα έχει την επιμέλεια του ανηλίκου ή με άλλα ενήλικα πρόσωπα κατάλληλα για να αναλάβουν τη φροντίδα τους, εφόσον αυτό εξυπηρετεί το βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων και έχουν λάβει χώρα διαδικασίες ανάθεσης της φροντίδας στα πρόσωπα αυτά σύμφωνα με τον νόμο. Η γνώμη του ανηλίκου λαμβάνεται υπόψη ανάλογα με την ηλικία του και τον βαθμό της ωριμότητάς του.
- δ) Διασφαλίζει την από κοινού στέγαση και συμβίωση των αδελφών, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία,
το φύλο, την ωριμότητα και γενικά το συμφέρον κάθε ανηλίκου. η προστασία της ανηλικότητας.
- στ) Συντονίζει τις ενέργειες που απαιτούνται για τη
μετεγκατάσταση ασυνόδευτων ανηλίκων προς άλλα κράτη στο πλαίσιο διακρατικών συμφωνιών.
- ζ) [Καταργείται].
- η) Συντονίζει τη δράση όλων των υπηρεσιών και
φορέων, δημόσιων ή ιδιωτικών, που εμπλέκονται σε ζητήματα προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων, όπως υγεία, εκπαίδευση, εργασία, και καθορίζει την εθνική στρατηγική για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων σε συνεργασία με τις υπόλοιπες αρμόδιες αρχές, κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς τους.
- θ) Συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς, όργανα ή/
και υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων κρατών για την ανάληψη πρωτοβουλιών, τη λήψη μέτρων και την υλοποίηση προγραμμάτων που συμβάλλουν στην προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων.
- ι) Μεριμνά για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση
του κοινού σχετικά με το ζήτημα της προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων και την ανάπτυξη δράσεων εθελοντικού χαρακτήρα.
- ια) Ενημερώνεται και διατυπώνει γνώμη σχετικά
με ρυθμίσεις οι οποίες πρόκειται να περιληφθούν σε νόμο ή κανονιστική πράξη και αφορούν την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων.
Η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων:
- α) λαμβάνει το ταχύτερο δυνατό κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλίσει ότι ο ασυνόδευτος ή χωρισμένος ανήλικος διαθέτει επίτροπο που ενεργεί προς το
βέλτιστο συμφέρον του και διασφαλίζει τη συνολική ευημερία του,
- β) είναι αρμόδια για την εφαρμογή του θεσμού της
επιτροπείας των ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων και μεριμνά για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας των αναγκαίων μέσων για την απρόσκοπτη άσκηση της επιτροπείας τους. Κατά την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής, παρακολουθεί και τηρεί στοιχεία για τον αριθμό των ασυνόδευτων και χωρισμένων ανηλίκων που τελούν υπό επιτροπεία, την αποτελεσματικότητα της υλοποίησης του θεσμού, τα προβλήματα που εντοπίζει και γενικότερα για οποιοδήποτε θέμα αφορά την επιτροπεία ασυνόδευτων ή χωρισμένων ανηλίκων,
- γ) συνεργάζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για την ένταξη των ασυνόδευτων ανηλίκων στο
«Εθνικό Σύστημα Αναδοχής» του ν. 4538/2018 (Α’ 85).
Το προσωπικό των φορέων που ασχολείται με υποθέσεις ασυνόδευτων ανηλίκων και χωρισμένων ανηλίκων και τα άτομα που επιλαμβάνονται της φροντίδας, διαθέτει και λαμβάνει συνεχώς κατάλληλη κατάρτιση σχετικά με τις ανάγκες των ανηλίκων. Το προσωπικό αυτό δεσμεύεται από κώδικα δεοντολογίας και έχει καθήκον εχεμύθειας για τα προσωπικά δεδομένα των οποίων λαμβάνει γνώση κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του ή επ’ ευκαιρία εκτέλεσης αυτών.»
Άρθρο 6
Εθνική Στρατηγική για την Προστασία Ασυνόδευτων Ανηλίκων - Αντικατάσταση άρθρου 66 ν. 4939/2022 Το άρθρο 66 του ν. 4939/2022 (Α’ 111) αντικαθίσταται ως εξής: «Άρθρο 66 Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ασυνόδευτων Ανηλίκων
Η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ασυνόδευτων Ανηλίκων συνιστά το σύνολο των πολιτικών και κατευθύνσεων της χώρας και το συνεκτικό πλαίσιο δράσεων, παρεμβάσεων και έργων για τη διασφάλιση της προστασίας αυτής. Σκοπός αυτής είναι η διασφάλιση της παροχής ολοκληρωμένης προστασίας κατά την υποδοχή και φιλοξενία των ασυνόδευτων ανηλίκων, μέσω της προώθησης των δικαιωμάτων τους, της αναζήτησης και υλοποίησης βιώσιμης λύσης για κάθε ασυνόδευτο ανήλικο, της πρόληψης και αποτελεσματικής προστασίας από κάθε μορφή βίας, εκμετάλλευσης και κακοποίησης, και του εκσυγχρονισμού του συστήματος συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων για τους ασυνόδευτους ανηλίκους και τις δομές φιλοξενίας, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ [L 119 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων)] και του ν. 4624/2019 (Α’ 137).
Η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ασυνόδευτων Ανηλίκων καταρτίζεται από την Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και αναθεωρείται κάθε πέντε (5) έτη. Για την υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής, η Ειδική Γραμματεία:
- α) συνεργάζεται με κάθε συναρμόδια αρχή και υπηρεσία, ευρωπαϊκούς οργανισμούς και ευρωπαϊκές υπηρεσίες, διεθνείς οργανισμούς, και φορείς της κοινωνίας
των πολιτών,
- β) εκπονεί ετήσιο σχέδιο δράσης, το οποίο ενσωματώνει τα συστατικά στοιχεία της εθνικής στρατηγικής ανά
πυλώνα, τους δείκτες υλοποίησης και παρακολούθησης, καθώς και τους δείκτες αντικτύπου και αποτελεσματικότητας, ώστε να προκύπτει στο τέλος κάθε έτους, το αντίστοιχο ποσοστό υλοποίησης και τα αποτελέσματά του, ανά σκοπό, στόχο και πεδίο δράσης. Για την κατάρτιση της Εθνικής Στρατηγικής λαμβάνονται, ιδίως, υπόψη:
- α) η Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Παιδιού,
- β) η «Ευρωπαϊκή Εγγύηση για το Παιδί», και το ετήσιο
σχέδιο δράσης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για την εφαρμογή της Σύστασης ΕΕ 2021/1004 του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2021 για τη θέσπιση ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά (L 223),
- δ) η Εθνική Στρατηγική για την Ένταξη αιτούντων άσυλο και δικαιούχων διεθνούς προστασίας του Υπουργείου
Μετανάστευσης και Ασύλου, και
- ε) το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Δικαιώματα του
Παιδιού του Υπουργείου Δικαιοσύνης.»
Άρθρο 7
Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66Α στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66 του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθενται: α) Κεφάλαιο Γ’ με τίτλο «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων», β) Υποκεφάλαιο Α’ με τίτλο «Πεδίο εφαρμογής - Γενικές Αρχές» και γ) άρθρο 66Α, το οποίο εντάσσεται στο Υποκεφάλαιο Α’ του Κεφαλαίου Γ’, ως εξής: «ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ
Άρθρο 66Α
Πεδίο εφαρμογής
Οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου έχουν εφαρμογή σε κάθε ασυνόδευτο ανήλικο, ανεξάρτητα από την υποβολή ή μη αίτησης διεθνούς προστασίας.
Για τις ανάγκες του παρόντος στον ορισμό του ασυνόδευτου ανήλικου της περ. ιγ) του άρθρου 1 εμπίπτει και ο χωρισμένος ανήλικος της περ. ιδ) του άρθρου 1, καθώς και ο ανήλικος πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που, κατά την παραμονή του στην ελληνική επικράτεια, εγκαταλείπεται, παραμελείται ή κακοποιείται από τους γονείς του και εφαρμόζονται, αναλόγως και κατά περίπτωση, τα άρθρα 1532 και 1533 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164), περί συνεπειών της κακής άσκησης της γονικής μέριμνας.»
Άρθρο 8
Γενικές αρχές - Προσθήκη άρθρου 66Β στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Α του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66Β, ως εξής: «Άρθρο 66Β Γενικές αρχές
Κάθε απόφαση, διάταξη ή ενέργεια των αρμόδιων αρχών και οργάνων, που λαμβάνεται στο πλαίσιο του Εθνικού Συστήματος Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων (Ε.Σ.Ε.Α.Α.), αποβλέπει στη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου, στην προστασία των δικαιωμάτων του, στην προάσπιση των εννόμων συμφερόντων του στις συναλλαγές με τρίτους και στην ασφάλεια των συναλλαγών του.
Οι αρχές και τα όργανα, στον τομέα των αρμοδιοτήτων τους, οφείλουν, πριν από κάθε απόφασή τους σχετική με την επιτροπεία, να ενημερώνουν τον ανήλικο για τα δικαιώματα, τις διαδικασίες, τις αποφάσεις και τις συνέπειες αυτών σε γλώσσα που κατανοεί, να ζητούν τη γνώμη του ασυνόδευτου ανηλίκου και να τη συνεκτιμούν, ανάλογα με την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητάς του.
Για την αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες που αναζητούνται από τον ανήλικο, τους επαγγελματίες και τους φροντιστές που τον πλαισιώνουν, και αφορούν, κατ’ ελάχιστον, τα προσωπικά στοιχεία του ανηλίκου, το οικογενειακό περιβάλλον και τον αποχωρισμό του από αυτό, τις τρέχουσες συνθήκες διαβίωσης και φροντίδας, την ασφάλεια, την υγεία και την πρόσβασή του σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τη διατροφή, την υγιεινή, την εκπαίδευση, τις καθημερινές δραστηριότητες, την ψυχοκοινωνική ευημερία και προστασία που απολαμβάνει, καθώς και τις προσπάθειες αναζήτησης και εντοπισμού μελών της οικογένειάς του. Η αξιολόγηση του βέλτιστου συμφέροντος αποσκοπεί, ιδίως, στον σχεδιασμό των ενεργειών που λαμβάνονται για κάθε ανήλικο, και στην αναζήτηση μίας βιώσιμης λύσης για εκείνον.
Κάθε αρχή και όργανο, στον τομέα των αρμοδιοτήτων τους, οφείλουν να αναζητούν ταχέως μία βιώσιμη λύση, συμβατή με την ευημερία του ασυνόδευτου ανηλίκου και το βέλτιστο συμφέρον αυτού, όπως είναι η κοινωνική ένταξη, η οικογενειακή επανένωση, η μετεγκατάσταση και ο επαναπατρισμός.
Οι υπηρεσίες επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων παρέχονται χωρίς διακρίσεις και με σεβασμό στις ιδιαίτερες προσωπικές, κοινωνικές, θρησκευτικές και διαπολιτισμικές ανάγκες των ασυνόδευτων ανηλίκων.»
Άρθρο 9
Λειτουργίες επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66Γ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Β του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθενται στο Κεφάλαιο Γ’: α) Υποκεφάλαιο Β’ με τίτλο «Περιεχόμενο της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων» και β) άρθρο 66Γ, το οποίο εντάσσεται στο νέο Υποκεφάλαιο Β’ του Κεφαλαίου Γ’, ως εξής: «ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ
Άρθρο 66Γ
Λειτουργίες της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων Οι λειτουργίες της επιτροπείας ασυνόδευτου ανηλίκου διακρίνονται:
- α) Στην επιμέλεια του προσώπου του ασυνόδευτου
ανηλίκου,
- β) στην εκπροσώπησή του σε θέματα προσωπικής
κατάστασης, και
- γ) στη συνδρομή του σε περιουσιακά θέματα.»
Άρθρο 10
Επιμέλεια ασυνόδευτου ανηλίκου - Προσθήκη άρθρου 66Δ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Γ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66Δ ως εξής:
Ο επίτροπος επιμελείται του προσώπου του ασυνόδευτου ανηλίκου κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην ελληνική επικράτεια.
Ο επίτροπος προβαίνει σε κάθε ενέργεια που προβλέπεται από την οικεία νομοθεσία, ιδίως για ζητήματα:
- α) Στέγασης, όπως είναι η αναζήτηση και ο καθορισμός
του τόπου κατάλληλης και ασφαλούς διαμονής του ασυνόδευτου ανηλίκου, η υποβολή αιτήματος στέγασης, η συνεργασία με τη Μονάδα Διαχείρισης Αιτημάτων Στέγασης και Μετεγκαταστάσεων της Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων και την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης που είναι αρμόδιες για τη στέγαση ασυνόδευτων ανηλίκων και των πολιτών τρίτων χωρών αντίστοιχα, καθώς και με το προσωπικό των Δομών Μακροχρόνιας Φιλοξενίας και των Δομών Επείγουσας Φιλοξενίας, με σκοπό την ενημέρωση και τον έλεγχο της ποιότητας, της ασφάλειας και της καταλληλότητας των παρεχόμενων υποστηρικτικών υπηρεσιών, η τοποθέτηση του ασυνόδευτου ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια, σύμφωνα με τα άρθρα 1655 έως 1665 του Αστικού Κώδικα και τα άρθρα 5 έως 19 του ν. 4538/2018 (Α’ 85), η συνεργασία και η επικοινωνία με τις υπηρεσίες των Υπουργείων Μετανάστευσης και Ασύλου και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και τις εισαγγελικές αρχές για τη φιλοξενία ασυνόδευτου ανηλίκου με αναπηρία ή με χρόνια πάθηση σε εξειδικευμένο και κατάλληλο ίδρυμα ή για την παροχή άλλης μορφής φιλοξενίας εξειδικευμένης φροντίδας,
- β) ιατρικής φροντίδας, όπως είναι η πρόσβαση στις
αρμόδιες υπηρεσίες υγείας για την παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στον εκπροσωπούμενο ασυνόδευτο ανήλικο, η καθημερινή φροντίδα της υγείας του ανηλίκου σε συνεργασία με το προσωπικό των δομών φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων και το ιατρικό προσωπικό των υπηρεσιών υγείας, η παροχή συναίνεσης σε ιατρικές πράξεις που αφορούν σε τρέχοντα θέματα υγείας του ανηλίκου, η έκδοση Προσωρινού Αριθμού Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (Π.Α.Α.Υ.Π.Α.) και Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) ή Προσωρινού Αριθμού Κοινωνικής Ασφάλισης (Π.Α.Μ.Κ.Α.), η διαδικασία μετάπτωσης του Π.Α.Μ.Κ.Α ή Α.Μ.Κ.Α. σε Π.Α.Α.Υ.Π.Α., όπως και του Π.Α.Α.Υ.Π.Α. σε Α.Μ.Κ.Α., η πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο του εκπροσωπούμενου ανηλίκου, η εξασφάλιση ικανοποιητικού επιπέδου υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας, η πρόσβαση σε παροχές και υπηρεσίες κοινωνικής αλληλεγγύης, εφόσον ο εκπροσωπούμενος πληροί τις οικείες προϋποθέσεις,
- γ) μόρφωσης και εκπαίδευσης, όπως είναι η εγγραφή του
εκπροσωπούμενου ασυνόδευτου ανηλίκου στο σχολείο, η πρόσβαση σε υπηρεσίες μη τυπικής εκπαίδευσης ή επαγγελματικής κατάρτισης, η συνεργασία και η επικοινωνία με το διδακτικό προσωπικό, η μέριμνα για την εκμάθηση της μητρικής, της ελληνικής και άλλων ξένων γλωσσών,
- δ) καθημερινής φροντίδας, όπως είναι η μέριμνα και
εποπτεία για την εξασφάλιση επαρκούς και υγιεινής διατροφής που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανηλίκου, στην ηλικία του και στην κατάσταση της υγείας του, κατάλληλης και αξιοπρεπούς ένδυσης του ασυνόδευτου ανηλίκου, ανάλογα με την εποχή του έτους, την ηλικία του, την ανάπτυξή του και το φύλο του, για την ατομική και καθημερινή καθαριότητα, τη σχολική προετοιμασία του παιδιού, την επίβλεψη επί των απασχολήσεων, δραστηριοτήτων και συναναστροφών του ασυνόδευτου ανηλίκου, καθώς και η προώθηση θετικών προτύπων συμπεριφοράς, η αποτροπή της παραβατικότητας και η ενίσχυση της συμμετοχής σε δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία και τα ενδιαφέροντά του, η διαδικτυακή διαπαιδαγώγηση και ενημέρωση του ανηλίκου για τους κινδύνους στο διαδίκτυο, η συνεργασία και η τακτική επικοινωνία με το προσωπικό των δομών ή με τον ενήλικο συγγενή ή οικείο του ασυνόδευτου ανηλίκου ή την οικογένεια ή τα πρόσωπα που τον αναδέχονται, για τη δημιουργία ενός κοινού πλάνου δράσης για κάθε ανήλικο, επί τη βάσει των κανόνων που ισχύουν για το πλαίσιο λειτουργίας των δομών φιλοξενίας, καθώς και η εποπτεία αυτών, η δήλωση εξαφάνισης του ανηλίκου στην αρμόδια αστυνομική αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 124 του π.δ. 141/1991 (Α’ 58) και την υπ’ αρ. 2/1985 Κανονιστική Διαταγή του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας.
Εξαιρετικά, σε περίπτωση σοβαρού θέματος υγείας του ασυνόδευτου ανηλίκου που απαιτεί τη διενέργεια ιατρικής επέμβασης, ο Εισαγγελέας μπορεί, αν αρνείται αιτιολογημένα ο επίτροπος, να δώσει αυτός αμέσως την απαιτούμενη άδεια, ύστερα από αίτηση του αρμόδιου για τη θεραπεία γιατρού ή του διευθυντή της κλινικής όπου νοσηλεύεται ο ασυνόδευτος ανήλικος ή οποιουδήποτε άλλου αρμόδιου υγειονομικού οργάνου, η οποία κοινοποιείται στη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας. Ο Εισαγγελέας λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του επιτρόπου και, με την επιφύλαξη του άρθρου 12 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας [ν. 3418/2005, (Α’ 287)], τη γνώμη του ανηλίκου, εφόσον αυτός, κατά την κρίση του ιατρού, έχει την ηλικιακή, πνευματική και συναισθηματική ωριμότητα να κατανοεί την κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο, τις συνέπειες και τους κινδύνους της ιατρικής πράξης.»
Άρθρο 11
Εκπροσώπηση σε θέματα προσωπικής κατάστασης - Προσθήκη άρθρου 66E στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Δ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66Ε ως εξής: «Άρθρο 66Ε Εκπροσώπηση σε θέματα προσωπικής κατάστασης
Με την επιφύλαξη των άρθρων 134 έως 137 του Αστικού Κώδικα που ισχύουν για την περιορισμένη δικαιοπρακτική ικανότητα του ανηλίκου, ο επίτροπος εκπροσωπεί τον ασυνόδευτο ανήλικο:
- α) σε κάθε νομική πράξη δεκτική άμεσης αντιπροσώπευσης,
- β) στις διαδικασίες που ορίζονται στη νομοθεσία για
τη διεθνή προστασία, όπως και στη νομοθεσία για τη μετανάστευση και την κοινωνική ένταξη, καθώς και για ζητήματα:
- α) Διεθνούς προστασίας και μετανάστευσης, όπως είναι οι διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης, σύμφωνα
με τα άρθρα 37 έως 62, η υποβολή αίτησης ασύλου, η παράσταση κατά τη διαδικασία καταγραφής του σχετικού αιτήματος, σύμφωνα με το άρθρο 69, η υπογραφή κάθε εγγράφου, ιδίως στην περίπτωση του ασυνόδευτου ανηλίκου κάτω των δεκαπέντε (15) ετών, σύμφωνα με τις παρ. 12 έως 15 του άρθρου 69 και την παρ. 1 του άρθρου 80, η παραλαβή του πρωτότυπου δελτίου αιτούντος ασύλου, σύμφωνα με τα άρθρα 48 και 75, η παράσταση κατά τη διενέργεια της προσωπικής συνέντευξης του ανηλίκου προς υποστήριξη της αίτησης ασύλου, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 80, η παραλαβή αποφάσεων ασύλου, σύμφωνα με την παρ. 14 του άρθρου 69, η άσκηση των προβλεπόμενων από τους οικείους κανόνες διοικητικών προσφυγών και ενδίκων μέσων στην περίπτωση της απόρριψης της αίτησης ασύλου, σύμφωνα με τα άρθρα 97 έως 118, η συνδρομή στις διαδικασίες έκδοσης άδειας διαμονής στο πλαίσιο χορήγησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας, έκδοσης και παραλαβής ταξιδιωτικών εγγράφων, σύμφωνα με τα άρθρα 23 και 24, η συνδρομή στις διαδικασίες χορήγησης καθεστώτος προσωρινής προστασίας σύμφωνα με το άρθρο 124, η κατάθεση αίτησης χορήγησης άδειας διαμονής για ανθρωπιστικούς ή άλλους λόγους, και η παραλαβή της, καθώς και η υποβολή αίτησης για την ανανέωση άδειας διαμονής, σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 4251/2014 (Α’ 80),
- β) διενέργειας εκτίμησης για τον προσδιορισμό της
ανηλικότητας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 80, όπως είναι η ενημέρωση του εκπροσωπούμενου ασυνόδευτου ανηλίκου για τη μεθοδολογία των σταδίων και εξετάσεων, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 7 του ν. 4375/2016 (Α’ 51) για τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις διαπίστωσης της ανηλικότητας αιτούντων διεθνή προστασία, η παράσταση στη διαδικασία προσδιορισμού της ηλικίας και η ανάληψη ενεργειών για την υποβολή σχετικής προσφυγής,
- γ) οικογενειακής επανένωσης, όπως είναι η συνδρομή
στις διαδικασίες για τον εντοπισμό μελών της οικογένειας του εκπροσωπούμενου ασυνόδευτου ανηλίκου, την αποκατάσταση της επικοινωνίας με μέλη της οικογένειάς του και τη συλλογή στοιχείων προς τον σκοπό αυτό, η συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, η συνδρομή στη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων γενετικής ταυτοποίησης (DNA) του ανηλίκου με μέλη της οικογένειάς του και η διενέργεια «αξιολόγησης βέλτιστου συμφέροντος», σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (L 180), τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 118/2014 της Επιτροπής, της 30ής Ιανουαρίου 2014, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) 1560/2003 για τα μέτρα εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 343/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας και τον Κανονισμό (ΕΚ) 1560/2003 της Επιτροπής, της 2ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα μέτρα εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 343/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας (L 222),
- δ) μετεγκατάστασης, όπως είναι η κατάθεση των απαραίτητων εγγράφων και αιτήσεων και η συνεργασία με
τις αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς, όπως την Υπηρεσία Ασύλου, την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, την Ελληνική Αστυνομία, όργανα και κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κράτη εταίρους, ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς,
- ε) δικαστικών διαδικασιών, όπως είναι η συνεργασία με
τις αρμόδιες εισαγγελικές και ανακριτικές αρχές και την Υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων, σε περίπτωση τέλεσης αξιόποινης πράξης, η άσκηση των προβλεπόμενων από τις οικείες δικονομικές και ουσιαστικές διατάξεις ενδίκων μέσων, η παράσταση στο δικαστήριο, με την επιφύλαξη των άρθρων 63, 64, 66 και 742 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας [π.δ. 503/1985, (Α’ 182)] περί ικανότητας παράστασης στα δικαστήρια και η παραλαβή κάθε εγγράφου που απευθύνεται στον ασυνόδευτο ανήλικο,
- στ) νομικής προστασίας, όπως είναι η εξασφάλιση
δωρεάν νομικής συνδρομής, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 76 του παρόντος Κώδικα, ενώπιον διοικητικών αρχών ή δικαστηρίων, και νομικής βοήθειας του ν. 3226/2004 (Α’ 24) ή μέσω της συνεργασίας με τον νομικό σύμβουλο ή δικηγόρο της δομής φιλοξενίας, ή με άλλο δικηγόρο ή οργάνωση της κοινωνίας πολιτών ή νομικό πρόσωπο, για την παράσταση του δικηγόρου σε πολιτικά, ποινικά ή διοικητικά δικαστήρια και την άσκηση αγωγών ή άλλων ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 58 του ν. 4194/2013 (Α’ 208).
Άρθρο 12
Συνδρομή σε περιουσιακά θέματα Προσθήκη άρθρου 66ΣΤ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Ε του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66ΣΤ ως εξής: «Άρθρο 66ΣΤ Συνδρομή σε περιουσιακά θέματα
Ο επίτροπος συνεπικουρεί τον ασυνόδευτο ανήλικο στη διαχείριση περιουσιακών ζητημάτων.
Ο επίτροπος προβαίνει σε κάθε ενέργεια που προβλέπεται από την οικεία νομοθεσία, ιδίως, για ζητήματα:
- α) Πρόσβασης σε παροχές μεταναστευτικής πολιτικής
και κοινωνικής προστασίας, όπως είναι η ενημέρωση, η συμβουλευτική και η υποστήριξη σχετικά με διαδικασίες χορήγησης οικονομικού βοηθήματος για την εξασφάλιση επαρκούς βιοτικού επιπέδου του ασυνόδευτου ανηλίκου, χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας, η απόδοση Αριθμού Φορολογικού Μητρώου και η έκδοση βιβλιαρίου εργασίας,
- γ) πρόσβασης σε τραπεζικές υπηρεσίες και εργασίες,
όπως είναι το άνοιγμα, η τήρηση και το κλείσιμο λογαριασμού πληρωμών, σύμφωνα με τον ν. 4465/2017 (Α’ 47), η κτήση μέσων πληρωμών και η εκτέλεση κάθε πράξης πληρωμής.
Εξαιρετικά, σε περίπτωση συνδρομής ειδικών και κατονομαζόμενων στην εισαγγελική διάταξη ορισμού επιτρόπου περιστάσεων που συνιστούν ανάγκη επιμέλειας της περιουσίας του ασυνόδευτου ανηλίκου, όπως είναι α) οι διαχειριστικές πράξεις χωρίς διατυπώσεις, β) η διοίκηση περιουσίας που παραχωρείται με διαχειριστικούς όρους, γ) οι διαχειριστικές πράξεις που απαιτούν την άδεια του εποπτικού συμβουλίου του άρθρου 1634 του Αστικού Κώδικα και δ) οι διαχειριστικές πράξεις που απαιτούν, πέραν της γνώμης του εποπτικού συμβουλίου, και άδεια του δικαστηρίου, εφαρμόζονται αναλόγως και κατά περίπτωση τα άρθρα 1615 περί διαχειριστικής εξουσίας επιτρόπου, 1616 περί διοίκησης της περιουσίας του ανηλίκου που περιήλθε σε αυτόν με δωρεά ή διαθήκη, 1619 περί σύναψης σύμβασης εργασίας ή μαθητείας του ανηλίκου, 1620 περί χορήγησης γενικής συναίνεσης ή συναίνεσης να ασκήσει επάγγελμα ο ανήλικος, 1621 περί του δικαιώματος του επιτρόπου να ασκεί αγωγή στο όνομα του ανηλίκου και 1624 περί των συγκεκριμένων περιπτώσεων που ο επίτροπος επιδιώκει να ενεργήσει στο όνομα του ανηλίκου πράξεις διάθεσης της περιουσίας αυτού, του Αστικού Κώδικα. Οι αρμοδιότητες του εποπτικού συμβουλίου και του δικαστηρίου των άρθρων του προηγούμενου εδαφίου ασκούνται από το Συμβούλιο Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Κατά την εφαρμογή της παρούσας, ο επίτροπος δεν χρησιμοποιεί για δικό του λογαριασμό οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο, υλικό και άυλο, του ασυνόδευτου ανηλίκου.»
Άρθρο 13
Αρμόδια αρχή και όργανα της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων - Προσθήκη άρθρου 66Ζ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66ΣΤ του ν. 4939/2022 (Α’ 111) προστίθενται στο Κεφάλαιο Γ’: α) Υποκεφάλαιο Γ’ με τίτλο «Διαδικασίες επιλογής και ορισμού επιτρόπου - λήξη επιτροπείας» και β) προστίθεται άρθρο 66Ζ, το οποίο εντάσσεται στο νέο Υποκεφάλαιο Γ’ του Κεφαλαίου Γ’, ως εξής: «ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ- ΛΗΞΗ ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑΣ
Άρθρο 66Ζ
Αρμόδια αρχή και όργανα της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων
Η Μονάδα Θεσμικής Προστασίας της Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, την οργάνωση, τον συντονισμό, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση επιχειρησιακών προγραμμάτων, δράσεων και διαδικασιών ως προς την επιτροπεία των ασυνόδευτων ανηλίκων.
Όργανα της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων είναι: α) ο Εισαγγελέας, β) ο επίτροπος, γ) ο εντεταλμένος επιτροπείας και δ) το Συμβούλιο Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του άρθρου 66ΙΘ.»
Άρθρο 14
Φορείς παροχής υπηρεσιών επιτροπείας Προσθήκη άρθρου 66Η στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Ζ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66Η ως εξής: «Άρθρο 66Η Φορείς παροχής υπηρεσιών επιτροπείας
Στο Ε.Σ.Ε.Α.Α. υπηρεσίες δύναται να παρέχουν ως φορείς παροχής υπηρεσιών επιτροπείας (Φ.Π.Υ.Ε.):
- α) Τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.)
της περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143),
- β) οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ βαθμού
(Ο.Τ.Α.) και τα υφιστάμενα νομικά πρόσωπα αυτών, κατά την έννοια της περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014,
- γ) τα κρατικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου,
- δ) τα σωματεία των άρθρων 78 έως 106 του Αστικού
Κώδικα,
- ε) τα κοινωφελή ιδρύματα του ν. 4182/2013 (Α’ 185),
- στ) οι αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες,
- ζ) οι ενώσεις προσώπων του άρθρου 107 του Αστικού
Κώδικα,
- η) οι οργανώσεις κοινωνίας πολιτών της περ. α’ της
παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4873/2021 (Α’ 248),
- θ) οι μη κυβερνητικές οργανώσεις της αλλοδαπής που
έχουν παράρτημα στην ελληνική επικράτεια,
- ι) οι διεθνείς οργανισμοί.
Οι Φ.Π.Υ.Ε. της παρ. 1:
- α) Επιδιώκουν αποδεδειγμένα μη εμπορικό σκοπό,
- β) υλοποιούν, βάσει οργανικών διατάξεων ή συστατικής και καταστατικής πράξης, δράσεις και προγράμματα
προστασίας της παιδικής ηλικίας, που αποδεικνύονται από τον απολογισμό έργου των δύο (2) προηγούμενων ετών,
- γ) εφόσον πρόκειται για Φ.Π.Υ.Ε. των περ. δ), ε), στ),
ζ), η) και θ) της παρ. 1, είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) του άρθρου 78 του παρόντος Κώδικα, και
- δ) τηρούν Πολιτική Παιδικής Προστασίας (Π.Π.Π.), η
οποία ακολουθεί τις γενικές αρχές της Διεθνούς Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 2101/1992 (Α’ 192) και βασίζεται στο διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό δίκαιο περί προστασίας των παιδιών από κάθε μορφή βίας, κακομεταχείρισης ή εκμετάλλευσης. περιγραφή των διαδικασιών που ακολουθούνται για τη διασφάλιση της τήρησης της Π.Π.Π. από το προσωπικό,
- δγ) τον μηχανισμό υποβολής παραπόνων των ασυνόδευτων ανηλίκων, και γδ) τον μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής της Π.Π.Π..
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων δύναται να καθορίζονται το περιεχόμενο και οι διαδικασίες κατάρτισης και έκδοσης, της Π.Π.Π..
Η επιλογή των Φ.Π.Υ.Ε. διενεργείται από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου μέσω:
- α) Ειδικών διαδικασιών για την κατανομή των δημοσιονομικών πόρων ευρωπαϊκών προγραμμάτων και
χρηματοδοτικών μηχανισμών, όπως είναι ο Χρηματοδοτικός Μηχανισμός Ε.Ο.Χ. και το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1147 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2021 για τη θέσπιση του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (L 251),
- β) διαγωνιστικής διαδικασίας, σύμφωνα με τον
ν. 4412/2016 (Α’ 147) περί δημοσίων συμβάσεων,
- γ) σύναψης προγραμματικής σύμβασης, του άρθρου
61 του ν. 4609/2019 (Α’ 67),
- δ) επιχορήγησης από το Υπουργείο Μετανάστευσης
και Ασύλου Φ.Π.Υ.Ε. του ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που πληρούν τα κριτήρια του παρόντος,
- ε) υπογραφής μνημονίου ή συμφωνίας συνεργασίας
μεταξύ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και του Φ.Π.Υ.Ε..
Όταν ολοκληρώνονται οι διαδικασίες της παρ. 3 με την υπογραφή νομικά δεσμευτικού εγγράφου και παρέρχονται άπρακτες οι προθεσμίες άσκησης των προβλεπόμενων από την οικεία νομοθεσία ενδίκων βοηθημάτων, οι επιλεγόμενοι Φ.Π.Υ.Ε. καταχωρίζονται σε κατάλογο, ο οποίος, με επιμέλεια της Μονάδας Θεσμικής Προστασίας, κοινοποιείται άμεσα στις εισαγγελικές αρχές για την κίνηση της διαδικασίας ορισμού επιτρόπων της παρ. 2 του άρθρου 66ΙΑ.
Η Μονάδα Θεσμικής Προστασίας μεριμνά για την τακτική επικαιροποίηση του καταλόγου της παρ. 4.»
Άρθρο 15
Πόροι χρηματοδότησης Προσθήκη άρθρου 66Θ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Η του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66Θ ως εξής: «Άρθρο 66Θ Πόροι χρηματοδότησης
Με γνώμονα την αποτελεσματικότερη απόδοση των διατιθέμενων πόρων, η Μονάδα Θεσμικής Προστασίας εισηγείται και υποβάλλει προτάσεις για τη χρηματοδότηση, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, δράσεων και προγραμμάτων επιτροπείας των ασυνόδευτων ανηλίκων.
Το Ε.Σ.Ε.Α.Α. δύναται να χρηματοδοτείται, ιδίως, από:
- α) το εθνικό και συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του
προγράμματος δημοσίων επενδύσεων για υλοποίηση δράσεων διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης ασυνόδευτων ανηλίκων,
- β) τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του
Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου,
- γ) ίδιους πόρους των Φ.Π.Υ.Ε.,
- δ) δωρεές και κληροδοτήματα, και
- ε) χρηματοδοτήσεις προγραμμάτων από διεθνείς οργανισμούς.»
Άρθρο 16
Αναγγελία κατάστασης επιτροπείας Προσθήκη άρθρου 66Ι στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Θ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66Ι ως εξής: «Άρθρο 66Ι Αναγγελία κατάστασης επιτροπείας
Κάθε φορέας αναγγελίας, μόλις λαμβάνει γνώση της παρουσίας, είτε σε σημεία εισόδου είτε στην ενδοχώρα, πολίτη τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς, ο οποίος: α) είναι προδήλως ανήλικος ή έχει καταγραφεί ως ανήλικος από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, και β) πληροί τα κριτήρια υπαγωγής στον ορισμό του ασυνόδευτου ανηλίκου κατά την παρ. 2 του άρθρου 66Α, ενημερώνει, με τη χρήση μέσων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.), εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών τη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας και τον Εισαγγελέα, γνωστοποιώντας κάθε πληροφορία σχετική με την προσωπική κατάσταση του ασυνόδευτου ανηλίκου.
Η αναγγελία της κατάστασης επιτροπείας ασυνόδευτου ανηλίκου εκκινεί όταν ένας ανήλικος ταυτοποιηθεί ή καταγραφεί ως ασυνόδευτος από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας ή του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής, την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή την Υπηρεσία Ασύλου ή άλλη αρμόδια αρχή.
Η Μονάδα Θεσμικής Προστασίας, σε συνεργασία με τον Εισαγγελέα, μεριμνά για τον άμεσο ορισμό επιτρόπου, σύμφωνα με το άρθρο 66ΙΑ.»
Άρθρο 17
Διαδικασία ορισμού επιτρόπου - Προσθήκη άρθρου 66 ΙΑ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66Ι του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66ΙΑ ως εξής:
Άρθρο 66 ΙΑ
Διαδικασία ορισμού επιτρόπου
Ο Εισαγγελέας α) διατάσσει την επιτροπεία, β) ορίζει τον επίτροπο, γ) προσδιορίζει τα προσωπικά στοιχεία και τον τόπο διαμονής των ασυνόδευτων ανηλίκων που τελούν υπό επιτροπεία και δ) καθορίζει τον τομέα δράσης του επιτρόπου.
Ο Εισαγγελέας που διατάσσει την επιτροπεία, ορίζει, κατ’ αρχήν, επίτροπο από τον κατάλογο των Φ.Π.Υ.Ε. της παρ. 4 του άρθρου 66Η. Εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν έχει ολοκληρωθεί η κατάρτιση του καταλόγου αυτού, ο Εισαγγελέας ορίζει ως επίτροπο του νομικού προσώπου, ή β) πρόταση της Μονάδας Θεσμικής Προστασίας, με την οποία γνωστοποιείται κατάσταση επιτροπείας.
Ο Εισαγγελέας που διατάσσει την επιτροπεία, δύναται να αναθέτει, μέσω διάταξης, την άσκηση της καθημερινής φροντίδας ασυνόδευτου ανηλίκου κατά την έννοια της περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 66Δ σε ενήλικο συγγενή εξ αίματος έως τον τρίτο βαθμό ή σε ενήλικο πρόσωπο του φιλικού του περιβάλλοντος, κατόπιν αξιολόγησης της καταλληλότητάς του, με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου. Για την εφαρμογή του πρώτου εδαφίου, λαμβάνεται υπόψη η γνώμη του ανηλίκου, εκτιμάται η σχέση του ανηλίκου με το ανωτέρω ενήλικο πρόσωπο και διερευνάται αν το πρόσωπο αυτό διαθέτει οριστικό ή προσωρινό τίτλο διαμονής, συναινεί και είναι σε θέση να φροντίσει τον ανήλικο. Προς τούτο συμβάλλουν η αξιολόγηση βέλτιστου συμφέροντος ή η κοινωνική έκθεση που έχει διενεργηθεί από τον επίτροπο ή την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης ή άλλη αρμόδια αρχή ή φορέα παιδικής προστασίας.
Ο ορισμός επιτρόπου ασυνόδευτου ανηλίκου καταχωρίζεται σε ειδικό δημόσιο βιβλίο που τηρείται στη γραμματεία της Εισαγγελίας Πρωτοδικών. Η εισαγγελική διάταξη επιδίδεται, με επιμέλεια της οικείας γραμματείας, στη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας και στον επίτροπο. Η Μονάδα Θεσμικής Προστασίας γνωστοποιεί αμελλητί τον ορισμό επιτρόπου στον φορέα αναγγελίας και αυτός ενημερώνει άμεσα τον ασυνόδευτο ανήλικο σε γλώσσα που κατανοεί.»
Άρθρο 18
Αποποίηση και παραίτηση επιτρόπου Προσθήκη άρθρου 66ΙΒ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66ΙΑ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66ΙΒ ως εξής: «Άρθρο 66ΙΒ Αποποίηση και παραίτηση επιτρόπου
Ο επίτροπος που ορίζεται από τον Εισαγγελέα έχει το δικαίωμα, εντός τεσσάρων (4) ημερολογιακών ημερών από την επίδοση της σχετικής διάταξης σέ αυτόν, να αποποιηθεί τον ορισμό, εκτός αν έχει οριστεί σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 66 ΙΑ.
Σε περίπτωση ρητής αποδοχής του ορισμού ή παρέλευσης άπρακτης της προθεσμίας της παρ. 1, ο επίτροπος υποχρεούται, εντός τριών (3) ημερολογιακών ημερών, να γνωστοποιήσει στη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας τα στοιχεία των συντονιστών και των εντεταλμένων επιτροπείας για τους ανηλίκους που τίθενται υπό επιτροπεία με τη συγκεκριμένη διάταξη του Εισαγγελέα.
Η δήλωση αποποίησης κοινοποιείται στον Εισαγγελέα και στη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας και καταχωρίζεται στο βιβλίο της παρ. 4 του άρθρου 66 ΙΑ.
Ο επίτροπος έχει το δικαίωμα να παραιτηθεί, εφόσον συντρέχει αντικειμενική αδυναμία συνέχισης της επιτροπείας, όπως πτώχευση.
Η παραίτηση καταχωρίζεται στο βιβλίο της παρ. 4 του άρθρου 66 ΙΑ και κοινοποιείται στη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας.
Ο επίτροπος υποχρεούται να αποποιηθεί τον ορισμό του ή να παραιτηθεί, αν συντρέχουν περιστάσεις που δύναται να επηρεάσουν την ανεξαρτησία και την αμεροληψία του, σύμφωνα με το άρθρο 66ΙΣΤ.»
Άρθρο 19
Λήξη επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΓ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66ΙΒ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66ΙΓ ως εξής: «Άρθρο 66ΙΓ Λήξη επιτροπείας
Η επιτροπεία του ασυνόδευτου ανηλίκου λήγει αυτοδικαίως με:
- α) Την ενηλικίωσή του,
- β) τον θάνατό του,
- γ) την αναχώρησή του από την ελληνική επικράτεια
με οποιονδήποτε τρόπο,
- δ) τη διαπίστωση ότι δεν είναι ανήλικος, σύμφωνα με
την απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 7 του ν. 4375/2016 (Α’ 51) για τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις διαπίστωσης της ανηλικότητας αιτούντων διεθνή προστασία, κατόπιν κρίσης επί ενδικοφανούς προσφυγής ή αφού παρέλθει άπρακτη η σχετική προθεσμία,
- ε) την κτήση της ελληνικής ιθαγένειας, σύμφωνα με τον
Κώδικα της Ελληνικής Ιθαγένειας [ν. 3284/2004 (Α’ 217)],
- στ) την παρέλευση ενός (1) μήνα από τη δήλωση εξαφάνισης του ασυνόδευτου ανηλίκου, εφόσον η σχετική
αναζήτηση αποβαίνει αναποτελεσματική έπειτα από έρευνα της Ελληνικής Αστυνομίας για τον εντοπισμό του ανηλίκου, σύμφωνα με το άρθρο 24 του π.δ. 141/1991 (Α’ 58), την υπ’ αρ. 2/1985 Κανονιστική Διαταγή και τις οικείες εγκυκλίους/διαταγές της Ελληνικής Αστυνομίας. Αν ο ασυνόδευτος ανήλικος εμφανιστεί μετά από την παρέλευση ενός (1) μήνα από τη δήλωση εξαφάνισης του, ακολουθείται η διαδικασία της αναγγελίας κατάστασης επιτροπείας του άρθρου 66Ι,
- ζ) την επανένωσή του στην ελληνική επικράτεια με
τους ασκούντες τη γονική του μέριμνα ή έναν από αυτούς.
Κατ’ εξαίρεση, μετά από την αναχώρηση του ασυνόδευτου ανηλίκου από την ελληνική επικράτεια, ο επίτροπος εξακολουθεί να τον εκπροσωπεί σε εκκρεμείς διαδικασίες, διοικητικές και δικαστικές, μέχρι την ολοκλήρωσή τους.
Σε κάθε περίπτωση λήξης της επιτροπείας, ο επίτροπος ενημερώνει αμελλητί τη Μονάδα Θεσμικής Προστασίας και τον Εισαγγελέα.»
Άρθρο 20
Εντεταλμένος επιτροπείας Προσθήκη άρθρου 66ΙΔ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66ΙΓ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθενται στο Κεφάλαιο Γ’: α) Υποκεφάλαιο Δ’ με τίτλο «Απασχολούμενο προσωπικό και θεσμικά όργανα» και «ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ Άρθρο 66ΙΔ Εντεταλμένος επιτροπείας
Ο Φ.Π.Υ.Ε. που ορίζεται από τον Εισαγγελέα ως επίτροπος ασυνόδευτων ανηλίκων, αναθέτει την άσκηση των επιτροπικών καθηκόντων σε εντεταλμένο επιτροπείας, τον οποίο απασχολεί με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή μορφή απασχόλησης. Ο εντεταλμένος επιτροπείας ενεργεί στο όνομα και για λογαριασμό του επιτρόπου και έχει τις ίδιες επιτροπικές εξουσίες. Κατά την άσκηση των καθηκόντων των άρθρων 66Δ, 66Ε και 66ΣΤ ο εντεταλμένος επιτροπείας ακολουθεί τις οδηγίες και τις εντολές του επιτρόπου. Η σύμβαση μαθητείας, η de facto παροχή εργασίας και κάθε μορφή εθελοντικής απασχόλησης αποκλείονται από το καθεστώς εργασίας της παρούσας.
Ο εντεταλμένος επιτροπείας, κατά τον χρόνο της ανάθεσης των επιτροπικών καθηκόντων, πρέπει να:
- α) Κατέχει πτυχίο ανθρωπιστικών ή νομικών ή κοινωνικών επιστημών ή δίπλωμα πανεπιστημίου της ημεδαπής ή ισότιμο της αλλοδαπής των ίδιων επιστημονικών
αντικειμένων,
- β) έχει άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας και καλή
γνώση της αγγλικής ή της γαλλικής γλώσσας, ή αραβικών, Ουρντού ή άλλης γλώσσας η οποία ομιλείται από σημαντικό αριθμό ασυνόδευτων ανηλίκων στη χώρα μας, και
- γ) είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων του άρθρου 78. Στην περίπτωση του εντεταλμένου επιτροπείας που χρησιμοποιείται
από Φ.Π.Υ.Ε. του δημόσιου τομέα ή διεθνή οργανισμό, εφαρμόζονται αναλόγως το άρθρο 7 του ν. 4837/2021 (Α’ 178) περί κωλύματος απασχόλησης προσωπικού σε Φορείς Παιδικής Προστασίας και το άρθρο 8 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. [ν. 3528/2007 (Α’ 26)], περί ανικανότητας διορισμού σε θέσεις δημόσιου υπαλλήλου. Κάθε εντεταλμένος επιτροπείας, του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, υποχρεούται σε εκ νέου προσκόμιση αντιγράφου ποινικού μητρώου δικαστικής ή γενικής χρήσης εντός του τελευταίου διμήνου κάθε έτους και ο φορέας πρόσληψης παρακολουθεί την τήρηση αυτής της υποχρέωσης. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ισχύουν αναλόγως οι κυρώσεις των παρ. 5 και 6 του άρθρου 7 του ν. 4837/2021.
Ο αριθμός των ασυνόδευτων ανηλίκων που ανατίθενται σε εντεταλμένο επιτροπείας δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δεκαπέντε (15).»
Άρθρο 21
Συντονισμός και επίβλεψη εντεταλμένων επιτροπείας - Προσθήκη άρθρου 66ΙΕ στον ν. 4939/2022 Μετά το άρθρο 66ΙΓΔ του ν. 4939/2022 (Α’ 111), προστίθεται άρθρο 66ΙΕ ως εξής: «Άρθρο 66ΙΕ Συντονισμός και επίβλεψη εντεταλμένων επιτροπείας
Ο Φ.Π.Υ.Ε. που ορίζεται από τον Εισαγγελέα ως επίτροπος ασυνόδευτων ανηλίκων τοποθετεί, διορίζει ή χρησιμοποιεί συντονιστή, τον οποίο απασχολεί με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή μορφή απασχόλησης, με σκοπό την εποπτεία των πράξεων του εντεταλμένου επιτροπείας. Η σύμβαση μαθητείας, η de facto παροχή εργασίας και κάθε μορφή εθελοντικής απασχόλησης αποκλείονται από το καθεστώς εργασίας της παρούσας.
Τα καθήκοντα του συντονιστή είναι:
- α) Η επίβλεψη και ο συντονισμός των εντεταλμένων
επιτροπείας κατά την άσκηση των επιτροπικών τους καθηκόντων,
- β) η παροχή εμπειρογνωμοσύνης σε ζητήματα λειτουργιών της επιτροπείας,
- γ) η ενημέρωση του επιτρόπου για οποιαδήποτε μεταβολή της σύνθεσης, είτε των εντεταλμένων επιτροπείας
είτε των ασυνόδευτων ανηλίκων που τελούν υπό επιτροπεία,
- δ) η αποτελεσματική διαχείριση των υποθέσεων των
ασυνόδευτων ανηλίκων, λαμβανομένων υπόψη του αριθμού και της φύσης των υποθέσεων, των χαρακτηριστικών και των ιδιαίτερων αναγκών των εκπροσωπουμένων, καθώς και του επιπέδου υποστήριξης από τους εντεταλμένους επιτροπείας,
- ε) η αναζήτηση και ο εντοπισμός κωλυμάτων ή ασυμβίβαστων στο πρόσωπο των εντεταλμένων επιτροπείας,
- στ) η μέριμνα για την αρχειοθέτηση των ατομικών
φακέλων των ασυνόδευτων ανηλίκων που τελούν υπό επιτροπεία, επί τη βάσει των αρχών της ακρίβειας της πληροφορίας, της ασφάλειας και της εμπιστευτικότητας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των ανηλίκων, όπως ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ [L 119 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων), Γ.Κ.Π.Δ.] και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137),
- ζ) η υποβολή αναφοράς προς τη Μονάδα Θεσμικής
Προστασίας σύμφωνα με το άρθρο 66Κ και
- η) η μέριμνα για τη διαδικασία υποβολής, εξέτασης και
επίλυσης των παραπόνων των ασυνόδευτων ανηλίκων, σύμφωνα με το άρθρο 66 ΚΒ.
Ο συντονιστής αναπληρώνει αμελλητί τον εντεταλμένο επιτροπείας, όταν αυτός αδυνατεί, για λόγους τυχηρού γεγονότος ή ανώτερης βίας, να ασκήσει εν όλω ή εν μέρει τα επιτροπικά καθήκοντα και συντρέχει επείγουσα ανάγκη για τον ασυνόδευτο ανήλικο. Ο χρόνος αναπλήρωσης δεν μπορεί να υπερβεί τον έναν (1) μήνα. Σε περίπτωση οριστικής και αποδεδειγμένης αδυναμίας άσκησης, ο επίτροπος παύει, ύστερα από πρόταση του συντονιστή, τον εντεταλμένο επιτροπείας, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 66ΙΖ, και οφείλει να αναθέσει επιτροπικά καθήκοντα σε νέο εντεταλμένο επιτροπείας. τους δεκαπέντε (15).
Ο συντονιστής, κατά τον χρόνο ανάθεσης των καθηκόντων της παρ. 2, πρέπει να:
- α) Kατέχει πτυχίο ή δίπλωμα Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι., της ημεδαπής
ή ισότιμο της αλλοδαπής, με τίτλο σπουδών, ψυχολογίας, κοινωνικής εργασίας, κοινωνιολογίας, κοινωνικής ανθρωπολογίας, παιδαγωγικής, νομικής ή πολιτικής επιστήμης,
- β) έχει την ελληνική ιθαγένεια ή την ιθαγένεια άλλου
κράτους μέλους της ΕΕ,
- γ) έχει καλή γνώση της αγγλικής ή της γαλλικής γλώσσας και άριστη γνώση της ελληνικής,
- δ) έχει διετή τουλάχιστον επαγγελματική πείρα σε προγράμματα και δράσεις προστασίας της παιδικής ηλικίας
ή διεθνούς προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων,
- ε) είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων του άρθρου 78. Στην περίπτωση
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.
Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται υπό τους όρους επαναχρησιμοποίησης που ορίζει η ίδια η πηγή ΦΕΚ, όχι υπό άδεια της Legalize ούτε υπό άδεια δημόσιου τομέα.
ΦΕΚ
Δημόσιος τομέας (επίσημα κρατικά κείμενα)