Νόμοι — ΦΕΚ A' 171/2017

«Υπαίθριο εμπόριο»: η εμπορική δραστηριότητα που ασκείται σε ανοικτό χώρο, όπως η πώληση προϊόντων σε λαϊκές και λοιπές οργανωμένες υπαίθριες αγορές, καθώς και το πλανόδιο εμπόριο.

«Στάσιμο εμπόριο»: η άσκηση υπαίθριας εμπορικής δραστηριότητας από πωλητή που δεν μετακινείται από το καθορισμένο από την αρμόδια αρχή σταθερό σημείο.

«Πλανόδιο εμπόριο»: η άσκηση υπαίθριας εμπορικής δραστηριότητας από πωλητή που μετακινείται με ή χωρίς τη χρήση οποιουδήποτε αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου οχήματος ή οποιουδήποτε άλλου κινητού μέσου.

«Παραγωγός πωλητής υπαίθριου εμπορίου»: ο παραγωγός, ο οποίος δραστηριοποιείται στο υπαίθριο εμπόριο και διαθέτει προϊόντα αποκλειστικά ιδίας παραγωγής.

«Μεταποίηση»: η ενέργεια με την οποία τροποποιείται ουσιαστικά το αρχικό προϊόν, συμπεριλαμβανομένης της θερμικής επεξεργασίας, του καπνίσματος, του αλατίσματος, της ωρίμανσης, της αποξήρανσης, του μαριναρίσματος, της εκχύλισης, της εξώθησης ή συνδυασμού αυτών των μεθόδων.

«Μεταποιημένα προϊόντα»: τα τρόφιμα που προέρχονται από τη μεταποίηση μη μεταποιημένων προϊόντων. Τα προϊόντα αυτά είναι δυνατό να περιέχουν συστατικά τα οποία είναι αναγκαία για την παρασκευή τους ή τα οποία τους προσδίδουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

«Επαγγελματίας πωλητής υπαίθριου εμπορίου»: το φυσικό πρόσωπο, το οποίο δραστηριοποιείται στο υπαίθριο εμπόριο, διαθέτοντας τα είδη του άρθρου 17, τα οποία δεν προέρχονται από ιδία παραγωγή.

«Αγροτικά προϊόντα»: τα προϊόντα του εδάφους, της κτηνοτροφίας, της πτηνοτροφίας, της μελισσοκομίας, της θαλάσσιας αλιείας, της σπογγαλιείας, της οστρακαλιείας, της αλιείας εσωτερικών υδάτων, της υδατοκαλλιέργειας, της δασοπονίας, της θηραματοπονίας και των κάθε είδους εκτροφών, τα προϊόντα που προέρχονται από το πρώτο στάδιο επεξεργασίας ή μεταποίησης αυτών, καθώς και κάθε άλλο προϊόν που προέρχεται από την αγροτική εν γένει δραστηριότητα.

«Λαϊκή αγορά»: η υπαίθρια, μετακινούμενη, οργανωμένη αγορά, στην οποία δραστηριοποιούνται παραγωγοί πρωτογενών και μεταποιημένων προϊόντων οικοτεχνίας, καθώς και επαγγελματίες πωλητές για τη διάθεση κυρίως πρωτογενών, αλλά και βιομηχανικών ειδών.

«Εμποροπανήγυρις»: η υπαίθρια αγορά, στην οποία διατίθενται ποικίλα εμπορεύματα, με την ευκαιρία γιορτής θρησκευτικού ή επετειακού χαρακτήρα.

«Κυριακάτικες αγορές»: οι υπαίθριες αγορές που λειτουργούν κατά τις Κυριακές και στις οποίες δραστηριοποιούνται κυρίως παλαιοπώλες, συλλέκτες, ρακοσυλλέκτες και συναφείς επιτηδευματίες.

«Χριστουγεννιάτικες και Πασχαλινές αγορές»: οι αγορές που λειτουργούν την περίοδο των Χριστουγέννων και του Πάσχα και στις οποίες πωλούνται είδη που δικαιολογούνται από το χαρακτήρα των ημερών κατά τις οποίες διεξάγονται.

«Οικοτεχνία»: η μικρής κλίμακας μεταποίηση γεωργικών προϊόντων από παραγωγό εγγεγραμμένο στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Οικοτεχνίας (Κ.Η.Μ.Ο.) της παρ. 2 του άρθρου 56 του ν. 4235/2014 (Α΄ 32),όπως ισχύει. οικ.47829/21.6.2017 (Β΄ 2161) απόφασης του Υπουργού Υγείας, κατατάσσονται στις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης και, ειδικότερα, στις επιχειρήσεις παρασκευής ή και προσφοράς τροφίμων και ποτών σε κινητούς ή προσωρινούς χώρους.

«Κατανομή - τοποθέτηση»: η διαδικασία στελέχωσης των λαϊκών αγορών με πωλητές, ανεξάρτητα από την ιδιότητά τους.

«Απόδοση θέσης»: η διαδικασία απόδοσης συγκεκριμένης, οριοθετημένης και αριθμημένης θέσης σε δικαιούχο πωλητή μίας συγκεκριμένης λαϊκής αγοράς.

«Φορέας λειτουργίας»: ο φορέας που είναι αρμόδιος για την οργάνωση και την εύρυθμη λειτουργία λαϊκής ή άλλης οργανωμένης αγοράς και που επιλαμβάνεται κάθε θέματος που ανακύπτει, όσον αφορά τόσο τη λειτουργία της εν γένει, όσο και τη δραστηριοποίηση των πωλητών σε αυτή. Για τις λαϊκές αγορές που λειτουργούν εντός των γεωγραφικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, αρμόδιος φορέας ορίζεται η Περιφέρεια Αττικής και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αντίστοιχα. Για τις λαϊκές αγορές της λοιπής επικράτειας, καθώς και για τις λοιπές οργανωμένες αγορές, αρμόδιος φορέας ορίζεται ο δήμος, εντός των γεωγραφικών ορίων του οποίου λειτουργεί η αγορά.

«Φορητές εγκαταστάσεις έψησης»: Οι φορητές εγκαταστάσεις για την παρασκευή πρόχειρων γευμάτων, όπως ποπ κορν, μαλλί της γριάς, λουκουμάδες και κάστανα που σύμφωνα με το άρθρο 14 της Υ1γ/Γ.Π./ οικ.47829/21.6.2017 απόφασης του Υπουργού Υγείας εντάσσονται στις επιχειρήσεις παρασκευής ή και προσφοράς τροφίμων και ποτών σε κινητούς ή προσωρινούς χώρους.

«Λοιπές οργανωμένες αγορές»: υπαίθριες αγορές που διοργανώνονται στο πλαίσιο πολιτιστικής εκδήλωσης.

«Αγορές Καταναλωτών»: οι αγορές που διοργανώνονται με πρωτοβουλία πολιτών-καταναλωτών για την ανάπτυξη της καταναλωτικής συνείδησης και της αλληλεγγύης μεταξύ πολιτών, μετά από έγκριση των δήμων, οι οποίοι παραχωρούν και τους χώρους διεξαγωγής των αγορών αυτών.

«Υπαίθριες δραστηριότητες με ψυχαγωγικό αντικείμενο»: τα ψυχαγωγικά παιχνίδια, όπως ενδεικτικά, λούνα παρκ, πίστες αυτοκινητιδίων, τσίρκο, μουσικές συναυλίες, επιδείξεις και άλλες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, που οργανώνονται και διεξάγονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία ασκούν εμπορικές δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους.

Τα διατιθέμενα από τους πωλητές στις λαϊκές αγορές τρόφιμα, ανάλογα με το είδος τους, πρέπει να πληρούν τους όρους ποιότητας υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις της ενωσιακής περί τροφίμων νομοθεσίας, τις σχετικές κατά περίπτωση προϊόντος διατάξεις της ειδικής εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας, τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών (1100/9.9.1987 απόφαση του Ανωτάτου Χημικού Συμβουλίου, Β΄ 788), τους Κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. – υπ’ αριθμ. 91354/24.8.2017 απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Β΄2983) με την επιφύλαξη ειδικών κατά περίπτωση διατάξεων αρμοδιότητας του Γενικού Χημείου του Κράτους (ΓΧΚ) και Υγειονομική Διάταξη Υ1γ/Γ.Π./οικ.47829 (Β΄ 2161/23.6.2017) και τις υγειονομικές και λοιπές διατάξεις. Ειδικά για τα νωπά οπωροκηπευτικά εφαρμόζεται επίσης ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθμ. 543/2011 (L 157). Τα είδη ζωικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων και των νωπών ειδών αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, καθώς και τα κατεψυγμένα προϊόντα γενικώς, πρέπει να διατηρούνται, να διακινούνται και να διατίθενται από ειδικά διασκευασμένα οχήματα αυτοκίνητα ή ρυμουλκούμενα. Επιπλέον εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 18 της κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β΄ 1187/2006) για τους οδηγούς ορθής πρακτικής και οι διατάξεις του ν. 2969/2011 (Α΄281).

Τα προς πώληση στο υπαίθριο εμπόριο είδη διατίθενται, σύμφωνα με τους Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. με την επιφύλαξη ειδικών κατά περίπτωση διατάξεων αρμοδιότητας ΓΧΚ και πρέπει να πληρούν τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών (υποπαράγραφος Ε1 της παρ. Ε΄ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/ 2012, Α΄ 222). Σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να συνιστούν παράνομη απομίμηση προϊόντων ή να διακινούνται κατά παράβαση των σχετικών με την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας διατάξεων ή διατάξεων της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας, του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 2960/2001, Α΄ 265) και του ν. 2969/2001 (Α΄ 281).

Κάθε παραγωγός πωλητής υπαίθριου εμπορίου καταγράφει τις πάσης φύσεως διακινούμενες ποσότητες (προς πώληση, επιστροφή, καταστροφή) σε Δελτία Αποστολής και τηρεί Καταστάσεις Διακινούμενων Ποσοτήτων ανά προϊόν, σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος A΄, αριθμημένες και θεωρημένες από την αρχή έκδοσης και ανανέωσης της άδειάς του. Οι εν λόγω Καταστάσεις, καθώς και τα Δελτία Αποστολής τηρούνται από τους πωλητές μέχρι την επόμενη ανανέωση της άδειάς τους.

Κάθε πωλητής υπαίθριου εμπορίου, ο οποίος διακινεί βιομηχανικά προϊόντα ή μεταποιημένα τρόφιμα απευθείας από ειδικά διασκευασμένο όχημα, καταλαμβάνει αριθμό μέτρων ίσο με το μήκος του οχήματός του, όχι όμως, άνω των 8 μέτρων. Στην περίπτωση αυτή, δεν επιτρέπεται η ύπαρξη ξεχωριστού πάγκου, εκτός εάν το μήκος του οχήματος είναι μικρότερο από το οριζόμενο μήκος πάγκων για τις συγκεκριμένες κατηγορίες πωλούμενων ειδών ανά λαϊκή αγορά και εφόσον υπάρχει δυνατότητα από άποψη χώρου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα διασκευασμένα οχήματα να διαθέτουν Έγκριση Τύπου, σύμφωνα με τους όρους και τη διαδικασία Μεταφορών και Δικτύων (Β΄ 2840). Κατά τη διακίνηση και πώληση των τροφίμων τηρούνται οι απαιτήσεις του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Παραρτήματος ΙΙ του Κανονισμού ΕΚ 852/2004 (L 139). Ειδικά, για τα τρόφιμα που συντηρούνται με ψύξη και κατάψυξη πρέπει να τηρείται η αλυσίδα ψύξης με βάση τις θερμοκρασίες συντήρησης που ορίζει ο παρασκευαστής των τροφίμων.

Η άδεια παραγωγού πωλητή υπαίθριου εμπορίου χορηγείται σε:

Οι επαγγελματίες αγρότες μπορούν να δραστηριοποιούνται σε πάσης μορφής υπαίθριες αγορές, καθώς και στο στάσιμο και πλανόδιο εμπόριο, αναλόγως της άδειας που τους έχει χορηγηθεί. Οι αγροτικοί και γυναικείοι συνεταιρισμοί, καθώς και οι ομάδες και οργανώσεις παραγωγών, μπορούν να δραστηριοποιούνται μόνο σε οργανωμένες αγορές, όπως οι λαϊκές αγορές και οι αγορές καταναλωτών. Κάθε συνεταιρισμός, ομάδα ή οργάνωση παραγωγών δικαιούται μία (1) άδεια λαϊκής αγοράς ανά είκοσι (20) μέλη και όχι περισσότερες από δέκα (10) άδειες και κάθε γυναικείος συνεταιρισμός μία άδεια ανά δέκα (10) μέλη και όχι περισσότερες από δύο (2) άδειες. Τα προϊόντα που διατίθενται από τους συνεταιρισμούς συνοδεύονται υποχρεωτικά από παραστατικά στοιχεία, από τα οποία αποδεικνύεται από ποιόν παραγωγό προέρχονται τα είδη. Ειδικά για τους γυναικείους συνεταιρισμούς, η πρώτη ύλη των παραγόμενων προϊόντων δεν απαιτείται να είναι ιδίας παραγωγής των μελών του. Σε κάθε λαϊκή αγορά οι ανωτέρω συνεταιρισμοί, οι ομάδες και οι οργανώσεις παραγωγών δεν επιτρέπεται να κατέχουν περισσότερες της μίας (1) θέσης.

Οι παραγωγοί πωλητές μπορούν να υποβοηθούνται ή να αναπληρώνονται από το σύζυγο ή τα τέκνα τους, εφόσον αυτοί δεν κατέχουν άδεια υπαίθριου εμπορίου, χωρίς επιπρόσθετες διατυπώσεις πέραν της απλής δήλωσης των προσώπων αυτών στην αρμόδια αρχή, της υποβολής πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης και της καταχώρισης των στοιχείων τους στο έντυπο της άδειας του παραγωγού πωλητή. Στις περιπτώσεις απουσίας από τον πάγκο για τους λόγους που αναφέρονται στις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 24, ο παραγωγός αναπληρώνεται από τον/την σύζυγο ή τα τέκνα. Αν ο παραγωγός δεν έχει σύζυγο ή τέκνα ή τα πρόσωπα αυτά δηλώσουν εγγράφως ότι δεν επιθυμούν να αναπληρώσουν τον αδειούχο, επιτρέπεται η προσωρινή αναπλήρωση του παραγωγού από δηλωμένο υπάλληλο. Στην περίπτωση συνεταιρισμού, ομάδας ή οργάνωσης παραγωγών, όταν ο δηλωμένος υπάλληλος κωλύεται στη διενέργεια των πωλήσεων, αντικαθίσταται με άλλον δηλωμένο υπάλληλο ύστερα από γνωστοποίηση στο δήμο της έδρας του συνεταιρισμού. Τις πωλήσεις μπορεί επίσης να διενεργεί συνεταιριζόμενος παραγωγός.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η πώληση γαλακτοκομικών προϊόντων αποκλειστικά σε λαϊκές αγορές και από ιδιοκτήτες «μικρών επιχειρήσεων» παραγωγής τυροκομικών προϊόντων-μη κτηνοτρόφους, κατά την έννοια του άρθρου 1 της 3724/162303/22.12.2014 κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β΄ 3438), εφόσον δεν διαθέτουν εμπορικό κατάστημα λιανικής πώλησης.

Η άσκηση της υπαίθριας εμπορικής δραστηριότητας επιτρέπεται στους παραγωγούς μετά την έκδοση σχετικής άδειας. Η εν λόγω άδεια φέρει την ονομασία «ΑΔΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΠΩΛΗΤΗ ΥΠΑΙΘΡΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ» και περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία: α. Την αρχή που εκδίδει την άδεια, τον αριθμό της άδειας, την αρχική ημερομηνία έκδοσής της και τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος που χρησιμοποιεί ο κάτοχός της. β. Όταν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, κατά περίπτωση, τα στοιχεία της ταυτότητας του παραγωγού ή της άδειας διαμονής, τη διεύθυνση κατοικίας και τον αριθμό δημοτολογίου. Όταν πρόκειται για συνεταιρισμό, ομάδα ή οργάνωση παραγωγών, η άδεια εκδίδεται στο όνομα του συνεταιρισμού, της ομάδας ή της οργάνωσης παραγωγών και επ’ αυτής αναγράφονται και τα στοιχεία του δηλωμένου υπαλλήλου που διενεργεί τις πωλήσεις. γ. Τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου, την αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία, στην οποία υπάγεται ο πωλητής και, όταν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, τον ασφαλιστικό φορέα, τον αριθμό Α.Μ.Κ.Α. και τον αριθμό εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών του ν. 3874/2010. Για τους αλιείς αναγράφεται και ο αριθμός του αλιευτικού σκάφους στο Εθνικό Αλιευτικό Μητρώο, σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 1224/2009 (L 343) και (ΕΕ) 404/2011 (L 112). δ. Αν ο παραγωγός δραστηριοποιείται σε λαϊκές αγορές, τις συγκεκριμένες θέσεις εντός αυτών που κατέχει ο πωλητής, ανά ημέρα, καθώς και κάθε μεταγενέστερη μεταβολή των στοιχείων αυτών. Αν ο παραγωγός δραστηριοποιείται στο στάσιμο εμπόριο, το συγκεκριμένο σημείο δραστηριοποίησης και, αν ο παραγωγός δραστηριοποιείται στο πλανόδιο εμπόριο, την Περιφέρεια, στα όρια της οποίας επιτρέπεται να κινείται πλανοδίως. ε. Τα παραγόμενα προϊόντα και τις συνολικές ποσότητες αυτών που πρόκειται να διατεθούν κατά τα χρονικά διαστήματα, για τα οποία ανανεώνεται η άδεια, καθώς και τις Περιφερειακές Ενότητες, στις οποίες βρίσκονται οι εκμεταλλεύσεις τους. που υποβοηθούν ή αναπληρώνουν τον δικαιούχο πωλητή παραγωγό πωλητή. ζ. Τον αριθμό του παραγωγού στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών του π.δ. 326/1998 (Α΄ 221), για τους υπόχρεους εγγραφής σε αυτό.

Ο δικαιούχος ή το άτομο που τον αναπληρώνει οφείλει να φέρει το πρωτότυπο έντυπο της αδείας καθ’ όλη τη διάρκεια της δραστηριότητάς του, να το επιδεικνύει στα ελεγκτικά όργανα και να το διατηρεί σε καλή κατάσταση. Απώλεια του εντύπου της άδειας συνεπάγεται αδυναμία δραστηριοποίησης μέχρι την επανέκδοσή του. Για την επανέκδοση ή επανεκτύπωση άδειας, λόγω απώλειας ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, απαιτείται η καταβολή παραβόλου υπέρ της αρχής έκδοσης της άδειας.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης καθορίζονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά κάθε εντύπου άδειας, το ποσό του παραβόλου που απαιτείται για την έκδοση, ανανέωση, αντικατάσταση επανέκδοσή της ή επανεκτύπωσή της, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

Αν του έχει χορηγηθεί άδεια λαϊκής αγοράς, ο δικαιούχος παραγωγός πωλητής επιτρέπεται να δραστηριοποιείται σε λαϊκές αγορές που λειτουργούν σε όλη την επικράτεια, μετά την τήρηση της διαδικασίας του άρθρου 32 για την κατανομή - τοποθέτηση σε λαϊκές αγορές.

Αν του έχει χορηγηθεί άδεια στάσιμου εμπορίου, ο δικαιούχος παραγωγός πωλητής επιτρέπεται να ασκεί τη δραστηριότητά του στο προκαθορισμένο από το δήμο σημείο, για το οποίο του έχει χορηγηθεί η άδεια. Οι παραγωγοί μπορούν να ζητήσουν θέση στάσιμου εμπορίου σε δήμο που βρίσκεται εντός των γεωγραφικών ορίων της Περιφερειακής Ενότητας ή των Περιφερειακών Ενοτήτων που βρίσκονται οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις τους. Το ύψος και ο τρόπος είσπραξης του καταβαλλόμενου τέλους ανά θέση καθορίζονται από το δήμο.

Αν του έχει χορηγηθεί άδεια πλανόδιου εμπορίου, ο δικαιούχος παραγωγός πωλητής επιτρέπεται να ασκεί τη δραστηριότητά του εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας στην οποία διατηρεί τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις του. Μπορεί, επίσης, να δραστηριοποιηθεί σε δύο ακόμη Περιφέρειες, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτησή του θα εγκριθεί από τον οικείο Περιφερειάρχη, σύμφωνα με το άρθρο 47 παράγραφος 3.