Νόμοι — ΦΕΚ A' 216/2013

Σκοπός των διατάξεων που περιλαμβάνονται στο πρώτο και δεύτερο μέρος του παρόντος νόμου είναι:

Οι διατάξεις που περιλαμβάνονται στο πρώτο και δεύτερο μέρος του παρόντος νόμου δεν έχουν εφαρμογή: α) στις αστικές δημόσιες οδικές μεταφορές επιβατών, β) στις μεταφορές επιβατών με τουριστικά ή ιδιωτικής χρήσεως λεωφορεία, οι οποίες δεν προσφέρονται αδιακρίτως και σε συνεχή βάση στο επιβατικό κοινό, γ) στις κατ’ επάγγελμα μεταφορές επιβατών με μισθωμένα οχήματα εκτός του δικτύου αστικών ή υπεραστικών γραμμών.

«Δημόσιες υπεραστικές οδικές μεταφορές επιβατών»: οι μεταφορές επιβατών που εκτελούνται με κατάλληλα αυτοκίνητα, λεωφορεία υπεραστικού ή ημιαστικού τύπου εκτός των αστικών περιοχών, προσφέρονται αδιακρίτως και σε συνεχή βάση στο επιβατικό κοινό έναντι κομίστρου, ακολουθούν προκαθορισμένες διαδρομές (υπεραστικές γραμμές) και επιτρέπουν την επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών σε προκαθορισμένα σημεία (στάσεις).

«Δίκτυο δημοσίων υπεραστικών οδικών μεταφορών»: το σύνολο των προκαθορισμένων υπεραστικών γραμμών εντός των γεωγραφικών ορίων μιας περιφερειακής ενότητας, στο οποίο περιλαμβάνονται και υπεραστικές γραμμές που έχουν την αφετηρία ή το τέρμα τους στην περιοχή αυτή.

«Δημόσιες αστικές οδικές μεταφορές επιβατών»: οι μεταφορές επιβατών που εκτελούνται με κατάλληλα λεωφορεία αστικού ή ημιαστικού τύπου, εντός περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως αστικές ή περιλαμβάνουν γραμμές που έχουν χαρακτηριστεί ως αστικές, ακόμα και αν εκτείνονται πέραν των αστικών περιοχών.

«Ρυθμιστική Αρχή»: η Ρυθμιστική Αρχή Επιβατικών Μεταφορών που συνιστάται με τον παρόντα νόμο.

«Περιφέρεια»: το αυτοδιοικούμενο κατά τόπον νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που προβλέπεται από το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) και αποτελεί το δεύτερο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης.

«Περιφερειακή ενότητα»: οι περιφερειακές ενότητες (νομοί) κάθε Περιφέρειας, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 3852/2010.

«Υπεραστική γραμμή»: η προκαθορισμένη διαδρομή, την οποία ακολουθούν τα λεωφορεία που εκτελούν δημόσιες υπεραστικές μεταφορές επιβατών και η οποία περιλαμβάνει την αφετηρία, τις ενδιάμεσες στάσεις και το τέρμα.

«Υπεραστικές γραμμές ελεύθερης επιλογής»: δρομολόγια πέραν του δικτύου δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών, για τα οποία χορηγείται άδεια της Ρυθμιστικής Αρχής και διεξάγονται σε καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού με λεωφορεία υπεραστικού τύπου. 3687

Οι δημόσιες υπεραστικές οδικές μεταφορές επιβατών προσφέρονται στο κοινό χωρίς διακρίσεις και σε συνεχή βάση, αποτελούν Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (Υ.Γ.Ο.Σ.) σύμφωνα με το άρθρο 14 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ρυθμίζονται από τις διατάξεις του Κανονισμού, του παρόντος νόμου και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.

Το εθνικό σύστημα των δημοσίων υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών αποτελείται από το δίκτυο των υπεραστικών γραμμών και από τις αναγκαίες υποδομές.

Το δίκτυο των δημοσίων υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών εξυπηρετεί τις διαρκείς ανάγκες μετακινήσεων του επιβατικού κοινού με προγραμματισμένα δρομολόγια, στα οποία καθένας έχει πρόσβαση έναντι του καθορισμένου κομίστρου.

Οι υπεραστικές γραμμές δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών εντός των καθορισμένων γεωγραφικών περιοχών, οι ελάχιστες απαιτήσεις μεταφορικού έργου και οι ανώτατες τιμές χρέωσης των επιβατών και αποσκευών καθορίζονται από την αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή, σύμφωνα με τους όρους του παρόντος νόμου.

Οι δημόσιες οδικές μεταφορές επιβατών εκτός των αστικών περιοχών και των χαρακτηρισμένων αστικών γραμμών εντάσσονται στο δίκτυο των δημοσίων υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών, ακόμα και αν αφορούν τοπικές διαδρομές εντός των ορίων δήμου.

Οι υπεραστικές γραμμές οδικών μεταφορών επιβατών που υφίστανται πριν από την ισχύ του νόμου αυτού, διατηρούν το χαρακτηρισμό τους μέχρις ότου καταργηθούν ή τροποποιηθούν σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Περιοχές ή γραμμές, οι οποίες κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού έχουν χαρακτηρισθεί ως αστικές, διατηρούν το χαρακτηρισμό αυτόν.

Η Ρυθμιστική Αρχή Επιβατικών Μεταφορών που συνιστάται με τον παρόντα νόμο, είναι η αρμόδια αρχή σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κανονισμού, η οποία έχει την αρμοδιότητα να επεμβαίνει στις δημόσιες υπεραστικές οδικές επιβατικές μεταφορές σε όλη την επικράτεια, προκειμένου να διασφαλιστεί η προσφορά στο κοινό δημοσίων επιβατικών μεταφορών χωρίς διακρίσεις και σε συνεχή βάση.

Οι Περιφέρειες είναι οι αρμόδιες τοπικές αρχές σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κανονισμού, οι οποίες έχουν την αρμοδιότητα εντός των γεωγραφικών τους ορίων:

Με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής καθορίζονται οι λεπτομερείς κανόνες που αφορούν στις ελάχιστες απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται κατά την εκτέλεση δημοσίων υπεραστικών μεταφορών επιβατών. Για την απόφαση αυτή η Ρυθμιστική Αρχή λαμβάνει υπόψη τα γεωγραφικά και πληθυσμιακά δεδομένα, τις ανάγκες μετακινήσεων του επιβατικού κοινού σε κάθε περιφερειακή ενότητα, το κόστος των ελαχίστων προσφερομένων δημοσίων υπεραστικών μεταφορών επιβατών αλλά και την ανάγκη πρόσβασης των επιβατών στο δίκτυο υπεραστικών μεταφορών έναντι ευλόγου κομίστρου.

Η Ρυθμιστική Αρχή μπορεί να αναθέτει τις δημόσιες υπεραστικές οδικές μεταφορές επιβατών χορηγώντας αποκλειστικό δικαίωμα παροχής των υπηρεσιών αυτών ή και αποζημίωση, αν αυτό είναι αναγκαίο για την εξασφάλιση της συνεχούς προσφοράς δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών στο καθοριζόμενο επίπεδο ελαχίστων απαιτήσεων.

Η ανάθεση της παροχής δημοσίων υπεραστικών μεταφορών επιβατών με χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος ή και αποζημίωση γίνεται με τη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού ή και κατ’ εξαίρεση δι’ απευθείας ανάθεσης, σύμφωνα με τον Κανονισμό, τον παρόντα νόμο, τις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού και τους ειδικότερους κανόνες

Η Ρυθμιστική Αρχή έχει υποχρέωση να διασφαλίζει τη συνεχή και ομαλή μεταφορά επιβατών σε όλο το δίκτυο των δημοσίων υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών.

Σε περίπτωση διακοπής των υπηρεσιών υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών ή επικειμένου κινδύνου διακοπής τους, η Ρυθμιστική Αρχή έχει δικαίωμα να λαμβάνει έκτακτα μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 5 του Κανονισμού, όπως εξειδικεύεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Οι Περιφέρειες σχεδιάζουν το δίκτυο υπεραστικών επιβατικών μεταφορών κάθε περιφερειακής ενότητας εντός των γεωγραφικών ορίων τους και προτείνουν στη Ρυθμιστική Αρχή τον καθορισμό των υπεραστικών επιβατικών γραμμών.

Οι προτεινόμενες υπεραστικές γραμμές πρέπει να καλύπτουν τις βασικές υπεραστικές συνδέσεις, να εξυπηρετούν τις ανάγκες του επιβατικού κοινού και να διασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή πρόσβαση των επιβατών στο δίκτυο δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών.

Οι Περιφέρειες κατά το σχεδιασμό του δικτύου λαμβάνουν υπόψη τα πληθυσμιακά και γεωγραφικά δεδομένα, την ανάγκη μετακίνησης επιβατών, ιδίως από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του υφισταμένου δικτύου οδικών υπεραστικών μεταφορών.

Κατά το σχεδιασμό του δικτύου δημοσίων υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών λαμβάνεται μέριμνα ώστε να καλύπτονται οι βασικές οδικές συγκοινωνιακές συνδέσεις μεταξύ των τοπικών και δημοτικών ενοτήτων με τα διοικητικά κέντρα των δήμων, τα κέντρα των δήμων με τα διοικητικά κέντρα των Περιφερειακών Ενοτήτων, των Περιφερειακών Ενοτήτων με το διοικητικό κέντρο της Περιφέρειας και των διοικητικών κέντρων των Περιφερειακών Ενοτήτων και της Περιφέρειας με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ή τα διοικητικά κέντρα άλλων Περιφερειακών Ενοτήτων ή Περιφερειών.

Ο σχεδιασμός του δικτύου πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις ανάγκες μετακίνησης του επιβατικού κοινού από και προς άλλες πόλεις ή αστικά κέντρα ή προορισμούς χειμερινών ή θερινών διακοπών, που δεν αποτελούν διοικητικά κέντρα δήμων, Περιφερειακών Ενοτήτων ή της Περιφέρειας.

Στο σχεδιασμό του δικτύου δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών εντάσσονται και γραμμές που συνδέουν τοπικές κοινότητες ή οικισμούς με τα κέντρα των Δημοτικών Κοινοτήτων και Δημοτικών Ενοτήτων ή και μεταξύ τους.

Ο σχεδιασμός του δικτύου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες μετακινήσεων μαθητών ή εκπαιδευομένων προς τα κέντρα εκπαίδευσης και των εργαζομένων προς τους χώρους εργασίας.

Ειδικά όσον αφορά στην Περιφέρεια Αττικής, εξαιρουμένης της περιφερειακής ενότητας νήσων, και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, ο σχεδιασμός του δικτύου υπεραστικών οδικών επιβατικών μεταφορών αφορά μόνο τις υπεραστικές γραμμές εντός των γεωγραφικών ορίων τους, καθώς και την υπεραστική γραμμή Αθήνας − Θεσσαλονίκης.

Με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής ορίζονται οι κανόνες και τα κριτήρια στα οποία πρέπει να ανταποκρίνεται ο σχεδιασμός του δικτύου οδικών υπεραστικών επιβατικών μεταφορών από τις Περιφέρειες.

Κάθε υπεραστική γραμμή περιλαμβάνει την αφετηρία, τη διαδρομή, τις ενδιάμεσες στάσεις για επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών και το τέρμα (τόπο άφιξης).

Όπου είναι δυνατόν, η αφετηρία και το τέρμα κάθε δρομολογίου θα γίνεται σε νομίμως λειτουργούντες σταθμούς υπεραστικών λεωφορείων.

Τα δρομολόγια των υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών χαρακτηρίζονται ως «κοινά», όταν εκτελούν όλες τις ενδιάμεσες στάσεις μιας διαδρομής, «ταχέα» όταν εκτελούν ορισμένες στάσεις μιας διαδρομής και «υπερταχέα» όταν από την αφετηρία μέχρι το τέρμα δεν εκτελούνται ενδιάμεσες στάσεις επιβίβασης και αποβίβασης επιβατών.

Οι Περιφέρειες πρέπει να συνοδεύουν τις προτάσεις τους για το δίκτυο των δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών με αναλυτικά στοιχεία για την επιβατική κίνηση ανά γραμμή σε ημερήσια, εβδομαδιαία, μηνιαία και ετήσια βάση, ώστε να προκύπτει η μέση διακύμανση της επιβατικής κίνησης εντός του ημερολογιακού έτους.

Οι υποβαλλόμενες προτάσεις για κάθε γραμμή του δικτύου υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών πρέπει να περιλαμβάνουν τον αριθμό των ελάχιστων υποχρεωτικών δρομολογίων, την περιοδικότητα αυτών και τη χρονική κατανομή των δρομολογίων εντός του ημερολογιακού έτους.

Με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής ορίζονται τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό των ελαχίστων υποχρεωτικών δρομολογίων σε κάθε γραμμή υπεραστικών επιβατικών μεταφορών, καθώς και τα κριτήρια για τον καθορισμό του χρόνου εκτελέσεως κάθε δρομολογίου, ώστε να εξυπηρετούνται κατά το δυνατόν όλες οι κατηγορίες του επιβατικού κοινού.

Οι προτάσεις των Περιφερειών για το δίκτυο δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών εντός των γεωγραφικών τους ορίων και τον καθορισμό των κίνησης, καθώς και από εκτιμήσεις για την εξέλιξη των αναγκών μετακινήσεων του επιβατικού κοινού.

Με βάση τα ισχύοντα κάθε φορά ανώτατα όρια χρέωσης των επιβατών και τα υπάρχοντα στοιχεία για την οικονομική βιωσιμότητα των υφισταμένων υπεραστικών γραμμών οδικών μεταφορών επιβατών, οι Περιφέρειες προτείνουν για κάθε γραμμή υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών τη χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος εκμετάλλευσης ή και τη χορήγηση αποζημίωσης.

Οι Περιφέρειες δύνανται να ζητούν τα αναγκαία στοιχεία για τις υφιστάμενες γραμμές υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών από τους φορείς στους οποίους έχει ανατεθεί η εκμετάλλευση των υπεραστικών επιβατικών μεταφορών και τους οποίους εποπτεύουν.

Η Ρυθμιστική Αρχή καθορίζει τις υπεραστικές γραμμές δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών. Για τις γραμμές αυτές υφίσταται υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος.