Νόμοι — ΦΕΚ A' 148/2007

Στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης ιδρύεται αυτοτελής Υπηρεσία με τον τίτλο «Ελληνική Αγροφυλακή», με τοπική αρμοδιότητα που εκτείνεται σε όλη την επικράτεια εκτός από τους χώρους για τους οποίους ειδικές διατάξεις προβλέπουν αρμοδιότητα άλλων υπηρεσιών ή αρχών. Η Υπηρεσία αυτή έχει ως αποστολή: α. την αστυνόμευση για την εφαρμογή των μέτρων και των κανόνων που αφορούν την ασφάλεια, στην προστασία και στην αποκατάσταση του αγροτικού περιβάλλοντος, στα αρδευτικά ύδατα, στη διασφάλιση της προέλευσης και ποιότητας των αγροτικών προϊόντων που προορίζονται για χρήση και κατανάλωση και στη διασφάλιση της βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης· β. την πρόληψη και καταστολή αγροτικών, περιβαλλοντικών και άλλων αδικημάτων που διαπράττονται σε αγροτικές εκτάσεις και αγροτικά κτήματα.

Η Ελληνική Αγροφυλακή συμμετέχει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της στην αντιμετώπιση κάθε έκτακτης ανάγκης, που προκύπτει από θεομηνίες και ατυχήματα ή άλλες καταστροφές σε περίοδο ειρήνης ή πολέμου, σε συνεργασία με τις συναρμόδιες αρχές και Υπηρεσίες, καθώς και στην εξασφάλιση της εθνικής άμυνας, σε συνεργασία με τις ΄Ενοπλες Δυνάμεις.

Αγροτικό περιβάλλον: όλα τα στοιχεία του βιοτικού και αβιοτικού χώρου που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία σε λίμνες και ποταμούς.

Αγροτική έκταση: α) κάθε έκταση, πλην της δασικής, κειμένη εκτός σχεδίου πόλεως των δήμων και κοινοτήτων ή εκτός των ορίων των οριοθετημένων οικισμών, κατά τις κείμενες διατάξεις, β) οι εντός σχεδίου πόλεως και εντός των ορίων των οριοθετημένων οικισμών, κατά τις κείμενες διατάξεις, εκτάσεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται προς εξυπηρέτηση αγροτικών σκοπών και γ) οι περιοχές προστασίας της φύσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 18 και 19 του ν.1650/1986 (ΦΕΚ 160/Α΄), οι αρχαιολογικοί χώροι και οι ζώνες προστασίας τους.

Αγροτικά κτήματα: κάθε ακίνητο ή κινητό το οποίο ευρίσκεται στην αγροτική έκταση, χρησιμοποιείται για αγροτική ή κτηνοτροφική εργασία ή εκμετάλλευση, ή σχετίζεται με τέτοιες εργασίες. Αγροτικά ακίνητα. Είναι ιδίως: α. Οι εδαφικές εκτάσεις, εξαιρουμένων των δασικών και οι φυτεμένες, καλλιεργημένες, χέρσες ή βοσκήσιμες. β. Οι παντός είδους περιφράξεις, τάφροι, χαντάκια και καθετί που χρησιμοποιείται προς προστασία ή οροσήμανση των εκτάσεων αυτών. γ. Οι αγροτικοί δρόμοι και οι γέφυρές τους. δ. Τα φρέατα, οι πηγές, οι αγωγοί ύδατος, οι δεξαμενές και τα αντλητικά μηχανήματα. ε. Οι μύλοι, οι στάβλοι, οι ορνιθώνες και οι περιστερώνες. στ. Τα κτίσματα που προορίζονται για οίκηση ή αποθήκευση. Αγροτικά κινητά. Είναι ιδίως: α. Τα παντός είδους προϊόντα των αγροτικών ακινήτων, με οποιονδήποτε τρόπο και αν παράγονται, ασχέτως αν έχουν ή όχι συγκομισθεί. β. Τα ζώα, τα ψάρια και οι μέλισσες, μόνο όσον αφορά στη φύλαξή τους και όχι στη δίωξη και τιμωρία της κλοπής, της βλάβης ή της θανάτωσής τους. γ. Οικόσιτα, όπως τα κουνέλια, οι κότες, οι πάπιες, τα περιστέρια και άλλα. δ. Τα κάθε είδους προϊόντα των ζώων, μελισσών και πτηνών των εδαφίων β΄ και γ΄ της παρούσας παραγράφου, καθώς και τα αλιευτικά προϊόντα. ε. Τα αγροτικά εργαλεία, τα λιπάσματα και τα φυτοφαρμακευτικά προϊόντα. Ως αγροτικά κτήματα θεωρούνται ακόμη οι κήποι, οι ανθώνες, τα δέντρα ή άλλα φυτουργήματα.

Αγροζημίες: νοούνται τα αγροτικά αδικήματα. 3167 των.

Η Ελληνική Αγροφυλακή είναι αρμόδια για: α. την πρόληψη και καταστολή των αξιόποινων πράξεων που αφορούν στο αγροτικό περιβάλλον, στα αγροτικά κτήματα, στα αρδευτικά ύδατα και στην περιουσία του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και των οργανισμών κοινής ωφέλειας που βρίσκονται στο αγροτικό περιβάλλον· β. την εκτίμηση αγροζημιών και την υπόδειξη στους αντιδικούντες για συμβιβαστική επίλυση των αστικών διαφορών τους που αφορούν τα αγροτικά κτήματα· γ. την έκδοση αγρονομικών διατάξεων και τη δίωξη των παραβατών αυτών.

Η Ελληνική Αγροφυλακή ασκεί στις αγροτικές εκτάσεις και αρμοδιότητες αστυνόμευσης, για την εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν: α. στην πρόληψη των πυρκαγιών και στη λήψη των κατάλληλων προληπτικών μέτρων για την αποτροπή τους· β. στην προστασία από τη μόλυνση και ρύπανση του εδάφους και των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, στη διάθεση επικίνδυνων και μη αποβλήτων, καθώς και στη βιώσιμη χρήση των υδάτινων πόρων· γ. στην υλοτόμηση, στην εκχέρσωση και στην κατάτμηση των αγροτικών εκτάσεων, στη βόσκηση, στις περιφράξεις και την αυθαίρετη δόμηση στα αγροτικά κτήματα και στην άσκηση δραστηριοτήτων εντός αγροτικών εκτάσεων· δ. στην προστασία των φυσικών αγωγών υδάτων από καταλήψεις, επικαλύψεις και εναποθέσεις απορριμμάτων, και του εδάφους από παράνομη αμμοληψία, διάβρωση, πλημμύρες και κατολισθήσεις, στην πρόληψη και τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων σε περιπτώσεις πλημμύρας ή ξηρασίας και στα μέτρα βελτίωσης των υδάτινων οικοσυστημάτων· ε. στη διατήρηση των ειδών αυτοφυούς χλωρίδας και της άγριας πανίδας, στη λαθροθηρία και την παράνομη αλιεία σε ποτάμια και λίμνες· στ. στην αναδιάρθρωση των καλλιεργειών και την αναβάθμιση της δενδρώδους καλλιέργειας· ζ. στην πρόληψη των φυτικών ή ζωικών ασθενειών, τη σφαγή ζώων εντός των καθορισμένων χώρων, τη σήμανση και καταγραφή των δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς και την προστασία των ζώων· η. στην κυκλοφορία των πάσης φύσεως αγροτικών μηχανημάτων και οχημάτων.

Η Ελληνική Αγροφυλακή παρέχει συνδρομή στις αστυνομικές και άλλες Αρχές ή Υπηρεσίες, στους Ο.Τ.Α. και στους φορείς διαχείρισης του άρθρου 15 του ν. 2742/ 1999 (ΦΕΚ 207/Α΄), κατά την εκπλήρωση της αποστολής τους για θέματα που αφορούν ιδίως: α. στην προστασία των αρχαιολογικών, εκκλησιαστικών και μοναστηριακών θησαυρών· β. στη δίωξη της καλλιέργειας και συγκομιδής φυτών από τα οποία παράγονται ναρκωτικές ουσίες και γενικά στη δίωξη της διακίνησης και εμπορίας ναρκωτικών· γ. στη δίωξη της λαθρομετανάστευσης· δ. στην τήρηση των διατάξεων σχετικά με το κτηματολόγιο, το ελαιουργικό, αμπελουργικό και κτηνοτροφικό μητρώο· ε. στην τήρηση των κανονισμών των ζωνών και των σχεδίων διαχείρισης των προγραμμάτων δράσης για τις προστατευόμενες περιοχές· στ. στην αποτροπή της υποβάθμισης της βιοποικιλότητας· ζ. στην τήρηση των κωδίκων των ορθών γεωργικών πρακτικών, στην ενημέρωση των αγροτών και στην ενθάρρυνσή τους στην υιοθέτηση ορθότερων πρακτικών· η. στην έκδοση βεβαιώσεων ποσοτικών στοιχείων και χαρακτηριστικών φυτικού και ζωικού κεφαλαίου· θ. στον έλεγχο της τήρησης των προβλεπόμενων από το νόμο όρων και προϋποθέσεων για την απόκτηση της ιδιότητας του νέου αγρότη· ι. στην ανάπτυξη του αγροτουρισμού, του οικοτουρισμού και γενικότερα της υπαίθρου.

Επιπλέον, η Ελληνική Αγροφυλακή παρέχει συνδρομή σε άλλες αρχές και υπηρεσίες και εκτός αγροτικών εκτάσεων για τα θέματα που προβλέπονται στην παράγραφο 2 όταν προσκαλείται προς τούτο από αυτές.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, καθορίζονται το είδος, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία της παρεχόμενης κατά την προηγούμενη παράγραφο συνδρομής και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου αυτού δεν θίγονται συναφείς αρμοδιότητες άλλων αρχών, υπηρεσιών ή φορέων.

Η Ελληνική Αγροφυλακή αποτελεί αυτοτελή Υπηρεσία του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και λειτουργεί με τους δικούς της οργανικούς νόμους. Για την εκτέλεση της αποστολής της εφοδιάζεται με τα αναγκαία μέσα και εξοπλισμό. Το αγρονομικό προσωπικό εφοδιάζεται με ειδικό δελτίο ταυτότητας και έχει ιδιαίτερη ιεραρχία και κανόνες πειθαρχίας.

Όλες οι Υπηρεσίες της Ελληνικής Αγροφυλακής και το προσωπικό της τελούν σε διαρκή ετοιμότητα για την εκπλήρωση της αποστολής τους και για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών.

Το αγρονομικό προσωπικό θεωρείται ότι ευρίσκεται σε διατεταγμένη υπηρεσία σε κάθε περίπτωση που καθίσταται αναγκαία η επέμβασή του. Επίσης εκπαιδεύεται στη χρήση όπλων και ειδικών μέσων και μηχανημάτων και φέρει για την άσκηση των καθηκόντων του κατάλληλο οπλισμό, εφόδια και μέσα. Ο οπλισμός, τα εφόδια και τα μέσα αυτά, καθώς και ο τύπος και τα στοιχεία που περιλαμβάνει το ειδικό δελτίο ταυτότητας του αγρονομικού προσωπικού και το έμβλημα της Ελληνικής Αγροφυλακής, καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Δημόσιας Τάξης.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης και του αρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού, το προσωπικό της Ελληνικής Αγροφυλακής, πέρα από τις σχολές, τα κέντρα εκπαίδευσης και τα σκοπευτήρια των υπηρεσιών του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, μπορεί να εκπαιδεύεται και στις σχολές, στα κέντρα εκπαίδευσης και στα σκοπευτήρια του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και των Ενόπλων Δυνάμεων.

Για την οπλοφορία, τη χρήση πυροβόλων όπλων από το αγρονομικό προσωπικό και την εκπαίδευσή του σε αυτά και για κάθε συναφές θέμα εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του ν. 3169/2003 (ΦΕΚ 189/Α΄). Με απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης ρυθμίζονται θέματα που αφορούν στον εφοδιασμό, στην κατανομή και στο είδος του οπλισμού που χρεώνεται στις Υπηρεσίες και στο προσωπικό ανάλογα με την υπηρεσιακή του θέση, στον τρόπο ανάρτησης και μεταφοράς αυτού, στην επιθεώρηση και μέτρα ασφαλείας και στα μέτρα για την πρόληψη ατυχημάτων, στις υποχρεώσεις του προσωπικού και των Υπηρεσιών για τον οπλισμό, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Με όμοια απόφαση καθορίζονται η σύνθεση της ειδικής υγειονομικής επιτροπής, ο τρόπος και η διαδικασία της εξέτασης για τον έλεγχο της καταλληλότητας του αγρονομικού προσωπικού να φέρει πυροβόλα όπλα, ο τρόπος διασφάλισης του απορρήτου των αποτελεσμάτων της, ο χρόνος, ο τρόπος και η Υπηρεσία πραγματοποίησης της πρόσθετης εκπαίδευσης, τα κριτήρια που απαιτούνται για την πιστοποίηση της ικανότητας του αγρονομικού προσωπικού στο χειρισμό συγκεκριμένων όπλων, η διαδικασία και οι όροι ίδρυσης και λειτουργίας των σκοπευτηρίων, η υπαγωγή, η διοίκηση, η στελέχωση και οι όροι ασφαλείας τους και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Καθιερώνεται ως προστάτης της Ελληνικής Αγροφυλακής ο Άγιος Ευστάθιος ο Μεγαλομάρτυς και η 20ή Σεπτεμβρίου, κάθε έτους, κατά την οποία εορτάζεται η μνήμη Του, ως ημέρα επίσημης εορτής της Ελληνικής Αγροφυλακής και ως ημέρα αργίας για το προσωπικό της.

Η Ελληνική Αγροφυλακή συγκροτείται από κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες.

Οι κεντρικές υπηρεσίες, των οποίων η τοπική αρμοδιότητα εκτείνεται σε ολόκληρη την επικράτεια, είναι οι εξής: α. Το Αρχηγείο. β. Η Αγρονομική Ακαδημία, η οποία είναι αυτοτελής υπηρεσία, λειτουργεί σε επίπεδο Διεύθυνσης και υπάγεται στο Αρχηγείο.

Οι περιφερειακές υπηρεσίες είναι οι Διευθύνσεις Aγροφυλακής Περιφερειών και οι υπηρεσίες που υπάγονται σε αυτές. Οι Διευθύνσεις Αγροφυλακής Περιφερειών υπάγονται απευθείας στο Αρχηγείο.

Με Προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται μετά από πρόταση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Δημόσιας Τάξης, ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την οργάνωση, τη λειτουργία, την έδρα και τις αρμοδιότητες των υπηρεσιών της Ελληνικής Αγροφυλακής, αναδιαρθρώνονται, συγχωνεύονται ή καταργούνται υφιστάμενες υπηρεσίες, συνιστώνται νέες και καθορίζονται οι αρμοδιότητες αυτών και των οργάνων της Ελληνικής Αγροφυλακής.

Με απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης ρυθμίζονται θέματα τοπικής αρμοδιότητας, εσωτερικής διάρθρωσης, λειτουργίας, αλληλογραφίας, υπηρεσιακών βιβλίων και εντύπων των υπηρεσιών της Ελληνικής Αγροφυλακής, καθώς και κάθε ειδικότερο θέμα σχετικό με τη δύναμη του αγρονομικού προσωπικού, την άσκηση των αγρονομικών καθηκόντων και τη συντήρηση του υλικού των υπηρεσιών της.

Συνιστάται, με έδρα την πρωτεύουσα του Κράτους, Αρχηγείο της Ελληνικής Αγροφυλακής, ως ανώτατη επιτελική υπηρεσία, που προΐσταται όλων των κεντρικών και περιφερειακών υπηρεσιών, και μέσω της οποίας ο Αρχηγός ασκεί τη διοίκηση όλων των υπηρεσιών.

Το Αρχηγείο μεριμνά για την εκπλήρωση της αποστολής της Ελληνικής Αγροφυλακής, στο πλαίσιο της πολιτικής του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Για το σκοπό αυτόν, το Αρχηγείο προγραμματίζει, κατευθύνει, παρακολουθεί και ελέγχει τη δράση των Υπηρεσιών της και εξασφαλίζει τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.

Το Αρχηγείο διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Τη Διεύθυνση Προστασίας Αγροτικού Περιβάλλοντος, Αγροτικών Φυσικών Πόρων και Αγροτικής Ασφάλειας και β. Τη Διεύθυνση Διοικητικού και Οικονομοτεχνικών Μέσων.

Η Διεύθυνση Προστασίας Αγροτικού Περιβάλλοντος, Αγροτικών Φυσικών Πόρων και Αγροτικής Ασφάλειας είναι αρμόδια για τα θέματα προστασίας του αγροτικού περιβάλλοντος, διατήρησης των φυσικών πόρων, εξασφάλισης οικολογικής ισορροπίας και γενικής αστυνόμευσης και ασφάλειας των αγροτικών εκτάσεων της χώρας. Για το σκοπό αυτόν προγραμματίζει, κατευθύνει και ελέγχει το έργο των Υπηρεσιών στα θέματα αυτά. Η Διεύθυνση διαρθρώνεται στα εξής Τμήματα: α. Το Τμήμα προστασίας αγροτικού περιβάλλοντος, βιώσιμης ανάπτυξης και ποιότητας αγροτικών προϊόντων. β. Το Τμήμα ασφάλειας γεωργικής και κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης και γ. Το Τμήμα Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Διεύθυνση Διοικητικού και Οικονομοτεχνικών Μέσων είναι αρμόδια για τα θέματα πρόσληψης, εκπαίδευσης, πειθαρχίας και γενικά υπηρεσιακής κατάστασης του προσωπικού, οργάνωσης, λειτουργίας και στέγασης των υπηρεσιών της Ελληνικής Αγροφυλακής, κατάρτισης, ερμηνείας και παρακολούθησης της νομοθεσίας, άσκησης των δημοσίων σχέσεων, προϋπολογισμού και υλικοτεχνικού εξοπλισμού, τα οικονομικά και ασφαλιστικά θέματα του προσωπικού. Για το σκοπό αυτόν προγραμματίζει, κατευθύνει και ελέγχει το έργο των υπηρεσιών στα θέματα αυτά. Η Διεύθυνση διαρθρώνεται στα εξής Τμήματα: α. το Τμήμα Διοικητικού και β. το Τμήμα Οικονομικών και Υλικοτεχνικών.

Στο Αρχηγείο συνιστάται και λειτουργεί Συμβούλιο Διαχείρισης Κρίσεων και Επιτελικού Σχεδιασμού, το οποίο συγκροτείται από: α. τον Αρχηγό της Ελληνικής Αγροφυλακής, ως πρόεδρο και β. τους Προϊσταμένους των Διευθύνσεων του Αρχηγείου της Ελληνικής Αγροφυλακής.

Ο Πρόεδρος και τα μέλη του Συμβουλίου αναπληρώνονται, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος, από τους νόμιμους αναπληρωτές τους.

Το Συμβούλιο Διαχείρισης Κρίσεων και Επιτελικού Σχεδιασμού έχει τις εξής αρμοδιότητες: α. Σχεδιάζει την οργανωτική δομή της Ελληνικής Αγροφυλακής, έτσι ώστε να ανταποκρίνεται μακροπρόθεσμα στις εκάστοτε απαιτήσεις της αποστολής της. β. Αναλύει την πορεία της εγκληματικότητας και σχεδιάζει μέτρα για την πρόληψη και καταστολή της, σε σχέση με το αγροτικό περιβάλλον. δ. Παρακολουθεί και αναλύει τα γεγονότα τα οποία μπορούν να προκαλέσουν κρίσεις στον τομέα της αγροτικής ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος και σχεδιάζει την τακτική αντιμετώπισής τους. ε. Παρέχει κατευθύνσεις για τη διαχείριση κρίσεων και, ειδικότερα, για την επιχειρησιακή τακτική που επιβάλλεται να ακολουθήσουν οι αρμόδιες Υπηρεσίες προς αντιμετώπιση έκτακτων και σοβαρών γεγονότων. στ. Ιεραρχεί τις υφιστάμενες ανάγκες σε προσωπικό, εξοπλισμό και μέσα και μεριμνά για την αντιμετώπισή τους. ζ. Μελετά τα θέματα προσλήψεων, υπηρεσιακής εξέλιξης, καταστάσεων και αμοιβών του προσωπικού και εισηγείται μέτρα για τη βελτίωσή τους. η. Σχεδιάζει τα συστήματα διοίκησης και εκπαίδευσης του προσωπικού και θ. Παρέχει κατευθύνσεις για την κατάρτιση του ετήσιου προϋπολογισμού και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων της Ελληνικής Αγροφυλακής.

Το Συμβούλιο συγκαλείται από τον Αρχηγό της Ελληνικής Αγροφυλακής, ο οποίος καθορίζει και την ημερήσια διάταξη.

Στο Συμβούλιο μπορεί να προσκαλούνται υπηρεσιακοί παράγοντες, εκπρόσωποι άλλων Υπουργείων και δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων, καθώς και εμπειρογνώμονες και ειδικοί επιστήμονες.

Καθήκοντα Γραμματέα του Συμβουλίου εκτελεί αγρονομικός υπάλληλος του Τμήματος Διοικητικού του Αρχηγείου, με βαθμό τουλάχιστον Αγρονόμου, που ορίζεται από τον Αρχηγό.