Νόμοι — ΦΕΚ A' 170/2021

Στην αρμοδιότητα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ανήκει η νομική υποστήριξη του Κράτους και ιδίως:

Στην αρμοδιότητα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ανήκει επίσης η νομική υποστήριξη των Ανεξάρτητων Αρχών και Ν.Π.Δ.Δ., όπως αυτό προβλέπεται στον παρόντα ή σε ειδικές διατάξεις.

Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων, σε κάθε είδους αντιδικία, όπου η Ελληνική Δημοκρατία ή το νομικό πρόσωπο του Δημοσίου είναι ή θεωρείται διάδικο ή τρίτο μέρος, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους είναι αντίκλητός του για την παραλαβή των δικογράφων που απευθύνονται σε κάθε είδους πολιτειακό ή διαιτητικό δικαστήριο της αλλοδαπής, καθώς και των σχετικών εγγράφων και αποφάσεων των παραπάνω δικαστηρίων. Η παράλειψη της επίδοσης αυτών στο ΝΣΚ συνεπάγεται την ακυρότητα των επιδόσεων.

Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων, η υπεράσπιση από λειτουργούς του ΝΣΚ αποκλειστικά και μόνο ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων των υπαλλήλων του Δημοσίου, των Ανεξάρτητων Αρχών και των Ν.Π.Δ.Δ., των οποίων η νομική υποστήριξη ανήκει στο ΝΣΚ, είναι δυνατή με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, μετά από έγκριση σχετικού αιτήματος του υπαλλήλου από τον αρμόδιο Υπουργό, στην περίπτωση του Δημοσίου ή από το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο διοίκησης των Ανεξάρτητων Αρχών ή Ν.Π.Δ.Δ., μόνον εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις: α) έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για αδικήματα που τους αποδίδονται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, β) έχει διενεργηθεί ένορκη διοικητική εξέταση (ΕΔΕ) ή έχει εκδοθεί πόρισμα εσωτερικού ελέγχου, όπου δεν διαπιστώνεται η διάπραξη πειθαρχικού παραπτώματος σχετικού με την πράξη για την οποία διώκονται, γ) δεν εκπροσωπούνται από δικηγόρο κατά την ενώπιον του παραπάνω δικαστηρίου διαδικασία, και δ) η άσκηση της ποινικής δίωξης δεν έγινε κατόπιν καταγγελίας ή ενέργειας της υπηρεσίας τους ή άλλης διοικητικής αρχής. Αντί της εκπροσώπησης από λειτουργό του ΝΣΚ, ο αρμόδιος Υπουργός ή το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο, μπορεί να εγκρίνει την υπεράσπιση του υπαλλήλου από δικηγόρο της επιλογής του, η αμοιβή του οποίου καταβάλλεται από το Δημόσιο, την Ανεξάρτητη Αρχή ή το Ν.Π.Δ.Δ., σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 29.

Το ΝΣΚ ασκεί τις παραπάνω αρμοδιότητές του, με την Ολομέλεια (Πλήρη, Τακτική Α’ και Β’ και Διακοπών), τα Τμήματα, τους Σχηματισμούς, τα Γραφεία Νομικού Συμβουλίου, τα Ειδικά Γραφεία, τα Δικαστικά Γραφεία, τους δικηγόρους του Δημοσίου, τις δικηγορικές εταιρείες και τους δικηγόρους της αλλοδαπής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον παρόντα.

Η ανάθεση στους λειτουργούς του ΝΣΚ πρόσθετων αρμοδιοτήτων και καθηκόντων πέραν των προβλεπομένων στον παρόντα νόμο και στις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδιδόμενες κανονιστικές πράξεις, γίνεται με νόμο και μετά από προηγούμενη γνώμη του Προέδρου του ΝΣΚ.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, ως συλλογικό όργανο, λειτουργεί σε Ολομέλεια (Πλήρη, Τακτική Α’ και Β’ και Διακοπών), Τμήματα και Τριμελείς Επιτροπές.

Η Πλήρης Ολομέλεια αποτελείται από τον Πρόεδρο, τους Αντιπροέδρους του ΝΣΚ και τους Νομικούς Συμβούλους του Κράτους και συνεδριάζει νόμιμα όταν παρίστανται περισσότερα από τα μισά μέλη της.

Η Τακτική Ολομέλεια αποτελείται από τον Πρόεδρο, τους Αντιπροέδρους του ΝΣΚ και τους Νομικούς Συμβούλους του Κράτους και λειτουργεί σε δυο συνθέσεις, την Α’ και τη Β’. Πριν από την έναρξη κάθε δικαστικού έτους, με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, ορίζονται οι Αντιπρόεδροι του ΝΣΚ και οι Νομικοί Σύμβουλοι του Κράτους, που συγκροτούν καθεμιά από τις συνθέσεις της Τακτικής Ολομέλειας, με κριτήριο το Τμήμα του ΝΣΚ όπου αυτοί συμμετέχουν. Επίσης, με την ίδια απόφαση, κατανέμονται στις δύο συνθέσεις και οι λειτουργοί του ΝΣΚ που υπηρετούν στο Γραφείο Επιθεώρησης. Η Τακτική Ολομέλεια συνεδριάζει νόμιμα, όταν παρίστανται τουλάχιστον τα τρία πέμπτα (3/5) των μελών της. του ΝΣΚ που παρίσταται. Εισηγητής ορίζεται μέλος της Ολομέλειας ή Πάρεδρος του ΝΣΚ.

Τα Τμήματα αποτελούνται από Αντιπροέδρους του ΝΣΚ και Νομικούς Συμβούλους του Κράτους. Ο αριθμός και η συγκρότηση των Τμημάτων ορίζονται πριν από την έναρξη κάθε δικαστικού έτους, με απόφαση του Προέδρου. Με την ίδια απόφαση, κατανέμονται στις συνθέσεις των Τμημάτων και οι λειτουργοί του ΝΣΚ που υπηρετούν στο Γραφείο Επιθεώρησης. Τα Τμήματα συνεδριάζουν νόμιμα όταν παρίστανται περισσότερα από τα μισά μέλη που συμμετέχουν σε αυτά. Στα Τμήματα προεδρεύει Αντιπρόεδρος του ΝΣΚ και αν δεν υπάρχει, απουσιάζει ή κωλύεται, ο αρχαιότερος από τους λειτουργούς του ΝΣΚ που παρίστανται. Ο Πρόεδρος του ΝΣΚ μπορεί να προεδρεύει σε οποιοδήποτε Τμήμα. Εισηγητής ορίζεται ο λειτουργός του ΝΣΚ που του έχει ανατεθεί ο χειρισμός της υπόθεσης που εισάγεται στο Τμήμα.

Με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, η οποία εκδίδεται μετά την πράξη της παρ. 1 του άρθρου 61, ορίζονται τα Τμήματα και η Ολομέλεια που θα λειτουργούν κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών και οι λειτουργοί του ΝΣΚ που υπηρετούν σε αυτά. Η Ολομέλεια Διακοπών του ΝΣΚ συγκροτείται από τον Πρόεδρο, τους Αντιπροέδρους του ΝΣΚ και τους Νομικούς Συμβούλους του Κράτους, που δεν βρίσκονται σε διακοπές. Ο Πρόεδρος του ΝΣΚ, μπορεί να συγκαλεί κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών την Πλήρη Ολομέλεια, όποτε το κρίνει αναγκαίο.

Λειτουργοί του ΝΣΚ, στους οποίους έχει ανατεθεί ο χειρισμός ερωτημάτων ή υποθέσεων αρμοδιότητας άλλης Τακτικής Ολομέλειας ή άλλου Τμήματος από αυτά στα οποία υπάγονται οι υπηρεσιακές μονάδες όπου υπηρετούν, εισηγούνται και εφόσον φέρουν τον βαθμό του Αντιπροέδρου του ΝΣΚ ή του Νομικού Συμβούλου του Κράτους, συμμετέχουν στη σύνθεση της Τακτικής Ολομέλειας ή του Τμήματος που εξετάζει το ερώτημα ή την υπόθεση. Στις συνεδριάσεις μπορεί επίσης να καλούνται και λειτουργοί του ΝΣΚ, οι οποίοι έχουν χειριστεί τις υποθέσεις που συζητούνται, προκειμένου να παράσχουν διευκρινίσεις σχετικά με αυτές.

Στην Ολομέλεια του ΝΣΚ, χρέη γραμματέα ασκεί ο Γραμματέας του ΝΣΚ και στα Τμήματα, όποτε απαιτείται, ο οριζόμενος από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Δικαστικός Πληρεξούσιος.

Στην Κεντρική Υπηρεσία του ΝΣΚ, στα Γραφεία Νομικού Συμβουλίου και στα Ειδικά Γραφεία, λειτουργεί Τριμελής Επιτροπή, η οποία συγκροτείται από έναν Αντιπρόεδρο του ΝΣΚ ή Νομικό Σύμβουλο του Κράτους, από τον εισηγητή της υπόθεσης και από άλλον έναν λειτουργό του ΝΣΚ, που υπηρετεί στην υπηρεσιακή αυτή μονάδα. Σε Δικαστικά Γραφεία, στα οποία υπηρετούν περισσότεροι από τρεις (3) λειτουργοί του ΝΣΚ, από τους οποίους ο ένας (1) είναι Νομικός Σύμβουλος του Κράτους ή Πάρεδρος, λειτουργεί Τριμελής Επιτροπή, όπου, υποχρεωτικά, συμμετέχουν ο Νομικός Σύμβουλος του Κράτους ή ο Πάρεδρος, όπου δεν υπηρετεί Νομικός Σύμβουλος και ο εισηγητής της υπόθεσης. Όλα τα μέλη των Επιτροπών έχουν δικαίωμα ψήφου. Στην Τριμελή Επιτροπή, προεδρεύει ο ανώτερος κατά βαθμό και μεταξύ ομοιόβαθμων λειτουργών, ο αρχαιότερος.

Για υποθέσεις Γραφείων Νομικού Συμβουλίου, Ειδικών και Δικαστικών Γραφείων, στα οποία δεν είναι δυνατή η συγκρότηση Τριμελούς Επιτροπής, λόγω του αριθμού των λειτουργών του ΝΣΚ που υπηρετούν σε αυτά, η Τριμελής Επιτροπή συγκροτείται με τη συμμετοχή μέλους ή μελών των παραπάνω Γραφείων και των υπηρετούντων στο καθ’ ύλην αρμόδιο Γραφείο Νομικού Συμβούλου (ΓΝΣ) Υπουργείων, Ανεξάρτητων Αρχών, Ν.Π.Δ.Δ., Αυτοτελών Υπηρεσιών και Ειδικών Γραφείων που εδρεύουν στην Περιφέρεια Αττικής (πλην του ΓΝΣ του Πειραιά). Για υποθέσεις της περιφέρειας, όπου δεν λειτουργούν Δικαστικά Γραφεία, αποφαίνεται η Τριμελής Επιτροπή της Κεντρικής Υπηρεσίας του ΝΣΚ.

Τα παραπάνω συλλογικά όργανα, καθώς και τα Υπηρεσιακά και Πειθαρχικά Συμβούλια του άρθρου 10, συνεδριάζουν με φυσική παρουσία ή από απόσταση, με τηλεδιάσκεψη καθώς και με τη χρήση άλλων ηλεκτρονικών μέσων ή τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Οι Τριμελείς Επιτροπές γνωμοδοτούν με Πρακτικό:

Οι Τριμελείς Επιτροπές αποφαίνονται με Πράξη, χωρίς να ακολουθείται η διαδικασία εισήγησης και πρακτικού:

Με Πράξη, που εκδίδεται με την ίδια παραπάνω διαδικασία, οι Τριμελείς Επιτροπές παραπέμπουν στο οικείο Τμήμα οποιαδήποτε υπόθεση της αρμοδιότητάς τους, αν κρίνουν ότι παρουσιάζει ιδιαίτερη σπουδαιότητα ή έχει ευρύτερες δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Επισημειωματική Πράξη, αντί Πρακτικού ή Πράξης Τριμελούς Επιτροπής, συντάσσεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Τα Τμήματα γνωμοδοτούν: α) Σε υποθέσεις, που δεν υπάγονται στο άρθρο 6 ή παραπέμπονται σε αυτά από την Τριμελή Επιτροπή, β) σε ερωτήματα της Βουλής των Ελλήνων, της Προεδρίας της Κυβέρνησης, της Διοίκησης, των Συντονιστών Αποκεντρωμένης Διοίκησης, των Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών, των οποίων η νομική υποστήριξη έχει ανατεθεί στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, των ΑΕΙ, εφόσον αυτό προβλέπεται ειδικά, καθώς και σε ερωτήματα Υπουργού για θέματα άσκησης ελέγχου και εποπτείας ή γενικότερης σημασίας στα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 8, γ) για τα σχέδια νόμων και κανονιστικών πράξεων, που παραπέμπονται στο ΝΣΚ για νομοτεχνική επεξεργασία.

Η Πλήρης Ολομέλεια γνωμοδοτεί: α) για υποθέσεις, οι οποίες παραπέμπονται σε αυτήν από τον Πρόεδρο, την Τακτική Ολομέλεια ή την Ολομέλεια Διακοπών, β) για τον ορισμό των μελών του Γραφείου Επιθεώρησης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 74.

Η Πλήρης Ολομέλεια, ως Διοικητική, συνεδριάζει ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου και εξετάζει νομικά ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος ή μείζονος σημασίας, καθώς και ζητήματα σχετικά με τη δομή, την οργάνωση και τη λειτουργία του ΝΣΚ και την υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του. Η Διοικητική Ολομέλεια συγκαλείται και στην περίπτωση που αυτό ζητηθεί γραπτά από είκοσι (20) τουλάχιστον μέλη της.

Η Τακτική Ολομέλεια ή η Ολομέλεια Διακοπών γνωμοδοτεί: α) για την υποβολή διαφορών του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών που η νομική υποστήριξή τους ανήκει στο ΝΣΚ σε διαιτησία, εφόσον τούτο δεν προβλέπεται από ειδική διάταξη, β) για τον ορισμό διαιτητών του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών των οποίων η νομική υποστήριξη ανήκει στο ΝΣΚ,

Για εθνικές και διεθνείς διαιτησίες, οι οποίες αφορούν σε συμβάσεις που καταρτίζουν το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και οι Ανεξάρτητες Αρχές που η νομική τους υποστήριξη διεξάγεται από το ΝΣΚ, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, γνωμοδοτεί με τη διαδικασία της περ. β’ της παρ. 4 και διαιτητής από πλευράς του Δημοσίου ή του Ν.Π.Δ.Δ. ή της Ανεξάρτητης Αρχής, ορίζεται ανώτατος δικαστικός λειτουργός ή λειτουργός του Νομικού Συμβουλίου του Νομικής Σχολής ή Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο, εφόσον ο τελευταίος διαθέτει αποδεδειγμένα εξειδίκευση στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις διαιτησιών που διέπονται από ειδικό καθεστώς ή διεξάγονται ενώπιον διεθνών διαιτητικών κέντρων, οι κανόνες των οποίων προβλέπουν ειδικό τρόπο επιλογής υποψηφίων διαιτητών, είναι δυνατός ο ορισμός Ελλήνων ή αλλοδαπών διαιτητών, οι οποίοι δεν έχουν μεν μία από τις παραπάνω ιδιότητες, πλην όμως, διαθέτουν αποδεδειγμένα πλούσια εμπειρία και σημαντική εξειδίκευση στο αντικείμενο της διαφοράς και στη συγκεκριμένη διαιτητική διαδικασία και ο ορισμός τους είναι συμβατός με τους κανόνες του διεθνούς κέντρου, ενώπιον του οποίου θα υποβληθεί η διαφορά.

Οι υποθέσεις αρμοδιότητας της Τακτικής Ολομέλειας εισάγονται για συζήτηση στην αντίστοιχη σύνθεση Α’ ή Β’, στην οποία συμμετέχουν οι λειτουργοί του Γραφείου, όπου ανήκει ο χειρισμός της υπόθεσης ή υποβλήθηκε το ερώτημα.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, με τα αρμόδια όργανά του, γνωμοδοτεί σύμφωνα με τις περ. α’ και β’ της παρ. 4 των άρθρων 7, 8, 9, 20 και την περ. δ’ της παρ. 4 του άρθρου 21, σε ερωτήματα: α) της Βουλής των Ελλήνων και της Προεδρίας της Κυβέρνησης, β) της Διοίκησης, που υπογράφονται από Υπουργό, Αναπληρωτή Υπουργό, Υφυπουργό, καθώς επίσης και από Γενικό, Ειδικό ή Υπηρεσιακό Γραμματέα, εφόσον οι τελευταίοι είναι ειδικά εξουσιοδοτημένοι προς τούτο και μόνο για θέματα της αρμοδιότητάς τους, γ) των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ανεξάρτητων Αρχών, των οποίων η νομική υποστήριξη ανήκει στο ΝΣΚ, που υπογράφονται από το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο διοίκησής τους, εφόσον αφορούν σε ζητήματα της αρμοδιότητάς τους, ενώ ερωτήματά τους, με γενικότερη σημασία υπογράφονται μόνο από τον αρμόδιο Υπουργό, δ) των Συντονιστών Αποκεντρωμένης Διοίκησης, οι οποίοι μπορούν να απευθύνουν, για θέματα της αρμοδιότητάς τους, τοπικού μόνο ενδιαφέροντος, ερωτήματα στις υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, που λειτουργούν στην έδρα τους. Ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος τίθενται υπόψη του αρμόδιου Υπουργείου, το οποίο, αν το κρίνει αναγκαίο, διατυπώνει σχετικό ερώτημα, και ε) των νομικών προσώπων των οποίων η νομική υποστήριξη δεν ανήκει στο ΝΣΚ, εφόσον τα ερωτήματα αυτά υποβάλλονται από τον εποπτεύοντα Υπουργό και αφορούν σε θέματα άσκησης ελέγχου και εποπτείας του στο νομικό πρόσωπο ή είναι γενικότερης σημασίας.

Τα ερωτήματα πρέπει να διαλαμβάνουν πλήρη εξιστόρηση των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης και σαφή προσδιορισμό των προβληματισμών της Υπηρεσίας, για την έννοια και το περιεχόμενο συγκεκριμένων διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας, των οποίων ζητείται η ερμηνεία από το ΝΣΚ, προκειμένου η Διοίκηση να τις εφαρμόσει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Τα ερωτήματα συνοδεύονται από τα σχετικά με το ερώτημα, έγγραφα στοιχεία. Ερωτήματα μισθολογικού περιεχομένου, καθώς και ερωτήματα που αφορούν στην υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού του Δημοσίου, συνοδεύονται υποχρεωτικά από τις απόψεις της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και από τις απόψεις του Υπουργείου Εσωτερικών, αντίστοιχα.

Εφόσον τα ερωτήματα που υποβάλλονται δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 2, καλείται η αρμόδια Υπηρεσία να συμπληρώσει τα ελλείποντα στοιχεία. Η γνωμοδότηση εκδίδεται το αργότερο σε διάστημα τριών (3) μηνών από την προσήκουσα υποβολή ή τη συμπλήρωση του ερωτήματος, μη περιλαμβανομένου του διαστήματος της θερινής άδειας του χειριστή του ερωτήματος. Σε περίπτωση που συντρέχει σπουδαίος λόγος, όπως ιδίως η πολυπλοκότητα των νομικών ή πραγματικών ζητημάτων που τίθενται, μπορεί να χορηγείται εγγράφως, κατόπιν αιτήματος του χειριστή του ερωτήματος, εύλογη κατά τις περιστάσεις παράταση του ως άνω τριμήνου από τον Πρόεδρο ή τον προεδρεύοντα του αρμόδιου Τμήματος ή Ολομέλειας. Η χορήγηση της παράτασης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δύο (2) μήνες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το αρμόδιο όργανο μπορεί να ζητήσει από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ, την έκδοση κατεπείγουσας γνωμοδότησης.

Στις συνεδριάσεις της Ολομέλειας, των Τμημάτων και των Τριμελών Επιτροπών, οι υποθέσεις και τα ερωτήματα φέρονται για συζήτηση ύστερα από γραπτή εισήγηση, η οποία, με όλα τα κρίσιμα έγγραφα της υπόθεσης, διαβιβάζεται ηλεκτρονικά στα μέλη της Ολομέλειας τουλάχιστον έξι πλήρεις (6) ημέρες, στα μέλη του Τμήματος τουλάχιστον τρεις πλήρεις (3) ημέρες και στα μέλη της Τριμελούς Επιτροπής, τουλάχιστον μία (1) πλήρη ημέρα πριν από τη συνεδρίαση. Η εισήγηση πρέπει να περιέχει πλήρη έκθεση του πραγματικού και του νομικού μέρους της υπόθεσης, με παράθεση των κρίσιμων διατάξεων, της ερμηνείας τους και της λύσης που προτείνεται. Κατ’ εξαίρεση, για θέματα ή υποθέσεις που επείγουν, μπορεί η διαδικασία αυτή να μην τηρείται, ύστερα από προφορική άδεια του Προέδρου του ΝΣΚ ή του Προέδρου του Τμήματος ή της Τριμελούς Επιτροπής.

Στις συνεδριάσεις της Ολομέλειας, Πλήρους, Τακτικής ή Διακοπών και των Τμημάτων συντάσσονται πρακτικά, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα από μέλος τους. Τα πρακτικά της Ολομέλειας, Πλήρους, Τακτικής ή Διακοπών, υπογράφονται από τον Πρόεδρο και τον Γραμματέα του ΝΣΚ, ενώ των Τμημάτων, από τον Πρόεδρο του Τμήματος και τον Εισηγητή. Οι γνωμοδοτήσεις της Ολομέλειας και των Τμημάτων υπογράφονται από εκείνον που προεδρεύει και τον εισηγητή της υπόθεσης. Τα πρακτικά γνωμοδοτήσεων της Ολομέλειας και των Τμημάτων για δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις, υπογράφονται από εκείνον που προεδρεύει και τον εισηγητή της υπόθεσης.

Τα Πρακτικά περιέχουν αιτιολογία που μπορεί να προκύπτει και από το περιεχόμενο των εγγράφων του φακέλου της υπόθεσης υπόκεινται σε θεώρηση ή έγκρι γνωμοδοτήσεων σε δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις των Τριμελών Επιτροπών, των Τμημάτων και της Ολομέλειας, εκδίδονται με απόλυτη πλειοψηφία των μελών που συμμετέχουν, τα οποία εκφέρουν τη γνώμη τους και ψηφίζουν πάντα, κατά σειρά αρχαιότητας, αρχίζοντας από το νεότερο μέλος. Στην Ολομέλεια και στα Τμήματα, αν διατυπωθούν περισσότερες από δύο (2) γνώμες και δεν σχηματίζεται απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων, αυτοί που εκφράζουν την ασθενέστερη γνώμη οφείλουν να προσχωρήσουν σε μία από τις επικρατέστερες. Εάν οι ασθενέστερες γνώμες που εκφράζονται, συγκεντρώνουν ίσο αριθμό ψήφων, γίνεται ψηφοφορία μεταξύ όλων των συμμετεχόντων για να αποκλειστεί μια από αυτές. Όσοι υποστηρίζουν τη γνώμη που αποκλείεται, οφείλουν να προσχωρήσουν σε μία από τις άλλες, μέχρι να σχηματισθεί απόλυτη πλειοψηφία. Αν υπάρξει ισοψηφία, στην Πλήρη Ολομέλεια υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου, στην Τακτική Ολομέλεια και στην Ολομέλεια Διακοπών η υπόθεση παραπέμπεται στην Πλήρη Ολομέλεια, ενώ στα Τμήματα, η υπόθεση παραπέμπεται στην Τακτική Ολομέλεια.

Στις γνωμοδοτήσεις και στα πρακτικά γνωμοδοτήσεων, καταχωρίζεται η γνώμη της μειοψηφίας, με την αιτιολογία της. Σε ειδικές περιπτώσεις υποθέσεων και ιδίως για λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος ή επιτακτικών αναγκών, μπορεί κατά την αιτιολογημένη κρίση της Ολομέλειας ή του Τμήματος, η οποία σχηματίζεται με πλειοψηφία τουλάχιστον τριών τετάρτων (3/4) των ψηφισάντων, να μην καταχωρίζεται στη γνωμοδότηση ή στο πρακτικό η γνώμη της μειοψηφίας. Στις περιπτώσεις αυτές, με ευθύνη του προεδρεύοντος, συντάσσεται πρακτικό, από τον Γραμματέα του ΝΣΚ ή τον εισηγητή της υπόθεσης, ανάλογα με το εάν η υπόθεση συζητήθηκε ενώπιον της Ολομέλειας ή του Τμήματος, στο οποίο καταχωρίζονται τα ονόματα των μειοψηφούντων και περιληπτικά η γνώμη που αυτοί διατύπωσαν. Το πρακτικό του προηγούμενου εδαφίου θεωρείται εσωτερικό έγγραφο, δεν δημοσιοποιείται, παραμένει στον φάκελο της υπόθεσης και δεν χορηγείται αντίγραφο σε οποιονδήποτε επικαλείται έννομο συμφέρον.

Η γνωμοδότηση, μετά την υπογραφή της, σύμφωνα με την παρ. 2, διαβιβάζεται στο αρμόδιο για την αποδοχή της όργανο. Η αποδοχή ή μη της γνωμοδότησης διατυπώνεται ρητά στο σώμα του αντιτύπου της, με επισημειωματική πράξη, η οποία φέρει ημερομηνία και υπογραφή. Το αρμόδιο προς αποδοχή όργανο επιστρέφει στο Γραφείο ΝΣΚ που χειρίστηκε το ερώτημα τη γνωμοδότηση με την παραπάνω επισημειωματική πράξη. Μετά την αποδοχή της, η γνωμοδότηση αποτελεί πράξη δεσμευτική για τη Διοίκηση, το Ν.Π.Δ.Δ. ή την Ανεξάρτητη Αρχή και αναρτάται στο διαδίκτυο.

Πρακτικά σε δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις του Δημοσίου και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), που έχουν χρηματικό αντικείμενο, ανά αιτούντα ή διάδικο, έως εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ, εγκρίνονται από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ. Από τον Υπουργό Οικονομικών ή το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο της ΑΑΔΕ, εγκρίνονται τα πρακτικά, με χρηματικό αντικείμενο μεγαλύτερο από το παραπάνω, καθώς και εκείνα που αφορούν σε υποθέσεις μείζονος σημασίας. Με έγγραφο που επισυνάπτεται στο Πρακτικό και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του, επιτρέπεται η τροποποίηση των Πρακτικών, μόνο προς όφελος του Δημοσίου και της ΑΑΔΕ. Σε υποθέσεις ακυρωτικής διαδικασίας του Δημοσίου, τα πρακτικά εγκρίνονται από τον αρμόδιο, κατά περίπτωση Υπουργό. Αντίγραφα των γνωμοδοτήσεων και των πρακτικών γνωμοδοτήσεων χορηγούνται μόνο μετά την έγκρισή τους.

Για τις δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις, το χρηματικό όριο της παρ. 7 μπορεί να αυξάνεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ή του κατά περίπτωση αρμόδιου οργάνου της ΑΑΔΕ, ύστερα από εισήγηση του Προέδρου του ΝΣΚ. Με όμοια απόφαση μπορεί να ανατίθεται στον Πρόεδρο του ΝΣΚ η έγκριση πρακτικών συγκεκριμένης κατηγορίας υποθέσεων, ανεξάρτητα από το ποσό.

Τα Πρακτικά, μετά από την έγκρισή τους, δεν υπόκεινται σε οποιονδήποτε άλλον έλεγχο από όργανο ή Αρχή και αναρτώνται στο διαδίκτυο, εφόσον αφορούν σε υποθέσεις χρηματικού αντικειμένου άνω των διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών το παραπάνω ποσό μπορεί να αναπροσαρμόζεται. Το Δημόσιο, οι Ανεξάρτητες Αρχές και τα Ν.Π.Δ.Δ. συμμορφώνονται υποχρεωτικά προς το περιεχόμενο των Πρακτικών που έχουν εγκριθεί. Τα Πρακτικά σε δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις αποτελούν, μετά την πάροδο εξήντα (60) ημερών από την έγκρισή τους, εκτελεστούς τίτλους. Για τη συμμόρφωση προς αυτά και την εκτέλεσή τους, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1, 4 και 5 του ν. 3068/2002 (Α’ 274).

Το τρίτο, τέταρτο και πέμπτο εδάφιο της παρ. 9 εφαρμόζονται για τις Πράξεις των Τριμελών Επιτροπών και για τις επισημειωματικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 6.

Για τον Πρόεδρο του ΝΣΚ, το Πειθαρχικό Συμβούλιο αποτελείται από τους Προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με αναπληρωτές τους αρχαιότερους Αντιπροέδρους των αντιστοίχων δικαστηρίων, ενώ για τους Αντιπροέδρους του ΝΣΚ, αποτελείται από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ και τους αρχαιότερους Αντιπροέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου, με ισάριθμους κατ’ αρχαιότητα ομοιόβαθμους αναπληρωματικούς. Η συγκρότηση των παραπάνω Συμβουλίων γίνεται με απόφαση του αρχαιότερου από τους Προέδρους των ανωτάτων δικαστηρίων και του Προέδρου του ΝΣΚ αντίστοιχα, οι οποίοι και προεδρεύουν στα Συμβούλια αυτά.

Για τους Νομικούς Συμβούλους του Κράτους, το Υπηρεσιακό και Πειθαρχικό Συμβούλιο αποτελείται από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ και δύο (2) Αντιπροέδρους του ΝΣΚ. Αναπληρωτής του Προέδρου ορίζεται ο αρχαιότερος Αντιπρόεδρος. Οι Αντιπρόεδροι και οι αναπληρωτές τους επιλέγονται μετά από κλήρωση.

Για τους Παρέδρους και τους Δικαστικούς Πληρεξούσιους, το Υπηρεσιακό και Πειθαρχικό Συμβούλιο αρχαιότερος Αντιπρόεδρος. Οι Αντιπρόεδροι, οι Νομικοί Σύμβουλοι του Κράτους και οι αναπληρωτές τους ορίζονται μετά από κλήρωση.

Η κλήρωση για τα μέλη των Συμβουλίων των παρ. 2 και 3, διενεργείται στις αρχές Δεκεμβρίου κάθε άρτιου έτους ενώπιον της Τακτικής Ολομέλειας του ΝΣΚ, με φυσική παρουσία ή με τηλεδιάσκεψη των λειτουργών της, ως εξής:

Το Υπηρεσιακό και Πειθαρχικό Συμβούλιο των Νομικών Συμβούλων του Κράτους και το Υπηρεσιακό και Πειθαρχικό Συμβούλιο των Παρέδρων και Δικαστικών Πληρεξουσίων συγκροτούνται με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, που εκδίδεται κάθε δεύτερο Δεκέμβριο και έχουν διετή θητεία που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου κάθε άρτιου έτους και λήγει την 31η Δεκεμβρίου του περιττού, μετά τον ορισμό τους, έτους.

Γραμματέας των Πειθαρχικών και Υπηρεσιακών Συμβουλίων των παρ. 1 έως 5, είναι ο Γραμματέας του ΝΣΚ ή ο αναπληρωτής του.

Η παρ. 4 του άρθρου 9 για τον σχηματισμό πλειοψηφίας και την υπεροχή της ψήφου του Προέδρου, εφαρμόζεται ανάλογα και στην παρ. 3 του άρθρου 10. Αν κατά τη διάσκεψη διατυπώνονται για κάποιο ζήτημα περισσότερες από δύο (2) γνώμες, με αποτέλεσμα να μη σχηματίζεται πλειοψηφία, αυτοί που ψήφισαν υπέρ της δυσμενέστερης γνώμης ή υπέρ της βαρύτερης ποινής, προσχωρούν στην αμέσως ευνοϊκότερη.

Ο Πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους προΐσταται του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, είναι υπηρεσιακός και πειθαρχικός προϊστάμενος των λειτουργών και του διοικητικού προσωπικού του, ρυθμίζει οποιοδήποτε θέμα οργάνωσης και λειτουργίας των υπηρεσιακών μονάδων του ΝΣΚ, κατευθύνει, παρακολουθεί και ελέγχει τις εργασίες του ΝΣΚ και μπορεί να ασκεί όλα τα καθήκοντα Αντιπροέδρου ή Νομικού Συμβούλου του Κράτους, σε οποιαδήποτε υπηρεσιακή μονάδα. Επιπλέον, έχει και ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα, που προβλέπεται στον παρόντα Οργανισμό ή σε άλλη διάταξη που είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιακών μονάδων του ΝΣΚ, για την οποία δεν προβλέπεται άλλο όργανο και ιδίως: α) προεδρεύει στην Ολομέλεια ή στα Τμήματα, β) τοποθετεί τους λειτουργούς του ΝΣΚ και το διοικητικό προσωπικό, στις υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, γ) παραγγέλλει την επιθεώρηση των υπηρεσιακών μονάδων και των λειτουργών του ΝΣΚ, καθώς και των δικηγόρων του Δημοσίου, δ) συγκροτεί ομάδες εργασίας για τον χειρισμό υποθέσεων ορισμένου αντικειμένου, ε) κατανέμει τις υποθέσεις στις υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, χωρίς δέσμευση από την υλική ή τοπική αρμοδιότητά τους και μπορεί να χρεώνει ατομικά οποιαδήποτε υπόθεση, σε οποιονδήποτε λειτουργό του ΝΣΚ, στ) παρέχει τις εντολές για την άσκηση αγωγής και κάθε άλλης επιθετικής δικαστικής πράξης ή ενέργειας, καθώς και την πληρεξουσιότητα παράστασης και χειρισμού δικαστικής ή εξώδικης υπόθεσης, ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου ή αρχής της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, ζ) υπογράφει τα αποδεικτικά των κάθε είδους δικογράφων, δικαστικών αποφάσεων και εγγράφων που επιδίδονται στην Κεντρική Υπηρεσία του ΝΣΚ και τα έγγραφα, με τα οποία αποστέλλονται στα αρμόδια Γραφεία δικαστικές αποφάσεις υπέρ ή σε βάρος του Δημοσίου, για εκτέλεση, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, η) παρέχει στους λειτουργούς του ΝΣΚ τις απαιτούμενες για την υπογραφή συμβολαίων και πράξεων πληρεξουσιότητες,

Ο Πρόεδρος του ΝΣΚ μπορεί να προωθεί ηλεκτρονικά, ακόμη και χωρίς γραπτή εντολή ή διαβιβαστικό έγγραφο, σε κάθε υπηρεσιακή μονάδα του ΝΣΚ, καθώς και ατομικά σε συγκεκριμένο λειτουργό, δικόγραφα, δικαστικές αποφάσεις και κάθε άλλο έγγραφο. Η παραπάνω ηλεκτρονική προώθηση επέχει θέση εντολής χειρισμού της σχετικής υπόθεσης, από τον αποδέκτη της.

Ο Πρόεδρος του ΝΣΚ μπορεί να εισαγάγει ή να παραπέμψει σε Τμήμα, στην Πλήρη ή στην Τακτική Ολομέλεια, οποιαδήποτε υπόθεση ή ερώτημα. Σε περίπτωση έκδοσης γνωμοδοτήσεων, με αντίθετο μεταξύ τους περιεχόμενο, αυτές παραπέμπονται, κατά την κρίση του Προέδρου του ΝΣΚ, στην Πλήρη ή στην Τακτική Ολομέλεια, ακόμα και εάν αυτές έχουν γίνει αποδεκτές από το αρμόδιο όργανο. Στις περιπτώσεις αυτές, με την πράξη της παραπομπής ορίζεται και ο εισηγητής.

Η Κεντρική Υπηρεσία του ΝΣΚ συγκροτείται από τις ακόλουθες υπηρεσιακές μονάδες: α) Γραφείο Προέδρου, β) Γραμματεία ΝΣΚ, γ) Σχηματισμοί Δικαστικών και Εξωδικαστικών Υποθέσεων, δ) Διεύθυνση Διοικητικού και Λειτουργικής Υποστήριξης, ε) Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεων και στ) Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

Στην Κεντρική Υπηρεσία του ΝΣΚ στεγάζονται και λειτουργούν και οι υπηρεσιακές μονάδες του Γραφείου Επιθεώρησης ΝΣΚ και του Αυτοτελούς Γραφείου Δεδομένων.

Με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στην ιστοσελίδα του ΝΣΚ, μπορούν να συγκροτούνται οι παρακάτω θεματικοί Σχηματισμοί, με αντικείμενο τον ενιαίο και συνολικό χειρισμό ομάδων δικαστικών ή εξώδικων υποθέσεων:

Με την ίδια απόφαση ορίζονται οι αρμοδιότητες, η οργάνωση, η έδρα, τα επιμέρους Γραφεία των θεματικών Σχηματισμών, ο τρόπος λειτουργίας, η ανά πενταετία ανανέωση του ενός τρίτου (1/3) των λειτουργών που υπηρετούν σε αυτούς και η αντίστοιχη ανακατανομή τους στους Σχηματισμούς και στα Γραφεία Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Προϊστάμενοι των Σχηματισμών αυτών τοποθετούνται λειτουργοί του ΝΣΚ, με βαθμό Αντιπροέδρου του ΝΣΚ ή Νομικού Συμβούλου

Στην Κεντρική Υπηρεσία του ΝΣΚ, λειτουργούν οι Διευθύνσεις: α) Διοικητικού και Λειτουργικής Υποστήριξης, β) Οικονομικών Υποθέσεων και γ) Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, στις οποίες προΐστανται διοικητικοί υπάλληλοι του ΝΣΚ.

Στη Διεύθυνση Διοικητικού και Λειτουργικής Υποστήριξης, υπάγονται τα ακόλουθα Τμήματα: α) Τμήμα Διοικητικού Προσωπικού, β) Τμήμα Αρχείου και γ) Τμήμα Διεκπεραίωσης.

Στη Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεων υπάγονται τα ακόλουθα Τμήματα:

Στη Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης υπάγονται τα ακόλουθα Τμήματα: α) Τμήμα Υποδομών Πληροφορικής, β) Τμήμα Διαχείρισης των Ηλεκτρονικών Συστημάτων και των Βάσεων Δεδομένων και Υποστήριξης των Χρηστών, και γ) Τμήμα Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Εγγράφων και Δεδομένων.

Το Γραφείο Προστασίας Δεδομένων είναι αυτοτελές και αρμόδιο για: α) Την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία των προσωπικών, εμπορικών, βιομηχανικών ή άλλων προστατευόμενων δεδομένων φυσικών ή άλλων προσώπων, τα οποία περιέρχονται και τηρούνται στο ΝΣΚ, β) την εισήγηση για αιτήματα πρόσβασης σε έγγραφα που εκδίδονται από το ΝΣΚ ή περιέχονται σε αρχεία του, γ) την εισήγηση για θέματα που αφορούν στη νομοθεσία περί κρατικών αρχείων.

Οι υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, καθώς και όσοι συνδέονται με οποιαδήποτε σχέση με το ΝΣΚ και εμπλέκονται με τη λειτουργία του, υποχρεούνται να συνδράμουν το έργο του Γραφείου και να λαμβάνουν υπόψη τις συμβουλές και τις συστάσεις του.

Με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του ΝΣΚ, ορίζεται ως επικεφαλής του Αυτοτελούς Γραφείου Δεδομένων ανεξάρτητος Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων (ΥΠΔ), για την άσκηση των καθηκόντων που προβλέπονται στο άρθρο 39 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Με όμοια απόφαση, που εκδίδεται μετά από πρόταση του ΥΠΔ, το Γραφείο στελεχώνεται από λειτουργούς του ΝΣΚ, εξειδικευμένους στην πληροφορική διοικητικούς υπαλλήλους του και ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες και τα τεχνικής φύσης θέματα λειτουργίας του Γραφείου.

Γραφεία Νομικού Συμβουλίου του Κράτους λειτουργούν στη Βουλή των Ελλήνων, στην Προεδρία της Κυβέρνησης, σε κάθε Υπουργείο, στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ), στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) στην Αθήνα, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) στην Αθήνα, στην Ακαδημία Αθηνών, στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), στην Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ), στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) και στον Πειραιά.

Γραφεία Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, λειτουργούν, επίσης, σε όσες Γενικές και Ειδικές Γραμματείες Υπουργείων, Τομείς ή κάθε άλλη υφιστάμενη διάρθρωση αυτών, Δημόσιες Υπηρεσίες, Ανεξάρτητες Αρχές και Ν.Π.Δ.Δ. προβλέπεται από ειδική διάταξη νόμου.

Στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων λειτουργούν, ως υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, Ειδικό Νομικό Γραφείο Δημοσίων Εσόδων και Ειδικό Γραφείο Ενωσιακού (πρώην Κοινοτικού) Δικαίου, αντίστοιχα, τα οποία υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος, με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που διέπουν τη λειτουργία τους.

Στο Γραφείο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ή στο Ειδικό Γραφείο ΝΣΚ, ανήκουν ιδίως: α) Η εισήγηση ενώπιον των Τμημάτων ή της Ολομέλειας του ΝΣΚ για τα ερωτήματα, τα οποία απευθύνονται προς αυτό και η κατάρτιση των σχετικών γνωμοδοτήσεων, β) η καθοδήγηση των υπηρεσιών, με ατομικές γνωμοδοτήσεις του Αντιπροέδρου του ΝΣΚ ή του Νομικού Συμβούλου του Κράτους που υπηρετεί στο Γραφείο και συμβουλές και η νομοτεχνική υποστήριξη της Διοίκησης, κατά την κατάρτιση σχεδίων νόμων και κανονιστικών πράξεων, γ) η της αρμοδιότητάς του και η εισήγηση ενώπιον του αρμόδιου συλλογικού οργάνου του ΝΣΚ για τις δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις που του ανατίθενται, δ) η εκτέλεση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, των εντολών που παρέχονται σε αυτό.

Στο Γραφείο Νομικού Συμβουλίου ή στο Ειδικό Γραφείο ΝΣΚ, προΐσταται Αντιπρόεδρος ή Νομικός Σύμβουλος του Κράτους. Σε περίπτωση κωλύματος, απουσίας ή κένωσης της θέσης του Προϊσταμένου, αυτός αναπληρώνεται από τον αρχαιότερο λειτουργό, Νομικό Σύμβουλο ή Πάρεδρο, που υπηρετεί στο Γραφείο, εκτός αν με πράξη του Προέδρου οριστεί διαφορετικά. Αντιπρόεδρος ή Νομικός Σύμβουλος του Κράτους μπορεί να προΐσταται δύο ή περισσοτέρων Γραφείων.

Ο Προϊστάμενος του Γραφείου προΐσταται των λειτουργών του ΝΣΚ και του διοικητικού προσωπικού του Γραφείου, κατανέμει τις εργασίες μεταξύ του προσωπικού, καθοδηγεί αυτό ως προς τον τρόπο εκτέλεσης των καθηκόντων του, παρακολουθεί τις εργασίες του και είναι υπεύθυνος για την επιμελή διεξαγωγή των υποθέσεων, την ισομερή και δίκαιη κατανομή των υποθέσεων και την εύρυθμη λειτουργία του Γραφείου.

Η ανάθεση από τον Πρόεδρο οποιασδήποτε υπόθεσης ή ομάδας υποθέσεων σε Γραφείο Νομικού Συμβουλίου ή Ειδικό Γραφείο ή προσωπικά σε λειτουργό του ΝΣΚ συνεπάγεται την υποχρέωσή τους για εκτέλεση της εντολής, χωρίς δυνατότητα επιστροφής ή περαιτέρω ανάθεσης από αυτό της υπόθεσης ή των υποθέσεων σε άλλο Γραφείο ή σε άλλον λειτουργό του ΝΣΚ ή σε δικηγόρο του Δημοσίου.

Δικαστικά Γραφεία του ΝΣΚ λειτουργούν στις πόλεις: Αγρίνιο, Αλεξανδρούπολη, Βέροια, Βόλο, Ηράκλειο, Ιωάννινα, Καβάλα, Καλαμάτα, Κατερίνη, Κέρκυρα, Κοζάνη, Κομοτηνή, Κόρινθο, Λαμία, Λάρισα, Λιβαδειά, Μεσολόγγι, Ναύπλιο, Πάτρα, Πολύγυρο, Πύργο, Ρόδο, Σέρρες, Σπάρτη, Σύρο, Τρίκαλα, Τρίπολη, Χαλκίδα και Χανιά.

Δικαστικά Γραφεία λειτουργούν επίσης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, στον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.), καθώς και σε Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές, δημόσιες υπηρεσίες ή Ν.Π.Δ.Δ., εφόσον προβλέπεται από ειδικές οργανικές διατάξεις.

Με απόφαση του Προέδρου του ΝΣΚ, μπορεί σε Δικαστικά Γραφεία που εδρεύουν σε έδρες Περιφέρειας, να ορίζεται ως προϊστάμενος, λειτουργός του ΝΣΚ, με τον βαθμό του Νομικού Συμβούλου του Κράτους.

Στο Δικαστικό Γραφείο ανήκει ιδίως: α) η ενώπιον όλων των δικαστηρίων και αρχών της καθ’ ύλη ή κατά τόπο αρμοδιότητάς του παράσταση και υπεράσπιση κάθε κατηγορίας και φύσης υποθέσεων του Δημοσίου και των φορέων για τους οποίους προβλέπεται η εκπροσώπηση στην Περιφέρεια από το ΝΣΚ, με βάση ειδικές διατάξεις, β) η εισήγηση για τις υποθέσεις αυτές στην Τριμελή Επιτροπή του Γραφείου, αν είναι δυνατή η συγκρότησή της, διαφορετικά στις Τριμελείς Επιτροπές της παρ. 10 του άρθρου 5 ή της παρ. 1 του άρθρου 122, γ) η εκτέλεση, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, των εντολών που παρέχονται σε αυτό, δ) η απάντηση σε ερωτήματα, σύμφωνα με τις περ. γ’ και δ’ της παρ. 1 του άρθρου 8 και ε) η καθοδήγηση των υπηρεσιών της τοπικής ή υλικής αρμοδιότητάς του, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

Η παρ. 7 του άρθρου 20 έχει εφαρμογή και στα Δικαστικά Γραφεία.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από εισήγηση του Προέδρου του ΝΣΚ, μπορεί να ιδρύονται, να συγχωνεύονται ή να καταργούνται Δικαστικά Γραφεία.

Τα Δικαστικά Γραφεία του ΝΣΚ μετονομάζονται από 15.9.2023 σε Γραφεία Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και όσα βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής συγχωνεύονται σταδιακά και λειτουργούν στις έδρες Περιφερειών. Γραφείο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπάρχει σε πόλη - εφετειακή έδρα που δεν αποτελεί έδρα Περιφέρειας, μπορεί να διατηρηθεί εφόσον ειδικές συνθήκες, όπως γεωγραφικές ή ύπαρξη μεγάλου όγκου υποθέσεων, δικαιολογούν την κατ’ εξαίρεση διατήρησή του προσωρινά ή μόνιμα. Η συγχώνευση αφορά μόνο στα Γραφεία της παρ. 1.

Οι λειτουργοί του ΝΣΚ έχουν από μόνη τη θέση τους και την ιδιότητά τους, που αποδεικνύεται με επίδειξη της υπηρεσιακής τους ταυτότητας και χωρίς άλλο αποδεικτικό στοιχείο, την πληρεξουσιότητα που απαιτείται από τον νόμο για την ενώπιον όλων των Δικαστηρίων και Αρχών, παράσταση και υπεράσπιση του Δημοσίου και των οργάνων που το εκπροσωπούν κατά περίπτωση, καθώς και των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ανεξάρτητων Αρχών, των οποίων η νομική υπηρεσία, σύμφωνα με ειδικές διατάξεις, διεξάγεται από το ΝΣΚ.

Οι λειτουργοί του ΝΣΚ απαλλάσσονται από την καταβολή οποιασδήποτε εισφοράς, παραβόλου, τέλους ή δικαιώματος για την παράστασή τους ως πληρεξουσίων του Δημοσίου ή των πιο πάνω Ν.Π.Δ.Δ. και Ανεξάρτητων Αρχών. των δικαστηρίων ουσίας πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων κατά την ακυρωτική διαδικασία. Οι λειτουργοί του ΝΣΚ των λοιπών βαθμών, δικαιούνται να παρίστανται ενώπιον όλων των δικαστηρίων του Κράτους.

Οι λειτουργοί του ΝΣΚ δικαιούνται να παρίστανται ενώπιον των Δικαστηρίων και Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και κάθε είδους αλλοδαπών και διεθνών δικαστηρίων και οργάνων διεθνών οργανισμών, καθώς και ενώπιον των διαιτητικών δικαστηρίων.

Η υποβολή έγκλησης για λογαριασμό του Δημοσίου, γίνεται από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας, στην οποία ανήκει η αρμοδιότητα της προστασίας του προσβληθέντος εννόμου αγαθού του Δημοσίου ή από τον νόμιμο αναπληρωτή του. Σε περίπτωση περισσότερων συναρμόδιων υπηρεσιών, αρκεί η υποβολή έγκλησης από τον προϊστάμενο μιας από αυτές. Η έγκληση περιλαμβάνει συνοπτική περιγραφή των πραγματικών περιστατικών του αδικήματος, τον δράστη, τις αποδείξεις και την αίτηση του Δημοσίου για τη δίωξη του δράστη.

Κατά τον ίδιο, όπως και στην παρ. 1 τρόπον, το Δημόσιο συμμετέχει και εκπροσωπείται ως παθόν από την αξιόποινη πράξη στις διαδικασίες της παρ. 2 του άρθρου 45, των άρθρων 48, 49, 50, 52, της παρ. 2 του άρθρου 53, καθώς και των άρθρων 301 έως και 304 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ) και 464 του Ποινικού Κώδικα (ΠΚ). Όταν οι διαδικασίες αυτές αφορούν σε κακουργήματα, μετά από γραπτό αίτημα της αρμόδιας υπηρεσίας, που υποβάλλεται χωρίς καθυστέρηση και συνοδεύεται με όλα τα απαραίτητα έγγραφα, πληροφορίες και άλλα στοιχεία της υπόθεσης, ορίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, λειτουργός του ΝΣΚ, ο οποίος παρίσταται ως πληρεξούσιος του Δημοσίου, μαζί με τον προϊστάμενο της υπηρεσίας της παρ. 1, που εκπροσωπεί το Δημόσιο. Στις περιπτώσεις πλημμελημάτων, ορίζεται κατά το προηγούμενο εδάφιο λειτουργός του ΝΣΚ, εάν το είδος και η σπουδαιότητα της υπόθεσης καθιστούν αναγκαίο τον ορισμό αυτό, καθώς επίσης και όταν ο αρμόδιος εισαγγελέας ή το δικαστήριο έχουν ζητήσει την παράσταση του Δημοσίου, με συνήγορο.

Για την παράσταση του Δημοσίου προς υποστήριξη της ποινικής κατηγορίας, με λειτουργό του ΝΣΚ, κατά την προδικασία και την κύρια διαδικασία, υποβάλλεται έγκαιρα προς το ΝΣΚ έγγραφο αίτημα από την αρμόδια υπηρεσία της παρ. 1, στο οποίο περιγράφεται η υλική ζημία ή η ηθική βλάβη που υπέστη το Δημόσιο από την αξιόποινη πράξη και το οποίο συνοδεύεται με όλα τα απαραίτητα έγγραφα, πληροφορίες και λοιπά στοιχεία της υπόθεσης. Ειδικά για τα αδικήματα που διώκονται μετά από έγκληση, το παραπάνω αίτημα πρέπει να συνοδεύεται και από αντίγραφο της έγκλησης του Δημοσίου και τα έγγραφα που αποδεικνύουν τη νόμιμη άσκησή της. Κατά τα λοιπά, για τους λειτουργούς του ΝΣΚ εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος, σχετικά με τη δικαστική εκπροσώπηση και υπεράσπιση του Δημοσίου ενώπιον των δικαστηρίων από το ΝΣΚ και ιδίως εκείνες των παρ. 1 έως 3 του άρθρου 23.

Σε έδρες Πρωτοδικείων, στις οποίες δεν λειτουργούν υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, η ανάθεση των καθηκόντων της παρ. 3 μπορεί να γίνεται σε δικηγόρο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 30.

Για την υποβολή της έγκλησης, την άσκηση της προσφυγής κατά το άρθρο 52 του ΚΠΔ, τη δήλωση παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας και γενικότερα τη συμμετοχή του ως διαδίκου ή παθόντος, σε κάθε στάδιο και βαθμό της ποινικής διαδικασίας, το Ελληνικό Δημόσιο, απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής παραβόλου, τέλους, φόρου και οιασδήποτε άλλης οικονομικής επιβάρυνσης. Η αποζημίωση και τα δικαστικά έξοδα που προβλέπονται στα άρθρα 69, 579 και 580 ΚΠΔ επιβάλλονται σε βάρος του εγκαλέσαντος Δημοσίου, το οποίο, μετά την καταβολή τους, έχει δικαίωμα να τα αναζητήσει από τους υπαίτιους υπαλλήλους, σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις για την ευθύνη των υπαλλήλων του Δημοσίου.

Σε ειδικές περιπτώσεις, ιδίως για ζητήματα που δεν παρουσιάζουν δυσκολία στον νομικό τους χειρισμό ή το οικονομικό τους αντικείμενο δεν υπερβαίνει, ανά διάδικο, την υλική αρμοδιότητα του Ειρηνοδικείου, μπορεί να ανατεθεί η δικαστική υπεράσπιση των συμφερόντων του Δημοσίου, της Ανεξάρτητης Αρχής ή του Ν.Π.Δ.Δ. και η παράσταση, με δήλωση ενώπιον των αρμόδιων Δικαστηρίων και Αρχών, στον Προϊστάμενο της αρμόδιας υπηρεσίας ή σε υπάλληλο νόμιμα εξουσιοδοτημένο από αυτόν ή σε άλλο όργανο που προβλέπεται ρητά στην απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 122.

Ειδικοί νόμοι που προβλέπουν, σε ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων, την παράσταση και υπεράσπιση του Δημοσίου, ενώπιον των δικαστηρίων από άλλα όργανα αυτού και όχι από λειτουργούς του ΝΣΚ, εξακολουθούν να ισχύουν.

Οι λειτουργοί του ΝΣΚ οφείλουν πίστη και αφοσίωση στην Ελλάδα και στη Δημοκρατία, απολαύουν προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας και κατά την άσκηση των καθηκόντων, τα οποία τους έχουν ανατεθεί ή ασκούν λόγω της ιδιότητάς τους και υπόκεινται αποκλειστικά στο Σύνταγμα, στους νόμους και στη συνείδησή τους.

Οι λειτουργοί του ΝΣΚ οφείλουν να διαμένουν στην πόλη όπου είναι η έδρα του Γραφείου που υπηρετούν ή σε προάστιό της. Η Αθήνα και ο Πειραιάς, με τα προάστιά τους, θεωρούνται ως μια πόλη. Επιτρέπεται η απομάκρυνση από την έδρα τους κατά τις ημέρες της αργίας, εφόσον δεν υπάρχει υπηρεσιακή ανάγκη.

Οι λειτουργοί του ΝΣΚ οφείλουν να τηρούν εχεμύθεια για θέματα που χαρακτηρίζονται ως απόρρητα από τις κείμενες διατάξεις, καθώς και για γεγονότα ή πληροφορίες που γνωρίζουν από την εκτέλεση των γνώση των διοικητικών εγγράφων ή των εγγράφων που βρίσκονται στον φάκελο εκκρεμών δικαστικών και εξωδίκων υποθέσεων που χειρίζονται, με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στο άρθρο 28.

Ο λειτουργός του ΝΣΚ εκδίδει επικυρωμένα αντίγραφα κάθε εγγράφου απαραίτητου για τον χειρισμό των υποθέσεων που του έχουν ανατεθεί. Τα αντίγραφα αυτά έχουν πλήρη ισχύ ενώπιον οποιασδήποτε δικαστικής ή άλλης αρχής, καθώς και έναντι ιδιωτών, φυσικών ή νομικών προσώπων. Για τις ίδιες ανάγκες, ο λειτουργός του ΝΣΚ μπορεί να μεταφράζει έγγραφα που έχουν συνταχθεί σε ξένη γλώσσα, καθώς και ελληνικά έγγραφα σε οποιαδήποτε ξένη γλώσσα. Η μετάφραση έχει πλήρη ισχύ έναντι οποιασδήποτε δικαστικής ή άλλης αρχής, εφόσον συνοδεύεται από επικυρωμένο αντίγραφο του εγγράφου που μεταφράστηκε και ο λειτουργός του ΝΣΚ βεβαιώνει ότι έχει επαρκή γνώση της γλώσσας από και προς την οποία μετάφρασε.

Κάθε λειτουργός του ΝΣΚ υποχρεούται: α) να ελέγχει καθημερινά και να παραλαμβάνει την υπηρεσιακή ηλεκτρονική αλληλογραφία του, β) να χρησιμοποιεί το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) του ΝΣΚ κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του και γ) να ενημερώνει ανελλιπώς το ηλεκτρονικό αρχείο των υποθέσεων που αυτός χειρίζεται.

Σε περίπτωση υπηρεσιακών μεταβολών ή λήψης αδειών λειτουργού του ΝΣΚ που επιβάλλουν την παράδοση των φακέλων των υποθέσεων που του έχουν ανατεθεί, αυτή γίνεται στον αντικαταστάτη του και αν δεν έχει ορισθεί αντικαταστάτης, στον Προϊστάμενό του.

Σε κάθε δικαστική ή εξώδικη υπόθεση, μετά από την ανάθεση αυτής, o λειτουργός που τη χρεώθηκε, οφείλει να προβεί άμεσα στις αναγκαίες ενέργειες για την εξακρίβωση του πραγματικού της διαφοράς και τη συλλογή των απαραίτητων αποδεικτικών στοιχείων. Εφόσον από τα στοιχεία αυτά πιθανολογείται από τον χειριζόμενο την υπόθεση και από τον Προϊστάμενο του Γραφείου η βασιμότητα των αξιώσεων που προβάλλονται κατά του Δημοσίου ή των λοιπών φορέων που το ΝΣΚ διεξάγει τη νομική τους υπηρεσία, κινείται, ανάλογα με τη φύση και το οικονομικό αντικείμενο της διαφοράς, η διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 6 και 7 για την αναγνώριση αυτών ή για τη συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς, ή σε περίπτωση αμφιβολίας, για τον καθορισμό τηρητέας πορείας.

Σε περίπτωση αιτήματος της υπηρεσίας για άσκηση επιθετικής ενέργειας, που ο χειριζόμενος την υπόθεση και ο Προϊστάμενός του κρίνουν ότι δεν πιθανολογείται η ευδοκίμησή της, η υπόθεση εισάγεται άμεσα, ανάλογα με τη φύση και το οικονομικό αντικείμενο της διαφοράς, ενώπιον των οργάνων που προβλέπουν τα άρθρα 6 και 7 για τη μη άσκηση του σχετικού ενδίκου βοηθήματος.

Εφόσον δεν συντρέχουν οι περιπτώσεις των παρ. 1 και 2, ο λειτουργός οφείλει να προβεί σε κάθε ενδεικνυόμενη δικαστική ή εξώδικη ενέργεια ή παράσταση για την υπεράσπιση των συμφερόντων του Δημοσίου ή των λοιπών φορέων που το ΝΣΚ διεξάγει τη νομική τους υπηρεσία, και να ασκήσει, όπου ενδείκνυται, τα ένδικα μέσα και βοηθήματα μέχρι την περαίωση των υποθέσεων αυτών, τηρώντας τόσο το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις υποθέσεις αυτές όσο και τις διατάξεις για τη λειτουργία του ΝΣΚ.