Νόμοι — ΦΕΚ A' 205/2019

Εκλογείς οι οποίοι την ημέρα των βουλευτικών εκλογών, των εκλογών για την ανάδειξη των μελών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και την ημέρα διεξαγωγής εθνικού δημοψηφίσματος βρίσκονται εκτός της Επικράτειας, μπορούν να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και με την επιφύλαξη του άρθρου 2.

Για τις διατάξεις του παρόντος, ως «εκτός Επικράτειας εκλογέας» νοείται κάθε Έλληνας πολίτης που έχει ενεργό το δικαίωμα του εκλέγειν, είναι εγγεγραμμένος στους εκλογικούς καταλόγους και την ημέρα της εκλογής βρίσκεται μόνιμα ή προσωρινά εκτός της Ελλάδας.

Η ψηφοφορία διεξάγεται με αυτοπρόσωπη παρουσία σε ειδικά εκλογικά κέντρα του εξωτερικού, όπως ορίζεται στον παρόντα νόμο.

Η ημερομηνία κατά την οποία διεξάγεται η ψηφοφορία για τους εκλογείς του παρόντος, καθώς και η διάρκειά της, ορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εσωτερικών, τουλάχιστον είκοσι πέντε (25) ημέρες πριν την οριζόμενη για την ψηφοφορία ημερομηνία. Η ψηφοφορία ολοκληρώνεται σε μία (1) ημέρα και η διεξαγωγή της ορίζεται μεταξύ της τέταρτης (4ης) και της προηγούμενης ημέρας της διεξαγωγής της ψηφοφορίας εντός της Ελληνικής Επικράτειας. Δεν επιτρέπεται να είναι σε εξέλιξη ψηφοφορία σε ειδικά εκλογικά τμήματα εξωτερικού ενώ έχει περατωθεί η ψηφοφορία εντός της Επικράτειας.

Η καταμέτρηση και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας των εκλογέων της προηγούμενης παραγράφου γίνονται ταυτόχρονα με την καταμέτρηση και ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για το σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας, σύμφωνα με τα επόμενα άρθρα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος είναι οι εκτός Επικράτειας εκλογείς να είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο δήμου της Ελληνικής Δημοκρατίας και να έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 26/2012 (Α΄57), όπως αυτό ισχύει.

Επίσης, απαραίτητη προϋπόθεση για την εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους ψηφοφόρων εξωτερικού είναι οι εκλογείς να συγκεντρώνουν σωρευτικά τα παρακάτω κριτήρια:

Η διαπίστωση των κριτηρίων της ανωτέρω παραγράφου συντελείται άπαξ κατά την εγγραφή. Εκλογέας ετών από την ημερομηνία αποδοχής της αίτησης. Η διαπίστωση των κριτηρίων και η αποδοχή ή απόρριψη της αίτησης γίνονται από τη Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών.

Ενστάσεις κατά της απόφασης της παραγράφου 3 υποβάλλονται εντός δέκα (10) ημερών από τη γνωστοποίηση στον αιτούντα της απόρριψης της αίτησής του, ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου της περιφέρειας στον εκλογικό κατάλογο της οποίας είναι εγγεγραμμένος ο ενιστάμενος.

Ο Πρόεδρος του αρμόδιου δικαστηρίου, αφού λάβει τις ανωτέρω ενστάσεις, ορίζει με πράξη του, το ταχύτερο, την ημέρα και ώρα εκδίκασης των σχετικών υποθέσεων από το αρμόδιο δικαστήριο. Ειδικά για ενστάσεις που υποβάλλονται έως είκοσι δύο (22) ημέρες πριν την ημερομηνία των εκλογών, αυτές εκδικάζονται την επόμενη της υποβολής τους. Η απόφαση του δικαστηρίου είναι οριστική και δεν υπόκειται σε κανένα ένδικο μέσο, αποστέλλεται δε, στη Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία επιφέρει τις σχετικές μεταβολές.

Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, συγκροτείται Ειδική Διακομματική Επιτροπή, στην οποία μετέχουν ο παραπάνω Υπουργός ή ο οριζόμενος από αυτόν, ως Πρόεδρος, και ένας εκπρόσωπος κάθε κόμματος ή συνασπισμού που εκπροσωπείται στη Βουλή ή εκπροσωπείτο στη Βουλή που διαλύθηκε. Όλα τα μέλη ορίζονται με τους αναπληρωτές τους. Εισηγητής ορίζεται εκπρόσωπος της Ανεξάρτητης Αρχής του Συνηγόρου του Πολίτη, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Έργο της Επιτροπής, η οποία έχει αποφασιστική αρμοδιότητα, είναι η εξέταση ενστάσεων επί απορριπτικών αποφάσεων εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του παρόντος, για τις οποίες δεν ακολουθήθηκε η διαδικασία της παραγράφου 5, ο έλεγχος συγκεκριμένων αιτήσεων κατόπιν αιτήματος μέλους ή μελών της Επιτροπής, καθώς και ο δειγματοληπτικός έλεγχος των αιτήσεων που έγιναν αποδεκτές κατά την παράγραφο 3. Αν ένα ή περισσότερα κόμματα ή συνδυασμοί κομμάτων δεν υποδείξουν εκπρόσωπο εντός δύο (2) ημερών από τη λήψη του ερωτήματος, η Επιτροπή συγκροτείται νομίμως χωρίς τη συμμετοχή τους.

Οι εκλογείς που επιθυμούν να διευκολυνθούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα εγγράφονται με δική τους μέριμνα στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού. Η εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού γίνεται οποτεδήποτε με αίτηση του ενδιαφερόμενου, σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 4 του παρόντος. Αντιστοίχως, η τροποποίηση όσον αφορά τη διεύθυνση κατοικίας και η αναστολή ή ακύρωση της αίτησης εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους γίνονται με την ίδια διαδικασία του άρθρου 4.

Οι εκλογείς που έχουν εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού δεν μπορούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στον τόπο της βασικής τους εγγραφής. Η παράβαση αυτής της διάταξης επισύρει τις κυρώσεις που προβλέπει η παράγραφος 2 του άρθρου 113 του π.δ. 26/2012.

Η Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών καταρτίζει και τηρεί τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού.

Ειδικά για τη διεξαγωγή εκλογών για την ανάδειξη μελών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι περιορισμοί της παραγράφου 2 δεν ισχύουν για εκλογείς που προτίθενται να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι ειδικοί εκλογικοί κατάλογοι εξωτερικού που καταρτίζονται, φέρουν τον τίτλο «Ειδικός Εκλογικός Κατάλογος Εξωτερικού» και περιέχουν τα ακόλουθα:

Οι διατάξεις του άρθρου 23 του π.δ. 26/2012 εφαρμόζονται αναλόγως και για τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού, με την επιφύλαξη των στοιχείων

Μετά τον ορισμό των ειδικών εκλογικών τμημάτων ψηφοφορίας και ειδικά για την εκλογική διαδικασία που έπεται, οι εκλογικοί κατάλογοι συντάσσονται ανά ειδικό εκλογικό τμήμα ψηφοφορίας.

Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών και με ευθύνη του Υπουργείου λειτουργεί ειδική εφαρμογή για την εγγραφή, τη μεταβολή στοιχείων και τη διαγραφή ή αναστολή της αίτησης από τον ειδικό εκλογικό κατάλογο εξωτερικού όσων εκλογέων εντάσσονται στις διατάξεις του παρόντος.

Η διαδικασία πρόσβασης στην ειδική εφαρμογή λαμβάνει ειδική μέριμνα για την ταυτοποίηση του εκλογέα και την αποτροπή κακόβουλης χρήσης αυτής. Για την ταυτοποίηση του εκλογέα γίνεται χρήση των διαπιστευτηρίων εισόδου σε εφαρμογές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Οι ελληνικές διπλωματικές αρχές στο εξωτερικό δύνανται να διευκολύνουν τους εκλογείς στη συμπλήρωση των αιτήσεων. των προϋποθέσεων της παραγράφου 2 του άρθρου 2 του παρόντος. Η διαπίστωση της συνδρομής γίνεται με δημόσια έγγραφα, αποκλειόμενων των λογαριασμών ΔΕΚΟ και, ιδίως, με:

Κατά τη διαδικασία υποβολής της αίτησης, ο εκλογέας δύναται να εξουσιοδοτήσει το Υπουργείο Εσωτερικών για την αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών ή την άντληση των απαιτούμενων πληροφοριών από τις βάσεις δεδομένων του Ελληνικού Δημοσίου. Οι φορείς του Ελληνικού Δημοσίου υποχρεούνται να παρέχουν κάθε δυνατή πρόσβαση στην εφαρμογή για την άντληση όλων των σχετικών πληροφοριών, εφόσον είναι διαθέσιμες. Η εξουσιοδότηση του εκλογέα έχει την έννοια συναίνεσης, σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4624/2019 και το άρθρο 9 παράγραφος 2 περίπτωση β΄ του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Κανονισμός ΕΕ 679/2016).

Η αίτηση εγγραφής εκλογέα στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους έχει την έννοια υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986 και τυχόν δήλωση ψευδών στοιχείων επιφέρει τις ποινές που προβλέπονται στο άρθρο 22 παράγραφος 6 του νόμου αυτού.

Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών καθορίζονται η διαδικασία εγγραφής, μεταβολής και αναστολής ή διαγραφής της αίτησης, ο τρόπος πιστοποίησης του εκλογέα και κάθε άλλη απαραίτητη τεχνική λεπτομέρεια. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών και Εσωτερικών μπορεί να καθορίζεται εναλλακτικά η διαδικασία υποβολής αίτησης με αυτοπρόσωπη παρουσία των εκλογέων στις αρμόδιες προξενικές αρχές.

Η αίτηση εγγραφής οριστικοποιείται μόλις γίνει έλεγχος των δικαιολογητικών του εκλογέα. Η αίτηση μεταβολής και αναστολής ή διαγραφής γίνεται αμέσως οριστική.

Για την ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση της ειδικής εφαρμογής του παρόντος άρθρου εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 130 του π.δ. 26/2012.

Οι βασικοί εκλογικοί κατάλογοι ενημερώνονται με βάση τις αιτήσεις των εκλογέων, καθώς και τις τυχόν μεταβολές επί αυτών, μόλις αυτές επιβεβαιωθούν. Η ενσωμάτωσή τους πραγματοποιείται στην επόμενη αναθεώρηση των βασικών εκλογικών καταλόγων.

Στους βασικούς εκλογικούς καταλόγους τίθεται ή αφαιρείται, αναλόγως, ειδική σήμανση σε όσους εκλογείς έχουν επιβεβαιωμένη αίτηση του άρθρου 4 του παρόντος ή αναστολή της αίτησής τους.

Το Υπουργείο Εσωτερικών επικαιροποιεί τους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού, με βάση τυχόν μεταβολές που επέρχονται στους εκλογείς στους βασικούς εκλογικούς καταλόγους.

Εγγραφές, μεταβολές, αναστολές ή διαγραφές αιτήσεων που λαμβάνουν χώρα μετά την τρίτη (3η) ημέρα από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου κατά το άρθρο 31 του π.δ. 26/2012, ενημερώνονται μετά το πέρας των εκλογών.

Οι εκλογείς κάθε διπλωματικής περιφέρειας κατανέμονται σε εκλογικά τμήματα, που συστήνονται και καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών. Σε κάθε εκλογικό τμήμα ο αριθμός των εκλογέων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από σαράντα (40) ή να υπερβαίνει τους εξακόσιους (600) εκλογείς.

Υπό τις προϋποθέσεις της προηγούμενης παραγράφου, εκλογικά τμήματα συστήνονται στην έδρα κάθε ελληνικής διπλωματικής αρχής και, αν συντρέχει λόγος, λαμβανομένου υπόψη του αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων που κατοικούν εκτός της έδρας, καθώς και των ειδικών σε κάθε διπλωματική περιφέρεια συνθηκών, και σε άλλες πόλεις της ίδιας περιφέρειας. Επίσης, είναι δυνατή η συνένωση διπλωματικών περιφερειών για τις ανάγκες του παρόντος.

Τα καταστήματα ψηφοφορίας ορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Εξωτερικών. Ως καταστήματα ψηφοφορίας χρησιμοποιούνται κτίρια των ελληνικών αρχών ή υπηρεσιών της αλλοδαπής, ανεξάρτητα γραφεία ιερών ναών της ελληνορθόδοξης εκκλησίας και κτίρια ή καταστήματα ελληνικών κοινοτήτων, συλλόγων ή άλλων ελληνικών οργανώσεων. Αν τα κτίρια αυτά είναι ανεπαρκή ή ακατάλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθούν κτίρια ή καταστήματα του κρά αίτηση του προϊσταμένου της οικείας ελληνικής διπλωματικής αρχής.

Με μέριμνα της οικείας ελληνικής διπλωματικής αρχής, προετοιμάζεται το κατάστημα ψηφοφορίας κατά το άρθρο 57 του π.δ. 26/2012.

Οι αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, με τις οποίες ορίζονται τα εκλογικά τμήματα, τα καταστήματα ψηφοφορίας και οι εκλογείς που θα ψηφίσουν σε αυτά, εκδίδονται δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας και κοινοποιούνται αμέσως στον Άρειο Πάγο και στις αρμόδιες ελληνικές διπλωματικές αρχές. Οι ελληνικές διπλωματικές αρχές υποχρεωτικά αναρτούν τις παραπάνω αποφάσεις σε εμφανή σημεία του καταστήματος της πρεσβείας ή του προξενείου και τις γνωστοποιούν με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο στους εκλογείς της περιφέρειάς τους. Οι ελληνικές διπλωματικές αρχές είναι υποχρεωμένες να ενημερώσουν αμέσως τα Υπουργεία Εξωτερικών και Εσωτερικών για τις παραπάνω ενέργειές τους.

Σε κάθε εκλογικό τμήμα η ψηφοφορία ενεργείται ενώπιον εφορευτικής επιτροπής, που αποτελείται από τον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής, ως Πρόεδρο, και από τρεις (3) εκλογείς, από αυτούς που έχουν περιληφθεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού της οικείας διπλωματικής περιφέρειας. Αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής διορίζονται μόνιμοι πρεσβευτικοί ή προξενικοί ακόλουθοι και γραμματείς, διοικητικοί υπάλληλοι πρεσβειών και προξενείων, πτυχιούχοι Ανώτερων ή Ανώτατων Σχολών με βαθμό 6ο και άνω που υπηρετούν στην οικεία διπλωματική περιφέρεια. Εφόσον τα πρόσωπα του προηγούμενου εδαφίου δεν επαρκούν, αντιπρόσωποι της δικαστικής αρχής διορίζονται από τα πρόσωπα που προβλέπουν οι παράγραφοι 3, 4 και 5 του άρθρου 68 του π.δ. 26/2012. Οι υπάλληλοι του προηγούμενου εδαφίου περιλαμβάνονται σε ονομαστικές καταστάσεις που συντάσσονται από τις αρμόδιες ελληνικές διπλωματικές αρχές και αποστέλλονται μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου είκοσι πέντε (25) τουλάχιστον ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας.