Νόμοι — ΦΕΚ A' 243/2001

Επί των πράξεων ή ενεργειών τις οποίες οι προξενικές αρχές (έμμισθες και άμισθες) και τα προξενικά γραφεία των πρεσβειών εκτελούν ή επιχειρούν κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους, όπως αυτά προσδιορίζονται στο άρθρο 41 παρ. 1 περιπτώσεις β΄, δ΄, ε΄, στ΄, ζ΄ και η΄ του Ορ?γανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2594/1998 (ΦΕΚ 62 Α΄), το άρθρο 5 περιπτώσεις δ΄, ε΄, στ΄, ζ΄, η΄, θ΄, ι΄, ια΄ ιβ΄ και ιγ΄ της Σύμβα?σης της Βιέννης περί προξενικών σχέσεων που κυρώθηκε με το Ν. 90/1975 (ΦΕΚ 150 Α΄) και τα άρθρα 4 και 7 έως 42 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα προξενικά καθήκοντα που κυρώθηκε με το Ν. 1363/1983 (ΦΕΚ 79 Α΄), μπορεί να καταβάλλονται ανταποδοτικά τέλη (προξενικά τέλη).

Ως τέτοιες πράξεις ή ενέργειες επί των οποίων μπο?ρεί να επιβάλλονται προξενικά τέλη νοούνται:

Καταβάλλεται ομοίως κάθε περαιτέρω έξοδο το ο?ποίο προκύπτει λόγω της εκτελέσεως ή επιχειρήσεως πράξεων ή ενεργειών, εφόσον αυτές δεν εμπίπτουν στα συνήθη καθήκοντα της διοικήσεως και δεν πρόκειται για ενέργειες για τις οποίες σύμφωνα με νομοθετική διάταξη οφείλεται αυτεπάγγελτη ενέργεια της διοικήσεως, ιδίως σε περιπτώσεις απασχολήσεως έμμισθου προξενικού υ?παλλήλου, ύστερα από αίτηση ιδιώτη ή χάριν ιδιωτικού συμφέροντος, εκτός της έδρας της προξενικής αρχής ή του προξενικού γραφείου ή εκτός του ωραρίου εργασίας. Τα δικαιώματα αυτά εισπράττονται για λογαριασμό του Δημοσίου.

Επιτρέπεται η πρόβλεψη μειωμένων προξενικών τε?λών ή η απαλλαγή από αυτά στην περίπτωση δωρεών οι ο?ποίες συνιστώνται υπέρ του Δημοσίου, υπέρ Δήμου ή Κοι?νότητας ή Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του Ελληνικού Κράτους, υπέρ Aνωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.E.I.), Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (T.E.I.), ή γενικά ελληνικού σχολείου ή άλλου εκπαιδευτικού ιδρύ?ματος στην Ελλάδα, υπέρ ελληνικού νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), καθώς και υπέρ ελληνικού φιλανθρωπικού ιδρύματος.

H έκδοση διαβατηρίων ατελώς για οικονομικά αδύνα?τους Έλληνες μόνιμους κατοίκους της περιοχής δικαιο?δοσίας της προξενικής αρχής ή του προξενικού γραφείου επιτρέπεται μόνο στις περιπτώσεις που ορίζονται με κοι?νή απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών, με την οποία καθορίζονται και οι λεπτομέρειες χορηγήσε?ως της ως άνω απαλλαγής. Στην περίπτωση αυτή ο δικαι?ούχος καταβάλλει μόνο την αξία του διαβατηρίου. Με την ίδια απόφαση μπορεί να προβλεφθεί η δυνατότητα, η δια?δικασία και οι λοιπές λεπτομέρειες της κατά περίπτωση α?παλλαγής από τα τέλη επί των θεωρήσεων ομογενών για ανθρωπιστικούς λόγους ή, κατόπιν εγκρίσεως της αρμό?διας πολιτικής διευθύνσεως, και άλλων κατηγοριών προ?σώπων.

Τα προξενικά τέλη είναι πάγια ή αναλογικά. Πάγια είναι:

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών, ορίζονται τα προξενικά τέλη και δικαιώματα, το ύψος τους, καθώς και το κατά περίπτωση ποσοστό των εισπράξεων των άμι?σθων προξενικών αρχών που αποδίδονται στο Δημόσιο. Με όμοιο προεδρικό διάταγμα είναι δυνατόν να διαφορο?ποιούνται τα τέλη ανάλογα με τα κράτη στα οποία εδρεύ?ουν οι προξενικές αρχές και τα προξενικά γραφεία. Μο?νάδα υπολογισμού των τελών αποτελεί το Ευρώ. Τα προ?ξενικά τέλη καταβάλλονται στο νόμισμα της χώρας όπου εδρεύει η προξενική αρχή ή το προξενικό γραφείο, με βά?ση την ισοτιμία αυτού προς το Ευρώ. Εφόσον οι τοπικές συνθήκες το επιβάλλουν ή σε εφαρμογή της αρχής της α?μοιβαιότητας, επιτρέπεται η είσπραξη των προξενικών τε?λών να διενεργείται σε νόμισμα διαφορετικό του επιτόπι?ου, που καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Ε?ξωτερικών και Οικονομικών.

Τα προξενικά τέλη πάντοτε προκαταβάλλονται. Υποχρέωση καταβολής των προξενικών τελών έχουν όσοι αι?τούνται την πράξη ή την ενέργεια για την οποία προβλέ?πεται η είσπραξη προξενικού τέλους ή δικαιώματος, κα?θώς και αυτοί για λογαριασμό των οποίων εκτελείται μια ενέργεια ή εκδίδεται μια πράξη. Εάν τα πρόσωπα τα οποία αφορά μια πράξη ή ενέργεια είναι περισσότερα, αυτά ο?φείλουν σε ολόκληρο.

Οι διατάξεις του παρόντος έχουν εφαρμογή και στις πράξεις τις οποίες, σύμφωνα με την κοινή υπουργική α?πόφαση 40634/1851/16.5.1960 (ΦΕΚ 259 Β΄), εκτελούν ή επιχειρούν, κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους, οι αξιωματικοί του Λιμενικού Σώματος (Προξενικοί Λιμενάρχες), που τοποθετούνται σε αρχές της εξωτερικής υπη?ρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών. Οι ανωτέρω αξιωμα?τικοί του Λιμενικού Σώματος έχουν τις αυτές υποχρεώ?σεις ως προς τον τρόπο διαχείρισης και απόδοσης των προξενικών εισπράξεων που πραγματοποιούν, (σύνταξη?υποβολή μηνιαίων και ετήσιων λογαριασμών-δικαιολογη?τικών κ.λπ.) με τους υπόλογους των έμμισθων προξενικών αρχών, εκτός εάν άλλως ορίζεται στον παρόντα νόμο.

Τα προξενικά τέλη προκαταβάλλονται και εισπράττο?νται με την επίθεση επί της πράξεως ενσήμου αντίστοιχης αξίας, με την έκδοση γραμματίου εισπράξεως, με ταμεια?κή μηχανή, με την ηλεκτρονική έκδοση τριπλοτύπου ή με άλλο πρόσφορο τρόπο. Τα ένσημα αποτελούν τον μονα?δικό τρόπο εισπράξεως για τις άμισθες προξενικές αρχές. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών και Οι?κονομικών ρυθμίζονται τα σχετικά με τον τρόπο και τη δια?δικασία, καθώς και οι λοιπές λεπτομέρειες της εισπράξε?ως. Μέχρι εκδόσεως της ανωτέρω απόφασης η είσπραξη γίνεται με προξενικά ένσημα.

Τα προξενικά ένσημα διακρίνονται σε προξενικά έν?σημα έμμισθης και σε προξενικά ένσημα άμισθης προξε?νικής υπηρεσίας. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εξω?τερικών και Οικονομικών ρυθμίζονται οι αξίες, η εμφάνι?ση, ο χρωματισμός, το μέγεθος και γενικά η μορφή των προξενικών ενσήμων.

Η αντιστοιχία του Ευρώ με το επιτόπιο νόμισμα καθο?ρίζεται με βάση την ισοτιμία που προκύπτει από το σχετι?κό δελτίο της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας που εδρεύ?ει η προξενική αρχή ή το προξενικό γραφείο κατά την τε?λευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα και ισχύει για το μήνα που ακολουθεί. Αν κατά τον καθορισμό της αντιστοιχίας προκύπτουν υποδιαιρέσεις, στις οποίες δεν κυκλοφορεί αντίστοιχο επιτόπιο νόμισμα, επιβάλλεται στρογγυλοποί?ηση του τελευταίου προς τα άνω, εφόσον οι υποδιαιρέ?σεις κυμαίνονται από το μισό της μονάδας και άνω ή προς τα κάτω στην αντίθετη περίπτωση. Εφόσον στην αυτή χώ?ρα λειτουργούν περισσότερες της μίας προξενικές αρχές, ο καθορισμός της αξίας της μονάδας του Ευρώ σε ε?πιτόπιο νόμισμα γίνεται από την εποπτεύουσα πρεσβεία ή την εξουσιοδοτημένη από αυτήν προξενική αρχή και ε?φαρμόζεται ομοιόμορφα από το σύνολο των προξενικών αρχών.

Οι προξενικές αρχές οφείλουν, την πρώτη εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα, να αναρτούν σε εμφανές σημείο του προξενικού καταστήματος πίνακα, με την κατά τα ανωτέ?ρω προκύπτουσα αντιστοιχία, των τελών για τις πλέον συ?νήθεις πράξεις.

Aν κατά τη διάρκεια του μήνα το επιτόπιο νόμισμα υ?ποτιμηθεί περισσότερο από 10%, η προξενική αρχή ή το προξενικό γραφείο ενημερώνει αμέσως τη Γενική Επιθε?ώρηση του Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία αποφασίζει για την αναπροσαρμογή ή μη της αξίας του Ευρώ στο ε?πιτόπιο νόμισμα, για το εναπομένον διάστημα μέχρι τη λή?ξη του μήνα.

Υπόλογος της διαχείρισης των προξενικών εισπράξε?ων είναι ο εκάστοτε προϊστάμενος της προξενικής αρχής. Εφόσον λόγοι υπηρεσιακής ανάγκης το επιβάλλουν, επι?τρέπεται η ανάθεση της διαχείρισης από τον προϊστάμε?νο της έμμισθης προξενικής αρχής στο νόμιμο αναπλη?ρωτή του ή σε άλλο υπάλληλο της αρχής με ιδιότητα μό?νιμου δημόσιου υπαλλήλου, μετά από προηγούμενη έγκριση της Γενικής Επιθεώρησης του Υπουργείου Εξω?τερικών. Σε περίπτωση απουσίας, κωλύματος ή θανάτου του προϊσταμένου, καθίσταται υπόλογος ο νόμιμος αυτού αναπληρωτής, είτε κατόπιν υπογραφής σχετικού πρωτο?κόλλου παράδοσης και παραλαβής της διαχείρισης είτε με τη σύνταξη Πρακτικού, αναλόγως προς την εκάστοτε περίπτωση και κατόπιν οδηγιών της Γενικής Επιθεώρη?σης του Υπουργείου Εξωτερικών. Τα ανωτέρω ισχύουν και ως προς τους υπολόγους των προξενικών γραφείων των πρεσβειών.

Οι άμισθες προξενικές αρχές υποχρεούνται να υπο?βάλλουν, εντός μηνός από τη λήξη κάθε εξαμήνου, δηλα?δή μέχρι την 31η Ιουλίου και 31η Ιανουαρίου, αντιστοίχως, μέσω της Γενικής Επιθεώρησης του Υπουργείου Εξωτε?ρικών, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, τους εξαμηνι?αίους λογαριασμούς τους, έστω και εάν οι εισπράξεις τους είναι μηδενικές.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών και Οι?κονομικών ρυθμίζονται ο τύπος των λογαριασμών, τα δι?καιολογητικά, η διαδικασία και ο τρόπος υποβολής των δι?καιολογητικών διαχείρισης και απόδοσης των μηνιαίων και εξαμηνιαίων λογαριασμών των έμμισθων και άμισθων προξενικών αρχών, αντιστοίχως.

Οι έμμισθες προξενικές αρχές υποβάλλουν, εντός του πρώτου τριμήνου εκάστου έτους, στο Ελεγκτικό Συ?νέδριο τους λογαριασμούς του προηγούμενου έτους, έ?στω και εάν οι εισπράξεις τους είναι μηδενικές. Οι λογα?ριασμοί κοινοποιούνται μέσα στην ίδια προθεσμία στο Γε?νικό Λογιστήριο του Κράτους, τη Γενική Επιθεώρηση και τις αρμόδιες Διευθύνσεις του Υπουργείου Εξωτερικών.

Οι ετήσιοι λογαριασμοί των άμισθων προξενικών αρχών υποβάλλονται, μέσω της Γενικής Επιθεώρησης, το αργότερο μέχρι την 31η Μαρτίου εκάστου έτους, στο Ε?λεγκτικό Συνέδριο και κοινοποιούνται στη Γενική Επιθεώ?ρηση και στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Η υποβολή των ετήσιων λογαριασμών είναι υποχρεωτική, έστω και ε?άν οι εισπράξεις του έτους στο οποίο αναφέρονται είναι μηδενικές.

Οι υπόλογοι των προξενικών αρχών οφείλουν, αμελ?λητί και σε κάθε περίπτωση τουλάχιστον μία φορά την ε?βδομάδα, να καταθέτουν το προϊόν των προξενικών ει?σπράξεων σε ειδικό έντοκο, όπου τούτο είναι εφικτό, λο?γαριασμό αξιόχρεου πιστωτικού ιδρύματος, με γνώμονα την κατά τον καλύτερο τρόπο διασφάλιση των συμφερό?ντων του Δημοσίου. Οι κατά τα ανωτέρω αποδιδόμενοι τραπεζικοί τόκοι εισέρχονται στη χρηματική διαχείριση ως έσοδο του Δημοσίου, με την έκδοση, κατά την ημέρα της πίστωσης του λογαριασμού της προξενικής αρχής, χωριστού γραμματίου είσπραξης, το πρωτότυπο του ο?ποίου συνυποβάλλεται, με τα λοιπά δικαιολογητικά των μηνιαίων λογαριασμών, στην αρμόδια Διεύθυνση του Υ?πουργείου Οικονομικών.

Οι υπόλογοι των έμμισθων προξενικών αρχών οφεί?λουν, εντός του μηνός Ιανουαρίου, να αποστέλλουν, ε?κτός αντίθετης σχετικής απόφασης του Υπουργού Εξω?τερικών ή του εξουσιοδοτημένου από αυτόν οργάνου, με έμβασμα ή τραπεζική επιταγή ή με διαβαθμισμένη μετα?φορά χρημάτων στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. το αδιάθετο υπό?λοιπο των εισπράξεων που πραγματοποιήθηκαν κατά το λήξαν έτος. Οι υπόλογοι των άμισθων προξενικών αρχών οφείλουν να αποστέλλουν, δια της Γενικής Επιθεώρησης, μαζί με τους ετήσιους λογαριασμούς, τραπεζική επιταγή σε διαταγή της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., με το ποσοστό από τις εισπράξεις του συγκεκριμένου έτους που ανήκει στο Δη?μόσιο.

Σε χώρες στις οποίες συναλλαγματικοί περιορισμοί καθιστούν ανέφικτη την εξαγωγή των προξενικών ει?σπράξεων:

Από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγο?νται οι διατάξεις του τμήματος 2 του κεφαλαίου Γ΄ του Ορ?γανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 2594/1998 (ΦΕΚ 62 Α΄).

Οι προξενικές αρχές και τα προξενικά γραφεία ει?σπράττουν εκτός από προξενικά τέλη και κάθε φόρο, τέ?λος και εισφορά υπέρ τρίτων που έχει θεσπιστεί με νόμο. Οι φόροι και οι εισφορές υπέρ τρίτων εισπράττονται με την έκδοση γραμματίου εισπράξεως ή κατά τον τρόπο τον οποίο ορίζει η προβλεπόμενη στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του παρόντος νόμου κοινή απόφαση των Υπουργών Ε?ξωτερικών και Οικονομικών.

Οι προϊστάμενοι των προξενικών αρχών και των προ?ξενικών γραφείων, κατά την ενάσκηση των ληξιαρχικών τους καθηκόντων, οφείλουν, εάν τούτο ζητηθεί, να καταχωρίζουν στα Βιβλία Γεννήσεων, Γάμων και Θανάτων λη?ξιαρχικά γεγονότα που συνέβησαν εκτός της περιοχής δι?καιοδοσίας της προξενικής αρχής, εφόσον οι εκ του νό?μου υπόχρεοι για τη δήλωση διαμένουν μονίμως στην προξενική τους περιφέρεια και είναι γραμμένοι στα προ?ξενικά μητρώα, υπό την προϋπόθεση ότι στη συγκεκριμέ?νη περιοχή όπου συνέβη το ληξιαρχικό γεγονός δεν υφί?σταται ελληνική προξενική αρχή ή προξενικό γραφείο.

Με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών καθορίζονται τα βιβλία τα οποία τηρούνται στις προξενικές αρχές και τα προξε?νικά γραφεία. Επιτρέπεται να γίνεται η τήρηση μέρους ή του συνόλου των προξενικών βιβλίων, εφόσον τούτο είναι εφικτό, με μηχανογράφηση. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3421 2 παράγραφος 7 του Α.Ν. 553/1937 (ΦEK 103 Α΄) ποσο?στού 2% επί των προξενικών εισπράξεων υπέρ των από?ρων Ελλήνων, αναγράφεται παγίως και κατ' έτος στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εξωτερικών ποσό υπέρ αναξιοπαθούντων ομογενών. Με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών το ποσό αυτό θα αναπροσαρμόζεται κατά α?ναλογία προς το ύψος των εσόδων του Δημοσίου από προξενικές εισπράξεις. Με απόφαση του Υπουργού Εξω?τερικών, το ανωτέρω κονδύλιο διατίθεται, αναλόγως των υφιστάμενων αναγκών, στις πρεσβευτικές και προξενικές αρχές, ύστερα από την υποβολή σχετικού αιτήματος και τη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας Πολιτικής Διεύθυνσης του Υπουργείου Εξωτερικών. Για το πρώτο έτος από της θέσεως σε ισχύ του παρόντος νόμου, ο υπολογισμός του ποσού θα γίνει με βάση τις προξενικές εισπράξεις των τε?λευταίων δύο ετών.

Από της θέσεως σε ισχύ του προβλεπόμενου στο άρ?θρο 1 παράγραφος 7 προεδρικού διατάγματος και μέχρι την κυκλοφορία των νέων ενσήμων, τα παλαιά ένσημα διατηρούνται σε κυκλοφορία. Όπου στα σημερινά ένση?μα αναγράφεται μεταλλική δραχμή θα νοείται στο εξής το Ευρώ. Με την κυκλοφορία των νέων ενσήμων καταργού?νται αυτομάτως τα παλαιότερα ένσημα. Με απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών ρυθμίζονται τα ζητήματα της μεταβάσεως από σύστημα αξιών με βάση τη μεταλλική δραχμή σε σύστημα αξιών με βάση το Ευρώ. Με απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών επιτρέπεται να προβλεφθεί και η σταδιακή εισαγωγή των νέων ενσήμων ανάλογα με τα κράτη στα οποία ευρίσκο?νται οι προξενικές αρχές και τα προξενικά γραφεία.

Από της δημοσιεύσεως του παρόντος νόμου δεν α?παιτείται πλέον η έκδοση του πιστοποιητικού ιθαγένειας.