Νόμοι — ΦΕΚ A' 207/2003

Σκοπός του νόμου αυτού είναι η δημιουργία των προ?ϋποθέσεων για την ορθολογική αξιοποίηση του γεωθερ?μικού δυναμικού της χώρας. Η αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού, ως ανανεώ?σιμης πηγής ενέργειας, προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη και εξυπηρετεί το γενικό συμφέρον. Αξιοποίηση θεωρείται η έρευνα, εκμετάλλευση και διαχείριση του γεωθερμικού δυναμικού.

Ο Υπουργός Ανάπτυξης, με απόφασή του, που δημο?σιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να ορίζει ότι το δικαίωμα διαχείρισης του γεωθερμικού δυ?ναμικού κατισχύει του δικαιώματος εκμετάλλευσης άλ?λων μεταλλευτικών ή λατομικών ορυκτών, εφόσον κατά την κρίση του η συγκεκριμένη εκμετάλλευση του γεωθερ?μικού δυναμικού είναι μεγαλύτερης σημασίας για την εθνική οικονομία. Στην περίπτωση αυτή έχουν εφαρμογή και οι διατάξεις των άρθρων 128 έως 138 του Μεταλλευ?τικού Κώδικα.

Ζητήματα που ανακύπτουν μεταξύ των φορέων της εκμετάλλευσης ιαματικών πηγών και διαχείρισης γεω?θερμικού δυναμικού, σχετικά με τις επιπτώσεις από τα έργα έρευνας και διαχείρισης γεωθερμικού δυναμικού στη δίαιτα, στην παροχή ή την ποιότητα του νερού ανα?γνωρισμένων ιαματικών πηγών, ρυθμίζονται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, ύστερα από γνώμη της Επι?τροπής Προστασίας Ιαματικών Φυσικών Πόρων και Ιαμα?τικών Πηγών της Γενικής Γραμματείας Τουρισμού και του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευ?νών (Ι.Γ.Μ.Ε.) την οποία εκφράζουν μέσα σε προθεσμία που ορίζεται, κατά περίπτωση, από τον Υπουργό Ανά?πτυξης.

Για την εφαρμογή του νόμου: (α) Γεωθερμικό δυναμικό είναι το σύνολο των γηγενών φυ?σικών ατμών, των θερμών νερών, επιφανειακών ή υπογείων, και της θερμότητας των γεωλογικών σχηματισμών, που υπερβαίνουν τους είκοσι πέντε βαθμούς Κελσίου (25°C). (β) Γεωθερμικό πεδίο είναι ο ενιαίος μεταλλευτικός χώ?ρος μέσα στον οποίο εντοπίζεται αυτοτελές γεωθερμικό δυναμικό. (γ) Προϊόν του γεωθερμικού πεδίου θεωρείται το αξιο?ποιήσιμο θερμοενεργειακό του περιεχόμενο. (δ) Παραπροϊόντα θεωρούνται άλλα προϊόντα που συ?μπαράγονται εκτός από το θερμοενεργειακό περιεχόμε?νο του γεωθερμικού πεδίου. (ε) Υποπροϊόν θεωρείται το γεωθερμικό ρευστό που απομένει, ύστερα από την απόληψη των κατά τα ανωτέρω προϊόντων και παραπροϊόντων. (στ) Τα γεωθερμικά πεδία διακρίνονται στις εξής κατη?γορίες: αα. χαμηλής θερμοκρασίας όταν η θερμοκρασία του προϊόντος κυμαίνεται από 25°C - 90°C, ββ. υψηλής θερμοκρασίας όταν η θερμοκρασία του προϊόντος υπερβαίνει τους 90°C. (ζ) Βεβαιωμένο γεωθερμικό πεδίο είναι το πεδίο του οποίου τα χαρακτηριστικά είναι πιστοποιημένα με υψηλό βαθμό αξιοπιστίας με ερευνητικές εργασίες. Με απόφα?ση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζονται τα χαρακτηρι?στικά και ο βαθμός αξιοπιστίας των εκτιμήσεων προκειμέ?νου ένα γεωθερμικό πεδίο να χαρακτηρισθεί βεβαιωμένο. (η) Πιθανό γεωθερμικό πεδίο είναι το πεδίο, του οποίου τα χαρακτηριστικά εκτιμώνται από προκαταρκτικά ερευ?νητικά έργα. Με την υπουργική απόφαση της προηγού?μενης περιπτώσεως καθορίζονται τα χαρακτηριστικά και ο βαθμός αξιοπιστίας των εκτιμήσεων προκειμένου ένα γεωθερμικό πεδίο να χαρακτηρισθεί πιθανό. (θ) Διαχείριση του γεωθερμικού πεδίου είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην παραγωγική εξόρυξη του γεωθερμικού ρευστού, την ορθολογική αξιο?ποίηση προϊόντος και παραπροϊόντων, τη διανομή και ελεύθερη διάθεσή τους σε τρίτους για κάθε είδους εφαρ?μογές και την περιβαλλοντικά συμβατή διάθεση των υπο?προϊόντων. 3923

Το γεωθερμικό δυναμικό εντάσσεται στην παρ.1 του άρθρου 2 του Ν.Δ. 210/1973 «Περί Μεταλλευτικού Κώδι?κος» (ΦΕΚ 277 Α΄).

Το δικαίωμα έρευνας και διαχείρισης του γεωθερμι?κού δυναμικού και των γεωθερμικών πεδίων ανήκει, κατά την έννοια του άρθρου 143 του Ν.Δ. 210/ 1973, μόνο στο Δημόσιο.

Οι διατάξεις του Μεταλλευτικού Κώδικα και γενικότε?ρα της μεταλλευτικής νομοθεσίας εφαρμόζονται και για το γεωθερμικό δυναμικό, εφόσον δεν γίνεται διαφορετική ρύθμιση με τις διατάξεις του νόμου αυτού.

Η αδειοδότηση εγκαταστάσεων για την περαιτέρω αξιοποίηση των προϊόντων και παραπροϊόντων, όπως αφαλάτωση - θέρμανση θερμοκηπίων, δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Ειδικά για την πα?ραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 10.

Το δικαίωμα του Δημοσίου για έρευνα και διαχείριση γεωθερμικού δυναμικού εκμισθώνεται ύστερα από πλειο?δοτικό διαγωνισμό με γραπτές σφραγισμένες προσφο?ρές. Η διάρκεια της μίσθωσης του δικαιώματος έρευνας ορίζεται μέχρι πέντε έτη, με δικαίωμα μονομερούς παρά?τασης από το μισθωτή για δύο επιπλέον έτη. Η διάρκεια μίσθωσης του δικαιώματος διαχείρισης ορίζεται μέχρι εί?κοσι πέντε έτη, με δικαίωμα μονομερούς παράτασης από το μισθωτή για πέντε επιπλέον έτη.

Για χώρους που δεν έχουν ερευνηθεί ή για πιθανά γε?ωθερμικά πεδία εκμισθώνεται το δικαίωμα έρευνας. Ο συ?ναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων αναφέρεται στις δαπάνες για τη διενέργεια ερευνών εντός του υπό μίσθω?ση χώρου, στο είδος των ερευνών και τη σταδιακή εξέλι?ξή τους σε συνάρτηση με το χρόνο εκτέλεσής τους και πραγματοποίησης των δαπανών. Εφόσον μετά τη λήξη της ερευνητικής περιόδου, που καθορίζεται στη σύμβα?ση, πιστοποιηθεί βεβαιωμένο γεωθερμικό πεδίο και υπο?βληθεί μέσα σε τρεις μήνες από το μισθωτή ακριβής, επαρκής και συμφέρουσα κατά την κρίση του εκμισθωτή οικονομοτεχνική μελέτη διαχείρισης του πεδίου, παρέχε?ται στο μισθωτή και το δικαίωμα διαχείρισης. Σε διαφορε?τική περίπτωση επέρχεται η λύση της μίσθωσης. Για την παραχώρηση του δικαιώματος διαχείρισης ακολουθείται επιπλέον η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 14, εφόσον η διαχείριση περιλαμβάνει και τη διανομή θερμι?κής ενέργειας σε τρίτους.

Στην περίπτωση βεβαιωμένων γεωθερμικών πεδίων εκμισθώνεται το δικαίωμα διαχείρισης. Ο συναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων αναφέρεται στο ύψος του προϋπολογισμού, στη βιωσιμότητα της προτεινόμενης επένδυσης, στο βαθμό ορθολογικής διαχείρισης του γε?ωθερμικού πεδίου, με βάση οικονομοτεχνική μελέτη που υποβάλλεται με την προσφορά για αξιολόγηση, και στα κριτήρια που προβλέπονται για τη χορήγηση άδειας δια?νομής θερμικής ενέργειας σε τρίτους του άρθρου 14, εφόσον η διαχείριση περιλαμβάνει και τη διανομή θερμι?κής ενέργειας σε τρίτους.

Για την επιλογή του πλειοδότη εκτιμάται και η δυνα?τότητα αυτών που διαγωνίζονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν με την προσφορά τους.

Η διαχείριση του γεωθερμικού πεδίου περιλαμβάνει το σύνολο των δραστηριοτήτων, χρήσεων και εφαρμο?γών που απαιτεί η ολοκληρωμένη ορθολογική αξιοποίησή του για γεωργική, οικιστική, βιοτεχνική, βιομηχανική και ηλεκτροπαραγωγική εκμετάλλευση.

Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία εκμίσθωσης του ανα?φερόμενου στην παρ. 1 του άρθρου 4 δικαιώματος και της εν γένει διαχείρισης των γεωθερμικών πεδίων της Χώρας. Η απόφαση αυτή μεταξύ άλλων περιλαμβάνει: (α) Τους ειδικότερους όρους της προκήρυξης. (β) Τη διαδικασία διεξαγωγής του διαγωνισμού και ιδίως την αξιολόγηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.) των προσφορών που υποβάλλονται σχετικώς με τη διανομή θερμικής ενέργειας σε τρίτους. (γ) Τις εγγυητικές επιστολές συμμετοχής στη δημο?πρασία και καλής εκτέλεσης των όρων της σύμβασης. (δ) Τα δικαιολογητικά και προδιαγραφές των μελετών που υποβάλλουν οι υποψήφιοι μισθωτές. (ε) Τον τρόπο καθορισμού των ελάχιστων και αναλογικών μισθωμάτων και προκειμένου για τα προϊόντα βάσει της αποδιδόμενης ενέργειας ή του ενεργειακού περιεχομένου. (στ) Τα στοιχεία και τις μελέτες που υποβάλλουν οι υπο?ψήφιοι μισθωτές. (ζ) Τους ειδικότερους όρους της σύμβασης. (η) Τις διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου της τήρησης των όρων της σύμβασης, κατάπτωσης εγγυητι?κών επιστολών και λύσης της σύμβασης.

Η εκμίσθωση και διαχείριση των πιθανών και βεβαιω?μένων γεωθερμικών πεδίων χαμηλής θερμοκρασίας διε?νεργείται από το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας. Κατά των πράξεων του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας επι?τρέπεται ενδικοφανής προσφυγή ουσίας που ασκείται από τον ενδιαφερόμενο στον Υπουργό Ανάπτυξης μέσα σε έναν (1) μήνα από την επίδοση της πράξεως.

Η εκμίσθωση και διαχείριση μη ερευνημένων χώρων και των γεωθερμικών πεδίων υψηλής θερμοκρασίας διε?νεργείται από τον Υπουργό Ανάπτυξης. Κατά των σχετι?κών πράξεων του Υπουργού Ανάπτυξης επιτρέπεται προ?σφυγή που ασκείται από τον ενδιαφερόμενο μέσα σε έναν μήνα από την επίδοση της πράξεως ενώπιον του Διοικητι?κού Εφετείου Αθηνών, το οποίο εκδικάζει τη διαφορά σε πρώτο και τελευταίο βαθμό.

Ο μισθωτής κάθε γεωθερμικού πεδίου μεταξύ των άλλων υποχρεούται: (α) Στην κατάθεση εγγυητικών επιστολών εκπλήρωσης των όρων της σύμβασης. (β) Στην εκτέλεση και πιστή εφαρμογή των ερευνητικών προγραμμάτων και οικονομοτεχνικών μελετών του άρ?θρου 4, άλλως κηρύσσεται έκπτωτος. 3924 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Εργασιών και του Κανονισμού Γεωθερμικών Εργασιών. (ε) Πριν από κάθε επέμβαση, είτε κατά το ερευνητικό στάδιο είτε κατά το στάδιο διαχείρισης, να εφοδιασθεί με τις προβλεπόμενες από την ισχύουσα νομοθεσία για την άσκηση της δραστηριότητας διοικητικές άδειες και εγκρί?σεις.

Ο μισθωτής κάθε γεωθερμικού πεδίου μεταξύ των άλ?λων δικαιούται: (α) Να διαχειρίζεται στο πλαίσιο της εγκεκριμένης με?λέτης και να διαθέτει τα προϊόντα, παραπροϊόντα και υποπροϊόντα του πεδίου υπό τους όρους και περιορι?σμούς των διατάξεων του παρόντος. (β) Να καταλαμβάνει προσωρινώς εδάφη για την εκτέ?λεση ερευνητικών εργασιών με τη διαδικασία που ορίζε?ται στα άρθρα 39 έως 41 του Ν.Δ. 210/1973.

Ο μισθωτής δεν δικαιούται να εκχωρήσει και να μετα?βιβάσει με οποιονδήποτε τρόπο, τύπο και μορφή τα μι?σθωτικά του δικαιώματα προς οποιοδήποτε τρίτο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, παρά μόνον ύστερα από έγκριση του Δημοσίου, το οποίο μπορεί να επιβάλλει πρόσθετους όρους.

Σε κάθε περίπτωση μεταβίβασης ή εκχώρησης των μι?σθωτικών δικαιωμάτων, μεριδίων ή ποσοστών ή μετοχών των συνεταίρων ή μετόχων προς οποιοδήποτε αλλοδαπό, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ιθαγένειας ή εθνικότητας αντι?στοίχως κράτους μη μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτείται η προβλεπόμενη από τις κείμενες διατάξεις έγκριση.

Επίσημο αντίγραφο της οικείας συμβολαιογραφικής πράξης εκχώρησης ή μεταβίβασης πρέπει να υποβάλλε?ται σε κάθε περίπτωση στον εκμισθωτή, μέσα σε έναν (1) μήνα από τις κατά τα ως άνω εγκρίσεις.

Όποιος ερευνά ή διαχειρίζεται ή εκμεταλλεύεται γε?ωθερμικά πεδία χωρίς να έχει αποκτήσει σχετικό δικαίω?μα, τιμωρείται ποινικώς με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και διοικητικώς με πρόστιμο από χίλια ευρώ έως εκατό χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα και τη συχνότητα της παραβάσεως. Αν η παράβαση αφορά αγρο?τικές εκμεταλλεύσεις επιβάλλεται μόνο πρόστιμο τριπλά?σιο του μισθώματος που θα αναλογούσε αν είχε προηγη?θεί μίσθωση του δικαιώματος.

Το πρόστιμο επιβάλλεται με απόφαση του Επιθεωρη?τή Μεταλλείων, κατά της οποίας επιτρέπεται προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Ανάπτυξης σύμφωνα με το άρθρο 170 του Ν.Δ. 210/1973.

Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από γεωθερμία και η χορήγηση της σχετικής άδειας παραγωγής ηλε?κτρικής ενέργειας, που προβλέπεται στις διατάξεις του Ν. 2773/1999 (ΦΕΚ 286 Α΄), επιτρέπεται μόνον εφόσον ο υπο?ψήφιος έχει επιτύχει σε διαγωνισμό που διενεργείται σύμ?φωνα με τις διατάξεις του άρθρου αυτού.

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.), λαμβάνοντας υπόψη τα βεβαιωμένα γεωθερμικά πεδία του άρθρου 2 παρ. 2 και σχετικές μελέτες του Ι.Γ.Μ.Ε., καταρτίζει κάθε δύο (2) έτη και δημοσιοποιεί κατάλογο υποψηφίων περιοχών που διαθέτουν βεβαιωμένο γεωθερμικό πεδίο, οι οποίες κρίνονται κατάλληλες για την παραγωγή ηλεκτρι?κής ενέργειας από γεωθερμία. Στον κατάλογο αυτόν πε?ριλαμβάνονται οι αναγκαίες τεχνικές λεπτομέρειες και τα αναγκαία λοιπά στοιχεία. Για τη σύνταξη του καταλόγου λαμβάνονται υπόψη οι δυνατότητες διασύνδεσης των δι?κτύων ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με γνώμη κατά πε?ρίπτωση του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ή του Διαχειριστή του Δικτύου Δια?νομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, όπως αυτοί ορίζονται με τις διατάξεις του Ν. 2773/1999.

Ο Υπουργός Ανάπτυξης, μετά από εισήγηση της Ρ.Α.Ε., εκδίδει προκήρυξη στην οποία περιγράφονται οι όροι και η διαδικασία του διαγωνισμού, οι όροι και οι προ?ϋποθέσεις συμμετοχής, καθώς και τα κριτήρια που θα ισχύουν για την επιλογή των υποψηφίων. Στην εισήγηση της Ρ.Α.Ε. λαμβάνεται υπόψη η γνώμη του Ι.Γ.Μ.Ε. και του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Κ.Α.Π.Ε.) σχε?τικά με τεχνικά θέματα της γεωθερμίας.

Η προκήρυξη δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυ?βερνήσεως, στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σε μία ημερήσια εφημερίδα της Πρωτεύου?σας και σε δύο εφημερίδες του νομού, όπου θα κατα?σκευασθεί το έργο, εφόσον υπάρχουν.

Η συγγραφή υποχρεώσεων και κάθε άλλο προβλεπό?μενο στην προκήρυξη στοιχείο τίθενται στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου σε χρόνο που ορίζεται στην προκήρυξη. Η συγγραφή υποχρεώσεων περιέχει λεπτομερή περιγρα?φή των όρων και προϋποθέσεων για τα τεχνικά έργα, την προστασία του περιβάλλοντος, το χρονοδιάγραμμα κα?τασκευών, τους όρους της άδειας παραγωγής ηλεκτρι?κής ενέργειας, και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Ο κάτοχος του δικαιώματος διαχείρισης του γεωθερμικού πεδίου οφείλει, μέσα σε προθεσμία που ορίζεται στην προκήρυξη ή στη συγγραφή υποχρεώσεων, να υπογρά?ψει σύμβαση πώλησης γεωθερμικού προϊόντος με τον κά?τοχο της άδειας παραγωγής, σύμφωνα με τους όρους και το τίμημα που περιγράφονται λεπτομερώς στη συγγραφή υποχρεώσεων.

Η Ρ.Α.Ε. αξιολογεί τις προτάσεις που θα υποβληθούν και γνωμοδοτεί στον Υπουργό Ανάπτυξης, ο οποίος και εκδίδει τη σχετική άδεια παραγωγής. Η Ρ.Α.Ε. και το Υπουργείο Ανάπτυξης λαμβάνουν κάθε μέτρο για να δια?σφαλισθεί η εμπιστευτικότητα των στοιχείων που περιέχονται στις προτάσεις που υποβάλλονται. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3925 των νερών, επιφανειακών και υπόγειων, που δεν χαρα?κτηρίζονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού, γεωθερμικό δυναμικό, επιτρέπεται ύστερα από άδεια που χορηγείται στον κύριο του ακινήτου από τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση.

Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι, προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαι?ολογητικά και η διαδικασία για την έκδοση των αδειών αυ?τών.

Δικαιώματα έρευνας ή εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού, που έχουν εκμισθωθεί ή παραχωρηθεί μέχρι τη θέσπιση του νόμου αυτού, παραμένουν ισχυρά με τους ίδιους όρους. Όπου στις σχετικές συμβάσεις ή υπουργι?κές αποφάσεις αναφέρεται γεωθερμικό δυναμικό υψη?λής ή μέσης ή χαμηλής ενθαλπίας νοείται γεωθερμικό πε?δίο υψηλής ή χαμηλής θερμοκρασίας σύμφωνα με τις δια?τάξεις του παρόντος, οι δε σχετικές συμβάσεις νοούνται ως συμβάσεις έρευνας ή διαχείρισης, κατά περίπτωση.

Οποιαδήποτε επέκταση δικαιώματος, πέρα από τα προβλεπόμενα στις υφιστάμενες συμβάσεις ή υπουργι?κές αποφάσεις, είναι δυνατή μόνο με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις του νόμου αυτού και εφόσον δεν παρα?βλάπτεται η βιωσιμότητα της διαχείρισης ευρύτερου ή γειτονικού γεωθερμικού πεδίου.