Νόμοι — ΦΕΚ A' 199/2016

Συνιστάται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με την επωνυμία «Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας» (εφεξής: Ίδρυμα). Στις σχέσεις του με την αλλοδαπή το Ίδρυμα χρησιμοποιεί την επωνυμία «Hellenic Foundation for Research and Innovation (HFRI)».

Το Ίδρυμα ανήκει στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και λειτουργεί προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και συγκεκριμένα για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας. Λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου και του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας.

Το Ίδρυμα απολαμβάνει όλων των διοικητικών, οικονομικών και δικαστικών ατελειών, καθώς και των δικονομικών και ουσιαστικών προνομίων του Δημοσίου και απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής φόρων, για τα έσοδα που αποκτά κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού του, εξαιρουμένου του ΦΠΑ, του ΕΝ.Φ.Ι.Α. και του φόρου κληρονομιών και μεταβίβασης ακινήτων.

Το Ίδρυμα εδρεύει στην Αθήνα. Υπηρεσίες και γραφεία του Ιδρύματος μπορεί να λειτουργήσουν και σε άλλες πόλεις της Ελληνικής Επικράτειας.

Το Ίδρυμα εποπτεύεται από τον αρμόδιο για ζητήματα έρευνας Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (εφεξής: Υπουργός).

Σκοπός του Ιδρύματος είναι η προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας, στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για την έρευνα και την καινοτομία. Για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού, το Ίδρυμα: α. Χρηματοδοτεί ερευνητικά προγράμματα. Οι χρηματοδοτήσεις καλύπτουν, ενδεικτικά, τα έξοδα μισθοδοσίας ερευνητικού, διοικητικού και λοιπού προσωπικού, έξοδα πρόσβασης σε ερευνητικές υποδομές, δαπάνες αναλωσίμων, ταξίδια, έξοδα δημοσιοποίησης του ερευνητικού έργου και κατοχύρωσης των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. β. Χορηγεί υποτροφίες για τη διεξαγωγή διδακτορικών διατριβών και μετα - διδακτορικών μελετών. γ. Χρηματοδοτεί την αγορά ερευνητικού εξοπλισμού, βάσει στρατηγικού σχεδιασμού. δ. Διευκολύνει την πρόσβαση Πανεπιστημίων, Τ.Ε.Ι. και ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων στη χρηματοδότηση καινοτόμων ερευνητικών προγραμμάτων. ε. Υποστηρίζει, μέσω εφάπαξ χρηματοδότησης, τη δημιουργία και λειτουργία νεοφυών επιχειρήσεων προς εκμετάλλευση ερευνητικών αποτελεσμάτων. Οι πόροι για την εκπλήρωση του σκοπού της παρούσας περίπτωσης δεν επιτρέπεται να προέρχονται από τους πόρους της περίπτωσης δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 3. στ. Παρέχει συναφείς υπηρεσίες προς τις ανωτέρω δραστηριότητες. ζ. Συνάπτει κάθε είδους συμβάσεις, συμφωνίες συνεργασίας και προγραμματικές συμβάσεις με τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, τους λοιπούς φορείς της Κεντρικής και Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και με φυσικά και νομικά πρόσωπα, ημεδαπά και αλλοδαπά, για την αξιολόγηση των προτάσεων χρηματοδότησης, τη διαχείριση των ερευνητικών προγραμμάτων και των λοιπών δράσεων και γενικότερα για την απρόσκοπτη υλοποίηση του σκοπού του. 2α. Κύριοι δικαιούχοι χρηματοδότησης εκ μέρους του Ιδρύματος είναι, με την επιφύλαξη της παραγράφου 1ε του παρόντος άρθρου, Πανεπιστήμια και Τ.Ε.Ι. που εδρεύουν στην Ελλάδα, οι ερευνητικοί και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13α του Ν. 4310/2014 (Α΄ 258) και τα Ερευνητικά Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα των νόμων 2083/1992 και 3685/2008. Συνδικαιούχοι χρηματοδότησης δύνανται να είναι επιχειρήσεις, εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα και λοιποί φορείς, του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, της ημεδαπής. Οι δυνητικοί δικαιούχοι (κύριοι και συνδικαιούχοι) χρηματοδότησης θα ορίζονται στις εκάστοτε προκηρύξεις. ερευνητικό κέντρο, που πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει η εκάστοτε προκήρυξη.

Πόροι του Ιδρύματος είναι: α. Κάθε είδους χρηματοδοτήσεις/επιχορηγήσεις από τον Κρατικό Προϋπολογισμό (τακτικό και Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων). β. Χρηματοδοτήσεις και κάθε είδους ενισχύσεις ή επιχορηγήσεις από όργανα και οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από άλλους ευρωπαϊκούς ή διεθνείς οργανισμούς. γ. Χρηματοδοτήσεις σύμφωνα με την από 15.7.2016 Σύμβαση της Ελληνικής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τις οποίες το Ίδρυμα διαχειρίζεται ως δικαιούχος και για λογαριασμό της Ελληνικής Δημοκρατίας. δ. Δωρεές, ενισχύσεις, κληρονομίες, κληροδοσίες, επιχορηγήσεις, χορηγίες και κάθε είδους εισφορές φυσικών ή νομικών προσώπων, του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, της ημεδαπής ή αλλοδαπής.

Το Ίδρυμα διαχειρίζεται τους πόρους του σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, της από 15.7.2016 Σύμβασης της Ελληνικής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας, σε ειδικό λογαριασμό ταμειακής διαχείρισης που τηρεί στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Η χρηματοδότηση που θα καταβληθεί βάσει της από 15.7.2016 Σύμβασης της Ελληνικής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συνιστά δανειακό έσοδο του Κρατικού Προϋπολογισμού και το ισόποσο αυτής εγγράφεται σε ειδικό για το Ίδρυμα κωδικό προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Σε περίπτωση διάλυσης του Ιδρύματος, η περιουσία του, κινητή και ακίνητη, καθώς και τα κάθε είδους δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του περιέρχονται στο Ελληνικό Δημόσιο.

Η οικονομική λειτουργία του Ιδρύματος και η εκ μέρους του χρηματοδότηση των ερευνητικών προγραμμάτων πραγματοποιείται με βάση τις αρχές της εξαιρετικής ακαδημαϊκής επίδοσης, της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της χρηστής οικονομικής διαχείρισης.

Το Ίδρυμα τηρεί όλα τα απαραίτητα παραστατικά και δικαιολογητικά τα οποία και θέτει στη διάθεση των αρμόδιων οργάνων, όποτε ζητηθούν. Το Ίδρυμα δημοσιοποιεί στο δικτυακό τόπο που διατηρεί τον ετήσιο προγραμματισμό των χρηματοδοτικών δράσεων, το σύνολο των έργων που έχουν προκηρυχθεί και κατάλογο φορέων που έχουν χρηματοδοτηθεί με τα αντίστοιχα ποσά χρηματοδότησης.

Οι δικαιούχοι των χρηματοδοτήσεων υποχρεούνται να παρέχουν στο Ίδρυμα κάθε πληροφορία αναγκαία για την παρακολούθηση της εκτέλεσης της αντίστοιχης δράσης, να αποδέχονται όλους τους προβλεπόμενους από το νόμο και τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας ελέγχους, επαληθεύσεις και επιθεωρήσεις και να παρέχουν στα αρμόδια όργανα του Ιδρύματος όλα τα αναγκαία στοιχεία για την απρόσκοπτη εκτέλεση του έργου τους. Οι επαληθεύσεις, επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι των χρηματοδοτηθέντων προγραμμάτων πραγματοποιούνται προκειμένου να παρακολουθούνται οι πραγματοποιούμενες δράσεις και επενδύσεις και να διασφαλίζεται ότι τα διατιθέμενα από το Ίδρυμα ποσά επενδύονται σύμφωνα με τους στόχους και τα προβλεπόμενα στον παρόντα νόμο και τις αποφάσεις των οργάνων του Ιδρύματος.

Η διαχειριστική χρήση του Ιδρύματος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους και τελειώνει την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους.

Το Ίδρυμα συντάσσει ετήσια έκθεση, η οποία περιλαμβάνει τον οικονομικό απολογισμό και τον απολογισμό πεπραγμένων του Ιδρύματος και δημοσιεύεται στον επίσημο διαδικτυακό του τόπο. Ο οικονομικός απολογισμός περιλαμβάνει ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης και τις χρηματοροές του Ιδρύματος. Τον Οκτώβριο κάθε έτους υποβάλλεται στον Υπουργό η ετήσια έκθεση που αφορά το προηγούμενο έτος.

Ο τακτικός έλεγχος της οικονομικής διαχείρισης του Ιδρύματος είναι ετήσιος και ασκείται από δύο ορκωτούς λογιστές, που ορίζονται με ισάριθμους αναπληρωτές με απόφαση του Υπουργού και ελέγχουν τη νομιμότητα της οικονομικής διαχείρισης βάσει των στοιχείων που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση. Η αμοιβή των ορκωτών λογιστών επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του Ιδρύματος. Με απόφαση του Υπουργού μπορεί να διατάσσεται οποτεδήποτε έκτακτος έλεγχος.

Με απόφαση του Υπουργού εξειδικεύεται κάθε έτος η κατανομή των πόρων του Ιδρύματος ανά κατηγορία δράσης (π.χ. υποτροφίες, ερευνητικά προγράμματα, εξοπλισμός, κ.λπ.) και ανά επιστημονικό πεδίο, ύστερα από πρόταση του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρύματος (ετήσιος προγραμματισμός δράσεων).

Οι προκηρύξεις αφορούν ενδεικτικά τα ακόλουθα επιστημονικά πεδία: φυσικές επιστήμες, επιστήμες μηχανικού και τεχνολογίας, ιατρική και επιστήμες υγείας, γεωπονικές επιστήμες, κοινωνικές επιστήμες και ανθρωπιστικές επιστήμες.

Ο Διευθυντής συντάσσει και δημοσιεύει στο δικτυακό τόπο του Ιδρύματος τις προκηρύξεις για τις κατηγορίες δράσεις του Ιδρύματος, σύμφωνα με την απόφαση κατανομής των πόρων, τον ετήσιο προγραμματισμό του Ιδρύματος και τις αποφάσεις του Επιστημονικού Συμβουλίου. Ειδικά, όσον αφορά τη χρηματοδότηση ερευνητικού εξοπλισμού, οι προκηρύξεις δημοσιεύονται μια φορά κάθε έτος, σύμφωνα με τον ετήσιο προγραμματισμό δράσεων. οι δυνητικοί δικαιούχοι (κύριοι και συνδικαιούχοι), η διαδικασία και τα κριτήρια υποβολής των προτάσεων χρηματοδότησης, του προελέγχου και της αξιολόγησής τους, οι οικονομικές δραστηριότητες που ενισχύονται, οι δαπάνες που χρηματοδοτούνται, ο τρόπος τελικής επιλογής των προς χρηματοδότηση έργων, ο συνολικός προϋπολογισμός, η διαδικασία υλοποίησης έργου, της μελέτης ή του προγράμματος, η διαδικασία εξέτασης των προτάσεων, οι προϋποθέσεις καταβολής της χρηματοδότησης, οι υποχρεώσεις των δικαιούχων, οι συνέπειες μη τήρησης των όρων και προϋποθέσεων της απόφασης χρηματοδότησης. Επίσης, παρέχονται οδηγίες για την υποβολή και τη διαδικασία εξέτασης ενστάσεων, καθώς και διευκρινίσεις για κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Η αξιολόγηση των προτάσεων ενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας του Ιδρύματος και τις αποφάσεις του Επιστημονικού Συμβουλίου. Η αξιολόγηση ενεργείται με αποκλειστικό γνώμονα την επιστημονική επάρκεια και την ποιότητα των προτάσεων και με διαδικασίες που εξασφαλίζουν την ταχεία και απαλλαγμένη από περιττό διοικητικό φορτίο ολοκλήρωση των προγραμμάτων.

Η αξιολόγηση των προτάσεων των υποψηφίων δικαιούχων γίνεται από επιτροπή εμπειρογνωμόνων, που αποτελείται από τρία (3) ή πέντε (5) μέλη, ανάλογα με το είδος και το πλήθος των επιστημονικών πεδίων που καλύπτει μία δράση ή ένα πρόγραμμα. Οι εν λόγω εμπειρογνώμονες προέρχονται από το Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών του άρθρου 27 του Ν. 4310/2014 (Α΄258) και διαθέτουν τα προσόντα που προβλέπονται στις διατάξεις αυτές και τα οποία σχετίζονται με το αντικείμενο του προς αξιολόγηση έργου. Τους αξιολογητές ορίζει το Επιστημονικό Συμβούλιο. Εάν για ορισμένη αξιολόγηση δεν υπάρχουν στον πίνακα οι απαιτούμενοι για τη συγκεκριμένη περίπτωση ειδικοί επιστήμονες, επιτρέπεται με απόφαση του Διευθυντή του Ιδρύματος, η οποία λαμβάνεται ύστερα από σύμφωνη γνώμη του Επιστημονικού Συμβουλίου, να ορίζονται ως μέλη ειδικοί επιστήμονες της ημεδαπής ή αλλοδαπής που δεν περιλαμβάνονται στο Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών. Η αμοιβή των μελών των επιτροπών της παρούσας παραγράφου επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του Ιδρύματος.

Η διαδικασία αξιολόγησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις (3) μήνες. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης κοινοποιούνται αμέσως στους υποψηφίους, με εξατομικευμένη αναφορά και τεκμηρίωση της απόφασης αξιολόγησης.

Ο υποψήφιος έχει δικαίωμα υποβολής ένστασης για λόγους νομιμότητας της απόφασης, εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών, που αρχίζει από την κοινοποίηση της απόφασης αξιολόγησης, ενώπιον επιτροπής ενστάσεων που συγκροτείται προς τούτο με απόφαση του Επιστημονικού Συμβουλίου. Η επιτροπή ενστάσεων αποτελείται από τρία (3) μέλη που προέρχονται από το Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών του άρθρου 27 του Ν. 4310/2014 (Α΄258), όπως ισχύει, και διαθέτουν τα προσόντα που προβλέπονται στις διατάξεις αυτές και τα οποία σχετίζονται με το αντικείμενο του προς αξιολόγηση έργου. Τα μέλη της επιτροπής ενστάσεων είναι διαφορετικά από αυτά της επιτροπής της παραγράφου 6. Η επιτροπή ενστάσεων αποφασίζει σε αποκλειστική προθεσμία δέκα (10) ημερών από την κατάθεση της ένστασης. Η απόφαση της επιτροπής γνωστοποιείται στον Διευθυντή του Ιδρύματος και κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο.

Μετά από την αξιολόγηση των προτάσεων εκδίδεται η απόφαση χρηματοδότησης από τον Διευθυντή του Ιδρύματος. Η εν λόγω απόφαση αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και υπόκειται σε αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου.

Για τον καθορισμό της αμοιβής των μελών των επιτροπών των παραγράφων 6 και 8 του παρόντος άρθρου εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 21 του Ν. 4354/2015, όπως ισχύει. Οι εν λόγω αμοιβές επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ιδρύματος.

Η Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) εγγυάται την ανεξαρτησία του Ιδρύματος και την εκπλήρωση της αποστολής του. Ως μέλη της Γ.Σ. επιλέγονται καταξιωμένοι επιστήμονες, με εκτεταμένο επιστημονικό έργο και ερευνητική εμπειρία. Τα πρόσωπα που επιλέγονται ορίζονται για πλήρη θητεία και δεν παύονται κατά τη διάρκεια της θητείας τους για γνώμη ή ψήφο που έδωσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Τα μέλη της Γενικής Συνέλευσης επιλέγονται από Α.Ε.Ι. της ημεδαπής και από φορείς του άρθρου 13α του Ν. 4310/2014 με την ακόλουθη διαδικασία: α. Το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΣΕΚ) καθορίζει, κάθε διετία, με απόφασή του, τα κριτήρια που τεκμηριώνουν σημαντική ερευνητική επίδοση και τα οποία πρέπει να πληρούν τα Α.Ε.Ι. της ημεδαπής και οι φορείς του άρθρου 13α του Ν. 4310/2014, προκειμένου να ορίσουν μέλη στη Γ.Σ. του Ιδρύματος. β. Εν συνεχεία, το ΕΣΕΚ, καταρτίζει κατάλογο των φορέων που πληρούν τα ως άνω κριτήρια και τον γνωστοποιεί στο ΕΣ και στους φορείς. γ. Η Σύγκλητος και το Δ.Σ. κάθε φορέα που περιλαμβάνεται στον ανωτέρω κατάλογο απευθύνουν ανοικτή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την επιλογή ενός (1) μέλους και του αναπληρωτή του, προκειμένου να στελεχώσει τη Γ.Σ. του Ιδρύματος. δ. Κατόπιν αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων, η Σύγκλητος του Α.Ε.Ι., ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής Ερευνών και το Δ.Σ. του φορέα του άρθρου 13α του Ν. 4310/ 2014 αντιστοίχως, επιλέγουν το τακτικό μέλος και τον αναπληρωτή του και ενημερώνουν σχετικά το Ίδρυμα. Η απόφαση πρέπει να είναι αιτιολογημένη ως προς το εύρος και την ποιότητα του ερευνητικού έργου, καθώς και την ερευνητική εμπειρία των επιλεγέντων. ένα μέλος με τον αναπληρωτή του από τα ερευνητικά κέντρα της Ακαδημίας Αθηνών.

Η συγκρότηση της Γ.Σ. γίνεται με απόφαση του Υπουργού, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η ιδιότητα του μέλους της Γ.Σ. του Ιδρύματος είναι ασυμβίβαστη: α. Με την ιδιότητα του Πρύτανη, του Αναπληρωτή Πρύτανη και του Κοσμήτορα, μέλους Συγκλήτου ή της Επιτροπής Ερευνών ή Προέδρου Τμήματος Α.Ε.Ι.. β. Με την ιδιότητα του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου ερευνητικού φορέα ή ινστιτούτου του άρθρου 13α του Ν. 4310/2014.

Η διάρκεια της θητείας των μελών της Γ.Σ. είναι τριετής και μπορεί να ανανεωθεί μόνο μία (1) φορά. Η σύνθεση της Γ.Σ. ανανεώνεται κατά τρόπο που να διασφαλίζεται η συνέχεια της λειτουργίας της. Ειδικότερα, κατά την πρώτη συγκρότηση της Γ.Σ., τα μισά μέλη αυτής διορίζονται για διετή θητεία με βάση το αποτέλεσμα κλήρωσης, που διενεργείται κατά την πρώτη συνεδρίαση του οργάνου.

Τρεις (3) μήνες το αργότερο πριν από τη λήξη της θητείας κάθε μέλους, ο Πρόεδρος της Γ.Σ. ζητεί από τον οικείο φορέα να επιλέξει το νέο μέλος (τακτικό με τον αναπληρωτή του) για τη διαδοχή των αποχωρούντων. Αν ο φορέας παραλείψει εντός της ως άνω προθεσμίας να προβεί στην επιλογή, ο Υπουργός επιλέγει μεταξύ των καθηγητών ή ερευνητών του οικείου φορέα το νέο μέλος (τακτικό και αναπληρωτή).

Η Γ.Σ. μετά τη συγκρότησή της σε σώμα λειτουργεί νόμιμα, ακόμη και αν ένα ή περισσότερα από τα μέλη της εκπέσουν, παυθούν, παραιτηθούν ή βρεθούν σε μόνιμη αδυναμία να ασκήσουν τα καθήκοντά τους για οποιονδήποτε λόγο, εφόσον τα εναπομείναντα μέλη είναι τουλάχιστον τα 3/4 του αρχικού αριθμού. Στην περίπτωση που περισσότερα από το 1/4 των μελών της Γ.Σ. βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία να ασκήσουν τα καθήκοντά τους ή ελλείπουν, οι φορείς από τους οποίους αυτοί προέρχονται επιλέγουν νέα μέλη για το υπόλοιπο της θητείας. Αν ο φορέας παραλείψει εντός τριών (3) μηνών από τη γνωστοποίηση σε αυτόν της έλλειψης ή της μόνιμης αδυναμίας του μέλους να προβεί στην επιλογή, ο Υπουργός επιλέγει από τον εν λόγω φορέα το νέο μέλος (τακτικό και αναπληρωτή).

Μέλος της Γ.Σ. του Ιδρύματος μπορεί κατά τη διάρκεια της θητείας του να παυθεί από τα καθήκοντά του με απόφαση του Υπουργού για δραστηριότητες ασυμβίβαστες ή για πράξεις απάδουσες προς την ιδιότητα του μέλους της Γ.Σ. του Ιδρύματος.