Νόμοι — ΦΕΚ A' 185/2022

Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος εμπίπτουν οι δημόσιες τακτικές αστικές και υπεραστικές οδικές επιβατικές μεταφορές.

Από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος εξαιρούνται:

«Υπεραστική γραμμή»: η προκαθορισμένη διαδρομή, την οποία ακολουθούν τα λεωφορεία που εκτελούν δημόσιες τακτικές υπεραστικές μεταφορές επιβατών και η οποία περιλαμβάνει την αφετηρία, τις ενδιάμεσες στάσεις και το τέρμα.

«Δημόσιες τακτικές υπεραστικές οδικές μεταφορές επιβατών»: οι μεταφορές επιβατών που εκτελούνται με κατάλληλα λεωφορεία υπεραστικού ή ημιαστικού τύπου, προσφέρονται αδιακρίτως και σε συνεχή βάση στο επιβατικό κοινό έναντι κομίστρου, ακολουθούν προκαθορισμένες διαδρομές (υπεραστικές γραμμές) και επιτρέπουν την επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών σε προκαθορισμένα σημεία (στάσεις).

«Δίκτυο δημοσίων τακτικών υπεραστικών οδικών μεταφορών»: το σύνολο των προκαθορισμένων υπεραστικών γραμμών εντός των γεωγραφικών ορίων μιας περιφερειακής ενότητας, στο οποίο περιλαμβάνονται και υπεραστικές γραμμές που έχουν την αφετηρία ή το τέρμα τους στην περιοχή αυτή.

«Αστική γραμμή»: η προκαθορισμένη διαδρομή, την οποία ακολουθούν τα λεωφορεία που εκτελούν δημόσιες τακτικές αστικές οδικές μεταφορές επιβατών και η οποία περιλαμβάνει την αφετηρία, τις ενδιάμεσες στάσεις και το τέρμα.

«Δημόσιες τακτικές αστικές οδικές μεταφορές επιβατών»: οι μεταφορές επιβατών που εκτελούνται με κατάλληλα λεωφορεία αστικού ή ημιαστικού τύπου, εντός περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως αστικές ή περιλαμβάνουν γραμμές που έχουν χαρακτηριστεί ως αστικές, ακόμα και αν εκτείνονται πέραν των αστικών περιοχών.

«Δίκτυο δημοσίων τακτικών αστικών οδικών μεταφορών»: το σύνολο των προκαθορισμένων αστικών γραμμών εντός των γεωγραφικών ορίων μιας περιφερειακής ενότητας, στο οποίο περιλαμβάνονται και γραμμές που έχουν χαρακτηριστεί ως αστικές, ακόμα και αν εκτείνονται πέραν των αστικών περιοχών.

«Δημόσιες τακτικές οδικές μεταφορές επιβατών»: Οι δημόσιες τακτικές υπεραστικές και αστικές οδικές μεταφορές επιβατών που προσφέρονται ως υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (Γ.Ο.Σ.) στο κοινό χωρίς διακρίσεις και σε συνεχή βάση, σύμφωνα με το άρθρο 14 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ρυθμίζονται από τον Κανονισμό (ΕΚ) 1370/2007 και τον παρόντα.

«Ενδοπεριφερειακή γραμμή»: Υπεραστική γραμμή η οποία εξυπηρετεί τις ανάγκες τακτικών οδικών επιβατικών μεταφορών εντός των ορίων μιας περιφερειακής ενότητας.

«Διαπεριφερειακή γραμμή»: Υπεραστική γραμμή η οποία εξυπηρετεί τις ανάγκες τακτικών οδικών επιβατικών μεταφορών μεταξύ δύο ή περισσοτέρων περιφερειακών ενοτήτων.

Η Γενική Διεύθυνση Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών είναι η «αρμόδια αρχή», κατ’ εφαρμογή της περ. β’ του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007, η οποία έχει την αρμοδιότητα να επεμβαίνει στις δημόσιες τακτικές υπεραστικές και αστικές οδικές επιβατικές μεταφορές στην Επικράτεια, προκειμένου να διασφαλισθεί η παροχή στο κοινό δημοσίων επιβατικών μεταφορών χωρίς διακρίσεις και σε συνεχή βάση.

Οι περιφέρειες ή οι περιφερειακές ενότητες είναι οι «αρμόδιες τοπικές αρχές» σύμφωνα με την περ. γ’ του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007, οι οποίες έχουν την αρμοδιότητα εντός των γεωγραφικών τους ορίων:

Η εκτέλεση των δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών επιβατικών μεταφορών γίνεται από επιχειρήσεις που εκτελούν κατ’ επάγγελμα οδικές μεταφορές επιβατών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1071/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων όσον αφορά στους όρους που πληρούνται για την άσκηση του επαγγέλματος του οδικού μεταφορέα και για την κατάργηση της οδηγίας 96/26/ΕΚ του Συμβουλίου (L 300), με λεωφορεία υπεραστικού ή ημιαστικού τύπου κάθε κατηγορίας προκειμένου για τις υπεραστικές γραμμές, και αστικού ή ημιαστικού τύπου προκειμένου για τις αστικές γραμμές. Τα λεωφορεία αυτά πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές του Κανονισμού (EE) 2018/858 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την έγκριση και την εποπτεία της αγοράς μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκούμενών τους και των συστημάτων, κατασκευαστικών στοιχείων και χωριστών τεχνικών μονάδων που προορίζονται για τα οχήματα αυτά, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) 715/2007 και (ΕΚ) 595/2009 και την κατάργηση της Οδηγίας 2007/46/ΕΚ (L 151), και έχουν λάβει σχετική έγκριση τύπου λεωφορείου.

Με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 30 καθορίζονται τα ειδικά προσόντα που διαθέτει κάθε φορέας, νομικό ή φυσικό πρόσωπο, ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου, προς τον οποίο παραχωρείται με σύμβαση η εκτέλεση υπηρεσιών αστικών και υπεραστικών οδικών επιβατικών μεταφορών όσον αφορά:

Η αρμόδια αρχή αναθέτει τις δημόσιες τακτικές υπεραστικές και αστικές οδικές μεταφορές επιβατών χορηγώντας είτε αποκλειστικό δικαίωμα παροχής των υπηρεσιών αυτών, είτε αποκλειστικό δικαίωμα παροχής των υπηρεσιών και αποζημίωση, αν αυτό είναι αναγκαίο για την εξασφάλιση της συνεχούς προσφοράς δημοσίων οδικών τακτικών μεταφορών επιβατών στο καθοριζόμενο επίπεδο ελαχίστων απαιτήσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007 και τα άρθρα 5, 14 και 16 του παρόντος.

Η ανάθεση της παροχής δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών με χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος ή αποκλειστικού δικαιώματος και αποζημίωσης γίνεται με τη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού ή, κατ’ εξαίρεση, με απευθείας ανάθεση, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1370/2007 και τον παρόντα.

Ο σχεδιασμός του δικτύου δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών καλύπτει τουλάχιστον τις οδικές συγκοινωνιακές συνδέσεις, οι οποίες συνδέουν: α) τις δημοτικές ενότητες με τα διοικητικά κέντρα των δήμων, β) τα κέντρα των δήμων με τα διοικητικά κέντρα των περιφερειακών ενοτήτων, γ) τα κέντρα των περιφερειακών ενοτήτων με το διοικητικό κέντρο της περιφέρειας και δ) τα διοικητικά κέντρα των περιφερειακών ενοτήτων και της περιφέρειας με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ή τα διοικητικά κέντρα άλλων περιφερειακών ενοτήτων ή περιφερειών.

Ο σχεδιασμός του δικτύου λαμβάνει υπόψη και τις ανάγκες μετακίνησης του επιβατικού κοινού από και προς άλλες πόλεις ή αστικά κέντρα ή προορισμούς ιστορικού και τουριστικού ενδιαφέροντος, που δεν αποτελούν διοικητικά κέντρα δήμων, περιφερειακών ενοτήτων ή της περιφέρειας.

Ο σχεδιασμός του δικτύου δεν προκαλεί σημαντική επιβάρυνση για τους περιβαλλοντικούς στόχους σύμφωνα με την αρχή της μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2020 σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (L 198) και δίνει στις αστικές ζώνες προτεραιότητα στη χρήση καθαρών μέσων μεταφορών. Όπου λειτουργεί δίκτυο υποδομών μεταφορών σταθερής τροχιάς, ο σχεδιασμός του οδικού δικτύου μεταφορών αποβλέπει στη δημιουργία τροφοδοτικού δικτύου για τη διευκόλυνση της μετακίνησης των επιβατών προς τα μέσα σταθερής τροχιάς. που συνδέουν οικισμούς με τα κέντρα των δημοτικών κοινοτήτων και δημοτικών ενοτήτων ή μεταξύ τους.

Ο σχεδιασμός του δικτύου λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες μετακινήσεων μαθητών ή εκπαιδευομένων προς τα κέντρα εκπαίδευσης και των εργαζομένων προς τους χώρους εργασίας, των ατόμων με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατόμων, των στρατευσίμων που υπηρετούν τη θητεία τους, και γενικά την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού. Σε κάθε περίπτωση, ο σχεδιασμός του δικτύου αποσκοπεί στη διευκόλυνση του επιβατικού κοινού για τη μετεπιβίβασή του σε σταθμούς άλλων μέσων μαζικής μεταφοράς όπως αεροδρόμια, λιμάνια και σιδηρoδρομικούς σταθμούς.

Όσον αφορά στην Περιφέρεια Αττικής, εξαιρουμένης της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων, και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, ο σχεδιασμός του δικτύου υπεραστικών οδικών επιβατικών μεταφορών αφορά μόνο στις υπεραστικές γραμμές εντός των γεωγραφικών ορίων τους, καθώς και στην υπεραστική γραμμή Αθήνα - Θεσσαλονίκης και αντίστροφα.

Όσον αφορά στην Περιφέρεια Κρήτης, ο σχεδιασμός του δικτύου των υπεραστικών οδικών γραμμών γίνεται για τις Περιφερειακές Ενότητες Ηρακλείου-Λασιθίου και Χανίων-Ρεθύμνου ως προς τις μεταξύ τους υφιστάμενες διαπεριφερειακές γραμμές ή άλλες γραμμές που συνδέουν τις πόλεις αυτές με διάφορες πόλεις της επικράτειας.

Όσον αφορά στην Περιφερειακή Ενότητα Βοιωτίας, ο σχεδιασμός του δικτύου υπεραστικών οδικών γραμμών γίνεται κατά γεωγραφικές περιοχές.

Οι αρμόδιες τοπικές αρχές εισηγούνται τον σχεδιασμό του δικτύου των τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών επιβατικών μεταφορών κάθε περιφερειακής ενότητας εντός των γεωγραφικών ορίων της, σύμφωνα με το άρθρο 9 και εισηγούνται στην αρμόδια αρχή τον καθορισμό ή επανακαθορισμό των υπεραστικών επιβατικών γραμμών και των αστικών περιοχών και γραμμών, υφιστάμενων ή νέων, όπου απαιτείται, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 5.

Οι αρμόδιες τοπικές αρχές κατά τον σχεδιασμό λαμβάνουν υπόψη υφιστάμενα χαρακτηρισμένα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Σ.Β.Α.Κ.) ή, όπου δεν υφίστανται, τις κυκλοφοριακές μελέτες, τα πολεοδομικά, πληθυσμιακά και γεωγραφικά δεδομένα, τις ανάγκες μετακινήσεων των πολιτών, ιδίως από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές, καθώς και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του υφιστάμενου δικτύου των τακτικών οδικών υπεραστικών και αστικών μεταφορών.

Οι αρμόδιες τοπικές αρχές συνοδεύουν τις προτάσεις τους με αναλυτικά στοιχεία για την επιβατική κίνηση ανά γραμμή σε μηνιαία και ετήσια βάση, ώστε να προκύπτει η μέση διακύμανση της επιβατικής κίνησης εντός του ημερολογιακού έτους.

Οι προτάσεις που υποβάλλονται για κάθε γραμμή του δικτύου των τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών περιλαμβάνουν τον αριθμό των ελάχιστων υποχρεωτικών δρομολογίων, την περιοδικότητα αυτών και τη χρονική κατανομή των δρομολογίων εντός του ημερολογιακού έτους.

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για την οικονομική βιωσιμότητα και την επιβατική κίνηση των υφιστάμενων τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών οδικών μεταφορών επιβατών, που λαμβάνονται υπόψη για τον σχεδιασμό του δικτύου τακτικών οδικών αστικών και υπεραστικών επιβατικών μεταφορών της παρ. 1 του άρθρου 30, οι αρμόδιες τοπικές αρχές προτείνουν για τα δίκτυα τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών είτε τη χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος εκμετάλλευσης, είτε τη χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος εκμετάλλευσης και αποζημίωσης.

Οι αρμόδιες τοπικές αρχές δύνανται να ζητούν τα αναγκαία στοιχεία για τις υφιστάμενες γραμμές τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών από τους φορείς στους οποίους έχει ανατεθεί η εκμετάλλευση των αντίστοιχων τακτικών οδικών επιβατικών μεταφορών.

Οι αρμόδιες τοπικές αρχές, με αιτιολογημένη εισήγησή τους, προτείνουν στην αρμόδια αρχή τον καθορισμό ή τον επανακαθορισμό των διαπεριφερειακών γραμμών.

Η αρμόδια αρχή προκηρύσσει διαγωνισμό, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 14 για την ανάθεση εκτέλεσης των τακτικών δημόσιων υπεραστικών και αστικών γραμμών, όπως καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 30.

Για τον καθορισμό των γεωγραφικών περιοχών και των δικτύων των τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών, λαμβάνονται υπόψη οι εισηγήσεις των αρμόδιων τοπικών αρχών, βάσει υφιστάμενων χαρακτηρισμένων Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Σ.Β.Α.Κ.), ή, όπου δεν υφίστανται, βάσει κυκλοφοριακών μελετών, καθώς και τα πληθυσμιακά και γεωγραφικά δεδομένα, οι υφιστάμενες οδικές συνδέσεις, οι κοινωνικές και επιβατικές ανάγκες, η υφιστάμενη και προβλεπόμενη επιβατική κίνηση και κάθε άλλο διαθέσιμο στοιχείο.

Οι σταθμοί άφιξης και αναχώρησης υπεραστικών λεωφορείων εξυπηρετούν τις ανάγκες οργανωμένης άφιξης και αναχώρησης οχημάτων που εκτελούν δημό όπως επίσης τη φόρτωση, μεταφόρτωση, εκφόρτωση και φύλαξη αποσκευών και κάθε άλλη συναφή διαδικασία. Για την ίδρυση και λειτουργία των σταθμών αυτών απαιτείται άδεια της αρμόδιας περιφέρειας, που χορηγείται σύμφωνα με το π.δ. 79/2004 (Α’ 62). Σταθμούς και εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης επιβατών αποτελούν και οι χώροι που διατηρούνται από τους συγκοινωνιακούς φορείς ή από εξουσιοδοτημένους πράκτορες αυτών σε διάφορα σημεία των πόλεων, της ίδιας ή άλλης περιφερειακής ενότητας που εξυπηρετούν για τη διευκόλυνση του επιβατικού κοινού, όπως για την έκδοση εισιτηρίων, κρατήσεις θέσεων και διακίνηση ασυνόδευτων μικροδεμάτων, τα οποία μπορούν να μεταφέρονται στον χώρο των αποσκευών των λεωφορείων.

Οι εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης επιβατών, ανάλογα με την επιβατική κίνηση, διαθέτουν άνετους, καθαρούς και επαρκείς χώρους υποδοχής και υγιεινής των επιβατών, καθώς και συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, και πληρούν τις προδιαγραφές προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα. Μπορούν να συμπίπτουν με το σημείο που έχει καθορισθεί ως αφετηρία, τέρμα ή στάση λεωφορείων επιβατικής γραμμής για την επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών και να συστεγάζονται με καταστήματα που προσφέρουν ροφήματα και φαγητό. Μεταφερόμενα εκδοτήρια εισιτηρίων τύπου περιπτέρου μπορεί να τοποθετούνται για την εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού σε αφετηρίες ή τέρματα γραμμών ή σε άλλες θέσεις, μετά από έγκριση της αρμόδιας για τον χώρο αρχής. Οι εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης επιβατών της παρούσας δεν αποτελούν εγκαταστάσεις υπό την έννοια του άρθρου 4 του ν. 2465/1997 (Α’ 28) και του άρθρου 7 του π.δ. 79/2004.

Στις εγκαταστάσεις συμπεριλαμβάνονται και τα αμαξοστάσια στάθμευσης, συντήρησης και φύλαξης των αστικών ή ημιαστικών λεωφορείων.

Οι στάσεις και τα στέγαστρα αναμονής επιβατών τοποθετούνται με μέριμνα και δαπάνες των συγκοινωνιακών φορέων και, σε περίπτωση άρνησης αυτών, με μέριμνα και δαπάνες των οικείων Ο.Τ.Α. α’ βαθμού. Οι προδιαγραφές αυτών καθορίζονται με τις αποφάσεις των αρμόδιων κατά τόπους περιφερειακών αρχών της παρ. 4 του άρθρου 30, διασφαλίζουν δε την πρόσβαση σε αυτές επιβατών με αναπηρία.

Οι συγκοινωνιακοί φορείς, με δαπάνες τους, τοποθετούν και συντηρούν στέγαστρα και στάσεις, με σκοπό την τοποθέτηση διαφημίσεων στους ανωτέρω χώρους και επιφάνειες και την εκμετάλλευσή τους. Οι συγκοινωνιακοί φορείς καταβάλλουν, για την τοποθέτηση και συντήρηση στάσεων και στεγάστρων με σκοπό τη διαφημιστική εκμετάλλευση, ανταποδοτικό τέλος ύψους δύο τοις εκατό (2%) επί των διαφημιστικών εσόδων, υπέρ των Ο.Τ.Α. α’ βαθμού.

Επί των στεγάστρων και των στάσεων διατίθεται ικανή επιφάνεια για την πληροφόρηση του επιβατικού κοινού, σύμφωνα και με το άρθρο 11 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999, Α’ 57).

Στις εσωτερικές και εξωτερικές επιφάνειες (ολικά ή μερικά) των αστικών και υπεραστικών λεωφορείων, επιτρέπονται η αναγραφή ή ανάρτηση διαφημίσεων και η εκμετάλλευση αυτών από τους φορείς παροχής συγκοινωνιακού έργου. Οι συγκοινωνιακοί φορείς καταβάλλουν ανταποδοτικό τέλος ύψους δύο τοις εκατό (2%) επί των διαφημιστικών εσόδων υπέρ των Ο.Τ.Α. α’ βαθμού.

Η προκήρυξη των διαγωνισμών περιλαμβάνει τις τακτικές υπεραστικές και αστικές γραμμές, σε κάθε περιφερειακή ενότητα ή γεωγραφική περιοχή σύμφωνα με το παρόν.

Στην προκήρυξη περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστον η διαδικασία και τα στάδια των διαγωνισμών, οι προϋποθέσεις και τα δικαιολογητικά συμμετοχής των ενδιαφερομένων, λόγοι αποκλεισμού διαγωνιζομένων, τα κριτήρια αξιολόγησης των προσφορών, ο τρόπος ανάδειξης του αναδόχου, η δυνατότητα ενστάσεων των διαγωνιζομένων, μέτρα πρόληψης, εντοπισμού και διόρθωσης περιπτώσεων απάτης, διαφθοράς και σύγκρουσης συμφερόντων κατά τη διαγωνιστική διαδικασία και άλλες σχετικές λεπτομέρειες.

Οι διαγωνισμοί για την ανάθεση των δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών προκηρύσσονται ως εξής: α. Για τις περιφερειακές ενότητες στις οποίες η παροχή των τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών εκτελείται από έναν συγκοινωνιακό φορέα, προκηρύσσεται ενιαίος διαγωνισμός για το σύνολο των τακτικών υπεραστικών, ενδοπεριφερειακών και διαπεριφερειακών γραμμών, και, αν υφίστανται, και αστικών γραμμών και ανακηρύσσεται ένας ανάδοχος για το σύνολο του έργου. β. Για τις περιφερειακές ενότητες στις οποίες η παροχή των τακτικών υπεραστικών γραμμών εκτελείται από έναν συγκοινωνιακό φορέα και η παροχή των τακτικών αστικών γραμμών εκτελείται από άλλον συγκοινωνιακό φορέα, προκηρύσσονται δύο διαγωνισμοί, δηλαδή, ένας για το τακτικό υπεραστικό έργο και άλλος για το τακτικό αστικό έργο. γ. Ειδικά για τις τακτικές αστικές οδικές επιβατικές μεταφορές προκηρύσσεται διαγωνισμός για γεωγραφική περιοχή που περιλαμβάνει αστικές περιοχές περισσότερων δήμων, όμορων ή μη, της αυτής ή άλλων περιφερειακών ενοτήτων, αν αυτό κρίνεται κατάλληλο για την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας και συγχρόνως για τη βιωσιμότητα του αναδόχου, ή αν η παροχή αυτοτελούς αστικού συγκοινωνιακού έργου σε κάποια γεωγραφική περιοχή κρίνεται ασύμφορη. Ως κριτήρια για τον καθορισμό της γεωγραφικής περιοχής παροχής αστικού συγκοινωνιακού έργου, που αποτελεί αντικείμενο του διαγωνισμού στην περίπτωση αυτή, λαμβάνονται ιδίως υπόψη τα εκτιμώμενα προς εκτέλεση χιλιόμετρα, ο απαιτούμενος για την εκτέλεσή τους αριθμός λεωφορείων ελάχιστο δυνατό κόστος μετακίνησης. δ. Αν στην ίδια περιφερειακή ενότητα το τακτικό υπεραστικό συγκοινωνιακό έργο παρέχεται από περισσότερους συγκοινωνιακούς φορείς, προκηρύσσονται αντίστοιχοι διαγωνισμοί ανάθεσης. ε. Σε περιφέρειες στις οποίες οι τακτικές υπεραστικές ενδοπεριφερειακές και διαπεριφερειακές οδικές επιβατικές μεταφορές παρέχονται από έναν συγκοινωνιακό φορέα για περισσότερες της μίας περιφερειακές ενότητες, προκηρύσσεται ενιαίος διαγωνισμός και ανακηρύσσεται ένας ανάδοχος, για το σύνολο του υπεραστικού συγκοινωνιακού έργου. στ. Στις νήσους, η ανάθεση του έργου, μετά από ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία ή διαδικασία απευθείας ανάθεσης, διενεργείται κατά μεμονωμένη νήσο.

Στο δίκτυο των υπεραστικών γραμμών της γεωγραφικής περιοχής περιλαμβάνονται και οι καθορισμένες υπεραστικές γραμμές που συνδέουν πόλεις ή αστικά κέντρα που βρίσκονται εντός των ορίων της γεωγραφικής περιοχής ή περιφερειακής ενότητας με την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη ή πόλεις σε άλλες περιφέρειες, με την επιφύλαξη της παρ. 6 του άρθρου 9.

Για τις τακτικές υπεραστικές γραμμές που έχουν την αφετηρία τους ή το τέρμα τους σε άλλη περιφερειακή ενότητα, στις προκηρύξεις καθορίζεται το ποσοστό συνεκμετάλλευσης μεταξύ των αντίστοιχων συγκοινωνιακών φορέων.

Στην προκήρυξη του διαγωνισμού περιγράφονται αναλυτικά, για κάθε γεωγραφική περιοχή ή περιφερειακή ενότητα, οι τακτικές υπεραστικές και αστικές γραμμές για τις οποίες χορηγείται στον ανάδοχο αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης και εκείνες για τις οποίες χορηγούνται αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης και αποζημίωση.

Στην προκήρυξη καθορίζονται και οι ελάχιστες απαιτήσεις που αφορούν:

Οι προκηρύξεις συνοδεύονται από πρότυπα συμβατικά τεύχη, στα οποία περιγράφονται αναλυτικά οι βασικές συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων.

Η αρμόδια αρχή, κατ’ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 7 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007, προβαίνει στη δημοσίευση των πληροφοριών στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τουλάχιστον ένα (1) έτος πριν από την προκήρυξη του διαγωνισμού και δημοσιοποιεί τις ίδιες πληροφορίες και με κάθε άλλο πρόσφορο τρόπο, όπως ανάρτηση στην ιστοσελίδα της ή δημοσιεύσεις στον τύπο.

Το ποσό της ανώτατης επιτρεπόμενης χρέωσης των επιβατών και προκειμένου για υπεραστικές μεταφορές, το ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος αποσκευών επιβατών χωρίς κόμιστρο, το ανώτατο επιτρεπόμενο κόμιστρο επιβατών για αποσκευές πέραν του μέγιστου επιτρεπόμενου βάρους χωρίς κόμιστρο, καθώς και το ανώτατο επιτρεπόμενο κόμιστρο για ασυνόδευτα δέματα, καθορίζονται στις προκηρύξεις.

Για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου χρέωσης, η αρμόδια αρχή λαμβάνει υπόψη:

Για τον υπολογισμό του συνολικού κόστους λειτουργίας του φορέα λαμβάνονται υπόψη ιδίως το κόστος κίνησης των αναγκαίων οχημάτων, οι αμοιβές του προσωπικού, οι αμοιβές τρίτων, το κόστος διοίκησης της επιχείρησης του αναδόχου για το συγκεκριμένο έργο, οι αποσβέσεις, οι γενικές δαπάνες εκμετάλλευσης, το κόστος συντήρησης και επισκευών και διάφορες δαπάνες που συνδέονται με την εκτέλεση του έργου.

Ως προς τη χορήγηση αποζημίωσης για την εκτέλεση των τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 6 και το Παράρτημα του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007. Οι προκηρύξεις των διαγωνισμών προβλέπουν τον τρόπο και τη διαδικασία υπολογισμού της ετήσιας αποζημίωσης.

Απώλειες εσόδων λόγω έκδοσης μειωμένων ή δωρεάν εισιτηρίων επιβατών ειδικών κατηγοριών, όπως ενδεικτικά σπουδαστών, φοιτητών, λοιπών μαθητευόμενων, πολύτεκνων και ατόμων με αναπηρία, υπολογίζονται και καταβάλλονται στον ανάδοχο, σύμφωνα με το άρθρο 86 του ν. 4530/2018 (Α’ 59).

Στους διαγωνισμούς μπορούν να συμμετέχουν επιχειρήσεις που εκτελούν οδικές μεταφορές επιβατών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1071/2009, είτε αυτόνομα είτε σε κοινοπραξίες.

Οι διαγωνιζόμενοι υποβάλλουν προσφορά για το σύνολο:

Οι προσφορές των διαγωνιζομένων περιλαμβάνουν το ποσό χρέωσης που προσφέρουν, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο χρέωσης, που ορίζεται στα τεύχη των διαγωνιστικών διαδικασιών, καθώς και αναλυτικό πίνακα των υπηρεσιών, που προσφέρονται, πέραν των ελαχίστων απαιτούμενων, όπως οι συχνότητες δρομολογίων στο υφιστάμενο δίκτυο, πρόσθετος εξοπλισμός σε λεωφορεία, υποδομές, εγκαταστάσεις, εμπειρία και προσωπικό, που διασφαλίζουν τη βέλτιστη ανταπόκριση στο έργο, που προκηρύσσεται.

Οι προκηρύξεις περιγράφουν με λεπτομέρεια τον τρόπο αξιολόγησης των προσφορών και τη βαρύτητα των επιμέρους κριτηρίων αξιολόγησης.

Βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση των προσφορών είναι η προσφερόμενη έκπτωση επί του ανώτατου ορίου χρέωσης, περαιτέρω προσφερόμενες εκπτώσεις για τους επιβάτες, καθώς και προσφερόμενες πρόσθετες υπηρεσίες μεταφορών, όπως δρομολόγια πέραν των ελάχιστων απαιτούμενων. Αξιολογούνται, επίσης, ποιοτικά κριτήρια, όπως ο περιορισμός των μετεπιβιβάσεων.

Η αρμόδια αρχή συνάπτει συμβάσεις με τους αναδόχους, με βάση τις προκηρύξεις, τα πρότυπα συμβατικά τεύχη και την προσφορά του αναδόχου. Εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης, ο ανάδοχος υποχρεούται να θέσει σε κυκλοφορία τον προβλεπόμενο αριθμό λεωφορείων, και εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) έτους να λειτουργεί τους προβλεπόμενους σταθμούς και εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης επιβατών και οχημάτων.

Η χρονική διάρκεια των συμβάσεων για την ανάθεση της εκτέλεσης των δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών ορίζεται στα δέκα (10) έτη. Ο ανάδοχος αναλαμβάνει την εκτέλεση του έργου την ημέρα που ορίζεται στη σύμβαση, η οποία θεωρείται ως αφετηρία του χρόνου διάρκειας της σύμβασης.

Στις συμβάσεις ανάθεσης δύναται να προβλέπεται και η παράταση του συμβατικού χρόνου διάρκειας των συμβάσεων με τους αναδόχους έως πέντε (5) έτη ακόμη, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της παρ. 4 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007.

Αν κατά τη διάρκεια ισχύος των συμβάσεων με τους αναδόχους διαπιστωθεί μεταβολή στις ανάγκες του επιβατικού κοινού, μετά από εισήγηση της αρμόδιας τοπικής αρχής, που βασίζεται σε σχετικό αίτημα του αναδόχου προς αυτή, η αρμόδια αρχή δύναται να εγκρίνει την τροποποίηση της λειτουργίας του δικτύου των τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών επιβατικών μεταφορών και να λαμβάνει σχετικά μέτρα, όπως την κατάργηση υφισταμένων τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών ή τη δημιουργία νέων ή άλλες μεταβολές, ιδίως ως προς τη συχνότητα ή τη διαδρομή των υφισταμένων δρομολογίων.

Για την έγκριση των μεταβολών που προτείνονται, η αρμόδια αρχή λαμβάνει υπόψη τα υφιστάμενα αποκλειστικά δικαιώματα του αναδόχου, καθώς και το δικαίωμα αποζημίωσης, και προβαίνει στις αναγκαίες διοικητικές και οικονομικές ρυθμίσεις.

Με βάση τις ρυθμίσεις που εγκρίνει η αρμόδια αρχή, υπογράφεται σύμβαση με τον ανάδοχο, η οποία συνιστά τροποποίηση της αρχικής σύμβασης.

Η αρμόδια αρχή λαμβάνει απόφαση εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της πρότασης.

Σε περίπτωση διακοπής των τακτικών υπηρεσιών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών ή επικειμένου κινδύνου διακοπής τους, η αρμόδια αρχή λαμβάνει έκτακτα μέτρα για τη διασφάλιση της συνεχούς παροχής των τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών σε μία ή περισσότερες περιφερειακές ενότητες ή γεωγραφικές περιοχές, που συνίστανται είτε στην απευθείας ανάθεση σε τρίτο του έργου, είτε στην παράταση της διάρκειας της σύμβασης με τον ανάδοχο πέραν των ορίων που προβλέπονται, με απευθείας ανάθεση.

Η διάρκεια της απευθείας ανάθεσης ή της παράτασης της σύμβασης πέραν του προβλεπόμενου χρόνου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο (2) έτη.

Αν δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί η κατάσταση με τα έκτακτα μέτρα της παρ. 1, η παροχή δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών επιβάλλεται με τους όρους και τις προϋποθέσεις της απόφασης της παρ. 8 του άρθρου 30.

Μετά από πρόταση της αρμόδιας τοπικής αρχής, η αρμόδια αρχή δύναται να αναθέτει το έργο των δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών με απευθείας ανάθεση σε επιχειρήσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 17, εάν η μέση ετήσια αξία των παρεχόμενων υπηρεσιών υπολογίζεται σε ποσό κάτω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ ή αν το ετήσιο μεταφορικό έργο είναι μικρότερο από τριακόσιες χιλιάδες (300.000) χιλιόμετρα.

Αν η απευθείας ανάθεση αφορά σε μικρή ή μεσαία επιχείρηση, η οποία χρησιμοποιεί έως και είκοσι τρία (23) οχήματα, τα όρια της παρ. 1 διπλασιάζονται είτε σε μέση ετήσια αξία που υπολογίζεται σε ποσό κάτω των δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ είτε σε ετήσιο μεταφορικό έργο κάτω των εξακοσίων χιλιάδων (600.000) χιλιομέτρων.

Απαγορεύεται η κατάτμηση περιφερειακών ενοτήτων σε μικρότερες γεωγραφικές περιοχές, με σκοπό να περιορισθεί το μεταφορικό έργο και να έχει εφαρμογή το παρόν άρθρο.

Η αρμόδια αρχή υποχρεούται να δημοσιεύει τις πληροφορίες που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 7 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007, ένα (1) έτος πριν από την απευθείας ανάθεση δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών, με κάθε πρόσφορο τρόπο, όπως με ανάρτηση στην ιστοσελίδα της ή με δημοσιεύσεις στον τύπο.

Στις περιπτώσεις του άρθρου 25, η αρμόδια αρχή, εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση των πληροφοριών του άρθρου 25, υποχρεούται να απευθύνει πρόσκληση για την εκδήλωση ενδιαφέροντος για το μεταφορικό έργο τακτικών υπεραστικών, αστικών και υπεραστικών και αστικών οδικών επιβατικών μεταφορών που προτίθεται να αναθέσει χωρίς διαγωνισμό. Στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται και μέτρα πρόληψης, εντοπισμού και διόρθωσης περιπτώσεων απάτης, διαφθοράς και σύγκρουσης συμφερόντων κατά τη διαδικασία επιλογής.

Οι ενδιαφερόμενοι έχουν στη διάθεσή τους τουλάχιστον δύο (2) μήνες από τη δημοσίευση της πρόσκλησης για να δηλώσουν εγγράφως το ενδιαφέρον τους.

Αν εκδηλωθεί ενδιαφέρον από περισσότερους φορείς, η αρμόδια αρχή καλεί αυτούς να υποβάλουν προσφορές για το συγκεκριμένο έργο και μπορεί είτε να προβεί στην απευθείας ανάθεση σε όποιον προσέφερε το χαμηλότερο κόμιστρο σε συνδυασμό με άλλα ποιοτικά κριτήρια που περιλαμβάνονται στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος είτε να διενεργήσει διαπραγματεύσεις για την επιλογή του αναδόχου.

Στις περιπτώσεις απευθείας ανάθεσης λόγω περιορισμένου μεταφορικού έργου, συνάπτονται συμβάσεις με τον φορέα που αναλαμβάνει την εκτέλεση του έργου της μεταφοράς επιβατών, η διάρκεια των οποίων ορίζεται στα δέκα (10) έτη, με δυνατότητα παράτασης έως πέντε (5) έτη ακόμη, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις της παρ. 4 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007.

Οι αρμόδιες τοπικές αρχές δύνανται να υποβάλουν στην αρμόδια αρχή φάκελο με τεκμηριωμένη πρόταση για τη δημιουργία νέας τακτικής γραμμής υπεραστικών ή αστικών οδικών μεταφορών επιβατών, για την οποία δεν έχει χορηγηθεί αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης ή αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης και δικαίωμα αποζημίωσης, μετά από διαγωνιστική διαδικασία ή με διαδικασία απευθείας ανάθεσης.

Η αρμόδια αρχή αξιολογεί τις υποβληθείσες προτάσεις με κριτήριο την εξασφάλιση πληρέστερου δικτύου υποχρεούται να ολοκληρώσει την εξέταση του υποβληθέντος φακέλου εντός δύο (2) μηνών και εντός της προθεσμίας αυτής να εγκρίνει την υποβληθείσα πρόταση ή να την απορρίψει αιτιολογημένα.

Αν η αρμόδια αρχή αποφασίσει τη δημιουργία νέας τακτικής υπεραστικής ή αστικής γραμμής, προβαίνει στην πρόσκληση ανάληψης του έργου από τον ανάδοχο των τακτικών υπεραστικών ή αστικών γραμμών της περιφερειακής ενότητας ή της γεωγραφικής περιοχής, στην οποία τάσσει και προθεσμία υπογραφής συμπληρωματικής σύμβασης εκτέλεσης του πρόσθετου έργου, με όρους και διάρκεια σύμφωνους και ανάλογους της υφιστάμενης σύμβασης.

Η ανάληψη του έργου και η υπογραφή συμπληρωματικής σύμβασης ανάθεσης νέας τακτικής υπεραστικής ή αστικής γραμμής με όρους και διάρκεια ανάλογους προς την υφιστάμενη σύμβαση, είναι δεσμευτικές για τον ανάδοχο της αντίστοιχης περιφερειακής ενότητας ή γεωγραφικής περιοχής.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η οποία εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθορίζονται τα δίκτυα τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών, σύμφωνα με το άρθρο 11. Για τις γραμμές αυτές υφίσταται υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές για την άδεια ίδρυσης και λειτουργίας αμαξοστασίων της παρ. 3 του άρθρου 12.

Με απόφαση της αρμόδιας κατά τόπον περιφερειακής αρχής, η οποία εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθορίζονται οι προδιαγραφές των στάσεων και των στεγάστρων αναμονής επιβατών του άρθρου 13.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών δύναται να καθορίζονται ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις για την ομαδοποίηση των διαγωνιστικών διαδικασιών για την ανάθεση των τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών σε κάθε γεωγραφική περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, καθώς και κριτήρια λειτουργίας της αγοράς. Στην ίδια απόφαση καθορίζονται επιπλέον προϋποθέσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΚ)1370/2007, καθώς και απαραίτητοι περιορισμοί που συνδέονται με την ανάθεση των συμβάσεων και επιβάλλονται στο πλαίσιο του ανωτέρω Κανονισμού για τη διασφάλιση του παρεχόμενου έργου.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η οποία εκδίδεται εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, θεσπίζονται κανόνες:

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών, η οποία εκδίδεται εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθορίζεται η διαδικασία διαπίστωσης παράβασης των συμβατικών υποχρεώσεων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον παρόντα και τον Κανονισμό (ΕΚ) 1370/2007, σύμφωνα με το άρθρο 22 του παρόντος, και επιβολής προστίμων. Με την ίδια απόφαση εξειδικεύονται τα διοικητικά πρόστιμα του άρθρου 23 για κάθε

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών μπορεί να επιβληθεί η παροχή δημοσίων τακτικών υπεραστικών ή αστικών οδικών μεταφορών επιβατών, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 24 σε φορείς που είναι σε θέση να ανταποκριθούν εν όλω ή εν μέρει, με όρους ανάλογους αυτών που ισχύουν για αναδόχους αντίστοιχων υπηρεσιών, ώστε να διασφαλισθεί η συνεχής εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού. Η επιβολή της υποχρέωσης αυτής δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο (2) έτη.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής, καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις για τις απευθείας αναθέσεις σε τρίτους λόγω περιορισμένου μεταφορικού έργου, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25.

Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η οποία εκδίδεται εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθορίζονται:

Μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανάθεσης του μεταφορικού έργου στους αναδόχους, σύμφωνα με τον παρόντα, το υπεραστικό και αστικό συγκοινωνιακό έργο που παρέχεται, εξακολουθεί να διενεργείται από τους υφιστάμενους φορείς παροχής του συγκοινωνιακού έργου. Οι ανωτέρω διαδικασίες ανάθεσης ολοκληρώνονται εντός δύο (2) ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, με την επιφύλαξη έναρξης οποιασδήποτε διοικητικής ή δικαστικής διαδικασίας, οπότε το χρονικό διάστημα παρατείνεται μέχρι το πέρας των εν λόγω διαδικασιών.

Οι τακτικές υπεραστικές και αστικές γραμμές οδικών μεταφορών επιβατών, οι αφετηρίες, τα τέρματα και οι στάσεις που υφίστανται και λειτουργούν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, διατηρούν τον χαρακτηρισμό τους, με δυνατότητα κατάργησης ή τροποποίησης, σύμφωνα με τον παρόντα.

Περιοχές, οι οποίες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχουν χαρακτηρισθεί ως αστικές, διατηρούν τον χαρακτηρισμό αυτό, με δυνατότητα τροποποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 11.

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:

Από την έναρξη εκτέλεσης στην επικράτεια του μεταφορικού έργου που παραχωρείται σύμφωνα με τον παρόντα, καταργούνται:

Η Ρυθμιστική Αρχή Επιβατικών Μεταφορών (Ρ.Α.Ε.Μ.), που συστάθηκε και συγκροτήθηκε με τον ν. 4199/2013 (Α’ 216), καταργείται από την ημερομηνία έκδοσης της κοινής απόφασης των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών της παρ. 2 του άρθρου 34.

Οι τριάντα τρεις (33) οργανικές θέσεις της Ρ.Α.Ε.Μ., οι οποίες με το άρθρο 80 του ν. 4199/2013 συστάθηκαν ή μεταφέρθηκαν από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (Ρ.Α.Σ.), από την έναρξη ισχύος του παρόντος μεταφέρονται, ως κενές οργανικές θέσεις, ως ακολούθως: α. Οι είκοσι τρεις (23) θέσεις Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού στη Γενική Διεύθυνση Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, που αποτελεί από την έναρξη ισχύος του παρόντος την αρμόδια αρχή εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007, σύμφωνα με το άρθρο 5. β. Οι δέκα (10) θέσεις στη Ρ.Α.Σ..

Κανονιστικές ή ρυθμιστικές αρμοδιότητες υπουργείων ή άλλων φορέων, οι οποίες με τον ν. 4199/2013 μεταφέρθηκαν στη Ρ.Α.Ε.Μ., από την έναρξη ισχύος του παρόντος επανέρχονται στους φορείς που τις ασκούσαν έως την ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4199/2013.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Εσωτερικών καθορίζονται τα αναγκαία προσόντα και κάθε άλλο σχετικό θέμα για τις θέσεις που μεταφέρονται στη Γενική Διεύθυνση Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Ρ.Α.Ε.Μ. και τακτοποιούνται οιασδήποτε μορφής οικονομικές υποχρεώσεις της Ρ.Α.Ε.Μ..

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Υποδομών και Μεταφορών που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μεταβιβάζεται το σύνολο των μετοχών της ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. από την ΟΣΕ Α.Ε. στο Ελληνικό Δημόσιο, με αντάλλαγμα το οποίο προσδιορίζεται στην ως άνω απόφαση, μετά τη διενέργεια ανεξάρτητου νομικού και οικονομικού ελέγχου (“due diligence”) κατά τα προβλεπόμενα στις παρ. 2 έως 5 του άρθρου 39. Η μεταβίβαση αυτή απαλλάσσεται από οποιονδήποτε φόρο ή τέλος υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων.

Με την απόφαση της παρ. 1 προσδιορίζονται ειδικά η διαδικασία και ο τρόπος μεταβίβασης των μετοχών, οι αποφάσεις των αρμοδίων εταιρικών οργάνων, η συντέλεση των διατυπώσεων δημοσιότητας, ο τρόπος καταβολής του ανταλλάγματος, ο τρόπος κάλυψης των λειτουργικών δαπανών της ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. και κάθε αναγκαία σχετική λεπτομέρεια η οποία επιβάλλεται από την οικεία νομοθεσία. Με την ίδια απόφαση προσδιορίζεται επιπλέον το αντάλλαγμα το οποίο λαμβάνει η ΟΣΕ Α.Ε. από το ελληνικό δημόσιο για τη μεταβίβαση των μετοχών τις οποίες κατέχει στην ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.. Το ανωτέρω αντάλλαγμα δύναται να συνίσταται είτε σε είδος, είτε σε χρήματα.

Η παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 3891/2010 (Α’ 188) αντικαθίσταται ως εξής: «1. Οι εταιρείες που αποτελούν αντικείμενο των ρυθμίσεων του παρόντος νόμου είναι οι εξής: Εταιρεία Αστικών Ακινήτων, Κτηματικών, Οικοδομικών, Τουριστικών και Συναφών Επιχειρήσεων» (εφεξής «ΓΑΙΑΟΣΕ»), η οποία ιδρύθηκε από την ΟΣΕ Α.Ε. με βάση την περ. στ’ της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.δ. 674/1970 (Α’ 192) και το σύνολο των μετοχών της οποίας ανήκει στην «Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε.».

Η παρ. 3 ισχύει από την έκδοση της απόφασης της παρ. 1.

Με την έκδοση της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 38 μεταβιβάζονται και περιέρχονται κατά πλήρη κυριότητα από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος» (ΟΣΕ Α.Ε.) στο Ελληνικό Δημόσιο δέκα χιλιάδες (10.000) ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας τριάντα (30,00) ευρώ η κάθε μία, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου ύψους τριακοσίων χιλιάδων (300.000) ευρώ της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΡΓΑ Ο.Σ.Ε. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.».

Προς τον σκοπό της ως άνω μεταβίβασης, το ελληνικό δημόσιο διεξάγει ανεξάρτητο νομικό και οικονομικό έλεγχο (“due diligence”) της υπό μεταβίβαση επιχείρησης ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.. Στο πλαίσιο του ως άνω ελέγχου και προκειμένου να καθορισθεί το αντάλλαγμα της μεταβίβασης της παρ. 2 του άρθρου 38, το ελληνικό δημόσιο δύναται να αναθέτει τον καθορισμό της παρούσας καθαρής αξίας κάθε μεταβιβαζόμενης μετοχής σε δύο ή περισσότερους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες που συντάσσουν γραπτή έκθεση που απευθύνεται στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ως εκπρόσωπο του Δημοσίου και δημοσιεύεται στον διαδικτυακό του τόπο. Οι εμπειρογνώμονες θεωρούνται ανεξάρτητοι εφόσον συντρέχουν στο πρόσωπό τους, για τρία (3) τουλάχιστον συνεχόμενα έτη πριν από την ημερομηνία σύνταξης της έκθεσης του προηγούμενου εδαφίου, οι απαιτήσεις ανεξαρτησίας του άρθρου 21 του ν. 4449/2017 (Α’ 7), καθώς και της παρ. 4 του άρθρου 17 του ν. 4548/2018 (Α’ 104).

Οι εμπειρογνώμονες, σύμφωνα με την παρ. 2, είναι είτε ορκωτοί ελεγκτές - λογιστές και ελεγκτικές εταιρείες που έχουν εγγραφεί στο δημόσιο μητρώο της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, σύμφωνα με τον ν. 4449/2017, οι οποίοι παρέχουν νόμιμα υπηρεσίες στην Ελλάδα, είτε πιστοποιημένοι εκτιμητές, σύμφωνα με την υποπαρ. Γ.1 του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α’ 107).

Στην έκθεση της παρ. 2, οι εμπειρογνώμονες δηλώνουν σε κάθε περίπτωση αν, κατά τη γνώμη τους, η προτεινόμενη αξία κάθε μετοχής είναι δίκαιη και λογική. Στην ίδια έκθεση, περιλαμβάνονται τουλάχιστον οι ακόλουθες πληροφορίες:

Κάθε εμπειρογνώμονας έχει το δικαίωμα, στο πλαίσιο του ως άνω καθορισμού της αξίας, να ζητεί από την ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. κάθε χρήσιμη πληροφορία και έγγραφο, καθώς και να προβαίνει σε κάθε απαραίτητη εξέταση.

Η λειτουργία της ΟΣΕ Α.Ε. και της ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. διέπεται από τις ρυθμίσεις του παρόντος, όπως εκάστοτε ισχύουν, από τις ειδικές γι’ αυτές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας, όπως αντικαθίστανται και τροποποιούνται με τον παρόντα νόμο και συμπληρωματικά από τους νόμους 4548/2018 (Α’ 104) και 4972/2022 (Α’ 181). Η ΟΣΕ Α.Ε. και η ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. λειτουργούν χάριν του δημοσίου συμφέροντος, υπάγονται στην κατηγορία των οργανισμών και επιχειρήσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και εφαρμόζονται σε αυτές οι διατάξεις, που διέπουν τη λειτουργία των ανωνύμων εταιρειών των οποίων το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει κατά απόλυτη πλειοψηφία στο ελληνικό δημόσιο, με εξαίρεση των όσων ορίζονται ρητά στην κείμενη νομοθεσία.

Κατά τη λειτουργία τους, τόσο οι εταιρείες που αποτελούν αντικείμενο του παρόντος, δηλαδή η ΟΣΕ Α.Ε. και η ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε., όσο και η εν γένει σιδηροδρομική αγορά εποπτεύονται όσον αφορά σε θέματα λειτουργίας και αρμοδιοτήτων τους από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Η οικονομική εποπτεία τους ασκείται από τον Υπουργό Οικονομικών.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό των συνθηκών, του πλαισίου χρηματοδότησης και των στρατηγικών προτεραιοτήτων για τον τομέα των σιδηροδρόμων. Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο είναι υπεύθυνο για τα ακόλουθα:

Για την κατάρτιση του ΕΣΣΜ της περ. α’ της παρ. 3, οι εταιρείες ΟΣΕ Α.Ε. και ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. υποβάλλουν αμελλητί στον αρμόδιο Υπουργό λεπτομερείς μελέτες σκοπιμότητας, στις οποίες αποτυπώνονται οι ανάγκες ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του σιδηροδρομικού δικτύου, συμπεριλαμβανομένων των κυκλοφοριακών προβλέψεων και της λεπτομερούς κοστολόγησης της προτεινόμενης ανάπτυξης και της λειτουργίας των γραμμών. Για κάθε προτεινόμενο έργο το οποίο περιλαμβάνεται στις μελέτες σκοπιμότητας του πρώτου εδαφίου, εξετάζονται οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειές του και παρέχεται τεκμηρίωση αναφορικά με τη βιωσιμότητά του. Στις μελέτες αυτές περιγράφονται, επίσης, τα υφιστάμενα έργα και η εξέλιξή τους. Το ΕΣΣΜ, το οποίο καταρτίζεται με βάση τις μελέτες σκοπιμότητας των εταιρειών, κατηγοριοποιεί τα έργα τα οποία αφορούν (α) στην ανάπτυξη, (β) στην αναβάθμιση και ανακαίνιση και (γ) στην τακτική και έκτακτη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου. Η ΟΣΕ Α.Ε. και η ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε., υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, προτεραιοποιούν τα ανωτέρω έργα.

Mε βάση το ΕΣΣΜ, η ΟΣΕ Α.Ε., ως Διαχειριστής της ελληνικής σιδηροδρομικής υποδομής, καταρτίζει το Σχέδιο Δράσης («Σχέδιο Δράσης»). Το Σχέδιο Δράσης εξειδικεύει όλα τα έργα τα οποία περιλαμβάνονται στο ΕΣΣΜ και λειτουργεί ως οδικός χάρτης που καθορίζει τον τρόπο και ιδίως τον χρόνο οργάνωσης και υλοποίησης του συνόλου των απαραίτητων εργασιών. Οι στόχοι του Σχεδίου Δράσης, όπως τίθενται από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΣΕ Α.Ε., εγκρίνονται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. Για το ακριβές περιεχόμενο και την κατάρτιση του πρώτου Σχεδίου Δράσης μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος συνάπτεται σύμβαση παροχής τεχνικής βοήθειας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η ΟΣΕ Α.Ε. και η ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. αναλαμβάνουν την υλοποίηση των έργων του Σχεδίου Δράσης της παρ. 5, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους, όπως αυτές προσδιορίζονται στα άρθρα 41 και 42. Ειδικότερα, η ΟΣΕ Α.Ε. αναλαμβάνει την υλοποίηση των έργων τα οποία εκτελούνται εντός τόσο του ενεργού δικτύου, όσο και του ενεργού δικτύου σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας και η ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. αναλαμβάνει την υλοποίηση των έργων προτεραιότητας για την κατασκευή νέων σιδηροδρομικών γραμμών στο υπό κατασκευή δίκτυο, καθώς και την υλοποίηση έργων τα οποία απαιτείται να εκτελεστούν εντός του καταργημένου δικτύου.

Το άρθρο 1 του ν. 2671/1998 (Α’ 289) αντικαθίσταται ως εξής: «Άρθρο 1 Αρμοδιότητες της ΟΣΕ Α.Ε.

Η εταιρεία ΟΣΕ Α.Ε. ασκεί καθήκοντα διαχειριστή της Εθνικής Σιδηροδρομικής Υποδομής (infrastructure manager), όπως ορίζεται στην περ. 2 του άρθρου 3 του ν. 4408/2016 (Α’ 135), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του παρόντος. Η ΟΣΕ Α.Ε. ως διαχειριστής της σιδηροδρομικής υποδομής, ενεργεί ως ανεξάρτητος οργανισμός φέροντας ευθύνη τόσο για την κατασκευή νέας υποδομής στο ενεργό δίκτυο και στο ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας, όσο και για τη συντήρηση και λειτουργία της υφιστάμενης υποδομής, και έχει, επίσης, όσες αρμοδιότητες προβλέπονται από την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία για τον διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής.

Ως διαχειριστής της σιδηροδρομικής υποδομής, η ΟΣΕ Α.Ε. αναλαμβάνει την εκπόνηση Σχεδίου Δράσης του σιδηροδρομικού τομέα και την εκτέλεση όλων των εργασιών που απαιτούνται για το ενεργό σιδηροδρομικό δίκτυο και για το ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας, δηλαδή την εκτέλεση τόσο της τακτικής, όσο και της βαριάς συντήρησης. Επίσης, αναλαμβάνει την εκτέλεση εργασιών ανακαίνισης και αναβάθμισης με την παροχή σιδηροδρομικών υπηρεσιών, καθώς και στο ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας, ώστε να αποκαθίσταται το συντομότερο δυνατόν η λειτουργία του. Η ΟΣΕ Α.Ε., μέσω του προγραμματισμού των εργασιών συντήρησης της εν λειτουργία σιδηροδρομικής γραμμής, έχει ως στόχο τη μείωση των σφαλμάτων ώστε να σταθεροποιείται η αποτελεσματική κυκλοφορία της γραμμής και να περιορίζεται η πιθανότητα υποβάθμισης της ποιότητάς της. Η ΟΣΕ Α.Ε. έχει, επίσης, την εποπτεία και τον χειρισμό θεμάτων του υφιστάμενου δικτύου, όπως της επιδομής γραμμής, των γεφυρών και των μεταλλικών έργων, των υπογείων και γεωτεχνικών έργων και λοιπών υφισταμένων εγκαταστάσεων, τη σύνταξη κανονισμών και προδιαγραφών, τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την παρακολούθηση τεχνολογικών εξελίξεων στα θέματα επιδομής, υποδομής και κυκλοφορίας και ποιοτικής παρακολούθησης και αξιολόγησης της σιδηροδρομικής γραμμής.

Στις αρμοδιότητες της ΟΣΕ Α.Ε. περιλαμβάνονται επίσης:

Για την εκπλήρωση των σκοπών της, η ΟΣΕ Α.Ε. μπορεί να ιδρύει θυγατρικές εταιρίες οποιασδήποτε μορφής ή να συμμετέχει σε εταιρίες ή σε κοινοπραξίες και να τους εκχωρεί αρμοδιότητες ή και δραστηριότητές της. Επιπλέον, μπορεί να συνεργάζεται με τρίτες ανεξάρτητες εταιρείες, οι οποίες δραστηριοποιούνται στον σιδηροδρομικό τομέα για την εκπλήρωση των σκοπών τους και εντός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων τους, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 7γ του ν. 4408/2016.».