Νόμοι — ΦΕΚ A' 207/2025

Την παρ. 5 του άρθρου 4, τις παρ. 1 και 5 του άρθρου 5, την παρ. 3 του άρθρου 21, την παρ. 1 του άρθρου 24, το άρθρο 25, την παρ. 1 του άρθρου 44, το άρθρο 102 και την παρ. 1 του άρθρου 106 του Συντάγματος.

Την εξαιρετικά επείγουσα και απρόβλεπτη ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, λαμβανομένης υπόψη ιδίως της έξαρσης των κρουσμάτων ευλογιάς των αιγοπροβάτων, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Άρθρο πρώτο Διαχείριση έκτακτων επιδημιολογικών κρίσεων Κατά την εφαρμογή του άρθρου 23 του π.δ. 79/2007 (Α’ 95), περί σχεδίων έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση κρίσεων στον τομέα των αρμοδιοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κάθε αρμόδιος φορέας του δημοσίου τομέα υπό την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143): α) τηρεί τις κατευθύνσεις και τα χρονοδιαγράμματα που καθορίζονται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και β) κατά προτεραιότητα, εφαρμόζει τα μέτρα και διενεργεί τους ελέγχους που ορίζονται στα σχέδια έκτακτης ανάγκης, διαθέτοντας προσωπικό και τα αναγκαία μέσα προς τον σκοπό αυτό. Άρθρο δεύτερο Διάθεση στρατιωτικών κτηνιάτρων από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, επιτρέπεται η διάθεση έως τριών (3) στρατιωτικών κτηνιάτρων ανά Περιφερειακή Ενότητα, στην αρμόδια οργανική μονάδα της Περιφέρειας επί κτηνιατρικών θεμάτων για την κάλυψη έκτακτων και επιτακτικών αναγκών, εφόσον οι υπηρεσιακές ανάγκες το επιτρέπουν. Η διάθεση γίνεται για διάστημα που δεν δύναται να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες, κατόπιν αιτήματος της οικείας Περιφέρειας, που υποβάλλεται μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με απόφαση του Αρχηγού του οικείου Γενικού Επιτελείου, κατόπιν εισήγησης της Διεύθυνσης Υγειονομικού του οικείου κλάδου. Οι κτηνίατροι που διατίθενται κατ’ εφαρμογή του παρόντος ασκούν τα ίδια καθήκοντα, συμπεριλαμβανομένης της αρμοδιότητας τελικής υπογραφής, με αυτά που προβλέπονται για τις οικείες οργανικές θέσεις της κάθε Περιφέρειας.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εθνικής Άμυνας και Εσωτερικών δύναται να προβλέπεται η καταβολή αποζημίωσης στους στρατιωτικούς κτηνιάτρους της παρ. 1 και να ορίζονται το ύψος και ο τρόπος καταβολής της και κάθε αναγκαίο ειδικότερο θέμα για την εφαρμογή του παρόντος. Με όμοια απόφαση δύναται να αυξάνεται ο ανώτατος αριθμός των στρατιωτικών κτηνιάτρων που επιτρέπεται να διατίθενται κατ’ εφαρμογή της παρ. 1, αναλόγως των τοπικών αναγκών. Άρθρο τρίτο Αφορολόγητο, ακατάσχετο και ανεκχώρητο ενισχύσεων που καταβάλλονται δυνάμει των υπ’ αρ. 208989/1.8.2025 και 208982/1.8.2025 κοινών υπουργικών αποφάσεων Οι ενισχύσεις που καταβάλλονται δυνάμει των υπ’ αρ. 208989/1.8.2025 (Β’ 4202) και 208982/1.8.2025 (Β’ 4203) κοινών αποφάσεων των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, είναι αφορολόγητες, ακατάσχετες και ανεκχώρητες στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167). Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης των ενισχύσεων του πρώτου εδαφίου, αυτές δεν υπόκεινται σε οποιοδήποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά πρόσωπά τους και τα ασφαλιστικά ταμεία ή πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα. Άρθρο τέταρτο Έναρξη ισχύος Η ισχύς της παρούσας, η οποία θα κυρωθεί νομοθετικά κατά την παρ. 1 του άρθρου 44 του Συντάγματος, αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 23 Οκτωβρίου 2025 Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝ. ΤΑΣΟΥΛΑΣ Ο Πρωθυπουργός ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ Τα Μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ, ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ, ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ, ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΔΗΜΑΣ, ΣΤΑΥΡΟΣ Ν. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ, ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ, ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ, ΔΟΜΝΑ - ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ, ΟΛΓΑ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΚΕΡΤΣΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΡΟΥΤΣΗΣ, ΕΙΡΗΝΗ ΑΓΑΠΗΔΑΚΗ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΥΡΑΝΑΚΗΣ».

Παραγωγοί που διατηρούν εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων, των οποίων το ζωικό κεφάλαιο πλήττεται από την επιζωοτία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών, αποζημιώνονται άμεσα για τα θανατωθέντα ζώα και για την οικονομική επιβάρυνση που υφίστανται λόγω της έξαρσης της επιζωοτίας. Από τις αποζημιώσεις του πρώτου εδαφίου αποκλείονται βιοασφάλειας.

Οι αποζημιώσεις της παρ. 1 είναι αφορολόγητες ανεκχώρητες και ακατάσχετες στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης, μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167) σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησής τους, δεν υπόκεινται σε οποιοδήποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζονται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

Για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων δύνανται να μετακινούνται εκτός έδρας κτηνίατροι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, των εποπτευόμενων φορέων του, των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και των κτηνιατρικών υπηρεσιών των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειών και επόπτες κυκλοφορίας ζωοτροφών των ανωτέρω Διευθύνσεων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, εντός χρονικού διαστήματος τεσσάρων (4) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος σε περιοχές που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, για τη διενέργεια ελέγχων, δειγματοληψιών, επιβλέψεων θανάτωσης ζώων και κάθε άλλης αναγκαίας διαδικασίας για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας. Η μετακίνηση πραγματοποιείται μετά από εντολή του άμεσου προϊσταμένου του υπαλλήλου, κατόπιν αιτήματος του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η μη συμμόρφωση προς την εντολή μετακίνησης συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα κατά την έννοια της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 107 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26). Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, το ανωτέρω προσωπικό προβαίνει κατ’ ελάχιστον σε έλεγχο και καταμέτρηση του ζωικού κεφαλαίου και δύναται να διενεργεί ταυτόχρονα και άλλους ελέγχους που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ή των εποπτευόμενων φορέων αυτού. Τα δεδομένα που συλλέγονται από τους ελέγχους αυτούς αποτελούν πληροφοριακή βάση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και είναι διαθέσιμα για αξιοποίηση, ιδίως από τον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων και τους άλλους εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με ελεγκτικές αρμοδιότητες, στο πλαίσιο της άσκησης των αρμοδιοτήτων τους.

Στους ιδιώτες κτηνιάτρους, τους κτηνιάτρους εκτροφής, και τους ιδιώτες εκδοροσφαγείς παρέχονται κίνητρα για την άμεση μετακίνησή τους σε περιοχές που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, προκειμένου να διενεργούν ελέγχους, δειγματοληψίες, επιβλέψεις και οποιαδήποτε άλλη ενέργεια απαιτείται για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας. Οι ιδιώτες κτηνίατροι, οι κτηνίατροι εκτροφής και οι ιδιώτες εκδοροσφαγείς ενεργούν σύμφωνα με τις οδηγίες της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Στο προσωπικό των παρ. 1 και 2 καταβάλλεται αποζημίωση για την εκτέλεση των καθηκόντων που ορίζονται σε αυτές, σε βάρος του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατόπιν ενίσχυσης από τις γενικές κρατικές δαπάνες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ειδικά ως προς το προσωπικό της παρ. 2, η αποζημίωση του πρώτου εδαφίου είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης, μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167) σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησής της, δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.

Προκειμένου να καλυφθούν οι έκτακτες ανάγκες αντιμετώπισης της επιζωοτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και οι εποπτευόμενοι φορείς του, καθώς και οι Περιφέρειες, ύστερα από έγκριση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δύνανται να προσλαμβάνουν έκτακτο προσωπικό με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, για κάλυψη απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών, σύμφωνα με το άρθρο 36 του ν. 4765/2021 (Α’ 6), περί προσωπικού για απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες.

Στην παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5087/2024 (Α’ 25), περί υγειονομικής ταφής νεκρών ζώων και ζωικών υποπροϊόντων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο, αα) οι λέξεις «αρμοδιότητα αυτή» αντικαθίστανται από τις λέξεις «λειτουργία των χώρων του πρώτου εδαφίου», αβ) η λέξη «ασκείται» αντικαθίσταται από τη λέξη «αναλαμβάνεται», β) στο τρίτο εδάφιο, οι λέξεις «δύναται να» διαγράφονται, γ) προστίθενται «1. Για την άμεση αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, των έκτακτων αναγκών αποτροπής εισόδου στη χώρα, τον έλεγχο και την καταπολέμηση των λοιμωδών νοσημάτων των ζώων, οι δήμοι ορίζουν και λειτουργούν χώρους υγειονομικής ταφής νεκρών ζώων εντός της χωρικής τους αρμοδιότητας. Η λειτουργία των χώρων του πρώτου εδαφίου μπορεί να αναλαμβάνεται και από Συνδέσμους Δήμων και διαδημοτικές συνεργασίες. Αν οι δήμοι αδυνατούν να ορίσουν χώρους υγειονομικής ταφής του πρώτου εδαφίου, η υγειονομική ταφή των νεκρών ζώων γίνεται στον πλησιέστερο Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) ή σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), με απόφαση του οικείου Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μετά από εισήγηση της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας. Οι φορείς λειτουργίας των ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ παραλαμβάνουν υποχρεωτικά τα νεκρά ζώα ή ζωικά υποπροϊόντα και τα διαχειρίζονται σύμφωνα με τις ειδικότερες οδηγίες που εκδίδονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η παράλειψη ορισμού χώρου υγειονομικής ταφής του πρώτου εδαφίου εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών από το αίτημα του αρμοδίου οργάνου της οικείας Περιφέρειας αποτελεί σοβαρή παράβαση καθήκοντος του οικείου δημάρχου, εκτός εάν αποδειχθεί ότι υφίσταται αντικειμενική αδυναμία εξεύρεσης χώρου για αυτόν τον σκοπό.»

Ειδικά για την περίπτωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, η υγειονομική ταφή των ζώων πραγματοποιείται εντός εβδομήντα δύο (72) ωρών από τη διάγνωση της προσβολής τους.

Για την αποτελεσματική διαχείριση της έκτακτης κρίσης που προκαλεί η επιζωοτία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, τα αρμόδια όργανα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς και οποιαδήποτε αναθέτουσα αρχή που υπάγεται στην αρμοδιότητα ή την εποπτεία του, δύνανται να συνάπτουν συμβάσεις με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση με ιδιωτικούς φορείς, ανεξαρτήτως ποσού, σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 (Α’ 147) και κατά παρέκκλιση κάθε άλλης εθνικής διάταξης. Οι συμβάσεις του πρώτου εδαφίου αφορούν την προμήθεια ειδών και την παροχή υπηρεσιών που είναι απολύτως αναγκαίες για την πρόληψη, διαχείριση και καταπολέμηση της επιζωοτίας και συνάπτονται με το κριτήριο της χαμηλότερης τιμής μεταξύ των άμεσα διαθέσιμων ειδών και υπηρεσιών. Για τη σύναψη των συμβάσεων αυτών, αναρτάται σχετική πρόσκληση στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών (3) ημερών, η οποία μπορεί να απευθύνεται σε οποιονδήποτε ιδιωτικό φορέα παρέχει τα αναγκαία είδη ή υπηρεσίες για την εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης της επιζωοτίας.

Εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται άμεσος κίνδυνος εμφάνισης και διασποράς της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, μέχρι την έκδοση της διαπιστωτικής απόφασης της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 6 και πάντως για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει την 30ή.6.2026, είναι δυνατή η ανάθεση υπηρεσιών επικοινωνίας και ενημέρωσης των κτηνοτρόφων προς τον σκοπό αυτόν, καθώς και κάθε συναφούς υπηρεσίας που απαιτείται για την υλοποίηση της εκστρατείας, κατά παρέκκλιση των κείμενων εθνικών διατάξεων, τηρουμένων πάντων των διατάξεων του π.δ. 261/1997 (Α’ 186), περί διαφάνειας στη διαφημιστική προβολή του δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα από τα έντυπα και τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, και του ν. 5005/2002 (Α’ 236), περί ενίσχυσης της δημοσιότητας και της διαφάνειας στον έντυπο και τον ηλεκτρονικό τύπο και σύστασης ηλεκτρονικών μητρώων εντύπου και ηλεκτρονικού τύπου, σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή ενώσεις αυτών που διαθέτουν αποδεδειγμένη εμπειρία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης ή επικοινωνιακών δράσεων. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύναται να αναθέτει σε βάρος των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού του στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε., μέσω της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, την ωρίμανση, διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών και παρακολούθηση της εκτέλεσης των συμβάσεων του πρώτου εδαφίου. Για την ανάθεση της παρούσας εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 5Β του ν. 3986/2011 (Α’ 152), δίχως να απαιτείται η ένταξη του έργου στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας.

Για την εφαρμογή του άρθρου 2, περί των έκτακτων μέτρων για την ενίσχυση των κτηνοτρόφων, με κοινή απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται: