Νόμοι — ΦΕΚ A' 179/2018

Το Μέρος Πρώτο του παρόντος νόμου εφαρμόζεται στα κεντρικά αποθετήρια τίτλων κατά την έννοια του Κανονισμού (ΕΕ) 909/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L257/28.8.2014), τα οποία είναι εγκατεστημένα στην Ελλάδα και αδειοδοτούνται από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Το άρθρο 5, η παρ. 1 του άρθρου 6 και τα άρθρα 8, 9, 11, 13, 20 και 21 του παρόντος εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση των χρηματοπιστωτικών μέσων ή αξιογράφων κατά την έννοια της περίπτωσης 8 της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 909/2014.

Από τις διατάξεις του παρόντος Μέρους εξαιρούνται το Σύστημα Παρακολούθησης Συναλλαγών επί Τίτλων σε Λογιστική Μορφή, που έχει συσταθεί με το άρθρο 5 του ν. 2198/1994 (Α΄ 43), και η Τράπεζα της Ελλάδος ως διαχειριστής του.

Το κεντρικό αποθετήριο τίτλων λειτουργεί με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας του κ.ν. 2190/1920 (A΄ 37) και του ν. 4548/2018 (Α΄104) ύστερα από άδεια λειτουργίας που χορηγείται από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 909/2014 και συμπληρωματικά τον παρόντα νόμο.

Οι μετοχές του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων είναι ονομαστικές. Οι καταχωρίσεις που προβλέπονται στον κ.ν. 2190/1920 και το ν. 4548/2018 γίνονται στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο.

Το κεντρικό αποθετήριο τίτλων υποβάλλει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, τουλάχιστον ετησίως, τις εκθέσεις των ορκωτών ελεγκτών-λογιστών (ΟΕΛ) από με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 909/2014 και των κατ’ εξουσιοδότησή του ρυθμιστικών και εκτελεστικών τεχνικών προτύπων. Επιπρόσθετα, το κεντρικό αποθετήριο τίτλων οφείλει να υποβάλλει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τις αναφορές των υπηρεσιών συμμόρφωσης και εσωτερικού ελέγχου αυτού, που υποβάλλονται στο διοικητικό του συμβούλιο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς χορηγεί άδεια κεντρικού αποθετηρίου τίτλων εφόσον διαπιστώσει ότι πληρούνται, εκτός από τον Κανονισμό (ΕΕ) 909/2014, οι όροι και προϋποθέσεις του παρόντος. Οι αποφάσεις για τη χορήγηση άδειας κεντρικού αποθετηρίου τίτλων δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Το κεντρικό αποθετήριο τίτλων διαθέτει Κανονισμό, με τον οποίο ρυθμίζεται η λειτουργία του, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 909/2014 και τον παρόντα νόμο. Οι συμμετέχοντες στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων και κάθε άλλο πρόσωπο στο οποίο αφορά ο Κανονισμός, οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από αυτόν. Με τον Κανονισμό καθορίζονται οι συνέπειες που επέρχονται σε περίπτωση παράβασης των κανόνων του.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς εγκρίνει τον Κανονισμό του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων, ταυτόχρονα με τη χορήγηση της άδειας, σύμφωνα με το άρθρο 3, ως προς τη νομιμότητά του, καθώς και κάθε τροποποίηση αυτού. Οι αποφάσεις της παρούσας παραγράφου δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της εγκριτικής απόφασης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ο Κανονισμός και οι τροποποιήσεις του ισχύουν έναντι των προσώπων της παραγράφου 1.

Το κεντρικό αποθετήριο τίτλων υποβάλλει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κάθε απόφαση αναγκαία για την εφαρμογή του Κανονισμού του.

Η αρχική καταχώριση κινητών αξιών σε λογιστική μορφή διενεργείται από κεντρικό αποθετήριο τίτλων, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 909/2014 και συμπληρωματικά τον παρόντα νόμο.

Για τις κινητές αξίες που καταχωρίζονται στα αρχεία του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων, δεν εκδίδονται τίτλοι. Οι τυχόν υφιστάμενοι τίτλοι, που αποϋλοποιούνται ή ακινητοποιούνται, παύουν να ενσωματώνουν αξιογραφικά δικαιώματα και τα δικαιώματα αυτά παριστώνται μέσω των καταχωριζόμενων κινητών αξιών.

Αν οι καταχωριζόμενες κινητές αξίες έχουν συσταθεί βάσει αλλοδαπού δικαίου, τα πάσης φύσεως αξιογραφικά δικαιώματα από αυτές και η άσκησή τους έναντι του εκδότη καθορίζονται με βάση το ανωτέρω δίκαιο.

Η αξίωση του δικαιούχου κινητής αξίας έναντι του εκδότη για την έκδοση ενσώματου τίτλου αυτής γεννάται μόνο εφόσον αρθεί η καταχώριση της κινητής αξίας από το κεντρικό αποθετήριο τίτλων για οποιονδήποτε νόμιμο λόγο.

Αν η αποϋλοποίηση διενεργείται με απευθείας έκδοση των κινητών αξιών σε άυλη μορφή, κατά το χρόνο που εκκρεμεί αίτηση του εκδότη για καταχώριση, για τις κινητές αξίες τις οποίες αφορά η αίτηση, δεν εκδίδονται ενσώματοι τίτλοι. Εφόσον η αίτηση για καταχώριση γίνει αποδεκτή από το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, ο εκδότης διαβιβάζει στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων τις απαραίτητες καταστάσεις δικαιούχων και σχετικών κινητών αξιών προς καταχώριση στα αρχεία του, σύμφωνα με όσα ειδικότερα προβλέπονται στον Κανονισμό του.

Αν οι προς καταχώριση τίτλοι της παραγράφου 1 είναι ανώνυμες μετοχές του κ.ν. 2190/1920, η εκδότρια ανώνυμη εταιρεία διαβιβάζει στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων, για καταχώριση στα αρχεία του, κατάσταση μετόχων και μετοχών. Αν είναι ονομαστικές μετοχές, η εκδότρια γνωστοποιεί στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων τις οικείες εγγραφές στα βιβλία της προς καταχώριση στα αρχεία του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων.

Αν η αποϋλοποίηση διενεργείται με μετατροπή ενσώματων μετοχών του κ.ν. 2190/1920 σε άυλες, τηρείται η εξής ειδικότερη διαδικασία:

Αν η αποϋλοποίηση διενεργείται με μετατροπή ενσώματων τίτλων σε άυλους που αφορούν άλλες κινητές αξίες εκτός από μετοχές, εφαρμόζεται διαδικασία ανάλογη προς αυτή της παραγράφου 3, με βάση τα ειδικότερα κατά περίπτωση χαρακτηριστικά των τίτλων τους οποίους αφορά.

Η καταχώριση στα αρχεία του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων περιλαμβάνει και την υφιστάμενη επικαρπία, ενέχυρο ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα επί των κινητών αξιών, εφόσον ο εκδότης ή ο δικαιούχος του σχετικού εμπράγματου δικαιώματος έχει προηγουμένως, εγγράφως, ενημερώσει σχετικά το κεντρικό αποθετήριο τίτλων.

Οι μετοχές οι οποίες αντιστοιχούν στους ενσώματους τίτλους που δεν κατατέθηκαν στην εκδότρια ανώνυμη εταιρεία, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 6 και οι οποίες έχουν καταχωρισθεί στα αρχεία του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων υπόκεινται σε εκποίηση μέσω τόπου διαπραγμάτευσης. Η εκποίηση διενεργείται με ειδική μέθοδο, εκτός της κανονικής διαπραγμάτευσης, που προβλέπεται στον Κανονισμό του τόπου διαπραγμάτευσης.

Η εκδότρια ανώνυμη εταιρεία ανακοινώνει στην ιστοσελίδα της και σε αυτή του τόπου διαπραγμάτευσης τις προκαθορισμένες από αυτή ημερομηνίες εκποίησης δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημερομηνία εκποίησης. Με τον ίδιο τρόπο ανακοινώνει και τα αποτελέσματα της εκποίησης.

Οι ανωτέρω υποκείμενες σε εκποίηση μετοχές εκποιούνται, με επιμέλεια της εκδότριας ανώνυμης εταιρείας, ελεύθερες από κάθε δικαίωμα ή επιβάρυνση. Το προϊόν της εκποίησης κατατίθεται, μέσα σε τρεις (3) εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία εκποίησης, από την εκδότρια στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων στη διάθεση των δικαιούχων, στους οποίους αποδίδεται με βάση σχετικό έγγραφο της εκδότριας. Η εκδότρια ενημερώνει, ταυτόχρονα με την κατάθεση, εγγράφως τους δικαιούχους μετόχους για τα αποτελέσματα της εκποίησης και το ποσό της εκποίησης, καθώς και για τα στοιχεία του λογαριασμού στον οποίο βρίσκεται κατατεθειμένο για λογαριασμό τους το σχετικό ποσό.

Αν, ύστερα από αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου εκδότη ή άλλη εταιρική πράξη, προκύψουν κλασματικά υπόλοιπα κινητών αξιών, οι σχετικές κινητές αξίες, αφού καταχωρισθούν στα αρχεία του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων, εκποιούνται αμελλητί, με επιμέλεια του εκδότη, μέσω τόπου διαπραγμάτευσης και το προϊόν της εκποίησης αποδίδεται στους δικαιούχους, σύμφωνα με όσα ειδικότερα προβλέπονται στον Κανονισμό του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων. Για τη διαδικασία της εκποίησης εφαρμόζονται οι παράγραφοι 1 και 2.

Κινητές αξίες εκδότη μπορεί να κατατίθενται για ακινητοποίηση και να καταχωρίζονται στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων σε λογιστική μορφή, σύμφωνα με όσα ειδικότερα προβλέπονται στον Κανονισμό του.

Οι κινητές αξίες που ακινητοποιούνται σε κεντρικό αποθετήριο τίτλων παριστώνται με λογιστικές εγγραφές ή αποθετήρια που εκδίδονται και καταχωρίζονται με λογιστική εγγραφή.

Για την ακινητοποίηση απαιτείται προηγούμενη κατάθεση των ενσώματων τίτλων στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων. Ο εκδότης καταθέτει τους τίτλους ύστερα από παράδοσή τους από τους δικαιούχους, όπου συντρέχει περίπτωση, εφαρμοζομένων αναλόγως των διατάξεων των άρθρων 6 και 7.

Από την κατάθεση των κινητών αξιών για ακινητοποίηση, η παρακολούθησή τους και η καταχώριση των πάσης φύσεως μεταβολών επ’ αυτών διενεργείται μέσω λογιστικών εγγραφών στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων. Μεταβολές στους ακινητοποιημένους τίτλους, συνεπεία εταιρικού ή άλλου γεγονότος που σχετίζεται με τον εκδότη, παρακολουθούνται στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων με αντίστοιχες λογιστικές εγγραφές ή και με έκδοση νέων αποθετηρίων καταχωριζόμενων με λογιστική εγγραφή, όπου συντρέχει περίπτωση. Αν, συνεπεία του εταιρικού γεγονότος, απαιτείται αντικατάσταση των ακινητοποιημένων τίτλων με νέους ή άλλη μεταβολή επ’ αυτών, ιδίως λόγω συνένωσης ή διάσπασης των τίτλων ή έκδοσης νέων τίτλων, ο εκδότης προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες αντικατάστασης και κατάθεσης νέων τίτλων στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων ανάλογα με την περίπτωση.

Οι ακινητοποιημένοι τίτλοι δεν περιλαμβάνονται στον ισολογισμό του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων, δεν αποτελούν μέρος της πτωχευτικής του περιουσίας, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εναντίον του κατάσχεσης ή δέσμευσης και αν παρά ταύτα, κατασχεθούν, μπορεί να ασκηθεί ανακοπή κατ’ άρθρο 936 Κ.Πολ.Δ.6. Σε περίπτωση άρσης της ακινητοποίησης των κινητών αξιών, οι επενδυτές που είναι εγγεγραμμένοι στο κεντρικό αποθετήριο τίτλων κατά το χρόνο της άρσης, διατηρούν τις πάσης φύσεως αξιώσεις που συνδέονται με αυτές έναντι του εκδότη των κινητών αξιών.

Εκδότες κινητών αξιών μπορεί να εκδίδουν κινητές αξίες σε άυλη μορφή, μη εισηγμένες ή ενταγμένες προς διαπραγμάτευση, εφόσον το καταστατικό τους προβλέπει τον τρόπο έκδοσης ή καταχώρισής τους σε λογιστική μορφή από κεντρικό αποθετήριο τίτλων. Το κεντρικό αποθετήριο τίτλων μπορεί να παρέχει σχετικές υπηρεσίες καταχώρισης, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον Κανονισμό του.

Για τις κινητές αξίες που καταχωρίζονται, σύμφωνα με την παράγραφο 1, εφαρμόζονται οι αντίστοιχες για κινητές αξίες διατάξεις του παρόντος, εκτός των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 6 και του άρθρου 7. Αν υφίστανται ενσώματοι τίτλοι κατά το χρόνο της αίτησης καταχώρισης που υποβάλλεται από τον εκδότη προς το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, δεν διενεργείται καταχώριση, εφόσον δεν παραδοθεί στον εκδότη προηγουμένως και ακυρωθεί το σύνολο των κινητών αξιών της έκδοσης, την οποία αφορά η σχετική αίτηση.

Για τις ανώνυμες εταιρείες της παραγράφου 1, όπου προβλέπεται από το νόμο κατάθεση των μετοχών για την άσκηση των μετοχικών δικαιωμάτων, η σχετική δέσμευση των άυλων μετοχών που διενεργεί το κεντρικό αποθετήριο τίτλων, σύμφωνα με τον Κανονισμό του, ισοδυναμεί με κατάθεση. Το κεντρικό αποθετήριο τίτλων χορηγεί βεβαιώσεις δέσμευσης στους ενδιαφερόμενους μετόχους ως αποδεικτικό κατάθεσης.