Νόμοι — ΦΕΚ A' 16/2001

Πλοίο ή πλωτό ναυπήγημα, νηολογημένο ή όχι, α?ποτελεί ναυάγιο, αν παύσει να έχει πλευστότητα και πα?ραμένει, ολόκληρο ή κατά μέρος, υπό την επιφάνεια της θάλασσας. Ναυάγιο αποτελεί και η κατασκευή, η οποία έχει περιέλ?θει σε κατάσταση, που κάνει αδύνατη την επαναχρησιμο?ποίηση κατά τον προορισμό της και παραμένει, ολόκληρη ή κατά μέρος, υπό την επιφάνεια της θάλασσας. Ναυάγιο αποτελεί και το φορτίο πλοίου ή πλωτού ναυπηγήματος ή το τμήμα ή παράρτημα πλοίου, πλω?τού ναυπηγήματος ή κατασκευής, που παραμένει, ολό?κληρο ή κατά μέρος, υπό την επιφάνεια της θάλασσας.

Με τον όρο "Οργανισμός" στις επόμενες διατάξεις νοείται το κατά περίπτωση αρμόδιο νομικό πρόσωπο του δημόσιου τομέα ή η δημόσια υπηρεσία, που ασκεί τη διοίκηση και διαχείριση λιμένα, διώρυγας ή διαύλου.

Ο κύριος ναυαγίου, το οποίο αποτελεί κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα σε περιοχή λιμένα, σε διώρυγα ή σε δί?αυλο ή παρεμποδίζει την προσόρμιση, την αγκυροβο?λία, την παραβολή, τη χρήση των κρηπιδωμάτων και γε?νικά τη λειτουργία τους ή προσβάλλει ή απειλεί να προ?σβάλλει το περιβάλλον, υποχρεούται να το ανελκύσει και απομακρύνει εκτός λιμένα, διώρυγας ή διαύλου, ό?πως έχει ή κατά τμήματα ή, αν επιβάλλεται από τις πε?ριστάσεις, να το μετατοπίσει ή καταστρέψει ή με οποι?ονδήποτε τρόπο εξουδετερώσει, σύμφωνα με τις ισχύ?ουσες διατάξεις.

O Οργανισμός προσκαλεί εγγράφως τον κύριο να προβεί στις αναγκαίες κατά την προηγούμενη παρά?γραφο ενέργειες, για να εξαλειφθεί κάθε κίνδυνος και να αποτραπεί κάθε δυσμενής συνέπεια από την ύπαρ?ξη του ναυαγίου, ορίζοντας εύλογη κατά περίπτωση προθεσμία, που δεν μπορεί να υπερβεί τους τρεις (3) μήνες και δηλώνοντας συγχρόνως ότι σε διαφορετική περίπτωση θα προβεί στις ενέργειες αυτές με ευθύνη και με δαπάνες του κυρίου, οι οποίες σε περίπτωση μη άμεσης καταβολής, καταλογίζονται σε βάρος του και εισπράττονται σύμφωνα με τις διατάξεις περί είσπρα?ξης δημοσίων εσόδων. Η προθεσμία μπορεί να παρα?ταθεί μέχρι δύο (2) μήνες ακόμα. Όταν ο κύριος έχει ή?δη αρχίσει να προβαίνει σε εμφανείς πράξεις για την α?πομάκρυνση του ναυαγίου και συντρέχουν εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορεί να χορηγηθεί επιπλέον παράταση από τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας. Οι προθεσμίες δεσμεύουν και κάθε διάδοχο του κυρίου μετά την επί?δοση ή δημοσίευση της πρόσκλησης.

Η πρόσκληση επιδίδεται από δικαστικό επιμελητή, στον κύριο ή στον αντιπρόσωπό του, στους δανειστές, που αναγράφονται στο ναυτικό υποθηκολόγιο ή στο βι?βλίο κατασχέσεων του λιμένα νηολόγησης και, αν πρό?κειται για ναυάγιο αλλοδαπού πλοίου, στους δανει?στές, που αναγράφονται στο βιβλίο της Λιμενικής Αρχής του λιμένα, όπου βρίσκεται το ναυάγιο. Αν ο κύριος και ο αντιπρόσωπός του, διαμένουν ή έχουν την έδρα τους στο εξωτερικό, η πρόσκληση επιδί?δεται στον Υπουργό Εξωτερικών και, αν είναι αλλοδα?ποί, στην Προξενική Αρχή του κράτους της ιθαγένειάς τους ή στην Προξενική Αρχή άλλου κράτους, που αντι?προσωπεύει τα συμφέροντα του κράτους της ιθαγένει?άς τους στην Ελλάδα. Αν ο κύριος και ο αντιπρόσωπός του δεν είναι δυνατό να προσδιοριστούν ή είναι άγνωστης διαμονής, η πρό?σκληση επιδίδεται στον εισαγγελέα του πρωτοδικείου, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ναυάγιο και συγχρόνως δημοσιεύεται σε δύο ημερήσιες εφημερί?δες της Αθήνας, ευρείας κυκλοφορίας, κατά προτίμη?ση ναυτιλιακού περιεχομένου. Η επίδοση γίνεται κατά τα λοιπά και συντελείται όπως ορίζουν οι σχετικές διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δι?κονομίας. 227 ανάθεση των σχετικών εργασιών σε τρίτο.

Αν η εκτέλεση των πράξεων αυτών από τον Οργα?νισμό κρίνεται, λόγω των ειδικών συνθηκών της συγκε?κριμένης περίπτωσης, αδύνατη ή απρόσφορη ή ασύμ?φορη, ο Οργανισμός μπορεί να εκποιήσει το ναυάγιο ή τμήματα αυτού, με ανοικτό πλειοδοτικό διαγωνισμό. Ο πλειοδότης υποχρεούται να ανελκύσει και απομα?κρύνει το ναυάγιο μέσα στην οριζόμενη στη διακήρυξη προθεσμία. Από την κατακύρωση και την καταβολή του τιμήμα?τος, ο πλειοδότης θεωρείται ότι παραλαμβάνει το ναυ?άγιο, αποκτά την κυριότητά του ελεύθερη από κάθε δι?καίωμα τρίτου και μπορεί, αν συντρέχει λόγος, να ζη?τήσει την καταχώριση περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης ή τη διαγραφή από το νηολόγιο. Για την καταχώριση ή τη διαγραφή δεν απαιτείται βεβαίωση του άρ?θρου 19 παρ. 1 του Ν. 27/1975 (ΦΕΚ 77 Α΄) και το πιστο?ποιητικό του άρθρου 88 παρ. 5 του Κ.Ν. 792/1978 (ΦΕΚ 220 Α΄), όπως ερμηνεύτηκε αυθεντικά από το άρθρο 1 παρ. 6 του Ν. 1711/ 1987 (ΦΕΚ 109 Α΄). Η κυριότητα του πλειοδότη τελεί υπό τη διαλυτική αί?ρεση της μη εμπρόθεσμης ανέλκυσης και απομάκρυν?σης του ναυαγίου. Η ανέλκυση και απομάκρυνση του ναυαγίου πιστοποιείται από τον Οργανισμό. Ο Οργανισμός αφαιρεί από το τίμημα τις δαπάνες εκ?ποίησης, αυξημένες κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) και καταθέτει το υπόλοιπο στο Ταμείο Παρακα?ταθηκών και Δανείων υπέρ του κυρίου, ο οποίος και κα?λείται να παραλάβει το οικείο γραμμάτιο παρακαταθή?κης. Για την κατάθεση ειδοποιείται η αρμόδια δημόσια οικονομική υπηρεσία, το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο, οι δανειστές που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της πα?ραγράφου 3 και, αν είχε επιβληθεί αναγκαστική κατά?σχεση στο ναυάγιο, ο υπάλληλος του πλειστηριασμού. Στην τελευταία περίπτωση η κατάθεση γίνεται με τον όρο να αποδοθεί το τίμημα ύστερα από εντολή του υ?παλλήλου του πλειστηριασμού. Με την επιφύλαξη της διάταξης του προηγούμενου ε?δαφίου, το τίμημα αποδίδεται στον κύριο μετά παρέ?λευση έξι (6) μηνών από την ημέρα που ο Οργανισμός θα δηλώσει ότι έγινε η ανέλκυση και απομάκρυνση του ναυαγίου. Μετά την παρέλευση έτους από την ημέρα αυτήν, ο Οργανισμός δικαιούται να αναλάβει το τίμημα, αν δεν ζητηθεί αυτό από τον κύριο ή δεν ασκήσουν δι?καιώματα δανειστές.

Ο Οργανισμός μπορεί να προβαίνει με ένα διαγω?νισμό σε εκποίηση περισσότερων ναυαγίων, των οποί?ων οι κύριοι δεν εκπλήρωσαν την υποχρέωσή τους.

Αν ο διαγωνισμός αποβεί άκαρπος, επαναλαμβά?νεται μέσα σε δύο (2) μήνες. Αν αποβεί άκαρπος και ο επαναληπτικός διαγωνισμός, ο Οργανισμός μπορεί να προκηρύξει ανοικτό μειοδοτικό διαγωνισμό για την α?νέλκυση και απομάκρυνση του ναυαγίου ή τμημάτων αυτού, από τον μειοδότη, στον οποίο και θα μεταβιβά?σει το ναυάγιο κατά κυριότητα. O Οργανισμός έχει το δικαίωμα αυτό και όταν ο πλει?οδότης του πρώτου ή επαναληπτικού διαγωνισμού δεν εκτελέσει την υποχρέωση, την οποία ανέλαβε σύμφω?να με την παράγραφο 5. Στην περίπτωση μειοδοτικού διαγωνισμού εφαρμό?ζονται αναλόγως οι διατάξεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παραγράφου 5 και η διάταξη της παραγράφου 6.

Ο κύριος, ο δανειστής που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 και όποιος έχει έννομο συμ?φέρον για το ναυάγιο, δικαιούται να δηλώσει σε οποιο?δήποτε στάδιο των ανωτέρω διαδικασιών και μέχρι την κατακύρωση, ότι αναλαμβάνει να εκτελέσει ό,τι ορίζε?ται στην πρόσκληση, καταθέτοντας επαρκή εγγύηση για την κάλυψη των δαπανών, που έγιναν από τον Ορ?γανισμό, καθώς και των δαπανών, που απαιτούνται για την εκτέλεση των σχετικών εργασιών στην καθοριζόμε?νη σύμφωνα με την παράγραφο 2 προθεσμία. Η εγγύη?ση καταπίπτει υπέρ του Οργανισμού, αν ο κύριος, ο δα?νειστής ή ο τρίτος δεν εκτελέσει τις καθορισμένες στην πρόσκληση εργασίες. Στην περίπτωση που ασκηθεί το ανωτέρω δικαίωμα, αναστέλλεται η άσκηση των δικαι?ωμάτων του Οργανισμού για διάστημα ίσο προς την προθεσμία, που έχει οριστεί και για μία μόνο φορά.

Σε περίπτωση που, κατά την κρίση του Οργανι?σμού, προκαλείται από την αναβολή της άμεσης ανέλ?κυσης, απομάκρυνσης ή εξουδετέρωσης του ναυαγί?ου, σοβαρός κίνδυνος στην κίνηση του λιμένα, διώρυ?γας ή διαύλου ή στην ασφάλεια των εγκαταστάσεών τους ή αναιρείται ουσιωδώς η λειτουργία τους ή προ?σβάλλεται σοβαρά ή απειλείται σοβαρή προσβολή του θαλάσσιου περιβάλλοντος ή αποκλείεται ή δυσχεραί?νεται ουσιωδώς η συγκοινωνία από τη θάλασσα και ο κύριος δεν προβαίνει αμέσως στις ενέργειες, που ορί?ζονται στην παράγραφο 1, ο Οργανισμός μπορεί κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις των προηγούμενων πα?ραγράφων να εκτελέσει αμέσως ή να μεριμνήσει για την άμεση εκτέλεση των απαραίτητων ενεργειών με ο?ποιονδήποτε τρόπο, από αυτούς που προβλέπονται στις προηγούμενες παραγράφους, κρίνει ότι είναι πιο πρόσφορος.

Ο κύριος ή ο εφοπλιστής πλοίου, το οποίο παραμέ?νει στην περιοχή λιμένα, διώρυγας ή διαύλου και η όλη κατάστασή του δημιουργεί κίνδυνο βύθισής του ή κίν?δυνο στη ναυσιπλοΐα ή προσβάλλει ή απειλεί να προ?σβάλλει το περιβάλλον, υποχρεούται να το απομακρύ?νει εκτός λιμένα, διώρυγας ή διαύλου ή, αν επιβάλλεται από τις περιστάσεις, να το εξουδετερώσει με οποιον?δήποτε τρόπo σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

Ο Οργανισμός προσκαλεί εγγράφως τον κύριο ή και τον εφοπλιστή να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες, ορίζοντας εύλογη αρχική προθεσμία, η οποία δεν μπο?ρεί να υπερβεί τους δύο (2) μήνες και δηλώνοντας συγχρόνως, ότι σε διαφορετική περίπτωση θα αναλάβει να προβεί στην απομάκρυνση ή εξουδετέρωση του πλοί?228 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) οριζόμενα στην παράγραφο 3 του προηγούμενου άρ?θρου στον κύριο ή στον εφοπλιστή ή στον αντιπρόσω?πό τους ή στον πλοίαρχο ή στον πράκτορα του πλοίου, εφόσον υπάρχουν και στους δανειστές, που αναφέρο?νται στην παράγραφο αυτήν.

Ο κύριος και ο εφοπλιστής του πλοίου ευθύνονται εις ολόκληρον για κάθε ζημιά που προκαλείται εξαιτίας της κατάστασης του πλοίου, καθώς και για κάθε ζημιά ή δαπάνη που προκαλείται εξαιτίας της απομάκρυνσης ή εξουδετέρωσής του.

Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται αναλόγως οι διατά?ξεις του προηγούμενου άρθρου.

Αν έχει επιβληθεί αναγκαστική κατάσχεση και ο δα?νειστής ασκήσει το κατά την παράγραφο 8 του προη?γούμενου άρθρου δικαίωμα, οι δαπάνες του για την α?πομάκρυνση του πλοίου και την εξάλειψη των κινδύνων και των επιβλαβών συνεπειών προαφαιρούνται από το πλειστηρίασμα.

Οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται και που βρίσκονται ή έχουν τοποθετηθεί, έστω και προσω?ρινά, στη θάλασσα ή έχουν εγκατασταθεί στο θαλάσ?σιο βυθό.

Ο κύριος ναυαγίου, που βρίσκεται στα χωρικά ύδα?τα, αλλά έξω από τη θαλάσσια ζώνη ευθύνης Οργανι?σμού και εμποδίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα ή την προ?σέγγιση στην ακτή ή την άσκηση ναυτικών ή άλλων δραστηριοτήτων ή προσβάλλει ή απειλεί να προσβάλ?λει το περιβάλλον, έχει την υποχρέωση, που ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 2, και προσκαλείται εγ?γράφως από την αρμόδια Λιμενική Αρχή να εκπληρώ?σει την υποχρέωση αυτήν. Κατά τα λοιπά εφαρμόζο?νται ανάλογα οι διατάξεις του άρθρου 2.

Ο κύριος ή ο εφοπλιστής πλοίου, το οποίο παραμέ?νει στα χωρικά ύδατα, αλλά έξω από τη θαλάσσια ζώνη ευθύνης Οργανισμού και η όλη κατάστασή του δημι?ουργεί κίνδυνο βύθισής του ή προσβάλλει ή απειλεί να προσβάλλει το περιβάλλον, έχει την υποχρέωση, που ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 3, και προσκα?λείται εγγράφως από την αρμόδια Λιμενική Αρχή να εκ?πληρώσει την υποχρέωση αυτήν. Κατά τα λοιπά εφαρ?μόζονται ανάλογα οι διατάξεις των άρθρων 2 και 3.

Ο κύριος ή ο εφοπλιστής πλοίου, το οποίο παραμέ?νει στην περιοχή λιμένα, διώρυγας ή διαύλου ή σε άλλο μέρος των χωρικών υδάτων χωρίς άδεια και εμποδίζει την προσόρμιση, την αγκυροβολία, την παραβολή, την κίνηση και γενικά τη λειτουργία τους ή την ελεύθερη ναυσιπλοΐα ή την προσέγγιση στην ακτή ή την άσκηση ναυτικών ή άλλων δραστηριοτήτων, υποχρεούται να το απομακρύνει χωρίς καθυστέρηση και να εξαλείψει κά?θε επιβλαβή από αυτό συνέπεια, σύμφωνα με τις ισχύ?ουσες διατάξεις.

Αν ο υπόχρεος αδρανήσει, ο Οργανισμός ή η Λιμε?νική Αρχή, μπορεί να το μετακινήσει προσωρινά σε άλ?λη θέση στην περιοχή του ίδιου ή άλλου λιμένα, διώρυ?γας ή διαύλου ή των χωρικών υδάτων, ύστερα από συ?νεννόηση με τον οικείο Οργανισμό ή και τη Λιμενική Αρχή. Ο κύριος και ο εφοπλιστής του πλοίου ευθύνο?νται εις ολόκληρον για κάθε ζημιά που προκαλείται ε?ξαιτίας της ακινησίας του πλοίου, καθώς και για κάθε ζημιά ή δαπάνη που προκαλείται εξαιτίας της μετακίνη?σής του.

Αν το πλοίο παραμείνει στην κατά την προηγούμε?νη παράγραφο προσωρινή θέση περισσότερο από έξι (6) μήνες, χωρίς ο κύριος ή ο εφοπλιστής να το χρησι?μοποιήσει κατά τον προορισμό του ή να ενεργήσει εμ?φανείς υλικές πράξεις, πρόσφορες για τη χρησιμοποί?ησή του αυτήν και την απομάκρυνσή του, αν και η θέση που καταλαμβάνει είναι αναγκαία για την εξυπηρέτηση άλλων πλοίων ή για την ικανοποίηση άλλων αναγκών του λιμένα, της διώρυγας ή του διαύλου ή της ναυσι?πλοΐας ή για την προσέγγιση στην ακτή ή για την άσκη?ση ναυτικών ή άλλων δραστηριοτήτων, ο Οργανισμός ή η Λιμενική Αρχή προσκαλεί εγγράφως τον κύριο ή, κα?τά την κρίση τους, και τον εφοπλιστή, να το απομακρύ?νει και να εξαλείψει κάθε επιβλαβή συνέπεια, ορίζοντας εύλογη κατά περίπτωση προθεσμία, που δεν μπορεί να υπερβεί τον ένα (1) μήνα και δηλώνοντας συγχρόνως ό?τι σε διαφορετική περίπτωση θα προβεί για λογαρια?σμό του στην εκποίηση του πλοίου με ανοικτό πλειοδο?τικό διαγωνισμό, για να απομακρυνθεί αυτό από τον πλειοδότη.

Στις κατά την προηγούμενη παράγραφο ενέργειες μπορεί να προβεί ο Οργανισμός ή η Λιμενική Αρχή και όταν η προσωρινή μετακίνηση από την ίδια, σύμφωνα με την παράγραφο 2, κρίνεται, λόγω των ειδικών συν?θηκών της συγκεκριμένης περίπτωσης, αδύνατη, α?πρόσφορη ή ασύμφορη.

Η προθεσμία των παραγράφων 3 και 4 μπορεί να παραταθεί μέχρι ένα (1) μήνα. Σε εξαιρετικές περιπτώ?σεις μπορεί να χορηγηθεί επιπλέον παράταση μέχρι δύο (2) μήνες από τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας.

Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται αναλόγως οι διατά?ξεις των παραγράφων 2 έως 6 και 8 του άρθρου 2 και των παραγράφων 3, 4 και 6 του άρθρου 3.

Ο κύριος ή ο εφοπλιστής πλοίου, που κατά την έ?ναρξη της ισχύος του νόμου αυτού, παραμένει, χωρίς άδεια, στην περιοχή λιμένα, διώρυγας ή διαύλου ή σε άλλο μέρος των χωρικών υδάτων, για χρονικό διάστη?μα που υπερβαίνει τα δύο (2) έτη και έχει καταστεί επι?βλαβές με την έννοια της παραγράφου 1, υποχρεούται να το απομακρύνει χωρίς καθυστέρηση και να εξαλεί?ψει κάθε επιβλαβή από αυτό συνέπεια, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 229 που βρίσκονται ή έχουν τοποθετηθεί, έστω και προσω?ρινά, στη θάλασσα ή έχουν εγκατασταθεί στο θαλάσ?σιο βυθό.

Με απόφαση του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας καθορίζονται:

Οι αποφάσεις, που εκδίδονται με την εξουσιοδότη?ση της παραγράφου 1, εφαρμόζονται και από κάθε Ορ?γανισμό, εκτός αν το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργα?νισμού αποφασίσει να καθορίσει κάθε θέμα της προη?γούμενης παραγράφου με Κανονισμό, που εκδίδεται σύμφωνα με τις οργανικές του διατάξεις και εγκρίνεται από τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας.

Ο κύριος ή ο εφοπλιστής πλοίου, το οποίο παραμέ?νει ή καταπλέει σε ελληνικό λιμένα ή θαλάσσιο τερμα?τικό σταθμό ή αποπλέει, υποχρεούται να διατηρεί σε ι?σχύ βεβαίωση ασφάλισης ασφαλιστικής επιχείρησης ή διεθνώς αναγνωρισμένου αλληλασφαλιστικού συνε?ταιρισμού ή εγγυητική επιστολή πιστωτικού ιδρύματος (εγγυητή), που λειτουργεί νόμιμα στην Ελλάδα ή άλλο κράτος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και έχει το δικαίωμα αυτό, για την κάλυψη της ευθύνης τους έ?ναντι του Δημοσίου ή Οργανισμού, που απορρέει από το νόμο αυτόν.

Το ύψος της ελάχιστης ασφάλισης ή εγγύησης των πλοίων είναι το οριζόμενο ως όριο αστικής ευθύνης για απαιτήσεις σύμφωνα με την υποπαράγραφο 1β του άρ?θρου 6 της Δ.Σ. "για τον περιορισμό της ευθύνης για ναυτικές απαιτήσεις 1976", που κυρώθηκε με το Ν. 1923/ 1991 (ΦΕΚ 13 Α΄).