Προεδρικά Διατάγματα — ΦΕΚ A' 222/2022

Type Προεδρικό Διάταγμα
Publication 2022-12-04
Τελευταία ενημέρωση 2022-12-03
State In force
Source ΦΕΚ
articles 1374
Reform history JSON API

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 80

Κώδικας Ατομικού Εργατικού Δικαίου.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1.

Την παρ. 6 του άρθρου 67 του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133).

2.

Την ανάγκη κωδικοποίησης της νομοθεσίας του ατομικού εργατικού δικαίου, προκειμένου να διαμορφωθεί ένας Κώδικας που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς τόσο για την ερμηνεία και εφαρμογή του εν λόγω δικαίου, όσο και για την τροποποίηση της νομοθεσίας στο μέλλον. Με πρόταση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, αποφασίζουμε: Κωδικοποιούνται σε ενιαίο κείμενο με τον τίτλο «Κώδικας Ατομικού Εργατικού Δικαίου» οι διατάξεις του ατομικού εργατικού δικαίου ως εξής:

ΜΕΡΟΣ Α’ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ
Άρθρο 1 Σύμβαση εργασίας
Άρθρο 2 Έλλειψη συμφωνίας για το μισθό
Άρθρο 3 Προσωπική φύση της σχέσης
Άρθρο 4 Υποχρεώσεις του εργαζομένου
Άρθρο 5 Υποχρεώσεις του εργοδότη
Άρθρο 6 Υποχρέωση πληροφόρησης
Άρθρο 7 Πότε καταβάλλεται ο μισθός
Άρθρο 8 Υπερημερία του εργοδότη
Άρθρο 9 Λόγοι που εμπόδισαν τον εργαζόμενο
Άρθρο 10 Χρονική έκταση της αξίωσης
Άρθρο 11 Εργασία πέρα από τη συμφωνημένη
Άρθρο 12 Ασφάλεια και υγιεινή των χώρων εργασίας
Άρθρο 13 Άδειες για ανεύρεση άλλης εργασίας
Άρθρο 14 Παραίτηση του εργαζομένου από τα δικαιώματά του
ΜΕΡΟΣ Β’ ΙΣΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΡΕΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΤΜΗΜΑ Ι ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ
Άρθρο 15 Σκοπός
Άρθρο 16 Έννοια των διακρίσεων
Άρθρο 17 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 18 Δικαιολογημένη διαφορετική μεταχείριση λόγω ειδικών επαγγελματικών απαιτήσεων
Άρθρο 19 Εύλογες προσαρμογές για τα άτομα με αναπηρία ή χρόνια πάθηση
Άρθρο 20 Δικαιολογημένη διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας
Άρθρο 23 Βάρος απόδειξης
Άρθρο 24 Προστασία έναντι αντιμέτρων
Άρθρο 25 Κυρώσεις
Άρθρο 26 Συνεκτίμηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης
Άρθρο 27 Κοινωνικός διάλογος
Άρθρο 28 Φορέας προώθησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης
Άρθρο 29 Αρχές και Υπηρεσίες για την εποπτεία και προώθηση της αρχής της ίσης

μεταχείρισης

Άρθρο 30 Συνεργασία φορέων
Άρθρο 31 Ενημέρωση και διάδοση πληροφοριών - Επιβράβευση επιχειρήσεων με Σήμα

Διαφορετικότητας

Άρθρο 32 Διατήρηση ευνοϊκότερων διατάξεων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΦΥΛΟΥ
Άρθρο 33 Σκοπός
Άρθρο 34 Ορισμοί
Άρθρο 35 Αρχή ίσης μεταχείρισης - Απαγόρευση διακρίσεων
Άρθρο 36 Απαγόρευση διακρίσεων ως προς τις αμοιβές
Άρθρο 37 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 38 Έκταση της απαγόρευσης
Άρθρο 39 Περιπτώσεις διακρίσεων
Άρθρο 40 Πρόσβαση στην απασχόληση - Όροι πρόσληψης
Άρθρο 41 Συνθήκες και όροι απασχόλησης - Επαγγελματική εξέλιξη
Άρθρο 42 Επαγγελματικός προσανατολισμός και επαγγελματική κατάρτιση και επιμόρφωση
Άρθρο 43 Λύση της σχέσης εργασίας και της υπαλληλικής σχέσης - Προστασία έναντι

αντιποίνων

Άρθρο 44 Συμμετοχή σε σωματεία και ενώσεις
Άρθρο 45 Επιστροφή στην εργασία μετά από άδεια μητρότητας
Άρθρο 46 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 47 Διάκριση λόγω γονικής άδειας ανατροφής και υιοθεσίας
Άρθρο 48 Θετικά μέτρα
Άρθρο 49 Προστασία μητρότητας, πατρότητας και οικογενειακής ζωής
Άρθρο 50 Δικαιούχοι επιδόματος γάμου και παιδιών
Άρθρο 51 Έννομη προστασία
Άρθρο 52 Αστικές, διοικητικές και ποινικές κυρώσεις
Άρθρο 53 Βάρος απόδειξης
Άρθρο 54 Φορείς παρακολούθησης και προώθησης της εφαρμογής της αρχής των ίσων

ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών

Άρθρο 55 Υποχρέωση πληροφόρησης και παροχής στοιχείων
Άρθρο 56 Κοινωνικός διάλογος

ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

Άρθρο 57 Σκοπός
Άρθρο 58 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 59 Απαγόρευση βίας και παρενόχλησης στην εργασία
Άρθρο 60 Υποχρεώσεις για πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης
Άρθρο 21 Θετική δράση και ειδικά μέτρα
Άρθρο 22 Παροχή προστασίας
Άρθρο 23 Βάρος απόδειξης
Άρθρο 24 Προστασία έναντι αντιμέτρων
Άρθρο 25 Κυρώσεις
Άρθρο 26 Συνεκτίμηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης
Άρθρο 27 Κοινωνικός διάλογος
Άρθρο 28 Φορέας προώθησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης
Άρθρο 29 Αρχές και Υπηρεσίες για την εποπτεία και προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης
Άρθρο 30 Συνεργασία φορέων
Άρθρο 31 Ενημέρωση και διάδοση πληροφοριών - Επιβράβευση επιχειρήσεων με Σήμα Διαφορετικότητας
Άρθρο 32 Διατήρηση ευνοϊκότερων διατάξεων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΦΥΛΟΥ
Άρθρο 33 Σκοπός
Άρθρο 34 Ορισμοί
Άρθρο 35 Αρχή ίσης μεταχείρισης - Απαγόρευση διακρίσεων
Άρθρο 36 Απαγόρευση διακρίσεων ως προς τις αμοιβές
Άρθρο 37 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 38 Έκταση της απαγόρευσης
Άρθρο 39 Περιπτώσεις διακρίσεων
Άρθρο 40 Πρόσβαση στην απασχόληση - Όροι πρόσληψης
Άρθρο 41 Συνθήκες και όροι απασχόλησης - Επαγγελματική εξέλιξη
Άρθρο 42 Επαγγελματικός προσανατολισμός και επαγγελματική κατάρτιση και επιμόρφωση
Άρθρο 43 Λύση της σχέσης εργασίας και της υπαλληλικής σχέσης - Προστασία έναντι αντιποίνων
Άρθρο 44 Συμμετοχή σε σωματεία και ενώσεις
Άρθρο 45 Επιστροφή στην εργασία μετά από άδεια μητρότητας
Άρθρο 46 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 47 Διάκριση λόγω γονικής άδειας ανατροφής και υιοθεσίας
Άρθρο 48 Θετικά μέτρα
Άρθρο 49 Προστασία μητρότητας, πατρότητας και οικογενειακής ζωής
Άρθρο 50 Δικαιούχοι επιδόματος γάμου και παιδιών
Άρθρο 51 Έννομη προστασία
Άρθρο 52 Αστικές, διοικητικές και ποινικές κυρώσεις
Άρθρο 53 Βάρος απόδειξης
Άρθρο 54 Φορείς παρακολούθησης και προώθησης της εφαρμογής της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών
Άρθρο 55 Υποχρέωση πληροφόρησης και παροχής στοιχείων
Άρθρο 56 Κοινωνικός διάλογος
ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ
Άρθρο 57 Σκοπός
Άρθρο 58 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 59 Απαγόρευση βίας και παρενόχλησης στην εργασία
Άρθρο 60 Υποχρεώσεις για πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης
Άρθρο 62 Πολιτικές εντός επιχείρησης για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών
Άρθρο 63 Περιεχόμενο κανονισμών εργασίας και επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων
Άρθρο 64 Δικαιώματα θιγομένων - Αποτελέσματα επί παραβίασης της απαγόρευσης βίας και
Άρθρο 65 Απαγόρευση αντιποίνων
Άρθρο 66 Προσφυγή από νομικά πρόσωπα και ενώσεις προσώπων
Άρθρο 67 Βάρος απόδειξης
Άρθρο 68 Εξουσιοδοτικές διατάξεις

ΜΕΡΟΣ Γ’ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Ι ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Άρθρο 69 Σκοπός - Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 70 Υποχρέωση ενημέρωσης
Άρθρο 71 Τρόποι ενημέρωσης
Άρθρο 72 Εργασία στην αλλοδαπή
Άρθρο 73 Μεταβολή των στοιχείων της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας
Άρθρο 74 Συνέπειες παράλειψης εργοδότη χορήγησης αναγκαίων εγγράφων
Άρθρο 75 Υποχρέωση εργοδότη για την τήρηση στοιχείων

ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Άρθρο 76 Προστατευόμενα πρόσωπα
Άρθρο 77 Προστασία σε φορείς του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημόσιου τομέα
Άρθρο 78 Αντικειμενικά κριτήρια τοποθέτησης, πρόσληψης και διορισμού προστατευόμενων

προσώπων

Άρθρο 79 Τοποθέτηση προστατευομένων - Περιορισμοί
Άρθρο 80 Υποβολή στοιχείων - Διαδικασία
Άρθρο 81 Πρόσθετα δικαιολογητικά
Άρθρο 82 Επιχορήγηση εργοδοτών, εργονομική διευθέτηση, επαύξηση χρόνου άδειας, ηθικές

αμοιβές

Άρθρο 83 Πρωτοβάθμια Επιτροπή - Προσφυγή
Άρθρο 84 Σύσταση και αρμοδιότητες Δευτεροβάθμιων Επιτροπών
Άρθρο 85 Λύση σχέσης εργασίας
Άρθρο 86 Διοικητικές κυρώσεις

ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΙΔΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

Άρθρο 87 Σκοπός
Άρθρο 88 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 89 Ορισμοί
Άρθρο 90 Αρχή της μη διάκρισης
Άρθρο 91 Κανόνες προστασίας εργαζομένων και αποφυγής καταστρατηγήσεων σε βάρος

τους

Άρθρο 92 Ενημέρωση και ευκαιρίες απασχόλησης
Άρθρο 93 Ενημέρωση και διαβούλευση
Άρθρο 94 Διατάξεις εφαρμογής
Άρθρο 61 Πολιτικές εντός της επιχείρησης για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης
Άρθρο 62 Πολιτικές εντός επιχείρησης για τη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών
Άρθρο 63 Περιεχόμενο κανονισμών εργασίας και επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων
Άρθρο 64 Δικαιώματα θιγομένων - Αποτελέσματα επί παραβίασης της απαγόρευσης βίας και παρενόχλησης
Άρθρο 65 Απαγόρευση αντιποίνων
Άρθρο 66 Προσφυγή από νομικά πρόσωπα και ενώσεις προσώπων
Άρθρο 67 Βάρος απόδειξης
Άρθρο 68 Εξουσιοδοτικές διατάξεις
ΜΕΡΟΣ Γ’ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ι ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 69 Σκοπός - Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 70 Υποχρέωση ενημέρωσης
Άρθρο 71 Τρόποι ενημέρωσης
Άρθρο 72 Εργασία στην αλλοδαπή
Άρθρο 73 Μεταβολή των στοιχείων της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας
Άρθρο 74 Συνέπειες παράλειψης εργοδότη χορήγησης αναγκαίων εγγράφων
Άρθρο 75 Υποχρέωση εργοδότη για την τήρηση στοιχείων
ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 76 Προστατευόμενα πρόσωπα
Άρθρο 77 Προστασία σε φορείς του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημόσιου τομέα
Άρθρο 78 Αντικειμενικά κριτήρια τοποθέτησης, πρόσληψης και διορισμού προστατευόμενων προσώπων
Άρθρο 79 Τοποθέτηση προστατευομένων - Περιορισμοί
Άρθρο 80 Υποβολή στοιχείων - Διαδικασία
Άρθρο 81 Πρόσθετα δικαιολογητικά
Άρθρο 82 Επιχορήγηση εργοδοτών, εργονομική διευθέτηση, επαύξηση χρόνου άδειας, ηθικές αμοιβές
Άρθρο 83 Πρωτοβάθμια Επιτροπή - Προσφυγή
Άρθρο 84 Σύσταση και αρμοδιότητες Δευτεροβάθμιων Επιτροπών
Άρθρο 85 Λύση σχέσης εργασίας
Άρθρο 86 Διοικητικές κυρώσεις
ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΙΔΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ
Άρθρο 87 Σκοπός
Άρθρο 88 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 89 Ορισμοί
Άρθρο 90 Αρχή της μη διάκρισης
Άρθρο 91 Κανόνες προστασίας εργαζομένων και αποφυγής καταστρατηγήσεων σε βάρος τους
Άρθρο 92 Ενημέρωση και ευκαιρίες απασχόλησης
Άρθρο 93 Ενημέρωση και διαβούλευση
Άρθρο 94 Διατάξεις εφαρμογής
Άρθρο 96 Σκοπός
Άρθρο 97 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 98 Ορισμοί
Άρθρο 99 Αρχή της μη διάκρισης
Άρθρο 100 Διαδοχικές συμβάσεις
Άρθρο 101 Ανώτατη διάρκεια συμβάσεων
Άρθρο 102 Συνέπειες παραβάσεων
Άρθρο 103 Ενημέρωση και ευκαιρίες απασχόλησης
Άρθρο 104 Ενημέρωση και διαβούλευση
Άρθρο 105 Ειδικές διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Άρθρο 106 Μερική απασχόληση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Άρθρο 107 Σκοπός
Άρθρο 108 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 109 Ορισμοί
Άρθρο 110 Περιορισμοί ή απαγορεύσεις
Άρθρο 111 Αρχή της ίσης μεταχείρισης των προσωρινά απασχολούμενων
Άρθρο 112 Πρόσβαση των προσωρινά απασχολουμένων σε θέση εργασίας, συλλογικές

εγκαταστάσεις και επαγγελματική κατάρτιση

Άρθρο 113 Εκπροσώπηση των προσωρινά απασχολούμενων
Άρθρο 114 Ενημέρωση των εκπροσώπων των εργαζομένων
Άρθρο 115 Κυρώσεις
Άρθρο 116 Αντικείμενο Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης
Άρθρο 117 Σύσταση και λειτουργία Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης
Άρθρο 118 Κατοχύρωση εργασιακών δικαιωμάτων των προσωρινά απασχολούμενων
Άρθρο 119 Ασφάλεια και υγεία στην εργασία για τους προσωρινά απασχολούμενους
Άρθρο 120 Οικονομικές και ασφαλιστικές εγγυήσεις για τους προσωρινά απασχολούμενους
Άρθρο 121 Έλεγχος των επιχειρήσεων προσωρινής απασχόλησης
Άρθρο 122 Κυρώσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ
Άρθρο 123 Όροι παροχής τηλεργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ
Άρθρο 124 Ψηφιακές πλατφόρμες
Άρθρο 125 Συμβατική σχέση ψηφιακών πλατφορμών με παρόχους υπηρεσιών
Άρθρο 126 Συνδικαλιστικά δικαιώματα παρόχων υπηρεσιών - φυσικών προσώπων
Άρθρο 127 Υγιεινή και ασφάλεια παρόχων υπηρεσιών
Άρθρο 128 Υποχρέωση ενημέρωσης παρόχων υπηρεσιών για τα δικαιώματά τους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’ ΜΑΘΗΤΕΙΑ
Άρθρο 129 Σύμβαση μαθητείας
Άρθρο 130 Πρακτική άσκηση μαθητών, σπουδαστών και φοιτητών
Άρθρο 131 Πρακτική άσκηση και μαθητεία
Άρθρο 95 Σιωπηρή ανανέωση
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ
Άρθρο 96 Σκοπός
Άρθρο 97 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 98 Ορισμοί
Άρθρο 99 Αρχή της μη διάκρισης
Άρθρο 100 Διαδοχικές συμβάσεις
Άρθρο 101 Ανώτατη διάρκεια συμβάσεων
Άρθρο 102 Συνέπειες παραβάσεων
Άρθρο 103 Ενημέρωση και ευκαιρίες απασχόλησης
Άρθρο 104 Ενημέρωση και διαβούλευση
Άρθρο 105 Ειδικές διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Άρθρο 106 Μερική απασχόληση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Άρθρο 107 Σκοπός
Άρθρο 108 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 109 Ορισμοί
Άρθρο 110 Περιορισμοί ή απαγορεύσεις
Άρθρο 111 Αρχή της ίσης μεταχείρισης των προσωρινά απασχολούμενων
Άρθρο 112 Πρόσβαση των προσωρινά απασχολουμένων σε θέση εργασίας, συλλογικές εγκαταστάσεις και επαγγελματική κατάρτιση
Άρθρο 113 Εκπροσώπηση των προσωρινά απασχολούμενων
Άρθρο 114 Ενημέρωση των εκπροσώπων των εργαζομένων
Άρθρο 115 Κυρώσεις
Άρθρο 116 Αντικείμενο Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης
Άρθρο 117 Σύσταση και λειτουργία Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης
Άρθρο 118 Κατοχύρωση εργασιακών δικαιωμάτων των προσωρινά απασχολούμενων
Άρθρο 119 Ασφάλεια και υγεία στην εργασία για τους προσωρινά απασχολούμενους
Άρθρο 120 Οικονομικές και ασφαλιστικές εγγυήσεις για τους προσωρινά απασχολούμενους
Άρθρο 121 Έλεγχος των επιχειρήσεων προσωρινής απασχόλησης
Άρθρο 122 Κυρώσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ
Άρθρο 123 Όροι παροχής τηλεργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ
Άρθρο 124 Ψηφιακές πλατφόρμες
Άρθρο 125 Συμβατική σχέση ψηφιακών πλατφορμών με παρόχους υπηρεσιών
Άρθρο 126 Συνδικαλιστικά δικαιώματα παρόχων υπηρεσιών - φυσικών προσώπων
Άρθρο 127 Υγιεινή και ασφάλεια παρόχων υπηρεσιών
Άρθρο 128 Υποχρέωση ενημέρωσης παρόχων υπηρεσιών για τα δικαιώματά τους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’ ΜΑΘΗΤΕΙΑ
Άρθρο 129 Σύμβαση μαθητείας
Άρθρο 130 Πρακτική άσκηση μαθητών, σπουδαστών και φοιτητών
Άρθρο 131 Πρακτική άσκηση και μαθητεία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΝΟΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
Άρθρο 133 Τεκμήριο υπέρ της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας

ΜΕΡΟΣ Δ’ ΟΡΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Ι ΑΜΟΙΒΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΤΩΤΑΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ
Άρθρο 134 Διατάξεις για τον κατώτατο μισθό
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ, ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΕΣ

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΕΟΡΤΩΝ

Άρθρο 135 Επιδόματα Χριστουγέννων και Πάσχα
Άρθρο 136 Δικαιούχοι επιδομάτων εορτών
Άρθρο 137 Επιδόματα εορτών σε ειδικές περιπτώσεις
Άρθρο 138 Υπολογισμός επιδομάτων εορτών
Άρθρο 139 Ειδικές περιπτώσεις υπολογισμού επιδομάτων εορτών
Άρθρο 140 ’Ύψος επιδομάτων εορτών
Άρθρο 141 Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις
Άρθρο 142 Χρόνος καταβολής επιδομάτων εορτών και περιορισμοί

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΑΜΟΙΒΗ ΝΥΚΤΕΡΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Άρθρο 143 Επίδομα νυκτερινής εργασίας

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΤΟΣ ΕΔΡΑΣ

Άρθρο 144 Ιδιαίτερη αποζημίωση για εκτός έδρας εργασία

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΠΑΡΟΧΕΣ ΣΕ ΕΙΔΟΣ

Άρθρο 145 Παροχές σε είδος προς εργαζομένους για παραγωγικούς και λειτουργικούς σκοπούς

των επιχειρήσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ
Άρθρο 146 Συναλλαγές μέσω τραπεζικού συστήματος
Άρθρο 147 Χορήγηση εκκαθαριστικού σημειώματος
Άρθρο 148 Εκκαθαριστικά αποδοχών και περιεχόμενό τους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΛΟΓΩ ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΑΠΟΔΟΧΩΝ

Άρθρο 149 Ποινική ευθύνη για μη καταβολή αποδοχών

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ

Άρθρο 150 Απαγόρευση συμψηφισμού και κατάσχεσης μισθού
Άρθρο 151 Συμφωνία κρατήσεων από τον μισθό

ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΑΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ

Άρθρο 152 Σκοπός - πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 153 Είσπραξη εργοδοτικής εισφοράς
Άρθρο 154 Λειτουργία και Διαχείριση του Λογαριασμού
Άρθρο 155 Έλεγχος διαχείρισης
Άρθρο 156 Πληρωμή αποδοχών - Περιορισμός - Άσκηση δικαιώματος - Δ.ΥΠ.Α.
Άρθρο 157 Φορέας για πληρωμή ανεξόφλητων αποδοχών
Άρθρο 158 Γνωστοποίηση διαδικασιών
Άρθρο 159 Εισφορές Κοινωνικής Ασφάλισης
Άρθρο 132 Υποχρέωση καταβολής μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών της αποζημίωσης και των ασφαλιστικών εισφορών των πρακτικώς ασκούμενων και των μαθητευόμενων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΝΟΜΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
Άρθρο 133 Τεκμήριο υπέρ της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας
ΜΕΡΟΣ Δ’ ΟΡΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ι ΑΜΟΙΒΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΤΩΤΑΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ
Άρθρο 134 Διατάξεις για τον κατώτατο μισθό
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ, ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΕΣ
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΕΟΡΤΩΝ
Άρθρο 135 Επιδόματα Χριστουγέννων και Πάσχα
Άρθρο 136 Δικαιούχοι επιδομάτων εορτών
Άρθρο 137 Επιδόματα εορτών σε ειδικές περιπτώσεις
Άρθρο 138 Υπολογισμός επιδομάτων εορτών
Άρθρο 139 Ειδικές περιπτώσεις υπολογισμού επιδομάτων εορτών
Άρθρο 140 ’Ύψος επιδομάτων εορτών
Άρθρο 141 Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις
Άρθρο 142 Χρόνος καταβολής επιδομάτων εορτών και περιορισμοί
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΑΜΟΙΒΗ ΝΥΚΤΕΡΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 143 Επίδομα νυκτερινής εργασίας
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΤΟΣ ΕΔΡΑΣ
Άρθρο 144 Ιδιαίτερη αποζημίωση για εκτός έδρας εργασία
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΠΑΡΟΧΕΣ ΣΕ ΕΙΔΟΣ
Άρθρο 145 Παροχές σε είδος προς εργαζομένους για παραγωγικούς και λειτουργικούς σκοπούς των επιχειρήσεων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ
Άρθρο 146 Συναλλαγές μέσω τραπεζικού συστήματος
Άρθρο 147 Χορήγηση εκκαθαριστικού σημειώματος
Άρθρο 148 Εκκαθαριστικά αποδοχών και περιεχόμενό τους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΙΣΘΟΥ
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΛΟΓΩ ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΑΠΟΔΟΧΩΝ
Άρθρο 149 Ποινική ευθύνη για μη καταβολή αποδοχών
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ
Άρθρο 150 Απαγόρευση συμψηφισμού και κατάσχεσης μισθού
Άρθρο 151 Συμφωνία κρατήσεων από τον μισθό
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΑΦΕΡΕΓΓΥΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ
Άρθρο 152 Σκοπός - πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 153 Είσπραξη εργοδοτικής εισφοράς
Άρθρο 154 Λειτουργία και Διαχείριση του Λογαριασμού
Άρθρο 155 Έλεγχος διαχείρισης
Άρθρο 156 Πληρωμή αποδοχών - Περιορισμός - Άσκηση δικαιώματος - Δ.ΥΠ.Α.
Άρθρο 157 Φορέας για πληρωμή ανεξόφλητων αποδοχών
Άρθρο 158 Γνωστοποίηση διαδικασιών
Άρθρο 159 Εισφορές Κοινωνικής Ασφάλισης

ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΧΡΟΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 162 Σκοπός - Αντικείμενο - Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 163 Ορισμοί
Άρθρο 164 Ημερήσια ανάπαυση
Άρθρο 165 Διαλείμματα
Άρθρο 166 Ελάχιστη περίοδος εβδομαδιαίας συνεχούς ανάπαυσης
Άρθρο 167 Μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας
Άρθρο 168 Ετήσια άδεια
Άρθρο 169 Διάρκεια της νυκτερινής εργασίας
Άρθρο 170 Ιατρική εξέταση και μετάθεση των εργαζομένων τη νύχτα σε θέση ημερήσιας

εργασίας

Άρθρο 171 Εγγυήσεις για νυκτερινή εργασία
Άρθρο 172 Ενημέρωση σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται εργαζόμενοι τη νύχτα
Άρθρο 173 Προστασία της ασφάλειας και της υγείας
Άρθρο 174 Ρυθμός εργασίας
Άρθρο 175 Παρεκκλίσεις
Άρθρο 176 Μετακινούμενοι εργαζόμενοι και δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας
Άρθρο 177 Εργαζόμενοι σε αλιευτικά πλοία
Άρθρο 178 Έλεγχος εφαρμογής
Άρθρο 179 Κυρώσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 180 Ανώτατο όριο ωρών εργασίας
Άρθρο 181 Συστήματα εβδομαδιαίας εργασίας
Άρθρο 182 Καθιέρωση χρονικών ορίων εργασίας
Άρθρο 183 Υπέρβαση ανώτατου ορίου ημερήσιας εργασίας
Άρθρο 184 Αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας
Άρθρο 185 Παραγραφή αξιώσεων για υπερωριακή απασχόληση
Άρθρο 186 Εργασία που παρέχεται την έκτη ημέρα της εβδομάδος κατά παράβαση του

πενθημέρου

Άρθρο 187 Πραγματικός χρόνος εργασίας
Άρθρο 188 Απαγόρευση υποχρέωσης παραμονής στον τόπο εργασίας κατά τον χρόνο

ανάπαυσης

Άρθρο 189 Απαγόρευση απασχόλησης κατά τον χρόνο ανάπαυσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Άρθρο 190 Πρόσθετες ομάδες εργασίας
Άρθρο 191 Εξασφάλιση συνεχούς λειτουργίας με εναλλαγή προσωπικού
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 192 Διευθέτηση χρόνου εργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΑΡΓΙΕΣ
Άρθρο 193 Αργία
Άρθρο 194 Χρονικό πλαίσιο αργίας
Άρθρο 195 Έκταση Εφαρμογής
Άρθρο 160 Επίλυση διαφορών
Άρθρο 161 Σύσταση Λογαριασμού
ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΧΡΟΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 162 Σκοπός - Αντικείμενο - Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 163 Ορισμοί
Άρθρο 164 Ημερήσια ανάπαυση
Άρθρο 165 Διαλείμματα
Άρθρο 166 Ελάχιστη περίοδος εβδομαδιαίας συνεχούς ανάπαυσης
Άρθρο 167 Μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας
Άρθρο 168 Ετήσια άδεια
Άρθρο 169 Διάρκεια της νυκτερινής εργασίας
Άρθρο 170 Ιατρική εξέταση και μετάθεση των εργαζομένων τη νύχτα σε θέση ημερήσιας εργασίας
Άρθρο 171 Εγγυήσεις για νυκτερινή εργασία
Άρθρο 172 Ενημέρωση σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται εργαζόμενοι τη νύχτα
Άρθρο 173 Προστασία της ασφάλειας και της υγείας
Άρθρο 174 Ρυθμός εργασίας
Άρθρο 175 Παρεκκλίσεις
Άρθρο 176 Μετακινούμενοι εργαζόμενοι και δραστηριότητες ανοικτής θάλασσας
Άρθρο 177 Εργαζόμενοι σε αλιευτικά πλοία
Άρθρο 178 Έλεγχος εφαρμογής
Άρθρο 179 Κυρώσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 180 Ανώτατο όριο ωρών εργασίας
Άρθρο 181 Συστήματα εβδομαδιαίας εργασίας
Άρθρο 182 Καθιέρωση χρονικών ορίων εργασίας
Άρθρο 183 Υπέρβαση ανώτατου ορίου ημερήσιας εργασίας
Άρθρο 184 Αμοιβή υπερεργασίας και υπερωρίας
Άρθρο 185 Παραγραφή αξιώσεων για υπερωριακή απασχόληση
Άρθρο 186 Εργασία που παρέχεται την έκτη ημέρα της εβδομάδος κατά παράβαση του πενθημέρου
Άρθρο 187 Πραγματικός χρόνος εργασίας
Άρθρο 188 Απαγόρευση υποχρέωσης παραμονής στον τόπο εργασίας κατά τον χρόνο ανάπαυσης
Άρθρο 189 Απαγόρευση απασχόλησης κατά τον χρόνο ανάπαυσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Άρθρο 190 Πρόσθετες ομάδες εργασίας
Άρθρο 191 Εξασφάλιση συνεχούς λειτουργίας με εναλλαγή προσωπικού
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Άρθρο 192 Διευθέτηση χρόνου εργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΑΡΓΙΕΣ
Άρθρο 193 Αργία
Άρθρο 194 Χρονικό πλαίσιο αργίας
Άρθρο 195 Έκταση Εφαρμογής
Άρθρο 198 Εξαιρέσεις για ορισμένες αργίες
Άρθρο 199 Εξαιρέσεις για ορισμένες Κυριακές
Άρθρο 200 Εξαιρέσεις από την ανάπαυση της Κυριακής
Άρθρο 201 Εξαιρέσεις από τις διατάξεις περί της ανάπαυσης την Κυριακή και τις ημέρες αργίας
Άρθρο 202 Αναπληρωματική ανάπαυση
Άρθρο 203 Ειδικές ρυθμίσεις για τα θέατρα
Άρθρο 204 Επιχειρήσεις ημερήσιων εφημερίδων
Άρθρο 205 Εφημεριδοπώλες
Άρθρο 206 Οδηγοί ταξί
Άρθρο 207 Σταυλίτες
Άρθρο 208 Αναστολή διατάξεων εβδομαδιαίας ανάπαυσης
Άρθρο 209 Προσαύξηση αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες

ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΚΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΑΔΕΙΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ
Άρθρο 210 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 211 Δικαίωμα άδειας με αποδοχές
Άρθρο 212 Αποδοχές άδειας
Άρθρο 213 Επίδομα άδειας
Άρθρο 214 Χρονική περίοδος χορήγησης της άδειας
Άρθρο 215 Χρονική κατάτμηση της άδειας
Άρθρο 216 Προστασία του δικαιώματος της άδειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΛΟΙΠΕΣ ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΚΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 217 Σκοπός
Άρθρο 218 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 219 Ορισμοί
Άρθρο 220 Άδεια πατρότητας
Άρθρο 221 Γονική άδεια
Άρθρο 222 Άδεια φροντιστή
Άρθρο 223 Απουσία από την εργασία για λόγους ανωτέρας βίας
Άρθρο 224 Ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας
Άρθρο 225 Αρμόδιος φορέας ισότητας για τα περί διακρίσεων ζητήματα
Άρθρο 226 Άδεια μητρότητας
Άρθρο 227 Άδεια για υποβολή σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
Άρθρο 228 Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας
Άρθρο 229 Άδεια φροντίδας τέκνου
Άρθρο 230 Άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης τέκνου
Άρθρο 231 Άδεια γάμου
Άρθρο 232 Άδεια προγεννητικών εξετάσεων
Άρθρο 233 Μειωμένο ωράριο γονέων παιδιών με αναπηρία
Άρθρο 234 Άδεια λόγω ασθένειας παιδιού ή άλλου εξαρτώμενου μέλους
Άρθρο 235 Άδεια λόγω σοβαρών νοσημάτων των παιδιών
Άρθρο 236 Άδεια λόγω νοσηλείας των παιδιών
Άρθρο 237 Άδεια για μονογονεϊκές οικογένειες
Άρθρο 196 Εξαιρέσεις
Άρθρο 197 Απαγόρευση απασχόλησης
Άρθρο 198 Εξαιρέσεις για ορισμένες αργίες
Άρθρο 199 Εξαιρέσεις για ορισμένες Κυριακές
Άρθρο 200 Εξαιρέσεις από την ανάπαυση της Κυριακής
Άρθρο 201 Εξαιρέσεις από τις διατάξεις περί της ανάπαυσης την Κυριακή και τις ημέρες αργίας
Άρθρο 202 Αναπληρωματική ανάπαυση
Άρθρο 203 Ειδικές ρυθμίσεις για τα θέατρα
Άρθρο 204 Επιχειρήσεις ημερήσιων εφημερίδων
Άρθρο 205 Εφημεριδοπώλες
Άρθρο 206 Οδηγοί ταξί
Άρθρο 207 Σταυλίτες
Άρθρο 208 Αναστολή διατάξεων εβδομαδιαίας ανάπαυσης
Άρθρο 209 Προσαύξηση αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες
ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΚΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΑΔΕΙΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ
Άρθρο 210 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 211 Δικαίωμα άδειας με αποδοχές
Άρθρο 212 Αποδοχές άδειας
Άρθρο 213 Επίδομα άδειας
Άρθρο 214 Χρονική περίοδος χορήγησης της άδειας
Άρθρο 215 Χρονική κατάτμηση της άδειας
Άρθρο 216 Προστασία του δικαιώματος της άδειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΛΟΙΠΕΣ ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΚΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 217 Σκοπός
Άρθρο 218 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 219 Ορισμοί
Άρθρο 220 Άδεια πατρότητας
Άρθρο 221 Γονική άδεια
Άρθρο 222 Άδεια φροντιστή
Άρθρο 223 Απουσία από την εργασία για λόγους ανωτέρας βίας
Άρθρο 224 Ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας
Άρθρο 225 Αρμόδιος φορέας ισότητας για τα περί διακρίσεων ζητήματα
Άρθρο 226 Άδεια μητρότητας
Άρθρο 227 Άδεια για υποβολή σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
Άρθρο 228 Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας
Άρθρο 229 Άδεια φροντίδας τέκνου
Άρθρο 230 Άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης τέκνου
Άρθρο 231 Άδεια γάμου
Άρθρο 232 Άδεια προγεννητικών εξετάσεων
Άρθρο 233 Μειωμένο ωράριο γονέων παιδιών με αναπηρία
Άρθρο 234 Άδεια λόγω ασθένειας παιδιού ή άλλου εξαρτώμενου μέλους
Άρθρο 235 Άδεια λόγω σοβαρών νοσημάτων των παιδιών
Άρθρο 236 Άδεια λόγω νοσηλείας των παιδιών
Άρθρο 237 Άδεια για μονογονεϊκές οικογένειες
Άρθρο 240 Προστασία από την απόλυση και βάρος απόδειξης
Άρθρο 241 Έννομη προστασία
Άρθρο 242 Κυρώσεις
Άρθρο 243 Ενημέρωση εργαζομένων
Άρθρο 244 Άδεια για συμμετοχή σε εξετάσεις
Άρθρο 245 Άδεια άνευ αποδοχών

ΤΜΗΜΑ IV ΑΠΟΣΠΑΣΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Άρθρο 246 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 247 Ορισμοί άρθρων 247-255
Άρθρο 248 Όροι εργασίας των αποσπασμένων εργαζομένων
Άρθρο 249 Μακροχρόνια απόσπαση
Άρθρο 250 Συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών μελών σχετικά με την παροχή

πληροφοριών και την επίβλεψη και τον έλεγχο εφαρμογής του παρόντος Τμήματος

Άρθρο 251 Διασφάλιση των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων
Άρθρο 252 Διοικητικές κυρώσεις
Άρθρο 253 Ποινικές κυρώσεις
Άρθρο 254 Δικαστική αρμοδιότητα
Άρθρο 255 Ευνοϊκότεροι όροι
Άρθρο 256 Αντικείμενο
Άρθρο 257 Ορισμοί άρθρων 257-272
Άρθρο 258 Επίβλεψη και έλεγχος εφαρμογής
Άρθρο 259 Αρμόδιο όργανο παροχής πληροφοριών
Άρθρο 260 Συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών μελών
Άρθρο 261 Διαπίστωση πραγματικών αποσπάσεων και πρόληψη καταχρήσεων και

καταστρατήγησης διατάξεων σε περιπτώσεις διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών

Άρθρο 262 Μέτρα ελέγχου εφαρμογής
Άρθρο 263 Διασφάλιση των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων -

Διευκόλυνση των καταγγελιών - Καθυστερούμενες πληρωμές

Άρθρο 264 Ευθύνη σε υπεργολαβία
Άρθρο 265 Διασυνοριακή εκτέλεση αποφάσεων επιβολής διοικητικών χρηματικών κυρώσεων

ή προστίμων - Πεδίο εφαρμογής και αρμόδιες αρχές

Άρθρο 266 Γενικές αρχές - Αμοιβαία συνδρομή και αναγνώριση διοικητικών χρηματικών

κυρώσεων ή/και προστίμων

Άρθρο 267 Αίτημα κοινοποίησης ή είσπραξης υποβαλλόμενο από ελληνική αρχή
Άρθρο 268 Λόγοι άρνησης
Άρθρο 269 Αναστολή της διαδικασίας
Άρθρο 270 Εισπραττόμενα ποσά και έξοδα
Άρθρο 271 Διοικητικές κυρώσεις
Άρθρο 272 Σύστημα πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (Internal Market Information

System - IMI)

ΤΜΗΜΑ V ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Άρθρο 273 Έκταση εφαρμογής
Άρθρο 274 Εξαρτώμενα μέλη
Άρθρο 275 Αποδεικτικά στοιχεία
Άρθρο 238 Εργασιακά δικαιώματα
Άρθρο 239 Απαγόρευση διακρίσεων
Άρθρο 240 Προστασία από την απόλυση και βάρος απόδειξης
Άρθρο 241 Έννομη προστασία
Άρθρο 242 Κυρώσεις
Άρθρο 243 Ενημέρωση εργαζομένων
Άρθρο 244 Άδεια για συμμετοχή σε εξετάσεις
Άρθρο 245 Άδεια άνευ αποδοχών
ΤΜΗΜΑ IV ΑΠΟΣΠΑΣΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Άρθρο 246 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 247 Ορισμοί άρθρων 247-255
Άρθρο 248 Όροι εργασίας των αποσπασμένων εργαζομένων
Άρθρο 249 Μακροχρόνια απόσπαση
Άρθρο 250 Συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών μελών σχετικά με την παροχή πληροφοριών και την επίβλεψη και τον έλεγχο εφαρμογής του παρόντος Τμήματος
Άρθρο 251 Διασφάλιση των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων
Άρθρο 252 Διοικητικές κυρώσεις
Άρθρο 253 Ποινικές κυρώσεις
Άρθρο 254 Δικαστική αρμοδιότητα
Άρθρο 255 Ευνοϊκότεροι όροι
Άρθρο 256 Αντικείμενο
Άρθρο 257 Ορισμοί άρθρων 257-272
Άρθρο 258 Επίβλεψη και έλεγχος εφαρμογής
Άρθρο 259 Αρμόδιο όργανο παροχής πληροφοριών
Άρθρο 260 Συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών μελών
Άρθρο 261 Διαπίστωση πραγματικών αποσπάσεων και πρόληψη καταχρήσεων και καταστρατήγησης διατάξεων σε περιπτώσεις διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών
Άρθρο 262 Μέτρα ελέγχου εφαρμογής
Άρθρο 263 Διασφάλιση των δικαιωμάτων των αποσπασμένων εργαζομένων - Διευκόλυνση των καταγγελιών - Καθυστερούμενες πληρωμές
Άρθρο 264 Ευθύνη σε υπεργολαβία
Άρθρο 265 Διασυνοριακή εκτέλεση αποφάσεων επιβολής διοικητικών χρηματικών κυρώσεων ή προστίμων - Πεδίο εφαρμογής και αρμόδιες αρχές
Άρθρο 266 Γενικές αρχές - Αμοιβαία συνδρομή και αναγνώριση διοικητικών χρηματικών κυρώσεων ή/και προστίμων
Άρθρο 267 Αίτημα κοινοποίησης ή είσπραξης υποβαλλόμενο από ελληνική αρχή
Άρθρο 268 Λόγοι άρνησης
Άρθρο 269 Αναστολή της διαδικασίας
Άρθρο 270 Εισπραττόμενα ποσά και έξοδα
Άρθρο 271 Διοικητικές κυρώσεις
Άρθρο 272 Σύστημα πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (Internal Market Information System - IMI)
ΤΜΗΜΑ V ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Άρθρο 273 Έκταση εφαρμογής
Άρθρο 274 Εξαρτώμενα μέλη
Άρθρο 275 Αποδεικτικά στοιχεία
Άρθρο 278 Προγραμματισμός αδειών
Άρθρο 279 Βρεφονηπιακοί σταθμοί
Άρθρο 280 Λύση σχέσης εργασίας
Άρθρο 281 Προστασία μητρότητας
Άρθρο 282 Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις
Άρθρο 283 Σκοπός - Αντικείμενο - Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 284 Ορισμοί άρθρων 283-291
Άρθρο 285 Εκτίμηση και αξιολόγηση των κινδύνων
Άρθρο 286 Ενημέρωση
Άρθρο 287 Συνέπειες των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης
Άρθρο 288 Απαγόρευση έκθεσης
Άρθρο 289 Νυκτερινή εργασία
Άρθρο 290 Απαγόρευση απόλυσης
Άρθρο 291 Δικαιώματα συναφή προς τη σύμβαση εργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΑΝΗΛΙΚΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ
Άρθρο 292 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 293 Όροι και προϋποθέσεις απασχόλησης
Άρθρο 294 Καλλιτεχνικές και παρεμφερείς απασχολήσεις
Άρθρο 295 Επαγγελματικός προσανατολισμός
Άρθρο 296 Χρονικά όρια εργασίας
Άρθρο 297 Αμοιβή εργασίας
Άρθρο 298 Άδειες
Άρθρο 299 Βιβλιάριο εργασίας
Άρθρο 300 Τηρούμενα έντυπα από τους εργοδότες
Άρθρο 301 Μητρώο ανηλίκων
Άρθρο 302 Διαδικασία ιατρικής πιστοποίησης
Άρθρο 303 Αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες
Άρθρο 304 Ιατρικές εξετάσεις
Άρθρο 305 Ιατρική πιστοποίηση
Άρθρο 306 Αξιώσεις ανηλίκων
Άρθρο 307 Εργασιακό περιβάλλον - Κίνδυνοι - Πρόληψη
Άρθρο 308 Απαγόρευση εργασίας
Άρθρο 309 Ποινικές και διοικητικές κυρώσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΣΤΡΑΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ
Άρθρο 310 Μη λύση της σύμβασης
Άρθρο 311 Έννοια στρατευομένου ιδιωτικού υπαλλήλου
Άρθρο 312 Στρατευόμενοι υπάλληλοι

ΜΕΡΟΣ Ε’ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ

ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

Άρθρο 313 Λήξη της σύμβασης
Άρθρο 314 Καταγγελία μακρόχρονης σύμβασης ορισμένου χρόνου
Άρθρο 315 Καταγγελία για σπουδαίο λόγο
Άρθρο 316 Υποχρέωση σε αποζημίωση
Άρθρο 276 Απαγόρευση διάκρισης
Άρθρο 277 Δικαίωμα για πλήρη απασχόληση
Άρθρο 278 Προγραμματισμός αδειών
Άρθρο 279 Βρεφονηπιακοί σταθμοί
Άρθρο 280 Λύση σχέσης εργασίας
Άρθρο 281 Προστασία μητρότητας
Άρθρο 282 Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις
Άρθρο 283 Σκοπός - Αντικείμενο - Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 284 Ορισμοί άρθρων 283-291
Άρθρο 285 Εκτίμηση και αξιολόγηση των κινδύνων
Άρθρο 286 Ενημέρωση
Άρθρο 287 Συνέπειες των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης
Άρθρο 288 Απαγόρευση έκθεσης
Άρθρο 289 Νυκτερινή εργασία
Άρθρο 290 Απαγόρευση απόλυσης
Άρθρο 291 Δικαιώματα συναφή προς τη σύμβαση εργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΑΝΗΛΙΚΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ
Άρθρο 292 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 293 Όροι και προϋποθέσεις απασχόλησης
Άρθρο 294 Καλλιτεχνικές και παρεμφερείς απασχολήσεις
Άρθρο 295 Επαγγελματικός προσανατολισμός
Άρθρο 296 Χρονικά όρια εργασίας
Άρθρο 297 Αμοιβή εργασίας
Άρθρο 298 Άδειες
Άρθρο 299 Βιβλιάριο εργασίας
Άρθρο 300 Τηρούμενα έντυπα από τους εργοδότες
Άρθρο 301 Μητρώο ανηλίκων
Άρθρο 302 Διαδικασία ιατρικής πιστοποίησης
Άρθρο 303 Αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες
Άρθρο 304 Ιατρικές εξετάσεις
Άρθρο 305 Ιατρική πιστοποίηση
Άρθρο 306 Αξιώσεις ανηλίκων
Άρθρο 307 Εργασιακό περιβάλλον - Κίνδυνοι - Πρόληψη
Άρθρο 308 Απαγόρευση εργασίας
Άρθρο 309 Ποινικές και διοικητικές κυρώσεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΣΤΡΑΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ
Άρθρο 310 Μη λύση της σύμβασης
Άρθρο 311 Έννοια στρατευομένου ιδιωτικού υπαλλήλου
Άρθρο 312 Στρατευόμενοι υπάλληλοι
ΜΕΡΟΣ Ε’ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ
ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
Άρθρο 313 Λήξη της σύμβασης
Άρθρο 314 Καταγγελία μακρόχρονης σύμβασης ορισμένου χρόνου
Άρθρο 315 Καταγγελία για σπουδαίο λόγο
Άρθρο 316 Υποχρέωση σε αποζημίωση
Άρθρο 319 Πιστοποιητικό εργασίας
Άρθρο 320 Αναγγελία λύσης της σύμβασης εργασίας

ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ
Άρθρο 321 Καταγγελία με προειδοποίηση από τον εργοδότη
Άρθρο 322 Απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής εργασίας μετά την προειδοποίηση

καταγγελίας

Άρθρο 323 Αποζημίωση καταγγελίας χωρίς προειδοποίηση από τον εργοδότη
Άρθρο 324 Αποζημίωση καταγγελίας με προειδοποίηση από τον εργοδότη
Άρθρο 325 Αποζημίωση σε ειδικές περιπτώσεις
Άρθρο 326 Τμηματική καταβολή αποζημίωσης
Άρθρο 327 Υπολογισμός αποζημίωσης
Άρθρο 328 Ανώτατο όριο αποζημίωσης σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις
Άρθρο 329 Υποχρέωση καταβολής της αποζημίωσης σε τραπεζικό λογαριασμό
Άρθρο 330 Συνέπειες μη τήρησης προϋποθέσεων καταγγελίας
Άρθρο 331 Καταγγελία κατόπιν υποβολής μήνυσης ή απαγγελίας κατηγορίας.
Άρθρο 332 Μονομερής βλαπτική μεταβολή
Άρθρο 333 Εγγυήσεις εφαρμογής αναγκαστικών διατάξεων για την καταγγελία
Άρθρο 334 Κατάργηση ρητρών μονιμότητας
Άρθρο 335 Μετατροπή σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου σε αορίστου κατά την

καταγγελία

Άρθρο 336 Θέση σε διαθεσιμότητα
Άρθρο 337 Καταγγελία της σύμβασης από τον εργαζόμενο
Άρθρο 338 Αποχή από την εργασία λόγω ασθένειας βραχείας διάρκειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΑΥΤΗΣ
Άρθρο 339 Προστασία από τις απολύσεις
Άρθρο 340 Αποσβεστικές προθεσμίες

ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ

Άρθρο 341 Έννοια
Άρθρο 342 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 343 Υποχρέωση εργοδότη για πληροφόρηση και διαβούλευση
Άρθρο 344 Εκπρόσωποι των εργαζομένων
Άρθρο 345 Διαδικασία ομαδικών απολύσεων
Άρθρο 346 Γενικές διατάξεις

ΤΜΗΜΑ IV ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

Άρθρο 347 Σκοπός
Άρθρο 348 Πεδίο Εφαρμογής
Άρθρο 349 Ορισμοί
Άρθρο 350 Διατήρηση δικαιωμάτων των εργαζομένων
Άρθρο 351 Μεταβολή όρων και καταγγελία εργασιακής σχέσης
Άρθρο 352 Αφερεγγυότητα
Άρθρο 353 Προστασία εκπροσώπων εργαζομένων
Άρθρο 354 Πληροφόρηση και διαβούλευση
Άρθρο 355 Κυρώσεις
Άρθρο 317 Εύλογη αποζημίωση
Άρθρο 318 Θάνατος του ενός
Άρθρο 319 Πιστοποιητικό εργασίας
Άρθρο 320 Αναγγελία λύσης της σύμβασης εργασίας
ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ
Άρθρο 321 Καταγγελία με προειδοποίηση από τον εργοδότη
Άρθρο 322 Απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής εργασίας μετά την προειδοποίηση καταγγελίας
Άρθρο 323 Αποζημίωση καταγγελίας χωρίς προειδοποίηση από τον εργοδότη
Άρθρο 324 Αποζημίωση καταγγελίας με προειδοποίηση από τον εργοδότη
Άρθρο 325 Αποζημίωση σε ειδικές περιπτώσεις
Άρθρο 326 Τμηματική καταβολή αποζημίωσης
Άρθρο 327 Υπολογισμός αποζημίωσης
Άρθρο 328 Ανώτατο όριο αποζημίωσης σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις
Άρθρο 329 Υποχρέωση καταβολής της αποζημίωσης σε τραπεζικό λογαριασμό
Άρθρο 330 Συνέπειες μη τήρησης προϋποθέσεων καταγγελίας
Άρθρο 331 Καταγγελία κατόπιν υποβολής μήνυσης ή απαγγελίας κατηγορίας.
Άρθρο 332 Μονομερής βλαπτική μεταβολή
Άρθρο 333 Εγγυήσεις εφαρμογής αναγκαστικών διατάξεων για την καταγγελία
Άρθρο 334 Κατάργηση ρητρών μονιμότητας
Άρθρο 335 Μετατροπή σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου σε αορίστου κατά την καταγγελία
Άρθρο 336 Θέση σε διαθεσιμότητα
Άρθρο 337 Καταγγελία της σύμβασης από τον εργαζόμενο
Άρθρο 338 Αποχή από την εργασία λόγω ασθένειας βραχείας διάρκειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΑΥΤΗΣ
Άρθρο 339 Προστασία από τις απολύσεις
Άρθρο 340 Αποσβεστικές προθεσμίες
ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ
Άρθρο 341 Έννοια
Άρθρο 342 Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 343 Υποχρέωση εργοδότη για πληροφόρηση και διαβούλευση
Άρθρο 344 Εκπρόσωποι των εργαζομένων
Άρθρο 345 Διαδικασία ομαδικών απολύσεων
Άρθρο 346 Γενικές διατάξεις
ΤΜΗΜΑ IV ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ
Άρθρο 347 Σκοπός
Άρθρο 348 Πεδίο Εφαρμογής
Άρθρο 349 Ορισμοί
Άρθρο 350 Διατήρηση δικαιωμάτων των εργαζομένων
Άρθρο 351 Μεταβολή όρων και καταγγελία εργασιακής σχέσης
Άρθρο 352 Αφερεγγυότητα
Άρθρο 353 Προστασία εκπροσώπων εργαζομένων
Άρθρο 354 Πληροφόρηση και διαβούλευση
Άρθρο 355 Κυρώσεις
Άρθρο 357 Έναρξη ισχύος

ΜΕΡΟΣ Α’ - ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ

Άρθρο 1

Σύμβαση εργασίας Με τη σύμβαση εργασίας ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να παρέχει, για ορισμένο ή αόριστο χρόνο, την εργασία του στον εργοδότη και αυτός να καταβάλει το συμφωνημένο μισθό. Σύμβαση εργασίας υπάρχει και όταν ο μισθός υπολογίζεται κατά μονάδα της παρεχόμενης εργασίας ή κατ’ αποκοπήν, αρκεί ο εργαζόμενος να προσλαμβάνεται ή να απασχολείται για ορισμένο ή για αόριστο χρόνο.

Άρθρο 2

Έλλειψη συμφωνίας για το μισθό Αν η εργασία κατά τις συνηθισμένες περιστάσεις παρέχεται μόνο με μισθό, λογίζεται ότι έχει σιωπηρά συμφωνηθεί μισθός.

Άρθρο 3

Προσωπική φύση της σχέσης Αν δεν προκύπτει κάτι άλλο από τη συμφωνία ή από τις περιστάσεις, ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει αυτοπροσώπως την υποχρέωσή του και η αξίωση του εργοδότη στην εργασία είναι αμεταβίβαστη.

Άρθρο 4

Υποχρεώσεις του εργαζομένου Ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει με επιμέλεια την εργασία που ανέλαβε. Ο βαθμός της επιμέλειας του εργαζομένου κρίνεται με βάση τη σύμβαση, ενόψει του είδους της ανατεθείσας εργασίας, της μόρφωσης ή των ειδικών γνώσεων που απαιτούνται για την εργασία, καθώς και των ικανοτήτων και των ιδιοτήτων του εργαζομένου που ο εργοδότης γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει. Ο εργαζόμενος ευθύνεται για τη ζημία που προξενείται στον εργοδότη από δόλο. Σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας στον εργοδότη από αμέλεια του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας, το δικαστήριο μπορεί να απαλλάξει τον εργαζόμενο από την ευθύνη, ιδίως σε περίπτωση ελαφριάς αμέλειας, ή να κατανείμει τη ζημία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, καταλογίζοντας στον εργοδότη τη ζημία που αναλογεί στον επιχειρηματικό του κίνδυνο ή που παρίσταται δυσανάλογη σε σχέση με την ωφέλεια του εργαζομένου από τη σύμβαση.

Άρθρο 5

Υποχρεώσεις του εργοδότη Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να καταβάλει το συμφωνημένο ή το συνηθισμένο μισθό.

Άρθρο 6

Υποχρέωση πληροφόρησης Αν ο μισθός συνίσταται ολικά ή κατά ένα μέρος σε ποσοστό από τα κέρδη, ο εργοδότης έχει υποχρέωση να παρέχει στον εργαζόμενο ή αντί για αυτόν σε πρόσωπο που εκλέγουν τα μέρη ή το δικαστήριο, τις αναγκαίες πληροφορίες για τα κέρδη και τις ζημίες και, εφόσον απαιτείται, έχει υποχρέωση να επιδείξει τα λογιστικά βιβλία.

Άρθρο 7

Πότε καταβάλλεται ο μισθός Αν δεν υπάρχει αντίθετη συμφωνία ή συνήθεια, ο μισθός καταβάλλεται μετά την παροχή της εργασίας και, αν υπολογίζεται κατά ορισμένα διαστήματα κατά τη διάρκεια της σύμβασης, καταβάλλεται στο τέλος καθενός απ’ αυτά. Σε κάθε περίπτωση μόλις λήξει η σύμβαση γίνεται απαιτητός ο μισθός που αντιστοιχεί στο χρόνο έως τη λήξη. Σε εργασία κατά μονάδα ή κατ’ αποκοπήν ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα στις προκαταβολές που δικαιολογούνται από τις περιστάσεις ανάλογα με την εργασία που έχει προσφέρει και τις δαπάνες που τυχόν έκανε.

Άρθρο 8

Υπερημερία του εργοδότη Αν ο εργοδότης έγινε υπερήμερος ως προς την αποδοχή της εργασίας ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να απαιτήσει την πραγματική απασχόλησή του, καθώς και το μισθό για το διάστημα που δεν απασχολήθηκε. Δικαίωμα να απαιτήσει το μισθό έχει ο εργαζόμενος και στην περίπτωση που η αποδοχή της εργασίας είναι αδύνατη από λόγους που αφορούν στον εργοδότη και δεν οφείλονται σε ανώτερη βία. Στις ανωτέρω περιπτώσεις ο εργαζόμενος δεν είναι υποχρεωμένος να παράσχει την εργασία σε άλλο χρόνο. Ο εργοδότης, όμως, έχει δικαίωμα να αφαιρέσει από το μισθό καθετί που ο εργαζόμενος ωφελήθηκε από τη ματαίωση της εργασίας ή από την παροχή της αλλού.

Άρθρο 9

Λόγοι που εμπόδισαν τον εργαζόμενο Ο εργαζόμενος διατηρεί την αξίωσή του για το μισθό, αν ύστερα από δεκαήμερη τουλάχιστον παροχή εργασίας εμποδίζεται να εργαστεί από σπουδαίο λόγο που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά του. Ο εργοδότης έχει δικαίωμα να αφαιρέσει από το μισθό τα ποσά που εξαιτίας του εμποδίου καταβλήθηκαν στον εργαζόμενο από ασφάλιση υποχρεωτική κατά το νόμο.

Άρθρο 10

Χρονική έκταση της αξίωσης Το χρονικό διάστημα κατά το οποίο διατηρείται, σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο, η αξίωση για το μισθό σε περίπτωση εμποδίου, δεν μπορεί να υπερβεί τον ένα μήνα, αν το εμπόδιο εμφανίστηκε ένα τουλάχιστον έτος

Άρθρο 356 Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις
ΜΕΡΟΣ ΣΤ’ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 357 Έναρξη ισχύος

και αν ακόμη ο εργοδότης κατάγγειλε τη μίσθωση επειδή το εμπόδιο του παρείχε το δικαίωμα αυτό.

Άρθρο 11

Εργασία πέρα από τη συμφωνημένη Αν παρουσιαστεί ανάγκη για εργασία πέρα από τη συμφωνημένη ή τη συνηθισμένη, ο εργαζόμενος έχει υποχρέωση να την παράσχει, αν είναι σε θέση να το κάνει και η άρνησή του θα ήταν αντίθετη με την καλή πίστη. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα για την πρόσθετη αυτή εργασία σε συμπληρωματική αμοιβή, που κανονίζεται ανάλογα με το συμφωνημένο μισθό και με τις ειδικές περιστάσεις.

Άρθρο 12

Ασφάλεια και υγιεινή των χώρων εργασίας Ο εργοδότης οφείλει να διαρρυθμίζει τα σχετικά με την εργασία και με το χώρο της καθώς και τα σχετικά με τη διαμονή, τις εγκαταστάσεις και τα μηχανήματα ή εργαλεία, έτσι ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του εργαζομένου.

Άρθρο 13

Άδειες για ανεύρεση άλλης εργασίας Όταν καταγγελθεί η σύμβαση, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να ζητήσει τον αναγκαίο ελεύθερο χρόνο για να βρει άλλη εργασία, εφόσον δεν του μένει διαφορετικά κατάλληλος χρόνος γι’ αυτό το σκοπό.

Άρθρο 14

Παραίτηση του εργαζομένου από τα δικαιώματά του Είναι άκυρη η συμφωνία με την οποία περιορίζονται τα δικαιώματα του εργαζομένου από τα άρθρα 8-10, 11 παρ. 2, 12, 13, 150, 151, 313, 314, 317, 319 του παρόντος Κώδικα και των άρθρων 660, 661, 663, 666 και 667 του Αστικού Κώδικα ή διευρύνεται η ευθύνη του εργαζομένου από το άρθρο 4 του παρόντος Κώδικα.

ΜΕΡΟΣ Β’ - ΙΣΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ

ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΡΕΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ Ι - ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΔΙΑΚΡIΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ - ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ

Άρθρο 15

Σκοπός Σκοπός των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου είναι η προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και η καταπολέμηση των διακρίσεων: α) λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, σύμφωνα με την Οδηγία 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000, β) λόγω θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας, σύμφωνα με την Οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2000, μεταξύ άλλων και για γ) τη διευκόλυνση της άσκησης των δικαιωμάτων των εργαζομένων στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων σύμφωνα με την Οδηγία 2014/54/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014.

Άρθρο 16

Έννοια των διακρίσεων

1.

Απαγορεύεται κάθε μορφή διάκρισης για έναν από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 15.

2.

Για τους σκοπούς των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου:

  • α) Ως «άμεση διάκριση» νοείται όταν ένα πρόσωπο υφίσταται, για λόγους φυλής, χρώματος, εθνικής ή

εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν της οποίας τυγχάνει, έτυχε ή θα ετύγχανε άλλο πρόσωπο, σε ανάλογη κατάσταση,

  • β) ως «έμμεση διάκριση» νοείται όταν μία εκ πρώτης

όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική μπορεί να θέσει πρόσωπα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, σε μειονεκτική θέση συγκριτικά με άλλα πρόσωπα. «Έμμεση διάκριση» δεν υφίσταται, εάν η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική αυτή δικαιολογείται αντικειμενικά από έναν θεμιτό σκοπό και τα μέσα επίτευξής του είναι πρόσφορα και αναγκαία, εάν τα μέτρα, που λαμβάνονται, είναι αναγκαία για την τήρηση της δημόσιας ασφάλειας, τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης, την πρόληψη ποινικών παραβάσεων, την προστασία της υγείας, των δικαιωμάτων και ελευθεριών των άλλων ή όταν αφορά άτομα με αναπηρία ή χρόνια πάθηση και μέτρα που λαμβάνονται υπέρ αυτών, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος και το άρθρο 19 του παρόντος Κώδικα,

  • γ) η «παρενόχληση» νοείται ως διάκριση κατά την έννοια της παρ. 1, εφόσον σημειώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά που συνδέεται με έναν από τους λόγους του

άρθρου 15 με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας προσώπου και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος,

  • δ) ως «διάκριση», νοείται επίσης, οποιαδήποτε εντολή

για την εφαρμογή διακριτικής μεταχείρισης σε βάρος προσώπου για οποιονδήποτε από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 15,

  • ε) ως «διάκριση λόγω σχέσης» νοείται η λιγότερο

ευνοϊκή μεταχείριση ενός προσώπου λόγω της στενής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου,

  • στ) ως «διάκριση λόγω νομιζόμενων χαρακτηριστικών» νοείται η λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση ενός

προσώπου που εικάζεται ότι διαθέτει συγκεκριμένα καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου,

  • ζ) ως «πολλαπλή διάκριση» νοείται οποιαδήποτε διάκριση, αποκλεισμός ή περιορισμός, σε βάρος προσώπου, που βασίζεται σε περισσότερους από έναν από τους

ανωτέρω λόγους,

  • η) η «άρνηση εύλογων προσαρμογών» για τα άτομα με

αναπηρία ή χρόνια πάθηση νοείται ως διάκριση,

  • θ) ως «εύλογες προσαρμογές» νοούνται οι απαραίτητες και κατάλληλες τροποποιήσεις, ρυθμίσεις και ενδεδειγμένα μέτρα, που απαιτούνται σε μια συγκεκριμένη

περίπτωση, προκειμένου να διασφαλιστεί για τα άτομα με αναπηρίες ή χρόνιες παθήσεις η αρχή της ίσης μεταχείρισης, οι οποίες δεν επιβάλλουν δυσανάλογο ή αδικαιολόγητο βάρος στον εργοδότη.

3.

Απαγορεύεται κάθε μορφής διάκριση, άμεση ή έμμεση, όσον αφορά τους όρους πρόσβασης και παραμονής στη μισθωτή ή μη απασχόληση ή γενικά στην επαγγελματική ζωή, τους όρους, τις συνθήκες απασχόλησης και εργασίας, τις προαγωγές, καθώς και τον σχεδιασμό και την εφαρμογή συστημάτων αξιολόγησης προσωπικού, που σχετίζονται με την ιδιότητα ενός ατόμου ως οροθετικού στον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus-HIV), καθώς και η διερεύνηση αυτής της ιδιότητας από τον εργοδότη πριν ή μετά την πρόσληψη ή τη σύναψη σύμβασης. Από την παραπάνω απαγόρευση εξαιρούνται επαγγέλματα στα οποία, με ειδικές διατάξεις, επιβάλλεται η διερεύνηση της παραπάνω ιδιότητας για ιατρικούς λόγους. Τα άρθρα 22 έως 25 εφαρμόζονται αναλογικά.

Άρθρο 17

Πεδίο εφαρμογής

1.

Με την επιφύλαξη των παρ. 3 και 4, καθώς και του άρθρου 18, η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου στον τομέα της εργασίας και της απασχόλησης, εφαρμόζεται σε όλα τα πρόσωπα, στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, όσον αφορά:

  • α) Τους όρους πρόσβασης στην εργασία και την απασχόληση εν γένει, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων επιλογής και των όρων πρόσληψης, ανεξάρτητα

από τον κλάδο δραστηριότητας και σε όλα τα επίπεδα της επαγγελματικής ιεραρχίας, καθώς και τους όρους υπηρεσιακής και επαγγελματικής εξέλιξης,

  • β) την πρόσβαση σε όλα τα είδη και επίπεδα επαγγελματικού προσανατολισμού, μαθητείας, επαγγελματικής

κατάρτισης, επιμόρφωσης και επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης πρακτικής επαγγελματικής εμπειρίας,

  • γ) τους όρους και τις συνθήκες εργασίας και απασχόλησης, ιδίως όσον αφορά τις αποδοχές, την απόλυση, την

υγεία και την ασφάλεια στην εργασία και σε περίπτωση ανεργίας την επανένταξη και την εκ νέου απασχόληση,

  • δ) την ιδιότητα του μέλους και τη συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων ή εργοδοτών ή σε

οποιαδήποτε επαγγελματική οργάνωση, συμπεριλαμβανομένων των πλεονεκτημάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμμετοχή σε αυτές, και ιδίως του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

2.

Με την επιφύλαξη των παρ. 3, 4 και 6, καθώς και του άρθρου 18, η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών εφαρμόζεται σε όλα τα πρόσωπα, στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, και όσον αφορά:

  • α) Την κοινωνική προστασία, συμπεριλαμβανομένης

της κοινωνικής ασφάλισης και της υγειονομικής περίθαλψης,

  • β) τις κοινωνικές παροχές και τις φορολογικές διευκολύνσεις ή πλεονεκτήματα,
  • γ) την εκπαίδευση,
  • δ) την πρόσβαση στη διάθεση και την παροχή αγαθών

και υπηρεσιών που διατίθενται (συναλλακτικά) στο κοινό, συμπεριλαμβανομένης της στέγης.

3.

Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου και των άρθρων 18, 19, 20 και 21 δεν εφαρμόζονται στις περιπτώσεις που προβλέπεται ειδικώς αιτιολογημένη διαφορετική μεταχείριση λόγω ιθαγένειας και δεν θίγουν τις διατάξεις και τις προϋποθέσεις του νομικού καθεστώτος των υπηκόων τρίτων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των ατόμων άνευ ιθαγένειας που ζουν στην Επικράτεια.

4.

Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου και των άρθρων 18, 19, 20 και 21 αναφορικά με την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου δεν εφαρμόζονται στις πάσης φύσεως παροχές που προσφέρουν τα δημόσια συστήματα ή τα εξομοιούμενα προς τα δημόσια, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης ή πρόνοιας και δεν θίγουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για την τήρηση της δημόσιας ασφάλειας, τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης, την πρόληψη ποινικών παραβάσεων, την προστασία της υγείας και την προστασία των δικαιωμάτων και ελευθεριών άλλων.

5.

Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου και των άρθρων 18, 19, 20 και 21 δεν εφαρμόζονται στις ένοπλες δυνάμεις καθόσον αφορά σε διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης σχετικής με την Υπηρεσία. πρόσωπα, των οποίων η φορολογική κατοικία βρίσκεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 18

Δικαιολογημένη διαφορετική μεταχείριση λόγω ειδικών επαγγελματικών απαιτήσεων

1.

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 16, δεν συνιστά ανεπίτρεπτη διάκριση η διαφορετική μεταχείριση που βασίζεται σε χαρακτηριστικό σχετικό με τους λόγους διάκρισης του άρθρου 15 του παρόντος Κεφαλαίου, το οποίο λόγω της φύσης ή του πλαισίου των συγκεκριμένων επαγγελματικών δραστηριοτήτων αποτελεί ουσιαστική και καθοριστική επαγγελματική προϋπόθεση και εφόσον ο οικείος σκοπός είναι θεμιτός και η προϋπόθεση ανάλογη.

2.

Η διαφορετική μεταχείριση που εδράζεται στις θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις ενός προσώπου δεν συνιστά διάκριση, όταν λόγω της φύσης των εν λόγω δραστηριοτήτων ή του πλαισίου εντός του οποίου ασκούνται οι πεποιθήσεις αυτές αποτελούν ουσιώδη, θεμιτή και δικαιολογημένη επαγγελματική απαίτηση. Οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου δεν θίγουν υφιστάμενες διατάξεις και πρακτικές που αφορούν σε επαγγελματικές δραστηριότητες στο πλαίσιο των εκκλησιών, καθώς και οργανώσεων ή ενώσεων, η δεοντολογία των οποίων εδράζεται σε θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις. Αυτή η διαφορετική μεταχείριση ασκείται τηρουμένων των γενικών αρχών του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορεί να αιτιολογεί διάκριση η οποία βασίζεται σε άλλους λόγους. Δεν θίγεται επίσης το δικαίωμα των εκκλησιών ή άλλων δημόσιων ή ιδιωτικών οργανισμών, των οποίων η δεοντολογία εδράζεται σε θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις, να απαιτούν από τα πρόσωπα που εργάζονται για λογαριασμό τους συμπεριφορά καλής πίστης και συμμόρφωσης προς τη δεοντολογία τους.

Άρθρο 19

Εύλογες προσαρμογές για τα άτομα με αναπηρία ή χρόνια πάθηση Για την τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης στον τομέα της εργασίας και της απασχόλησης έναντι ατόμων με αναπηρία ή χρόνια πάθηση, ο εργοδότης υποχρεώνεται στη λήψη όλων των ενδεδειγμένων κατά περίπτωση μέτρων, προκειμένου τα άτομα αυτά να έχουν δυνατότητα πρόσβασης σε θέση εργασίας, να ασκούν αυτή και να εξελίσσονται, καθώς και δυνατότητα συμμετοχής στην επαγγελματική κατάρτιση, εφόσον τα μέτρα αυτά δεν συνεπάγονται δυσανάλογη επιβάρυνση για τον εργοδότη. Δεν θεωρείται δυσανάλογη η επιβάρυνση, όταν αντισταθμίζεται επαρκώς από μέτρα προστασίας που λαμβάνονται στο πλαίσιο άσκησης της πολιτικής υπέρ των ατόμων με αναπηρία ή χρόνια πάθηση.

Άρθρο 20

Δικαιολογημένη διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας

1.

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 16 δεν συνιστά διάκριση η ειδικώς αιτιολογημένη διαφορετική μεταχείριση λόγω ηλικίας, εφόσον η μεταχείριση αυτή προβλέπεται στο νόμο προς εξυπηρέτηση σκοπών της πολιτικής της απασχόλησης, της αγοράς εργασίας και της επαγγελματικής κατάρτισης, τα δε μέσα επίτευξης των σκοπών αυτών είναι πρόσφορα και αναγκαία. Η ανωτέρω διαφορετική μεταχείριση μπορεί ιδίως να περιλαμβάνει:

  • α) Την καθιέρωση ειδικών συνθηκών τόσο για την

πρόσβαση στην απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση όσο για την απασχόληση και εργασία, συμπεριλαμβανομένων των όρων απόλυσης και αμοιβής, για τους νέους, τους ηλικιωμένους και τους εργαζομένους που συντηρούν άλλα πρόσωπα, προκειμένου να ευνοείται η επαγγελματική τους ένταξη ή να εξασφαλίζεται η προστασία τους,

  • β) τον καθορισμό ελάχιστων ορίων ηλικίας, επαγγελματικής εμπειρίας ή αρχαιότητας στην απασχόληση για

την πρόσβαση σε αυτήν ή σε ορισμένα πλεονεκτήματα που συνδέονται με την απασχόληση,

  • γ) τον καθορισμό ανώτατου ορίου ηλικίας για την

πρόσληψη, με βάση την απαιτούμενη κατάρτιση για τη συγκεκριμένη θέση εργασίας ή την ανάγκη εύλογης περιόδου απασχόλησης πριν από τη συνταξιοδότηση.

2.

Κατά παρέκκλιση του άρθρου 16, δεν συνιστά διάκριση λόγω ηλικίας, όσον αφορά στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, ο καθορισμός ηλικίας για την ένταξη ή την αποδοχή, σε παροχές συνταξιοδότησης ή αναπηρίας, συμπεριλαμβανομένου και του καθορισμού για τα καθεστώτα αυτά διαφορετικού ορίου ηλικίας για εργαζομένους ή για ομάδες ή κατηγορίες εργαζομένων και της χρήσης στο πλαίσιο των συστημάτων αυτών κριτηρίων ηλικίας στους αναλογιστικούς υπολογισμούς, υπό τον όρο ότι αυτό δεν καταλήγει σε διακρίσεις λόγω φύλου.

Άρθρο 21

Θετική δράση και ειδικά μέτρα

1.

Δεν συνιστά διάκριση η λήψη ή η διατήρηση ειδικών μέτρων με σκοπό την πρόληψη ή την αντιστάθμιση μειονεκτημάτων, λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου.

2.

Δεν συνιστά διάκριση, όσον αφορά τα άτομα με αναπηρία ή χρόνια πάθηση η θέσπιση ή η διατήρηση διατάξεων που αφορούν στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας στο χώρο εργασίας ή μέτρων που αποβλέπουν στη δημιουργία ή τη διατήρηση προϋποθέσεων ή διευκολύνσεων για τη διαφύλαξη ή την ενθάρρυνση της ένταξής τους στην απασχόληση και την εργασία.

Άρθρο 22

Παροχή προστασίας

1.

Σε περίπτωση μη τήρησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης στο πλαίσιο διοικητικής δράσης, παρέχεται στον βλαπτόμενο, πέραν της δικαστικής προστασίας, προστασία και υπό τους όρους των άρθρων 24 έως και

2.

Η λήξη της σχέσης, στο πλαίσιο της οποίας συντελέστηκε η προσβολή, δεν αποκλείει την προστασία από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

3.

Νομικά πρόσωπα, ενώσεις ή οργανώσεις συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, που έχουν σκοπό μεταξύ άλλων τη διασφάλιση της τήρησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου μπορούν να αντιπροσωπεύουν τον βλαπτόμενο ενώπιον των δικαστηρίων και να τον εκπροσωπούν ενώπιον οποιασδήποτε διοικητικής αρχής ή διοικητικού οργάνου, εφόσον προηγουμένως παρασχεθεί η συναίνεσή του με συμβολαιογραφικό έγγραφο, όπου απαιτείται, ή ιδιωτικό έγγραφο, το οποίο φέρει θεώρηση του γνησίου της υπογραφής.

4.

Τα νομικά πρόσωπα της παρ. 3 μπορούν να ασκούν πρόσθετη παρέμβαση σύμφωνα με τα άρθρα 80 και επόμενα του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και 113 και επόμενα του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Στην περίπτωση αυτή τα ως άνω νομικά πρόσωπα δεν υποχρεούνται στην καταβολή παραβόλου, όπου αυτό προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις.

Άρθρο 23

Βάρος απόδειξης

1.

Όταν ο βλαπτόμενος προβάλλει ότι δεν τηρήθηκε η αρχή της ίσης μεταχείρισης και αποδεικνύει ενώπιον δικαστηρίου ή αρμόδιας διοικητικής αρχής πραγματικά γεγονότα από τα οποία μπορεί να συναχθεί άμεση ή έμμεση διάκριση, το αντίδικο μέρος ή η διοικητική αρχή φέρει το βάρος να αποδείξει στο δικαστήριο, ότι δεν συνέτρεξαν περιστάσεις που συνιστούν παραβίαση της αρχής αυτής.

2.

Η ρύθμιση της ανωτέρω παραγράφου δεν ισχύει στην ποινική δίκη.

3.

Η ρύθμιση της παρ. 1 ισχύει και στην περίπτωση της παρ. 1 του προηγούμενου άρθρου.

Άρθρο 24

Προστασία έναντι αντιμέτρων Η κατά το άρθρο 22 προστασία καταλαμβάνει και απόλυση ή δυσμενή, εν γένει, μεταχείριση προσώπου, η οποία εκδηλώνεται ως αντίμετρο σε καταγγελία ή αίτημα παροχής έννομης προστασίας, για τη διασφάλιση τήρησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

Άρθρο 25

Κυρώσεις

1.

Όποιος, κατά τη συναλλακτική διάθεση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών στο κοινό, παραβιάζει την κατά το παρόν Κεφάλαιο απαγόρευση της διακριτικής μεταχείρισης για λόγους φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου ή ιδιότητας οροθετικού στον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV), τιμωρείται με φυλάκιση έξι (6) μηνών μέχρι τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή χιλίων (1.000) έως πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Οι πράξεις που προβλέπονται στην παρούσα παράγραφο διώκονται αυτεπαγγέλτως.

2.

Η κατά παράβαση των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου διακριτική μεταχείριση λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, από πρόσωπο που ενεργεί ως εργοδότης καθ’ οποιοδήποτε στάδιο πρόσβασης στην εργασία και την απασχόληση, κατά τη σύναψη ή άρνηση σύναψης εργασιακής σχέσης ή στη διάρκεια, λειτουργία, εξέλιξη ή λύση αυτής συνιστά παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας για την οποία επιβάλλονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 24 του ν. 3996/2011 (Α’ 170).

Άρθρο 26

Συνεκτίμηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης Κατά τη σύνταξη και εφαρμογή νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων ή πράξεων, πολιτικών και δράσεων στα πεδία εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου, λαμβάνεται ιδιαιτέρως υπόψη η αρχή της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου Κεφαλαίου.

Άρθρο 27

Κοινωνικός διάλογος

1.

Το Κράτος ενθαρρύνει το διάλογο μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, καθώς και το διάλογο με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι οποίες έχουν ως καταστατικό σκοπό την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, με στόχο την προαγωγή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης στο πλαίσιο των σκοπών του παρόντος Κεφαλαίου.

2.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στο πλαίσιο της αποστολής της για τη διεξαγωγή κοινωνικού διαλόγου για τη γενική πολιτική της χώρας και ειδικότερα για θέματα κοινωνικής πολιτικής, ενθαρρύνει το διάλογο με τις οργανώσεις - μέλη της, με σκοπό την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και ενεργό συμμετοχή τους στην προώθηση της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με τους σκοπούς και κατά τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου. Ειδικότερα, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή του άρθρου 82 παρ. 3 του Συντάγματος και του ν. 2232/1994 (Α’ 140): διακρίσεων λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου. β. Μεριμνά για την ευρύτερη δημοσιότητα της σχετικής νομοθεσίας και των μέτρων, που λαμβάνονται σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο, για την προώθηση των σκοπών του παρόντος Κεφαλαίου. γ. Συντάσσει ετήσια έκθεση, η οποία καταγράφει τις εξελίξεις ως προς την εφαρμογή του παρόντος Κεφαλαίου, τα αποτελέσματα του κοινωνικού διαλόγου και τις δράσεις δημοσιότητας που αναλήφθηκαν. δ. Στην έκθεση αυτή, απευθύνει επίσης προτάσεις στην Κυβέρνηση και τους κοινωνικούς εταίρους για την προώθηση των αρχών της ίσης μεταχείρισης και τη λήψη μέτρων κατά των διακρίσεων.

Άρθρο 28

Φορέας προώθησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης

1.

Φορέας παρακολούθησης και προώθησης της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου στο πεδίο εφαρμογής και, κατά τους ορισμούς του παρόντος Κεφαλαίου, στον ιδιωτικό, τον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα ορίζεται ο Συνήγορος του Πολίτη.

2.

Συνιστώνται στον Συνήγορο του Πολίτη δέκα (10) θέσεις του άρθρου 5 του ν. 3094/2003, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Αρχής κατά το παρόν άρθρο.

Άρθρο 29

Αρχές και Υπηρεσίες για την εποπτεία και προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης

1.

Οι ανεξάρτητες αρχές στο πλαίσιο άσκησης της κύριας λειτουργίας τους μεριμνούν για την εφαρμογή και προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, σύμφωνα με τους σκοπούς και τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.

2.

Η Γενική Γραμματεία Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων μεριμνά για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με τους σκοπούς και κατά τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου, επί σχετικών, δε, θεμάτων ενθαρρύνει τη συνεργασία με συναρμόδια Υπουργεία και το διάλογο με την κοινωνία των πολιτών.

3.

Η Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων εκ της αρμοδιότητάς της, μεταξύ άλλων, παρακολουθεί την εφαρμογή των πολιτικών καταπολέμησης των διακρίσεων στον τομέα της εργασίας και της απασχόλησης, μεριμνά για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των εργαζομένων και των εργοδοτών για τα ζητήματα των διακρίσεων στον τομέα της εργασίας, υποστηρίζει επιστημονικά την Επιθεώρηση Εργασίας και εν γένει συνεργάζεται με συναρμόδια Υπουργεία και φορείς για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης. Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, οι πέντε (5) θέσεις που συστάθηκαν με την παρ. 4 του άρθρου 19 του ν. 3304/2005 μεταφέρονται αυτοδικαίως από την έναρξη ισχύος του ν. 4443/2016 (Α’ 232) στην Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

4.

Επί θεμάτων αρμοδιότητάς τους οι Διευθύνσεις Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Εσωτερικών, Ευρωπαϊκών και Διεθνών Θεμάτων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Ανάπτυξης Μονάδων Υγείας του Υπουργείου Υγείας, Φορολογίας Εισοδημάτων φυσικών προσώπων του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς και η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων συμβάλλουν στην προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

Άρθρο 30

Συνεργασία φορέων Ο, κατά το άρθρο 28, φορέας προώθησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης, καθώς και οι υπηρεσίες του άρθρου 29, συνεργάζονται μεταξύ τους, καθώς και με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, τις τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, την Ανώτατη Διοίκηση Ενώσεων Δημοσίων Υπαλλήλων (Α.Δ.Ε.Δ.Υ), την Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΕ.Σ.Ε.Ε), καθώς και τις ενώσεις των εργοδοτών, το Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), τη Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), την Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) και το Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α), το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), το Κέντρο Έρευνας Θεμάτων Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι), τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), καθώς και με φορείς και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της καταπολέμησης των διακρίσεων λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, με στόχο τη συνεισφορά τους στην προαγωγή της αρχής της ίσης μεταχείρισης στο πλαίσιο των σκοπών του παρόντος Κεφαλαίου. Επιβράβευση επιχειρήσεων με Σήμα Διαφορετικότητας

1.

Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις οφείλουν να ενημερώνουν τα μέλη τους για το περιεχόμενο της εφαρμογής της ίσης μεταχείρισης, καθώς και για τα μέτρα που λαμβάνονται για την εφαρμογή και την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης στο πλαίσιο των σκοπών του παρόντος Κεφαλαίου.

2.

Οι εργοδότες, καθώς και οι υπεύθυνοι για θέματα επαγγελματικής κατάρτισης, οφείλουν να διασφαλίζουν την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης και να παρέχουν στοιχεία που ζητούνται στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων του φορέα προώθησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης και των υπηρεσιών εποπτείας του άρθρου 29, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.

3.

Το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, επιβραβεύει τις επιχειρήσεις του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, που διακρίνονται για την εφαρμογή πολιτικών προώθησης της ίσης μεταχείρισης και καταπολέμησης των διακρίσεων, για λόγους φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, με τη χορήγηση «Σήματος Διαφορετικότητας».

4.

Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η οποία εκδίδεται κατόπιν εισήγησης της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις, τα κριτήρια απονομής και αφαίρεσης του Σήματος, η διάρκεια ισχύος του, καθώς και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα για την εφαρμογή του παρόντος Κεφαλαίου.

Άρθρο 32

Διατήρηση ευνοϊκότερων διατάξεων Οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου δε θίγουν ευνοϊκότερες διατάξεις σχετικά με την προώθηση και την τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και δεν αποτελούν λόγο μείωσης του υφιστάμενου επιπέδου παρεχόμενης προστασίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ - ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΦΥΛΟΥ
Άρθρο 33

Σκοπός Σκοπός του παρόντος Κεφαλαίου είναι να εξασφαλισθεί η εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης, όσον αφορά: α) την πρόσβαση στην απασχόληση, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής εξέλιξης, και στην επαγγελματική κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης με σκοπό την απασχόληση («vocational training»), β) τις συνθήκες και τους όρους εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής και γ) τα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις της Οδηγίας 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Άρθρο 34

Ορισμοί Για την εφαρμογή του παρόντος Κεφαλαίου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α. «άμεση διάκριση»: κάθε πράξη ή παράλειψη που αποκλείει ή θέτει σε εμφανώς μειονεκτική θέση τα πρόσωπα λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, καθώς και κάθε εντολή, παρότρυνση ή συστηματική ενθάρρυνση προσώπων να προβαίνουν σε δυσμενή ή άνιση μεταχείριση άλλων λόγω φύλου, β. «έμμεση διάκριση»: κάθε πράξη ή παράλειψη που θέτει σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση τα πρόσωπα λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, δυνάμει μιας ουδέτερης εκ πρώτης όψης διάταξης, κριτηρίου ή πρακτικής, εκτός αν αυτή η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική δικαιολογείται αντικειμενικά από νόμιμο σκοπό και τα μέσα για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού είναι πρόσφορα και αναγκαία, γ. «παρενόχληση»: όταν εκδηλώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά συνδεόμενη με το φύλο ενός προσώπου, με σκοπό ή αποτέλεσμα την παραβίαση της αξιοπρέπειας του προσώπου αυτού και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος, δ. «σεξουαλική παρενόχληση»: οποιαδήποτε μορφή ανεπιθύμητης λεκτικής, ψυχολογικής ή σωματικής συμπεριφοράς σεξουαλικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα την προσβολή της προσωπικότητας ενός προσώπου, ιδίως με τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος γύρω από αυτό. Διατάξεις που προβλέπουν κυρώσεις για την επίδειξη τέτοιας συμπεριφοράς εφαρμόζονται ως ισχύουν. ε. «αμοιβή»: οι πάσης φύσεως μισθοί και αποδοχές και όλα τα άλλα οφέλη που παρέχονται άμεσα ή έμμεσα από κάθε πηγή, σε χρήματα ή σε είδος, από τον εργοδότη στον εργαζόμενο, εξαιτίας ή και με αφορμή την απασχόληση του τελευταίου, στ. «επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης»: συστήματα που δεν διέπονται από την Οδηγία 79/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1978, περί της προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως (EEL 6 της 10.1.1979), και που έχουν ως αντικείμενο τη χορήγηση στους εργαζόμενους, μισθωτούς ή αυτοαπασχολούμενους, στα πλαίσια επιχείρησης ή ομάδας επιχειρήσεων, οικονομικού κλάδου ή επαγγελματικού ή διεπαγγελματικού τομέα, παροχών που προορίζονται να συμπληρώσουν ή να υποκαταστήσουν τις παροχές των εκ του νόμου συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ανεξαρτήτως του αν η υπαγωγή στα συστήματα αυτά είναι υποχρεωτική.

Άρθρο 35

Αρχή ίσης μεταχείρισης - Απαγόρευση διακρίσεων

1.

Απαγορεύεται κάθε μορφής άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου, σε συσχετισμό ιδίως με την οικογενειακή κατάσταση, σε όλους τους τομείς που περιλαμβάνονται

2.

α) Η παρενόχληση, η σεξουαλική παρενόχληση, καθώς και οποιαδήποτε λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση που οφείλεται στην ανοχή ή στην απόρριψη αυτής της συμπεριφοράς, συνιστούν διάκριση λόγω φύλου και απαγορεύονται.

  • β) Διάκριση λόγω φύλου συνιστά, επίσης, οποιαδήποτε

λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση προσώπου που συνδέεται με αλλαγή φύλου.

3.

Η εντολή που ενέχει διάκριση εις βάρος ενός προσώπου λόγω φύλου συνιστά διάκριση κατά την έννοια του παρόντος Κεφαλαίου.

4.

Συνιστά επίσης διάκριση κατά την έννοια του παρόντος Κεφαλαίου η λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση γυναικών λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας, στις περιπτώσεις των άρθρων 283 - 291 και του άρθρου 228.

Άρθρο 36

Απαγόρευση διακρίσεων ως προς τις αμοιβές

1.

Άνδρες και γυναίκες δικαιούνται ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας.

2.

α) Όταν χρησιμοποιείται σύστημα επαγγελματικής κατάταξης για τον καθορισμό των αμοιβών, το σύστημα αυτό πρέπει να βασίζεται σε κοινά κριτήρια για εργαζόμενους άνδρες και γυναίκες και να επιβάλλεται κατά τρόπο που να αποκλείει τις διακρίσεις που βασίζονται στο φύλο.

  • β) Κατά το σχεδιασμό και την εφαρμογή συστημάτων

αξιολόγησης του προσωπικού που συνδέονται με τη μισθολογική εξέλιξη του, πρέπει να τηρείται η αρχή της ίσης μεταχείρισης και να μην επιτρέπεται διάκριση λόγω φύλου ή οικογενειακής κατάστασης.

Άρθρο 37

Πεδίο εφαρμογής

1.

Πρόσωπα Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου και των άρθρων 38 και 39 εφαρμόζονται στον ενεργό πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων, των εργαζομένων των οποίων η δραστηριότητα διακόπτεται λόγω ασθένειας, μητρότητας, ατυχήματος ή μη ηθελημένης ανεργίας και των προσώπων που αναζητούν εργασία, στους συνταξιούχους και στους αναπήρους εργαζομένους, καθώς και στους εξ αυτών έλκοντες δικαιώματα, σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο ή / και την πρακτική.

2.

Καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής

  • α) Στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που εξασφαλίζουν προστασία κατά των κινδύνων

ασθένειας, αναπηρίας, γήρατος, συμπεριλαμβανομένης και της περίπτωσης πρόωρης συνταξιοδότησης, εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας, καθώς και ανεργίας.

  • β) Στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που προβλέπουν άλλες κοινωνικές παροχές σε είδος

ή σε χρήμα και ιδίως παροχές επιζώντων και οικογενειακές παροχές, εφόσον οι παροχές αυτές προορίζονται για εργαζομένους και επομένως αποτελούν οφέλη που παρέχονται από τον εργοδότη στον εργαζόμενο λόγω της απασχόλησης αυτού.

3.

Εξαιρέσεις από το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου και των άρθρων 38 και 39 δεν εφαρμόζονται:

  • α) στις ατομικές συμβάσεις των αυτοαπασχολούμενων,
  • β) στα συστήματα των αυτοαπασχολούμενων που

έχουν μόνο ένα μέλος,

  • γ) στις ασφαλιστήριες συμβάσεις στις οποίες δεν μετέχει ο εργοδότης, στην περίπτωση των μισθωτών,
  • δ) στις προαιρετικές διατάξεις επαγγελματικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης που προσφέρονται

ατομικά στους μετέχοντες για να εξασφαλίσουν: - είτε συμπληρωματικές παροχές - είτε την επιλογή ημερομηνίας έναρξης των κανονικών παροχών των αυτοαπασχολούμενων ή την επιλογή μεταξύ πολλών παροχών,

  • ε) στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στα οποία οι παροχές χρηματοδοτούνται από εισφορές που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι σε εθελοντική βάση.

Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου και των άρθρων 38 και 39 δεν εμποδίζουν τον εργοδότη να χορηγήσει συμπληρωματικό ποσό σύνταξης σε άτομα τα οποία έχουν ήδη συμπληρώσει την ηλικία συνταξιοδότησης όσον αφορά τη χορήγηση σύνταξης δυνάμει επαγγελματικού συστήματος, αλλά τα οποία δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας για τη χορήγηση σύνταξης από το εκ του νόμου σύστημα, με σκοπό την εξίσωση ή την προσέγγιση του ποσού των συνολικών παροχών που καταβάλλεται στα άτομα αυτά με το ποσό που καταβάλλεται σε ετερόφυλα άτομα τα οποία βρίσκονται στην ίδια κατάσταση και έχουν ήδη συμπληρώσει την ηλικία για συνταξιοδότηση από το εκ του νόμου σύστημα, έως ότου οι δικαιούχοι του συμπληρωματικού ποσού συμπληρώσουν το προβλεπόμενο από το εκ του νόμου σύστημα όριο ηλικίας.

Άρθρο 38

Έκταση της απαγόρευσης Υπό τους όρους που καθορίζονται στο επόμενο άρθρο, απαγορεύεται κάθε άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου, ιδίως σε συσχετισμό με την ύπαρξη γάμου ή την εν γένει οικογενειακή κατάσταση, όσον αφορά:

  • α) το πεδίο εφαρμογής των επαγγελματικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και τους όρους της υπαγωγής

στα συστήματα αυτά,

  • β) την υποχρέωση καταβολής εισφορών και τον υπολογισμό των εισφορών,
  • γ) τον υπολογισμό των παροχών, συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων λόγω συζύγου και προστατευόμενων προσώπων, καθώς και τις προϋποθέσεις διάρκειας

και διατήρησης του δικαιώματος παροχών.

Άρθρο 39

Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.

Το κείμενο αυτό δημοσιεύεται υπό τους όρους επαναχρησιμοποίησης που ορίζει η ίδια η πηγή ΦΕΚ, όχι υπό άδεια της Legalize ούτε υπό άδεια δημόσιου τομέα. ΦΕΚ
Δημόσιος τομέας (επίσημα κρατικά κείμενα)