LegalizeΝόμοι — ΦΕΚ A' 200/2017
Αδειοδότηση διαστημικών δραστηριοτήτων - Καταχώριση στο Εθνικό Μητρώο Διαστημικών Αντικειμένων - Ίδρυση Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού και λοιπές διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ A΄
ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ- ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ
Άρθρο 1
Αντικείμενο - Πεδίο Εφαρμογής
Οι διατάξεις του παρόντος ρυθμίζουν:
- α) Τους όρους και τη διαδικασία αδειοδότησης, την
ευθύνη για ζημίες που προκαλούνται από διαστημικά αντικείμενα, καθώς και την εποπτεία των διαστημικών δραστηριοτήτων,
- β) τη σύσταση και τήρηση Εθνικού Μητρώου για την
καταγραφή και καταχώριση διαστημικών αντικειμένων.
Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται σε διαστημικές δραστηριότητες:
- α) που ασκούνται εντός της Ελληνικής Επικράτειας,
- β) που ασκούνται εκτός Ελληνικής Επικράτειας, εάν
χρησιμοποιούνται εγκαταστάσεις, προσωπικό, κινητή ή ακίνητη περιουσία που ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο ή που υπάγονται στη δικαιοδοσία του,
- γ) ανεξαρτήτως τοποθεσίας, εφόσον διεξάγονται από
φυσικά πρόσωπα ελληνικής υπηκοότητας ή νομικά πρόσωπα που εδρεύουν στην Ελλάδα και μόνο εάν αυτό προβλέπεται από διεθνή Συμφωνία ή Συνθήκη,
- δ) που διεξάγονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα,
ημεδαπά και αλλοδαπά, εντός της Ελληνικής Επικράτειας ή για τις οποίες χρησιμοποιούνται εγκαταστάσεις, προσωπικό, κινητή ή ακίνητη περιουσία του Ελληνικού Κράτους ή ανήκουν στη δικαιοδοσία και τελούν υπό την ευθύνη του Ελληνικού Κράτους ως «Κράτους Εκτόξευσης» σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Σε κάθε περίπτωση το Ελληνικό Κράτος θεωρείται ότι φέρει ευθύνη σύμφωνα με τις διεθνείς Συνθήκες περί Διαστήματος.
Σε περίπτωση που και άλλα κράτη πληρούν τις προϋποθέσεις για να θεωρηθούν Κράτη Εκτόξευσης, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου ΙΙ της Σύμβασης για την καταγραφή διαστημικών αντικειμένων, που κυρώθηκε με το ν. 3131/2003 (Α΄ 79), ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης είναι αρμόδιος να αποφασίζει για την καταγραφή του διαστημικού αντικειμένου για την Ελλάδα.
Από τις διατάξεις του παρόντος εξαιρούνται οι διαστημικές δραστηριότητες επί διαστημικών αντικειμένων τα οποία έχουν εγγραφεί στο Μητρώο Διαστημικών Αντικειμένων άλλου κράτους και για τα οποία το κράτος αυτό φέρει τη διεθνή ευθύνη για ζημίες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Στην ως άνω περίπτωση ο φορέας υποχρεούται να ενημερώσει αμελλητί τον Υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης σχετικά με τη διαστημική δραστηριότητα του προηγούμενου εδαφίου.
Άρθρο 2
Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος εφαρμόζονται οι εξής ορισμοί:
«διαστημικό αντικείμενο» (space object): α. Κάθε αντικείμενο που εκτοξεύεται ή που προορίζεται για εκτόξευση σε τροχιακή θέση γύρω από τη Γη ή σε προορισμό πέραν της τροχιάς της Γης, στο Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα, β. κάθε συσκευή ή σύστημα που προορίζεται για την εκτόξευση ενός αντικειμένου, όπως αναφέρεται στην περίπτωση α΄, ακόμα και εάν μια τέτοια συσκευή λειτουργεί χωρίς ωφέλιμο φορτίο, με μοναδικό σκοπό την ανάπτυξη και την επικύρωση της ορθής λειτουργίας του, γ. κάθε αποσπώμενο τμήμα ενός αντικειμένου, όπως αυτό αναφέρεται στις περιπτώσεις α΄ και β΄,
«φορέας άσκησης διαστημικών δραστηριοτήτων» ή «φορέας» (operator): το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διεξάγει ή αναλαμβάνει να διεξάγει διαστημικές δραστηριότητες, διασφαλίζοντας, το ίδιο ή από κοινού με άλλους φορείς, τον αποτελεσματικό έλεγχο του διαστημικού αντικειμένου, δυνάμει ειδικής προς τούτο συμφωνίας ή άδειας. Αν ένα διαστημικό αντικείμενο δεν τροχιοθέτηση του διαστημικού αντικειμένου,
«αποτελεσματικός έλεγχος» (effective control): η ενεργοποίηση των μέσων ελέγχου και χειρισμού ή εξ αποστάσεως ελέγχου και χειρισμού, καθώς και των σχετικών μέσων επιτήρησης, που είναι αναγκαία για την πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων εκτόξευσης, πτήσης και καθοδήγησης ενός ή περισσοτέρων διαστημικών αντικειμένων,
«κατασκευαστής» (manufacturer): κάθε πρόσωπο που συμμετέχει ή έχει συμμετάσχει στην ανάπτυξη, κατασκευή ή συναρμολόγηση όλου ή μέρους του διαστημικού αντικειμένου,
«πτήση/καθοδήγηση» (flight operation and guidance): κάθε διαδικασία που αφορά την τροχιοθέτηση, τις συνθήκες πτήσης, την πλοήγηση, την πορεία ή την προώθηση του διαστημικού αντικειμένου στο Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα, όπως είναι ιδίως η επιλογή, ο έλεγχος ή η διόρθωση της τροχιάς ή της πορείας του,
«διαστημικές δραστηριότητες»: οι δραστηριότητες εκτόξευσης, πτήσης και καθοδήγησης, καθώς και επιστροφής διαστημικών αντικειμένων,
«Συνθήκη για το Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα»: η Συνθήκη επί των αρχών που διέπουν τις δραστηριότητες των κρατών κατά την εξερεύνηση και χρήση του Εξωατμοσφαιρικού Διαστήματος, συμπεριλαμβανομένης της Σελήνης και άλλων ουράνιων σωμάτων, που έχει υπογραφεί στις 27 Ιανουαρίου 1967 και κυρώθηκε από την Ελλάδα στις 3 Οκτωβρίου 1970 (ν.δ. 670/1970, Α΄ 208),
«Σύμβαση περί διεθνούς διαστημικής ευθύνης»: η Σύμβαση περί διεθνούς ευθύνης από ζημίες που προκαλούνται από διαστημικά αντικείμενα, που έχει υπογραφεί στις 29 Μαρτίου 1972 και κυρώθηκε από την Ελλάδα στις 12 Μαρτίου 1977 (ν. 563/1977, Α΄ 75),
«Σύμβαση για την καταγραφή διαστημικών αντικειμένων»: η Σύμβαση για την καταγραφή αντικειμένων που εκτοξεύονται στο Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα, που έχει υπογραφεί στις 14 Ιανουαρίου 1975 και επικυρώθηκε από την Ελλάδα στις 4 Απριλίου 2003 (ν. 3131/2003, Α΄ 79),
«Συμφωνία για τη διάσωση αστροναυτών και την επιστροφή διαστημικών αντικειμένων»: η Συμφωνία για τη διάσωση αστροναυτών, την επιστροφή αστροναυτών και την επιστροφή αντικειμένων που εκτοξεύονται στο Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα, που έχει υπογραφεί στις 22 Απριλίου 1968 και κυρώθηκε από την Ελλάδα στις 20 Νοεμβρίου 1974 (ν.δ. 189/1974, Α΄ 350),
«Κράτος Εκτόξευσης» (Launching State):
- α) ένα κράτος που εκτοξεύει ή προκαλεί την εκτόξευση
ενός διαστημικού αντικειμένου,
- β) ένα κράτος από την επικράτεια του οποίου ή από
εγκατάσταση αυτού εκτοξεύεται ένα διαστημικό αντικείμενο, σύμφωνα με τον ορισμό που περιλαμβάνεται στο άρθρο VII της Συνθήκης για το Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα, στο πρώτο άρθρο της Σύμβασης περί διεθνούς διαστημικής ευθύνης ή στο πρώτο άρθρο της Σύμβασης για την καταγραφή διαστημικών αντικειμένων,
«ζημία»: κάθε ζημία όπως αυτή ορίζεται στο πρώτο άρθρο της Σύμβασης περί διεθνούς διαστημικής ευθύνης,
«μεταβίβαση αδειοδοτημένων διαστημικών δραστηριοτήτων»: η μεταβίβαση άδειας και εν γένει δικαιωμάτων που αφορούν διαστημικές δραστηριότητες,
«Κράτος Μητρώου»: το Κράτος Εκτόξευσης στο Μητρώο του οποίου καταχωρίζεται ένα διαστημικό αντικείμενο, σύμφωνα με το πρώτο άρθρο της Σύμβασης για την καταγραφή διαστημικών αντικειμένων.
Άρθρο 3
Υποχρέωση αδειοδότησης
Για την άσκηση διαστημικών δραστηριοτήτων (δηλαδή εκτόξευση, πτήση, καθοδήγηση και επιστροφή διαστημικών αντικειμένων) απαιτείται προηγούμενη άδεια.
Η άδεια χορηγείται στο φορέα ύστερα από αίτησή του με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, αφορά μια συγκεκριμένη κάθε φορά διαστημική δραστηριότητα και είναι προσωποπαγής.
Οι διαστημικές δραστηριότητες πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τις διεθνείς συνθήκες, συμβάσεις και συμφωνίες, στις οποίες η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Άρθρο 4
Όροι αδειοδότησης
Η άδεια χορηγείται για αόριστο χρόνο ή για συγκεκριμένη χρονική περίοδο με δυνατότητα ανανέωσης, εφόσον πληρούνται οι εξής όροι:
- α) ο φορέας διαθέτει την απαραίτητη αξιοπιστία, ικανότητα και εμπειρία για την πραγματοποίηση των διαστημικών δραστηριοτήτων,
- β) η διαστημική δραστηριότητα δεν αποτελεί απειλή
για την εθνική ασφάλεια, τη δημόσια τάξη, την ασφάλεια των προσώπων και των αγαθών, καθώς και τη δημόσια υγεία,
- γ) η διαστημική δραστηριότητα δεν έρχεται σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις της Ελλάδας σύμφωνα με το
διεθνές δίκαιο ή τους στρατηγικούς σχεδιασμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής,
- δ) έχει γίνει η κατάλληλη πρόβλεψη για το μετριασμό
και τη διαχείριση των διαστημικών αποβλήτων ή υπολειμμάτων σύμφωνα με τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις διεθνείς πρακτικές,
- ε) η διαστημική δραστηριότητα δεν προκαλεί μόλυνση
του Διαστήματος ή των ουράνιων σωμάτων ή δυσμενείς αλλαγές στο περιβάλλον,
- στ) ο φορέας πληροί τις απαιτήσεις της Διεθνούς Ενώσεως Τηλεπικοινωνιών (ΔΕΤ- ITU) που αφορούν τροχιακές θέσεις και τις συσχετισμένες ραδιοσυχνότητες,
- ζ) ο φορέας πληροί τις απαιτήσεις ασφαλιστικής κάλυψης που προβλέπονται στο άρθρο 11,
- η) ο φορέας έχει λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την
ομαλή και ασφαλή περάτωση της διαστημικής δραστηριότητας.
Με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης μπορεί να καθορίζονται επιπλέον ειδικοί όροι για την αδειοδότηση, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια ανθρώπων και περιουσιών, να προστατευθεί το περιβάλλον, να εξα στρατηγικά, γεωπολιτικά και χρηματοοικονομικά συμφέροντα του Ελληνικού Κράτους, καθώς και να τηρούνται οι υποχρεώσεις του Ελληνικού Κράτους που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης μπορεί να επιβάλει σε κάθε απόφαση για χορήγηση άδειας πρόσθετους ή ειδικότερους όρους, τους οποίους κρίνει χρήσιμους κατά περίπτωση. Ειδικότερα, ο Υπουργός μπορεί να ζητήσει την παροχή τεχνικής βοήθειας από τρίτους, όπως ελληνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς και υπηρεσίες, εμπειρογνώμονες, ειδικούς συμβούλους και επιστήμονες, να θέσει όρους ως προς τη θέση των διαστημικών δραστηριοτήτων ή την τοποθεσία της κύριας εγκατάστασης του φορέα ή την παροχή ασφάλισης για τις διαστημικές δραστηριότητες και τα διαστημικά αντικείμενα.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης μπορεί με απόφασή του να μεταβάλει με αιτιολογημένα κριτήρια τους ειδικούς όρους που εφαρμόζονται σε μια αδειοδοτημένη διαστημική δραστηριότητα, καθώς και τη χρονική διάρκεια εφαρμογής αυτών.
Άρθρο 5
Περιεχόμενο του φακέλου και διαδικασία
Η αίτηση για άδεια διαστημικής δραστηριότητας υποβάλλεται από το φορέα και συνυπογράφεται από τυχόν συμμετέχοντες στην υπό αδειοδότηση διαστημική δραστηριότητα, καθώς και τυχόν συνιδιοκτήτες του διαστημικού αντικειμένου στον Υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, συνοδευόμενη από παράβολο έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ. Ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης δύναται να εξαιρέσει από την καταβολή παραβόλου διαστημικές δραστηριότητες που εξυπηρετούν αποκλειστικά ή εν μέρει δημόσιους σκοπούς ή αποκλειστικά μη εμπορικούς ερευνητικούς, πειραματικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Η αίτηση συνοδεύεται από τα εξής:
- α) πλήρη στοιχεία της ταυτότητας του φορέα και της
νομικής του μορφής (νομιμοποιητικά έγγραφα),
- β) παρουσίαση των εν γένει δραστηριοτήτων του, καθώς και τις εγγυήσεις του φορέα για τη βιωσιμότητα της
υπό αδειοδότηση διαστημικής δραστηριότητας,
- γ) πλήρη και ακριβή περιγραφή της διαστημικής δραστηριότητας και του διαστημικού αντικειμένου για τα
οποία ζητείται άδεια,
- δ) πλήρη στοιχεία του κατασκευαστή του διαστημικού
αντικειμένου,
- ε) υπεύθυνη δήλωση του φορέα περί συμμόρφωσης
στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και πρακτικές, καθώς και στην κείμενη ελληνική και διεθνή περιβαλλοντική νομοθεσία, όπως αναφέρεται στο άρθρο 6, συνοδευόμενη από αναλυτική αναφορά των προβλέψεων και των μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος,
- στ) πλήρη στοιχεία της ταυτότητας των φυσικών ή
νομικών προσώπων για λογαριασμό των οποίων θα διεξαχθούν οι διαστημικές δραστηριότητες,
- ζ) πλήρη στοιχεία επικοινωνίας των προσώπων που
ορίζονται από το φορέα ως σημεία επαφής,
- η) συμβόλαιο ασφαλιστικής κάλυψης, σύμφωνα με
το άρθρο 11,
- θ) τα στοιχεία που απαιτούνται για την καταχώριση στο
Εθνικό Μητρώο Διαστημικών Αντικειμένων. Ο φορέας μπορεί να περιλάβει στην αίτηση και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο ή δικαιολογητικό θεωρεί χρήσιμο για την τεκμηρίωση του αιτήματός του.
Ο κατάλογος των δικαιολογητικών της παραγράφου 2 μπορεί να τροποποιείται με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης μπορεί να ζητήσει από το φορέα οποιαδήποτε συμπληρωματική πληροφορία κρίνει αναγκαία για την εξέταση της αίτησης. Η μη παροχή αυτών μέσα σε εύλογη προθεσμία την οποία τάσσει ο Υπουργός συνιστά επαρκή αιτία για την απόρριψη της αίτησης.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης κατά τον έλεγχο της αίτησης, μπορεί να ζητήσει γνωμοδότηση από εμπειρογνώμονες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου με πολυετή και διεθνή εμπειρία στους τομείς του Διαστήματος, όσον αφορά την αξιοπιστία, τεχνογνωσία και εμπειρία του φορέα, την αξιοπιστία του κατασκευαστή στα σχετικά πεδία και την ικανότητά τους να συμμορφώνονται με τις ισχύουσες βέλτιστες πρακτικές και κανόνες, καθώς και τη φερεγγυότητα του φορέα. Οι εμπειρογνώμονες που ορίζονται από τον Υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης έχουν πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, τα κτήρια και τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν από το φορέα με σκοπό την άσκηση των διαστημικών δραστηριοτήτων, διασφαλίζοντας το απόρρητο και την εμπιστευτικότητα της διαδικασίας. Η άρνηση πρόσβασης συνιστά επαρκή αιτία για την απόρριψη της αίτησης.
Ο φάκελος της αίτησης διαβιβάζεται στα Υπουργεία Οικονομίας και Ανάπτυξης, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Εξωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα οποία μπορεί να διατυπώσουν τις αντιρρήσεις τους μέσα σε προθεσμία σαράντα (40) ημερών, ενώ σε διαφορετική περίπτωση τεκμαίρεται η συναίνεση του αντίστοιχου Υπουργείου.
Άρθρο 6
Αναφορά περιβαλλοντικών επιπτώσεων
Για κάθε διαστημική δραστηριότητα απαιτείται ο φορέας να υποβάλλει στον Υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης σε διαδοχικά στάδια αναφορές για τις επιπτώσεις του διαστημικού αντικειμένου στο περιβάλλον. Ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης και ο κατά περίπτωση αρμόδιος Υπουργός μπορεί να ορίσουν έναν ή περισσότερους εμπειρογνώμονες για την αξιολόγηση των αναφορών.
Η αρχική αναφορά καταρτίζεται πριν από τη χορήγηση της άδειας με σκοπό την εκτίμηση ενδεχόμενων περιβαλλοντικών επιπτώσεων στη Γη ή στο Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα λόγω της εκτόξευσης ή της λειτουργίας του διαστημικού αντικειμένου. περιβάλλον της Γης ή στο Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα από τις σχετικές διαστημικές δραστηριότητες.
Με την επιστροφή του διαστημικού αντικειμένου στην ατμόσφαιρα της Γης, την περάτωση ή την παύση της λειτουργίας του, συντάσσεται και υποβάλλεται τελική αναφορά.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται το περιεχόμενο των αναφορών, οι απαιτήσεις και τα τεχνικά πρότυπα, ως προς τα οποία οφείλει να συμμορφώνεται η δραστηριότητα του φορέα. Μέχρι την έκδοση της ανωτέρω απόφασης, εφαρμόζονται τα σχετικά ισχύοντα εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα, καθώς και οι αντίστοιχες ισχύουσες καλές πρακτικές. Η εκπλήρωση των απαιτήσεων του νόμου, όσον αφορά τις περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις και τους σχετικούς όρους της αδειοδότησης, δύναται να τεκμαίρεται από τη συμμόρφωση στα σχετικά πρότυπα.
Το κόστος για τις ανωτέρω αναφορές βαρύνει το φορέα.
Ο φορέας υπογράφει υπεύθυνη δήλωση περί συμμόρφωσης στα ανωτέρω πρότυπα και πρακτικές, καθώς και στις εν γένει περιβαλλοντικές απαιτήσεις, η οποία δήλωση σε κάθε περίπτωση δεσμεύει το φορέα για την ακρίβεια και πληρότητα των αναφορών.
Άρθρο 7
Χορήγηση άδειας
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.