Νόμοι — ΦΕΚ A' 179/2001

Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η θέσπιση μέτρων για τη διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων με στόχο την επαναχρησιμοποίηση ή αξιοποίηση των α?ποβλήτων τους.

Ειδικότερα οι ρυθμίσεις του νόμου αυτού αποσκο?πούν:

Η πραγματοποίηση των στόχων του νόμου αυτού α?νατίθεται στον Εθνικό Οργανισμό Εναλλακτικής Διαχείρι?σης Συσκευασιών και άλλων προϊόντων (Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π.), σύμφωνα με τις διατάξεις του Κεφαλαίου Ε΄ του νόμου αυ?τού. Οι ρυθμίσεις του νόμου αυτού ως προς τις συσκευασίες και τα απόβλητα των συσκευασιών εναρμονίζονται με τις διατάξεις της Οδηγίας 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινο?βουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1994 "για τις συσκευασίες και τα απόβλητα της συσκευασίας" (ΕΕL 365/10/31.12.1994).

"Συσκευασία": κάθε προϊόν, κατασκευασμένο από ο?ποιοδήποτε είδος υλικού από πρώτες ύλες μέχρι επεξερ?γασμένα υλικά και προοριζόμενο να χρησιμοποιείται για να περιέχει αγαθά με σκοπό την προστασία, διακίνηση, τη διάθεση και την παρουσίασή τους από τον παραγωγό μέχρι τον χρήστη ή τον καταναλωτή. Ως συσκευασίες θεω?ρούνται όλα τα είδη μίας ή πολλαπλής χρήσης που χρησι?μοποιούνται για τον ίδιο σκοπό. Ως "συσκευασία" νοείται μόνο: 2767

"Συσκευασία πολλαπλής χρήσης": Η συσκευασία που έχει σχεδιασθεί για να επαναχρησιμοποιείται. Η συσκευ?ασία αυτή γίνεται απόβλητο συσκευασίας όταν πάψει να υπόκειται σε επαναχρησιμοποίηση.

"Συσκευασία μίας χρήσης": Η συσκευασία που έχει σχεδιασθεί για να χρησιμοποιείται μία φορά και που γίνε?ται απόβλητο συσκευασίας όταν χρησιμοποιηθεί.

"Άλλα προϊόντα": νοούνται τα προϊόντα όπως οχήμα?τα, λάστιχα, καταλύτες οχημάτων, ορυκτέλαια, μπατα?ρίες και συσσωρευτές, ηλεκτρικά είδη, ηλεκτρικές και η?λεκτρονικές συσκευές, υλικά τηλεπικοινωνιών, υλικά εκ?σκαφών και κατεδαφίσεων, είδη επίπλωσης, εφημερίδες και περιοδικά, είδη χάρτινης γραφικής ύλης κ.ά., τα οποία μετά τη χρήση τους και αφού καταστούν απόβλητα (στε?ρεά ή επικίνδυνα), κατά την έννοια των διατάξεων της κεί?μενης σχετικής νομοθεσίας, υπόκεινται σε επαναχρησι?μοποίηση ή αξιοποίηση.

"Πρόληψη": η μείωση της ποσότητας και της ζημιο?γόνου για το περιβάλλον δράσης: - των περιεχομένων υλικών και ουσιών στις συσκευα?σίες και τα απόβλητα συσκευασίας, και άλλων προϊόντων, - των συσκευασιών ή των αποβλήτων σε επίπεδο παρα?γωγικών διαδικασιών και στα στάδια της εμπορίας, διανο?μής, χρήσης και εξάλειψης, ιδίως με την ανάπτυξη "καθα?ρών" προϊόντων και τεχνολογιών.

"Απόβλητα συσκευασίας και άλλων προϊόντων": κάθε συσκευασία ή υλικό συσκευασίας ή κάθε άλλο προϊόν που καλύπτεται από τον ορισμό των αποβλήτων που περιέχε?ται στην υπ' αριθ. 69728/824/1996 Κ.Υ.Α. (ΦΕΚ 358 Β΄), ε?ξαιρουμένων των καταλοίπων παραγωγής.

"Διαχείριση αποβλήτων συσκευασίας και άλλων προϊ?όντων": η διαχείριση των αποβλήτων, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 της υπ' αριθ. 69728/824/1996 Κ.Υ.Α. "Μέτρα και όροι για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων" (ΦΕΚ 358 Β΄).

"Δημοτικά απόβλητα": τα απόβλητα όπως ορίζονται στο άρθρο 2 (περ. λ΄) της υπ' αριθ. 69728/824/1996 Κ.Υ.Α..

"Επαναχρησιμοποίηση": Κάθε διεργασία με την ο?ποία οι συσκευασίες πολλαπλής χρήσης επαναπληρού?νται ή χρησιμοποιούνται για τον ίδιο σκοπό για τον οποίο έχουν σχεδιασθεί με ή χωρίς την υποστήριξη βοηθητικών προϊόντων που υπάρχουν στην αγορά και που επιτρέπουν την επαναπλήρωση των συσκευασιών αυτών.

"Αξιοποίηση": κάθε πραγματοποιούμενη εργασία α?πό τις προβλεπόμενες στο Παράρτημα ΙΙ Β του άρθρου 21 της υπ' αριθ. 69728/824/1996 Κ.Υ.Α..

"Ανακύκλωση": η επανεπεξεργασία σε διαδικασία παραγωγής των αποβλήτων συσκευασιών ή άλλων προϊ?όντων προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για τον αρχικό τους σκοπό ή για άλλους σκοπούς, συμπεριλαμβανομέ?νης της οργανικής ανακύκλωσης, αλλά εξαιρουμένης της ανάκτησης ενέργειας.

"Ανάκτηση ενέργειας": η χρησιμοποίηση καύσιμων αποβλήτων συσκευασίας και άλλων προϊόντων ως μέσων παραγωγής ενέργειας, με άμεση καύση, μαζί ή χωρίς άλ?λα απόβλητα, αλλά με ανάκτηση της θερμότητας, χωρίς ρύπανση του περιβάλλοντος.

"Οργανική ανακύκλωση": η επεξεργασία υπό αερό?βιες συνθήκες (λιπασματοποίηση) ή αναερόβιες συνθή?κες (βιομεθανοποίηση), με μικροοργανισμούς κάτω από ελεγμένες συνθήκες των βιοαποικοδομήσιμων μερών των αποβλήτων συσκευασίας, με παραγωγή οργανικών καταλοίπων σταθεροποιημένων ή μεθανίου. Η ταφή δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μορφή οργανικής ανακύκλωσης.

"Διάθεση": κάθε πραγματοποιούμενη εργασία από τις προβλεπόμενες στο Παράρτημα ΙΙ Α του άρθρου 21 της υπ' αριθ. 69728/824/1996 Κ.Υ.Α. (άρθρο 2).

"Συλλογή": η συλλογή των αποβλήτων όπως ορίζεται στο άρθρο 2 (περ. Η΄) της υπ'αριθ. 69728/824/1996 Κ.Υ.Α..

"Διαχείριση συσκευασιών": νοείται: - η παραγωγή ή/και διάθεση υλικών από τα οποία κατα?σκευάζονται άμεσα συσκευασίες (προμήθεια πρωτογε?νών και δευτερογενών υλικών) ή η εισαγωγή συσκευα?σιών, εφεξής: "προμήθεια", - η παραγωγή και μετατροπή των συσκευασιών ("κατα?σκευή"), - θέση των προϊόντων σε συσκευασία ("συσκευασία"), - η διάθεση στην αγορά (εμπορία συμπεριλαμβανομέ?νης και της εισαγωγής) συσκευασμένων προϊόντων ("δια?κίνηση"), προκειμένου να καταλήξουν στον χρήστη ή στον τελικό καταναλωτή. Στη διακίνηση δεν περιλαμβά?νονται οι υπηρεσίες μεταφοράς καθ' εαυτές.

"Διαχείριση άλλων προϊόντων" νοείται: - η παραγωγή ή/και διάθεση υλικών από τα οποία κατα?σκευάζονται άμεσα τα άλλα προϊόντα (προμήθεια πρωτο?γενών και δευτερογενών υλικών), εφεξής: "προμήθεια", - η παραγωγή και μετατροπή των άλλων προϊόντων ("κα?τασκευή"), - η διάθεση στην αγορά (εμπορία συμπεριλαμβανομέ?νης και της εισαγωγής) των άλλων προϊόντων, προκειμέ?νου να χρησιμοποιηθούν ή να καταναλωθούν από το κοι?νό ("διακίνηση"). Στη διακίνηση δεν περιλαμβάνονται οι εργασίες μετα?φοράς καθ' εαυτές.

"Εναλλακτική διαχείριση συσκευασιών και άλλων προϊόντων": νοούνται οι εργασίες συλλογής συμπεριλαμ?βανομένης της εγγυοδοσίας, μεταφοράς, μεταφόρτω?σης, προσωρινής αποθήκευσης, επαναχρησιμοποίησης και αξιοποίησης των χρησιμοποιημένων συσκευασιών πολλαπλής χρήσης ή των αποβλήτων των συσκευασιών και άλλων προϊόντων, ώστε μετά την επαναχρησιμοποίη?ση ή αξιοποίησή τους αντίστοιχα να επιστρέφουν στο ρεύμα της αγοράς.

"Σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης": νοείται η ορ?γάνωση σε ατομική ή συλλογική βάση με οποιαδήποτε νο?μική μορφή των εργασιών συλλογής συμπεριλαμβανομέ?νης της εγγυοδοσίας, μεταφοράς, επαναχρησιμοποίη?2768 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ρεύμα της αγοράς.

"Οικονομικοί παράγοντες": νοούνται σε σχέση με τη διαχείριση των συσκευασιών, οι προμηθευτές υλικών συ?σκευασίας, οι παραγωγοί και μετατροπείς συσκευασιών, τα εμφιαλωτήρια και οι χρήστες, οι εισαγωγείς, οι έμπο?ροι και οι διανομείς, οι δημόσιες αρχές, οι Οργανισμοί Το?πικής Αυτοδιοίκησης και άλλοι δημόσιοι οργανισμοί, ιν?στιτούτα ή ιδρύματα. Κατ' αναλογία η έννοια αυτή ισχύει και για τη διαχείριση των άλλων προϊόντων.

"Εθελοντική συμφωνία": νοείται κάθε επίσημη συμ?φωνία που συνάπτεται μεταξύ των αρμόδιων δημόσιων αρχών και των ενδιαφερόμενων τομέων δραστηριότητας, η οποία πρέπει να είναι ανοικτή σε όλα τα μέρη που επι?θυμούν να συμμορφωθούν με τους όρους της συμφωνίας προκειμένου να συμβάλλουν στην εκπλήρωση των στόχων του παρόντος νόμου.

"Σύστημα εγγυοδοσίας": νοείται το σύστημα εναλ?λακτικής διαχείρισης της συσκευασίας κατά το οποίο ο α?γοραστής συσκευασμένου προϊόντος καταβάλλει στον πωλητή χρηματικό αντίτιμο (εγγυοδοτικό αντίτιμο), το ο?ποίο του αποδίδεται κατά την επιστροφή της συσκευα?σίας (μίας ή πολλαπλής χρήσεως) με σκοπό την εναλλα?κτική διαχείρισή της.

"Δήμοι / Κοινότητες": όπως προσδιορίζονται στο άρ?θρο 2 (περ. ρ΄) της κοινής υπουργικής σπόφασης υπ' αριθ. 69728/824/1996 που αναφέρεται στη διαχείριση των στε?ρεών αποβλήτων εκτός των συμβουλίων περιοχής που καταργήθηκαν με το ν. 2539/1997 (ΦΕΚ 244 Α΄).

"Πρώτη ύλη": νοείται το προϊόν που αντλείται πρω?τότυπα από το φυσικό περιβάλλον.

"Πρωτογενές υλικό": νοείται κάθε υλικό το οποίο εί?ναι προϊόν επεξεργασίας πρώτων υλών ανεξάρτητα από το στάδιο της επεξεργασίας έως και το τελικό προϊόν.

"Δευτερογενές υλικό": νοείται κάθε υλικό το οποίο είναι προϊόν επεξεργασίας πρωτογενών υλικών, τα οποία φέρουν την ιδιότητα του αποβλήτου.

"Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π.": ο Εθνικός Οργανισμός Εναλλακτι?κής Διαχείρισης των Συσκευασιών και άλλων προϊόντων, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Ε΄ του νόμου αυτού.

Ο νόμος αυτός εφαρμόζεται: α. Σε όλες τις συσκευασίες που διατίθενται στην αγορά και στα απόβλητα των συσκευασιών που προέρχονται α?πό τις βιομηχανίες, το εμπόριο, τα γραφεία, τα καταστή?ματα, τις υπηρεσίες, τα νοικοκυριά ή από οποιαδήποτε άλλη πηγή, ανεξάρτητα από τα υλικά από τα οποία απο?τελούνται. β. Στα άλλα προϊόντα, όπως ορίζονται στις διατάξεις του άρθρου 2 (παρ. 4).

Ο νόμος αυτός εφαρμόζεται στις ανωτέρω περιπτώ?σεις, με την επιφύλαξη των διατάξεων της κείμενης νο?μοθεσίας, που αφορούν ποιοτικές απαιτήσεις για τις συ?σκευασίες και τα άλλα προϊόντα, όπως τις απαιτήσεις α?σφάλειας, προστασίας της υγείας και της υγιεινής των συσκευασμένων προϊόντων και των άλλων προϊόντων ή α?παιτήσεις για τις μεταφορές και τη διαχείριση των επικίν?δυνων αποβλήτων.

Ο Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π. εκπονεί και εφαρμόζει προγράμμα?τα για την εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών. Τα προγράμματα αυτά αναφέρονται στην πρόληψη των ζη?μιογόνων για το περιβάλλον δράσεων που προέρχονται από τη διαχείριση των συσκευασιών και των αποβλήτων των συσκευασιών και στη λήψη των ενδεδειγμένων μέ?τρων σύμφωνα με τις γενικές αρχές του άρθρου 4.

Τα προγράμματα περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο: - Μέτρα για την ενθάρρυνση: i) της επαναχρησιμοποίησης των συσκευασιών, εφόσον σύμφωνα με τις προδιαγραφές του συσκευαζόμενου προϊόντος, η επαναχρησιμοποίηση είναι οικολογικά συμ?φέρουσα, τεχνολογικά και οικονομικά εφικτή, καθώς και ii) χρήσης υλικών από ανακυκλωμένα απόβλητα συ?σκευασίας για την παραγωγή συσκευασιών και άλλων προϊόντων. - Μέτρα για την καθιέρωση συστημάτων διαχωρισμού των αποβλήτων στην πηγή, με υποχρεωτική τη συμμετοχή σε αυτά του τελικού χρήστη ή καταναλωτή. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 2769 το άρθρο 7. - Γενικές προδιαγραφές για τη χορήγηση εγκρίσεων συ?στημάτων εναλλακτικής διαχείρισης, σύμφωνα με το άρ?θρο 7. - Μέτρα για την προώθηση κοινοτικών προτύπων και γε?νικά μέτρα για τη διαχείριση των συσκευασιών κατ' ε?φαρμογή του άρθρου 6. - Μέτρα ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κατα?ναλωτή ή άλλου τελικού χρήστη, κατ΄εφαρμογή του άρ?θρου 19. - Τεχνικά μέτρα για την αντιμετώπιση τυχόν δυσκολιών που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή του παρόντος νό?μου, κυρίως στις πρωτογενείς συσκευασίες ιατρικών βοηθημάτων και φαρμακευτικών προϊόντων, στις μικρές συσκευασίες, καθώς και στις συσκευασίες πολυτελείας, όταν η Επιτροπή Ε.Κ. προβεί στον καθορισμό αυτών των τεχνικών μέτρων.

Τα προγράμματα εγκρίνονται με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Οικονομι?κών, Ανάπτυξης, Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Α?ποκέντρωσης και Γεωργίας.