Νόμοι — ΦΕΚ A' 230/2016

Με τις διατάξεις του παρόντος νόμου θεσπίζεται το γενικό πλαίσιο για τη ρύθμιση της άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων, το οποίο περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη λειτουργία της οικονομικής δραστηριότητας σε ορισμένο χώρο και τη σταδιακή ενοποίηση των αναγκαίων όρων και διαδικασιών για την έναρξη της λειτουργίας τους.

Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται στις οικονομικές δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα και διέπουν τη λειτουργία τους σε ορισμένο χώρο.

Η εφαρμογή των διατάξεων της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας, καθώς και των διατάξεων για την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων δεν θίγεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Η άσκηση των οικονομικών δραστηριοτήτων υπόκειται στις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την προστασία αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως ειδικότερα αυτές ορίζονται.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού μπορεί να προστίθενται στο Παράρτημα και άλλες οικονομικές δραστηριότητες.

Η άσκηση οικονομικής δραστηριότητας σε ορισμένο χώρο επιτρέπεται, ύστερα από την τήρηση της διαδικασίας γνωστοποίησης της έναρξης λειτουργίας της δραστηριότητας ή μετά την έγκριση από την αρμόδια αρχή της λειτουργίας της δραστηριότητας σε ορισμένο χώρο ή ελεύθερα, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον παρόντα νόμο και τις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότησή του.

Η υπαγωγή ορισμένης οικονομικής δραστηριότητας ή ομάδας δραστηριοτήτων σε καθεστώς διαδικασίας γνωστοποίησης ή έγκρισης καθορίζεται, αντίστοιχα, με τα Προεδρικά διατάγματα των άρθρων 5 και 7. Με τα ίδια ή όμοια Προεδρικά διατάγματα μπορεί να ορίζεται, εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς του προηγούμενου εδαφίου, ότι ορισμένη οικονομική δραστηριότητα ασκείται ελεύθερα και χωρίς τήρηση των προϋποθέσεων που απαιτούνται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου ή από άλλες διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας που διέπουν την εν λόγω δραστηριότητα.

Κατά την υπαγωγή ορισμένης δραστηριότητας σε διαδικασία προηγούμενης γνωστοποίησης ή έγκρισης, σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο, μπορεί να ή και να επιβάλλονται πρόσθετοι όροι και προϋποθέσεις που περιορίζουν την άσκηση της οικονομικής ελευθερίας, εφόσον τούτο είναι αναγκαίο για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και, ιδίως, για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του φυσικού ή πολιτιστικού περιβάλλοντος, την εδραίωση της κοινωνικής ειρήνης, την ανάπτυξη όλων των τομέων της εθνικής οικονομίας, την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και την προαγωγή της οικονομίας των ορεινών, νησιωτικών και παραμεθορίων περιοχών.

Αν η άσκηση συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας έχει ως συνέπεια την πρόκληση κινδύνων, οι οποίοι θίγουν διαφορετικές πτυχές του δημοσίου συμφέροντος, όπως αυτό ορίζεται στην παράγραφο 3, η υποχρέωση υπαγωγής στο καθεστώς γνωστοποίησης ή έγκρισης κρίνεται ανάλογα για τον κάθε κίνδυνο. Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει και σε περίπτωση άσκησης περισσότερων οικονομικών δραστηριοτήτων.

Σε όσες περιπτώσεις προβλέπεται ότι η οικονομική δραστηριότητα ασκείται ύστερα από έγκριση, οι αρμόδιες αρχές έχουν το δικαίωμα να προβαίνουν σε αυτοψίες και ελέγχους και να ζητούν την προσκόμιση των αναγκαίων πράξεων, πιστοποιητικών, βεβαιώσεων ή εγγράφων, προκειμένου να χορηγήσουν την έγκριση.

Με εξαίρεση τις δραστηριότητες που αναφέρονται και διέπονται από το ειδικό μέρος του νόμου και μέχρι την πλήρη υπαγωγή ορισμένης δραστηριότητας στο καθεστώς του παρόντος νόμου, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις της ειδικής νομοθεσίας που διέπουν τις προϋποθέσεις και τους όρους εγκατάστασης και λειτουργίας των οικονομικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα.

Η υπαγωγή της εγκατάστασης και λειτουργίας ορισμένης οικονομικής δραστηριότητας στο καθεστώς του παρόντος νόμου δεν απαλλάσσει τον ενδιαφερόμενο από την υποχρέωση για την τήρηση των ισχυουσών διατάξεων που διέπουν κατά τα λοιπά την άσκηση της δραστηριότητας. Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων αυτών, επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται στις οικείες διατάξεις.

Αν δεν ορίζεται διαφορετικά στις διατάξεις του παρόντος νόμου ή στις κανονιστικές πράξεις που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση του, ο ενδιαφερόμενος που ασκεί οικονομική δραστηριότητα υπαγόμενη στον παρόντα νόμο υποχρεούται να τηρεί στο χώρο άσκησης της δραστηριότητας φάκελο με όλα τα απαιτούμενα από τις σχετικές διατάξεις έγγραφα, όπως διοικητικές άδειες, εγκρίσεις, βεβαιώσεις, πιστοποιητικά και λοιπά έγγραφα.

Με Προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζεται, κατά τροποποίηση και των ισχυουσών διατάξεων, η υπαγωγή της δραστηριότητας σε διαδικασία προηγούμενης γνωστοποίησης και η αρμόδια αρχή παραλαβής της. Με το ίδιο ή όμοιο διάταγμα μπορεί να καταργούνται οι διατάξεις που αντιβαίνουν στις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου.

Η υπαγωγή οικονομικής δραστηριότητας σε καθεστώς γνωστοποίησης χωρεί με σκοπό την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και εφόσον κατά την εκτίμηση και αξιολόγηση της βλάβης ή των κινδύνων ή των συνεπειών άσκησης της δραστηριότητας συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίησης για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, σύμφωνα με τις αρχές του επόμενου άρθρου, η σχετική διαδικασία σε περίπτωση μεταβολής των στοιχείων που έχουν γνωστοποιηθεί, οι αρχές στις οποίες υποβάλλεται η γνωστοποίηση προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές τους δραστηριότητες, τα τυχόν έγγραφα που τηρούνται στην έδρα της δραστηριότητας, ο τρόπος υποβολής και εφαρμογής της γνωστοποίησης μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ, οι επιβαλλόμενες κυρώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 15, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα που είναι αναγκαίο για την εφαρμογή της υποχρέωσης γνωστοποίησης από το φορέα άσκησης οικονομικής δραστηριότητας.

Από την έναρξη της ισχύος του Προεδρικού διατάγματος και της κοινής υπουργικής απόφασης των παραγράφων 1 και 3, αντίστοιχα, και εφόσον δεν ορίζεται αναγκαίες για τη λειτουργία της δραστηριότητας στο χώρο άσκησης της, αλλά μόνο η γνωστοποίηση του παρόντος νόμου.

Η γνωστοποίηση πραγματοποιείται από το φυσικό πρόσωπο ή το νόμιμο εκπρόσωπο του νομικού προσώπου (συνεστημένου ή υπό σύσταση) που πρόκειται να ασκήσει την οικονομική δραστηριότητα και λαμβάνει χώρα ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ του άρθρου 14. Μέχρι την έναρξη λειτουργίας του ΟΠΣ-ΑΔΕ, η γνωστοποίηση κατατίθεται στην αρμόδια κατά περίπτωση δημόσια αρχή, όπως αυτή ορίζεται στις επιμέρους ανά ημερομηνία παραλαβής της επιστολής (ταχυδρομικής ή ηλεκτρονικής) από την αρμόδια δημόσια αρχή.

Η γνωστοποίηση περιλαμβάνει το όνομα του φορέα άσκησης της δραστηριότητας και του νομίμου εκπροσώπου, τη διεύθυνση του τόπου άσκησης και το είδος της οικονομικής δραστηριότητας ή των οικονομικών δραστηριοτήτων. Αν κρίνεται απολύτως αναγκαίο και σκόπιμο, η γνωστοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει και επιπρόσθετες πληροφορίες, ιδίως πληροφορίες για την εγκατάσταση και τις ακολουθούμενες παραγωγικές διαδικασίες.

Για όσες οικονομικές δραστηριότητες προβλέπεται γνωστοποίηση, αυτή αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη νόμιμη άσκηση της δραστηριότητας. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας γνωστοποίησης, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότητας.

Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε λόγο τα στοιχεία της δραστηριότητας τα οποία έχουν γνωστοποιηθεί, ο φορέας της οικονομικής δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστοποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής.

Αν πρόκειται να μεταβληθεί ο τόπος άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας, ο φορέας της οικονομικής δραστηριότητας υποχρεούται να υποβάλει νέα γνωστοποίηση, πριν από τη μεταβολή.

Τα πρόσωπα των παραγράφων 1, 4 και 5 μπορεί να λαμβάνουν αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης ή της μεταβολής για την έναρξη άσκησης της συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας ή των συγκεκριμένων οικονομικών δραστηριοτήτων. Μέχρι την έναρξη λειτουργίας του ΟΠΣ- ΑΔΕ του άρθρου 14, το αποδεικτικό υποβολής παρέχεται από την αρμόδια αρχή της παραγράφου 1, ύστερα από αίτησή τους.

Μετά την υποβολή της γνωστοποίησης, η δραστηριότητα αποτελεί αντικείμενο ελέγχου από τις εκάστοτε αρμόδιες αρχές. Αν ο φορέας της δραστηριότητας δεν προβεί στην υποβολή της γνωστοποίησης, υπόκειται σε έλεγχο από το χρόνο που είχε υποχρέωση για την υποβολή της. Από τον ίδιο χρόνο υπόκειται και στις κυρώσεις του άρθρου 15.

Σε περίπτωση διακοπής εργασιών, το φυσικό πρόσωπο ή ο νόμιμος εκπρόσωπος του νομικού προσώπου που ασκεί την οικονομική δραστηριότητα, υποχρεούται σε υποβολή γνωστοποίησης.

Με Προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται, κατά τροποποίηση και των ισχυουσών διατάξεων, η υπαγωγή της δραστηριότητας σε διαδικασία έγκρισης και η αρμόδια αρχή χορήγησης της. Με το ίδιο ή όμοιο διάταγμα μπορεί να υπάγεται σε διαδικασία έγκρισης νέα οικονομική δραστηριότητα ή υφιστάμενη δραστηριότητα για την οποία απαιτείται γνωστοποίηση ή δραστηριότητα που ασκείται ελεύθερα και να καταργούνται οι διατάξεις που αντιβαίνουν στις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου. Στην περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου δύναται να προηγείται η διαδικασία διαβούλευσης του άρθρου 6 του Ν. 4048/2012 (Α΄ 34).

Η υπαγωγή οικονομικής δραστηριότητας σε καθεστώς έγκρισης κρίνεται δικαιολογημένη για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, μόνον εφόσον κατά την εκτίμηση και αξιολόγηση των κινδύνων ή των συνεπειών άσκησης της δραστηριότητας, συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται τα δικαιολογητικά, η διαδικασία και το περιεχόμενο της έγκρισης για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, οι αναγκαίοι όροι για την έκδοση της, ο τρόπος υποβολής και εφαρμογής της διαδικασίας έγκρισης μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ, οι επιβαλλόμενες κυρώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 15, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα που είναι αναγκαίο για τη χορήγηση προηγούμενης έγκρισης στο φορέα άσκησης οικονομικής δραστηριότητας.

Στους αναγκαίους όρους για την έκδοση της έγκρισης, που καθορίζονται με την κοινή υπουργική απόφαση της προηγούμενης παραγράφου, δύναται να περιλαμβάνεται και η τήρηση συγκεκριμένων προτύπων, η συμμόρφωση με τα οποία τίθεται ως εναλλακτική προϋπόθεση για την εξασφάλιση της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και πιστοποιείται από οργανισμούς αξιολόγησης. Οι οργανισμοί αξιολόγησης της συμμόρφωσης διαπιστεύονται από το Εθνικό Σύστημα Υποδομών Ποιότητας (ΕΣΥΠ- Αυτοτελής Μονάδα ΕΣΥΔ) και εγκρίνονται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 765/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την υπ' αριθμ. 56790/ΔΠΠ1828/2016 απόφαση του Υπουργού και της Υφυπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού (Β΄1897). Η διαδικασία με την οποία διαπιστώνεται η συμμόρφωση καθορίζεται με την κοινή υπουργική απόφαση της προηγούμενης παραγράφου.

Από την έναρξη της ισχύος του Προεδρικού διατάγματος και της κοινής υπουργικής απόφασης των παραγράφων 1 και 3, αντίστοιχα, και εφόσον δεν ορίζεται αναγκαίες για τη λειτουργία της δραστηριότητας στο χώρο άσκησης της, αλλά μόνο η λήψη προηγούμενης έγκρισης, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Για τη χορήγηση έγκρισης υποβάλλεται αίτηση στην αρμόδια αρχή συνοδευόμενη από όλα τα αναγκαία δικαιολογητικά. Το περιεχόμενο της αίτησης για τη χορήγηση της έγκρισης για μέρος οικονομικής δραστηριότητας ή το σύνολο αυτής ή δέσμη ομοειδών οικονομικών δραστηριοτήτων καθορίζεται με την κοινή υπουργική απόφαση της παραγράφου 3 του άρθρου 7.

Η διοίκηση υποχρεούται κατ' αρχήν να εξετάζει το αίτημα για τη χορήγηση της έγκρισης μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την προσήκουσα υποβολή των δικαιολογητικών. Με το Προεδρικό διάταγμα της παραγράφου 1 του προηγούμενου άρθρου δύναται να καθορίζεται μικρότερη ή μεγαλύτερη προθεσμία ανάλογα με τη φύση της δραστηριότητας. Σε περίπτωση παρόδου άπρακτης της προθεσμίας, η χορήγηση της έγκρισης τεκμαίρεται ότι έχει γίνει δεκτή, εφόσον δεν αντίκειται στις κείμενες διατάξεις.

Κατά της απόφασης, με την οποία απορρίπτεται η αίτηση για τη χορήγηση έγκρισης, ο αιτών δύναται να ασκήσει προσφυγή κατ' εφαρμογή των κείμενων διατάξεων.

Σε περίπτωση αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας που επέρχεται με την περιέλευση της κυριότητας ή του δικαιώματος της εκμετάλλευσης της δραστηριότητας σε άλλο φορέα, τόσο ο νέος όσο και ο παλαιός φορέας οφείλουν να ενημερώσουν εντός δέκα (10) ημερών για την αλλαγή αυτή. Σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης αυτής, εφαρμόζεται η παράγραφος 1 του άρθρου 15, μειουμένου του προστίμου στο ήμισυ για τον καθένα από τους φορείς. Ο νέος φορέας ευθύνεται παράλληλα με τον παλαιό για την τήρηση της κείμενης νομοθεσίας από τον χρόνο περιέλευσης σε αυτόν της κυριότητας ή του δικαιώματος εκμετάλλευσης μέχρι την ενημέρωση της αρμόδιας αρχής σχετικά με την αλλαγή.

Εγκρίσεις που έχουν εκδοθεί στο όνομα του παλαιού φορέα εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι τη λήξη τους, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στην ειδική νομοθεσία.