Διατάξεις - Κανονισμοί - Πράξεις της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου — ΦΕΚ A' 163/2022

τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 1, της παρ. ια’ του άρθρου 4 και των άρθρων 7 και 9 του ν. 590/1977 «Περί του Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος»,

την ανάγκη συμπληρώσεως και επικαιροποιήσεως των διατάξεων για την ευχερέστερη οργάνωση και λειτουργία των συνεδριάσεων της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος,

την από 1.9.2021 απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου,

την από 7.10.2021 εγκριτική απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας,

το γεγονός ότι από τον παρόντα Κανονισμό δεν προκαλείται δαπάνη στο κρατικό προϋπολογισμό, ψηφίζει τον υπ’ αρ. 340/2021 Κανονισμό, έχοντα ούτω: Κανονισμός υπ’ αρ. 340/2021 Περί εργασιών της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος Κεφάλαιο Α’

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος (Δ.Ι.Σ.) της Εκκλησίας της Ελλάδος συγκροτείται κατά το άρθρο 7 του ν. 590/1977 (Α’ 146) από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και δώδεκα εν ενεργεία επαρχιούχους Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος και συγκαλείται σε πρώτη συνεδρία εντός του πρώτου δεκαημέρου του μήνα Σεπτεμβρίου εκάστου έτους κατόπιν εγγράφου προσκλήσεως του Μακαριωτάτου Προέδρου Της.

Κατά την ανωτέρω πρώτη συνεδρία τελείται η Ακολουθία επί τη ενάρξει των εργασιών της νέας Συνοδικής Περιόδου.

Η συμμετοχή των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών στις εργασίες της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και η παρουσία αυτών σε έκαστη συνεδρία είναι υποχρεωτική, ενώ η άσκηση των Συνοδικών καθηκόντων λογίζεται υπέρτερη των υποχρεώσεων και καθηκόντων διαποιμάνσεως της Μητροπολιτικής επαρχίας εκάστου Συνοδικού Συνέδρου.

Σε περίπτωση απουσίας Συνοδικού Συνέδρου άνευ αδείας της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου ή αδυναμίας ασκήσεως των Συνοδικών του καθηκόντων εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 590/1977. Κεφάλαιο Β’ Τόπος και χρόνος των συνεδριών

Η Δ.Ι.Σ. συνεδριάζει τακτικώς την πρώτη εβδομάδα εκάστου μήνα, ενώ δύναται να παραταθούν οι συνεδριάσεις Της και κατά τις ημέρες της δεύτερης εβδομάδας, κατά την κρίση του Μακαριωτάτου Προέδρου, εξαιρουμένων των παρεμπιπτουσών Δεσποτικών και Θεομητορικών εορτών ή των μνημών εορταζομένων Αγίων, κατά την κρίση του Μακαριωτάτου Προέδρου.

Κατ’ εξαίρεση οι συνεδρίες, κατά μεν τον μήνα της εορτής του Πάσχα (και αναλόγως της ημερομηνιακής συμπτώσεως αυτής) δύνανται να ορίζονται σε εβδομάδες προηγούμενες ή επόμενες αυτής, ενώ κατά τον Ιανουάριο ορίζονται μετά την 7η του εν λόγω μήνα.

Κατά τα ανωτέρω, η Δ.Ι.Σ. δύναται να συνεδριάζει ως Συνοδικό Δικαστήριο αναλόγως προς τις τρέχουσες ανάγκες και κατά τις σχετικές διατάξεις του ν. 5383/1932 (Α’ 110). μόνον εκτάκτως κατά τις εκάστοτε παρουσιαζόμενες ανάγκες και τα οριζόμενα στο επόμενο άρθρο.

Η έναρξη και η λήξη εκάστης Συνεδρίας κηρύσσεται διά προσευχής, τελουμένης υπό του Μακαριωτάτου Προέδρου ή, σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας του, υπό του πρώτου τη τάξει των Συνοδικών Αρχιερέων.

Οι συνεδρίες της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου δεν είναι δημόσιες. Απαγορεύεται εντός της αίθουσας συνεδριών η κατά τη διάρκειά τους παρουσία μη αρμοδίων προσώπων, εκτός εάν, κατόπιν αδείας του Μακαριωτάτου Προέδρου, κρίνεται απαραίτητη η πρόσκληση υπηρεσιακών παραγόντων ή άλλου προσώπου προς ενημέρωση των μελών της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και για ειδική εκάστοτε περίπτωση.

Οι συνεδρίες καθ’ όλο το χρονικό διάστημα διεξαγωγής τους άρχονται από της 9ης πρωινής ώρας, εκτός εάν άλλως αποφασισθεί υπό του Μακαριωτάτου Προέδρου.

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος ευρίσκεται σε απαρτία εάν τα παρόντα μέλη Της υπερβαίνουν κατά ένα το ήμισυ του συνόλου του προβλεπόμενου αριθμού τους, ήτοι εφ’ όσον οι παρόντες είναι τουλάχιστον οκτώ Σύνεδροι, του Προέδρου συμπεριλαμβανομένου.

Συνοδικός Σύνεδρος δύναται να αιτηθεί αδείας απουσίας σε εξαιρετική περίπτωση κωλύματός του και η άδεια παρέχεται υπό της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου κατόπιν εκτιμήσεως των προβαλλομένων λόγων. Η άνευ αδείας απουσία Συνέδρου επισύρει την ποινή του αποκλεισμού του από συνεδρίες ισάριθμες προς τις συνεδρίες, από τις οποίες απουσίασε άνευ αδείας.

Αποχώρηση Συνέδρου διαρκούσης της συνεδρίας σε ένδειξη διαμαρτυρίας του δεν επιτρέπεται. Ο ούτω περιφρονών το Σώμα υπέχει κανονική ευθύνη και αποβάλλεται των εργασιών του Σώματος έως και τρεις συνεδρίες του δυνάμει αποφάσεως της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου.

Οι Συνοδικοί Σύνεδροι παρίστανται κατά τις συνεδρίες φέροντες επανωκαλύμμαυχο και εγκόλπιο, ενώ καταλαμβάνουν πάντοτε τις θέσεις τους πέριξ της τράπεζας στην αίθουσα συνεδριών κατά τα πρεσβεία της Αρχιερωσύνης.

Ο Αρχιγραμματεύς φέρει επίσης επανωκαλύμμαυχο κ.λπ. και κάθεται δεξιά του Μακαριωτάτου Προέδρου, ενώ οι Γραμματείς αριστερά αυτού. Κεφάλαιο Γ’ Αρμοδιότητες Προέδρου

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος συνεδριάζει βάσει της ημερησίας διατάξεως, η οποία καταρτίζεται υπό του Προέδρου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου κατόπιν εισηγήσεως του Αρχιγραμματέως, και κοινοποιείται στους Σεβασμιωτάτους Συνοδικούς Συνέδρους σαράντα οκτώ (48) τουλάχιστον ώρες προ της ενάρξεως της συνεδρίας.

Στην ημερήσια διάταξη αναγράφονται ευσυνόπτως τα προς συζήτηση θέματα, ενώ δύναται να ορίζονται εισηγητές επ’ αυτών, όταν κρίνεται αναγκαίο.

Τα μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου δύνανται να αιτηθούν εγγράφως και αιτιολογημένως την αναγραφή θέματος στην ημερήσια διάταξη οποιασδήποτε εκ των επομένων συνεδριών. Επί της ανωτέρω αιτήσεως αποφασίζει η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, η οποία ορίζει και την ημέρα συζητήσεως του προταθέντος θέματος.

Τα θέματα συζητούνται κατά την σειρά αναγραφής τους στην ημερήσια διάταξη.

Κάθε μέλος που επιθυμεί να μιλήσει ζητεί τον λόγο από τον Μακαριώτατο Πρόεδρο και από αυτόν λαμβάνει τον λόγο. Απαγορεύεται η διακοπή του ομιλούντος υπό ετέρου Συνοδικού Συνέδρου.

Οι ομιλούντες απευθύνονται προς τον Μακαριώτατο Πρόεδρο και την Ιερά Σύνοδο και ουδέποτε προς έτερο Συνοδικό Σύνεδρο.

Ο λόγος είναι ελεύθερος. Ουδείς όμως δύναται να μιλήσει πριν ζητήσει και λάβει αρμοδίως σχετική άδεια. Η άδεια χορηγείται κατά σειρά προτεραιότητας των αιτήσεων υπό του Μακαριωτάτου Προέδρου.

Ουδείς δύναται να μιλήσει επί θέματος εκτός ημερησίας διατάξεως.

Απαγορεύεται η ανάγνωση γραπτών ομιλιών. Μετά την προφορική ανάπτυξη του θέματος δύναται ο ομιλητής να καταθέσει κείμενό του για να συμπεριληφθεί στα πρακτικά, το οποίο δεν αναγιγνώσκεται. Στην παραπάνω περίπτωση αναγράφεται στα πρακτικά ότι το κατατεθέν κείμενο δεν αναγνώσθηκε κατά την συνεδρία. Επιτρέπεται η χρήση σημειώσεων προς υποβοήθηση της μνήμης του ομιλούντος. Η απαγόρευση του πρώτου εδαφίου δεν ισχύει προκειμένου περί εισηγήσεως, που ανατέθηκε δυνάμει εντολής της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου ή του Προέδρου Της.

Δεν επιτρέπονται οι διαλογικές συζητήσεις μεταξύ των Συνέδρων, οι διαξιφισμοί και οι προσωπικές διενέξεις. Διακοπές είναι επιτρεπτές μόνον κατόπιν συγκαταθέσεως του Μακαριωτάτου Προέδρου και του ομιλούντος.

Ο λαμβάνων τον λόγο ομιλεί μόνον επί του συζητουμένου θέματος, μη επιτρεπομένης της επεκτάσεώς του σε άσχετα θέματα, ειδάλλως, και ύστερα από προηγούμενη προειδοποίηση, ο Πρόεδρος του αφαιρεί τον λόγο.

Εάν μέλος λάβει τον λόγο άνευ αδείας του Μακαριωτάτου Προέδρου ή εάν εξακολουθεί να ομιλεί μετά την αφαίρεση του λόγου, τα λεγόμενά του δεν αναγράφονται στα πρακτικά, κατόπιν σχετικής εντολής του Μακαριωτάτου Προέδρου.

Απαγορεύεται στους ομιλούντες να χρησιμοποιούν εκφράσεις μειωτικές του κύρους της Ιεράς Συνόδου, του Μακαριωτάτου Προέδρου ή των μελών Αυτής και γενικώς άκοσμες και αήθεις εκφράσεις.

Δεν επιτρέπεται συμπεριφορά ανάρμοστη προς την ιερότητα του έργου της Ιεράς Συνόδου, όπως και η εκ προθέσεως παρεμπόδιση της διεξαγωγής συνεδριάσεως ή η διατάραξή της μέσω προκλήσεως θορύβου ή αταξίας ή καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο.

Εάν Συνοδικός Σύνεδρος φρονεί ότι έτερος Αρχιερεύς δεν συμμορφώνεται προς τον Κανονισμό, αναφέρεται σχετικώς προς τον Μακαριώτατο Πρόεδρο και ζητεί από αυτόν την εφαρμογή του Κανονισμού, αλλά δεν δικαιούται να προβεί ο ίδιος σε παρατηρήσεις για τον λόγο αυτόν απ’ ευθείας προς τον έτερο Αρχιερέα.

Συνοδικός Σύνεδρος που παραβαίνει τις διατάξεις του προηγουμένου άρθρου προσκαλείται υπό του Μακαριωτάτου Προέδρου να ανακαλέσει οιανδήποτε ανάρμοστη ή ανεπίτρεπτη έκφραση, και, σε περίπτωση δυστροπίας, ανακαλείται από τον Πρόεδρο στην τάξη.

Εάν ο ανακληθείς στην τάξη Σύνεδρος συνεχίζει την ανεπίτρεπτη συμπεριφορά του, ο Μακαριώτατος Πρόεδρος διατάσσει την αναγραφή στα πρακτικά της γενομένης ανακλήσεως. Προ της λήψεως της εν λόγω αποφάσεως ο Μακαριώτατος Πρόεδρος εγείρεται εκ της θέσεώς του και, αφού προαναγγείλει την πρόθεσή του, καλεί τον παρεκτρεπόμενο Σύνεδρο να παράσχει εξηγήσεις και ικανοποίηση. Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφαίνεται δι’ ανατάσεως χειρών, εάν θεωρεί επαρκείς τις εξηγήσεις του Συνέδρου.

Εάν και μετά την αναγραφή της ανακλήσεως στα πρακτικά ο ανακληθείς στην τάξη Αρχιερεύς εμμένει στην ανεπίτρεπτη συμπεριφορά του, o Μακαριώτατος Πρόεδρος διατυπώνει κατ’ αυτού μομφή, που αναγράφεται στα πρακτικά.

Εάν και μετά την μομφή εξακολουθεί η απάδουσα συμπεριφορά εκ μέρους του Συνοδικού Ιεράρχου, είναι δυνατόν αυτός να αποκλεισθεί της συμμετοχής για μία (1) έως τρεις (3) εκ των επομένων συνεδριών δυνάμει αποφάσεως του Μακαριωτάτου Προέδρου.

Ο αποκλεισμός εκ των συνεδριών της Ιεράς Συνόδου επιβάλλεται ιδίως:

Δύναται να προηγηθεί του αποκλεισμού του παρεκτραπέντος μέλους η απομάκρυνση ή αποβολή του από την συνεδρία της Δ.Ι.Σ. Προ της αποβολής του καλείται ο Σύνεδρος να δικαιολογηθεί. πέρα των τριών (3) συνεδριών. Σε περίπτωση υποτροπής του άπαξ παρεκτραπέντος και κατά τα ανωτέρω αποβληθέντος Ιεράρχου, η ποινή της αποβολής διπλασιάζεται. Σε περίπτωση τρίτης παρεκτροπής ο παρεκτρεπόμενος Ιεράρχης τίθεται υπό κατηγορία αυτεπαγγέλτως και ορίζεται αυθημερόν διά κληρώσεως ανακριτής μεταξύ των μελών της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, ο οποίος και διεξάγει ένορκη ανάκριση.

Απαγορεύεται η αποχώρηση οιουδήποτε μέλους της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου από συνεδρία λόγω διαφωνίας του. Παράβαση της ανωτέρω διατάξεως συνεπάγεται πειθαρχική δίωξη κατά του παραβάτη επί καταφρονήσει της οικείας αυτού εκκλησιαστικής Αρχής. Κεφάλαιο ΣΤ’ Ψηφοφορίες

Οι ψηφοφορίες διακρίνονται σε φανερές και μυστικές. Οι φανερές διεξάγονται είτε με ονομαστική κλήση, αρχής γενομένης εκάστοτε από το νεώτερο τη τάξει Συνοδικό μέλος, είτε με ανάταση χειρός. Εάν η φανερή ψηφοφορία επιβάλλεται να είναι αιτιολογημένη, διεξάγεται απαραιτήτως με ονομαστική κλήση. Περί του είδους της ψηφοφορίας αποφασίζει η Διαρκής Ιερά Σύνοδος μετά από εισήγηση του Μακαριωτάτου Προέδρου, εφ’ όσον το είδος ψηφοφορίας δεν ρυθμίζεται ρητώς υπό νόμου ή κανονισμού.

Σε περίπτωση ισοψηφίας, επί μεν φανερής ψηφοφορίας υπερισχύει η γνώμη του Μακαριωτάτου Προέδρου, επί δε μυστικής ψηφοφορίας επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία, και σε περίπτωση νέας ισοψηφίας, η πρόταση αποσύρεται. Κεφάλαιο Ζ’ Πρακτικά

α) Τα πρακτικά συνεδριών καταρτίζονται υπό του Α’ Γραμματέως - Πρακτικογράφου με την επικουρία του Β’ Γραμματέως - Πρακτικογράφου και υπό την εποπτεία του Αρχιγραμματέως, κατόπιν απομαγνητοφωνήσεώς τους, και αποδίδουν, κατά το εφικτό, πιστώς τα διαμειβόμενα στις συνεδρίες.

Η επικύρωση των πρακτικών εκάστης συνεδρίας γίνεται κατά την αμέσως επόμενη συνεδρία από την Διαρκή Ιερά Σύνοδο κατόπιν αναγνώσεώς τους από τον Γραμματέα, που τα κατήρτισε. Μετά από την ανάγνωση ακολουθεί η συζήτηση επί των πρακτικών, σκοπός της οποίας είναι η διόρθωση ή συμπλήρωση των περιεχομένων των αναγνωσθέντων πρακτικών. Η εν λόγω διόρθωση ή συμπλήρωση καταχωρίζεται στο πρακτικό της επομένης συνεδρίας, ήτοι της ημέρας κατά την οποία διεξάγεται η συζήτηση επί των πρακτικών.