Νόμοι — ΦΕΚ A' 258/2003

Οι διατάξεις του παρόντος νόμου διέπουν τις κάθε εί?δους δραστηριότητες της δευτεροβάθμιας επαγγελματι?κής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης, οι οποίες αναπτύσσονται από οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο και συνδέονται με τις πολιτικές απασχόλησης.

Δεν υπάγεται στις διατάξεις του παρόντος νόμου η εκ?παίδευση και κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων που πα?ρέχεται από φορείς του Δημοσίου και του δημόσιου τομέα.

Για τα θέματα που αφορούν τη σύνδεση της επαγγελ?ματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης με την απασχόληση το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠ.Ε.Π.Θ.) και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΥΠ.Ε.Κ.Α.) συνεργάζονται για την από κοινού διαμόρφωση πολιτικών και την ανάληψη νο?μοθετικών και κανονιστικών πρωτοβουλιών.

Οι δραστηριότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης που συνδέονται με τις πολιτι?κές απασχόλησης διέπονται από τις αρχές της αντικειμενι?κότητας, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

"Σύστημα" είναι το σύνολο συμβατών μεταξύ τους λει?τουργιών και μέσων (φορείς, όργανα και διαδικασίες δια?σύνδεσής τους), που επιδιώκει ένα συγκεκριμένο σκοπό.

"Σύστημα Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης" εί?ναι το σύστημα που έχει ως σκοπό να προσφέρει στους εκ?παιδευόμενους γνώσεις που συνδυάζουν τη γενική παιδεία με τις βασικές τεχνικές και επαγγελματικές γνώσεις και δε?ξιότητες.

"Σύστημα Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης" είναι το σύστημα που έχει ως σκοπό να προσφέρει στους κα?ταρτιζόμενους βασικές επαγγελματικές γνώσεις και δεξιό?τητες σε ειδικότητες ή εξειδικεύσεις με στόχο την ένταξη, επανένταξη, επαγγελματική κινητικότητα και εξέλιξη του ανθρώπινου δυναμικού στην αγορά εργασίας, καθώς και την επαγγελματική ανέλιξή του.

"Σύστημα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτι?σης" είναι το σύστημα που αποσκοπεί, στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης, στην κατάρτιση ή και επανακατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού, η οποία συμπληρώνει, εκσυγχρο?νίζει ή και αναβαθμίζει γνώσεις και δεξιότητες που αποκτή?θηκαν από τα άλλα συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευ?σης και κατάρτισης ή και από επαγγελματική εμπειρία, με στόχους την ένταξη στην αγορά εργασίας, τη διασφάλιση της εργασίας, την επαγγελματική ανέλιξη και την προσω?πική ανάπτυξη.

"Δεξιότητες" είναι οι δυνατότητες εφαρμογής τεχνικών γνώσεων και εμπειρίας που απαιτούνται για την άσκηση ενός έργου ή εργασίας.

"Ικανότητες" είναι οι δυνατότητες του ατόμου να αξιο?ποιεί τις γνώσεις και δεξιότητές του για να ανταποκριθεί στις τρέχουσες συνθήκες και απαιτήσεις της απασχόλη?σής του, αλλά και να προσαρμόζεται σε αλλαγές.

"Ειδικότητα" είναι το σύνολο επαγγελματικών δραστη?ριοτήτων που η εκτέλεσή τους απαιτεί την ύπαρξη συγκε?κριμένων προσόντων και καλύπτει ένα φάσμα αντίστοιχων δραστηριοτήτων συγκεκριμένου επαγγέλματος.

"Εξειδίκευση" είναι το σύνολο επαγγελματικών δρα?στηριοτήτων στα πλαίσια μιας ειδικότητας, που η εκτέλεσή τους απαιτεί την ύπαρξη εξειδικευμένων προσόντων.

"Προσόντα" είναι το σύνολο γενικών και ειδικών γνώ?σεων, δεξιοτήτων, ικανοτήτων που απαιτούνται για την άσκηση ενός επαγγέλματος ή μιας ειδικότητας ή εξειδί?κευσης.

"Τυπικά Επαγγελματικά Προσόντα" είναι τα προσόντα που απαιτούνται κατά την κείμενη νομοθεσία για την άσκη?ση ενός επαγγέλματος ή μιας ειδικότητας ή εξειδίκευσης.

"Προδιαγραφές Ειδικότητας ή Εξειδίκευσης" είναι οι ειδικές γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες που απαιτού?νται για την άσκηση της ειδικότητας ή εξειδίκευσης.

"Επαγγελματικά Επίπεδα" είναι τα επαγγελματικά επί?πεδα που ορίζονται από την Οδηγία 92/51/Ε.Ο.Κ. για την ελεύθερη μετακίνηση εργαζομένων μεταξύ των Κρατών - Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ενσωματώθηκε με 4497 χους.

"Επαγγελματικός Προσανατολισμός" είναι η διαδικα?σία ενημέρωσης, διερεύνησης και προετοιμασίας που βοη?θά το άτομο να επιλέξει την εκπαιδευτική του διαδρομή και το επάγγελμά του, σύμφωνα με τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και τις ικανότητές του.

Ως Εθνικό Σύστημα Σύνδεσης της Επαγγελματικής Εκ?παίδευσης και Κατάρτισης με την Απασχόληση (Ε.Σ.Σ.Ε.Ε.Κ.Α.) ορίζεται το ολοκληρωμένο σύνολο των συμβατών μεταξύ τους λειτουργιών και μέσων δια των οποίων, με συγκροτημένο και ενιαίο τρόπο, σχεδιάζεται και εφαρμόζεται η εθνική πολιτική για τη σύνδεση της επαγ?γελματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτι?σης, καθώς και για τη σύνδεσή τους με την απασχόληση έτσι ώστε: α. να ικανοποιούνται οι προσωπικές και κοινωνικές ανά?γκες των ατόμων σε γνώσεις και δεξιότητες, β. να καλύπτονται οι ανάγκες της αγοράς εργασίας με επαγγελματικά στελέχη των ζητούμενων ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων, με τα κατάλληλα για το σκοπό αυτόν προ?σόντα (γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες).

Οι στρατηγικοί στόχοι του Ε.Σ.Σ.Ε.Ε.Κ.Α. είναι οι ακό?λουθοι: α. Η δημιουργία και η συνεχής λειτουργία αξιόπιστου και αποτελεσματικού ενιαίου συστήματος για την έρευνα, κα?ταγραφή και τεκμηρίωση των αναγκών της αγοράς εργα?σίας σε ανθρώπινο δυναμικό που αντιστοιχούν στα επαγ?γέλματα, τα οποία μπορούν να προέλθουν από την επαγ?γελματική εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση. β. Η διαμόρφωση προδιαγραφών των ειδικοτήτων ή των εξειδικεύσεων και η αποτελεσματική σύζευξή τους με τα προγράμματα σπουδών της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. γ. Ο συντονισμός των προγραμμάτων σπουδών και των παρεχόμενων υπηρεσιών των Συστημάτων Επαγγελματι?κής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του παρόντος. δ. Η διαμόρφωση ενιαίων κανόνων:

για την αξιολόγηση και την πιστοποίηση της επαγγελ?ματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης (φορείς, προγράμματα, εκπαιδευτές, εκπαιδευόμενοι, υποδομές και εξοπλισμός),

για τη διαδικασία καθορισμού επαγγελματικών δικαιω?μάτων ανά ειδικότητα ή εξειδίκευση, όπου αυτά απαιτού?νται, και

για την πιστοποίηση των επαγγελματικών προσόντων, ανεξάρτητα του τρόπου απόκτησής τους. ε. Η διαμόρφωση και η συνεχής λειτουργία αποτελεσμα?τικού και αποδοτικού Συστήματος Συμβουλευτικής και Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Σύνδεσης με την Αγορά Εργασίας, των καταρτιζομένων και των αποφοίτων της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. στ. Η προώθηση της κοινωνικής καταξίωσης των Συστη?μάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Κατάρτισης.

Στο πλαίσιο του Ε.Σ.Σ.Ε.Ε.Κ.Α., με επιφύλαξη των κει?μένων διατάξεων, διασυνδέονται και συντονίζονται οι πα?ρακάτω βασικές λειτουργίες: α. Η έρευνα, η καταγραφή και η τεκμηρίωση της επαγ?γελματικής διάρθρωσης της απασχόλησης σε εθνικό και κλαδικό επίπεδο και ο προσδιορισμός των αντίστοιχων αναγκών της αγοράς εργασίας, που αφορούν την κάλυψη της ζήτησης συγκεκριμένων θέσεων εργασίας, που απαι?τούν συγκεκριμένες ειδικότητες ή εξειδικεύσεις, με αν?θρώπινο δυναμικό που είναι δυνατόν να προέλθει από προ?γράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και επαγγελματι?κής κατάρτισης. β. Ο προσδιορισμός των αναγκών της αγοράς εργασίας σε ειδικότητες και εξειδικεύσεις κατά επαγγελματικό επί?πεδο, που είναι δυνατόν να καλύψουν τη ζήτηση συγκεκρι?μένων θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο. γ. Ο προσδιορισμός, με βάση τις ανάγκες της αγοράς ερ?γασίας, των προδιαγραφών ειδικοτήτων και εξειδικεύσε?ων. δ. Ο προσδιορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων ανά ειδικότητα ή εξειδίκευση, όπου αυτά απαιτούνται, και ο προσδιορισμός των διαδικασιών για την απόκτησή τους. ε. Ο προσδιορισμός διαδικασιών απόκτησης των ανα?γκαίων ανά ειδικότητα ή εξειδίκευση ειδικών γνώσεων, δε?ξιοτήτων και ικανοτήτων, που οδηγεί στη διατύπωση δια?δρομών μάθησης, μέσω επαγγελματικής κατάρτισης ή και επαγγελματικής εμπειρίας. στ. Ο συντονισμός των Συστημάτων Επαγγελματικής Εκ?παίδευσης και Επαγγελματικής Κατάρτισης στο σχεδια?σμό και την εφαρμογή προγραμμάτων που οδηγούν σε συ?γκεκριμένες ειδικότητες και εξειδικεύσεις διαφόρων επαγ?γελματικών επιπέδων, όταν διαπιστώνονται επικαλύψεις ή κενά στα σχεδιαζόμενα προγράμματα σπουδών. ζ. Ο σχεδιασμός και η οργάνωση προγραμμάτων επαγ?γελματικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης που αντιστοιχούν προς τις ειδικότητες και εξειδικεύσεις που ζητούνται από την αγορά εργασίας και οδηγούν στην απόκτηση των προσόντων που αντιστοιχούν στην προδια?γραφή των ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων αυτών. η. Η ενημέρωση των ενδιαφερομένων για επαγγελματική εκπαίδευση ή κατάρτιση και των γονέων τους για τις ειδι?κότητες και εξειδικεύσεις της επαγγελματικής εκπαίδευ?σης και της επαγγελματικής κατάρτισης, η διερεύνηση των προσόντων, ικανοτήτων και κλίσεων των ενδιαφερομένων και η συμβουλευτική υποστήριξή τους στην επιλογή της κατάλληλης ειδικότητας ή εξειδίκευσης και του κατάλλη?λου προγράμματος σπουδών (συμβουλευτική και επαγ?γελματικός προσανατολισμός). θ. Η αξιολόγηση και η πιστοποίηση της ικανότητας και δυνατότητας των φορέων της επαγγελματικής εκπαίδευ?σης και της επαγγελματικής κατάρτισης να ανταποκριθούν κατά τρόπο αποτελεσματικό στις απαιτήσεις που προκύ?πτουν από την αποστολή τους και τις ευθύνες που αναλαμ?βάνουν. ι. Η αξιολόγηση και η πιστοποίηση της ποιότητας των επί μέρους προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης και της συμβατότητάς τους προς τις ειδικότητες και εξειδικεύσεις για τις οποίες σχε?διάστηκαν. 4498 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) σχεδιασμό, την οργάνωση, την αξιολόγηση και την πιστο?ποίησή τους. ιγ. Η αξιολόγηση και η πιστοποίηση των γνώσεων και δε?ξιοτήτων που αποκτούν οι σπουδαστές και οι καταρτιζόμε?νοι σε σχέση προς το περιεχόμενο των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρ?τισης, ως προϋπόθεση για την απονομή του τίτλου αντί?στοιχων ειδικοτήτων ή εξειδικεύσεων και επαγγελματικού επιπέδου. ιδ. Η αξιολόγηση και πιστοποίηση των επαγγελματικών προσόντων και η σύνδεσή της με τη διαδικασία απονομής άδειας άσκησης επαγγελματικών δικαιωμάτων, όπου αυτά απαιτούνται, για κάθε ενδιαφερόμενο, ανεξάρτητα του τρόπου απόκτησης των προσόντων αυτών. ιε. Η υποστήριξη της σύνδεσης των εκπαιδευομένων, των καταρτιζομένων και των αποφοίτων με την αγορά εργα?σίας και η παρακολούθηση της απασχολησιμότητάς τους. ιστ. Η υποστήριξη των ανέργων για την ένταξη ή επανέ?νταξή τους στην αγορά εργασίας, καθώς και των ήδη ερ?γαζομένων για την πρόληψη της ανεργίας. ιζ. Η αποτίμηση των αποτελεσμάτων των φορέων, δο?μών, προγραμμάτων και εκπαιδευτών της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. ιη. Η αξιολόγηση και αποτίμηση των αποτελεσμάτων της λειτουργίας των Συστημάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευ?σης και Επαγγελματικής Κατάρτισης σε σχέση με την απα?σχόληση. ιθ. Η αξιολόγηση επαγγελματικών τίτλων που έχουν απο?κτηθεί σε άλλες χώρες και ο προσδιορισμός της αντιστοιχίας τους προς επαγγελματικούς τίτλους που αποκτώνται στην Ελλάδα μέσω της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης και του Συστήματος Πιστοποίη?σης της Επαγγελματικής Κατάρτισης και των Επαγγελματι?κών Προσόντων. κ. Ο σχεδιασμός προγραμμάτων δράσης για την ενημέ?ρωση και ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων και της κοινής γνώμης, με στόχο την προώθηση της κοινωνικής κα?ταξίωσης της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Επαγγελ?ματικής Κατάρτισης. κα. Η ανάπτυξη διαδικασιών συνεννόησης και συμφω?νίας με τους αρμόδιους δημόσιους φορείς και τους κοινω?νικούς εταίρους.

Στο πλαίσιο του Ε.Σ.Σ.Ε.Ε.Κ.Α. λειτουργούν και δια?συνδέονται τα παρακάτω επί μέρους Συστήματα, μέσω των οποίων υλοποιούνται οι βασικές λειτουργίες των περιπτώ?σεων α΄ έως και κα΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 3 του παρόντος: α. Το Σύστημα Έρευνας των Αναγκών της Αγοράς Εργα?σίας (Σ1). β. Το Σύστημα Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Σ2). γ. Το Σύστημα Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης (Σ3). δ. Το Σύστημα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτι?σης (Σ4). ε. Το Σύστημα Πιστοποίησης της Επαγγελματικής Κα?τάρτισης και των Επαγγελματικών Προσόντων (Σ5). στ. Το Σύστημα Συμβουλευτικής, Επαγγελματικού Προ?σανατολισμού και Σύνδεσης με την Αγορά Εργασίας (Σ6).

Συστήματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Επαγ?γελματικής Κατάρτισης καλούνται τα αναφερόμενα στα εδάφια β΄, γ΄ και δ΄ της παραγράφου 1 του παρόντος άρ?θρου.

Με αποφάσεις των Υπουργών Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των συναρμόδιων κατά περίπτωση Υπουργών ρυθμίζο?νται τα ειδικότερα και λεπτομερειακά θέματα που αφορούν στη διασύνδεση των Συστημάτων της παραγράφου 1 του παρόντος, ιδίως δε τα σχετικά με την εφαρμογή κοινών αρχών, κανόνων, διαδικασιών και μεθοδολογιών, τη συγκρό?τηση κοινών επιτροπών και ομάδων εργασίας και την από κοινού οργάνωση λειτουργιών και διαδικασιών. Με όμοιες αποφάσεις που συνυπογράφονται από τον Υπουργό Οικο?νομίας και Οικονομικών μπορεί να καθορίζεται αποζημίω?ση για τα μέλη των Επιτροπών και ομάδων εργασίας και των γραμματέων τους.

Αποστολή του Συστήματος Έρευνας των Αναγκών της Αγοράς Εργασίας (Σ1) είναι η συνεχής διερεύνηση, κατα?γραφή και τεκμηρίωση, με ενιαίο, έγκυρο και αξιόπιστο τρόπο, των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό της αγοράς εργασίας και ο προσδιορισμός των σχετικών προς τις ανά?γκες αυτές επαγγελμάτων, κατά ειδικότητα και επαγγελ?ματικό επίπεδο, τα οποία αντιστοιχούν στην επαγγελματι?κή εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, καθώς και ο προσδιορισμός των περιεχομένων των επαγγελμά?των αυτών.

Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου βασικές λει?τουργίες του Συστήματος Έρευνας των Αναγκών της Αγο?ράς Εργασίας είναι: α. Η έρευνα, η καταγραφή και η τεκμηρίωση της επαγ?γελματικής διάρθρωσης της απασχόλησης σε κλαδικό και εθνικό επίπεδο και των αντίστοιχων αναγκών της αγοράς εργασίας, που αφορούν την κάλυψη της ζήτησης συγκε?κριμένων θέσεων εργασίας, οι οποίες απαιτούν συγκεκρι?μένες ειδικότητες και εξειδικεύσεις με ανθρώπινο δυναμι?κό, που είναι δυνατόν να προέλθει από προγράμματα επαγ?γελματικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης. β. Ο προσδιορισμός των αναγκών της αγοράς εργασίας σε ειδικότητες και εξειδικεύσεις κατά επαγγελματικό επί?πεδο, που είναι δυνατόν να καλύψουν τη ζήτηση συγκεκρι?μένων θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο. γ. Ο προσδιορισμός, με βάση τις ανάγκες της αγοράς ερ?γασίας, των προδιαγραφών των ειδικοτήτων και εξειδικεύ?σεων.

Οι λειτουργίες του Συστήματος Σ1 καλύπτονται από τις δραστηριότητες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινω?νικών Ασφαλίσεων, του Οργανισμού Απασχόλησης Εργα?τικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) και της Εταιρίας "Παρατηρητή?ριο Απασχόλησης Ερευνητική - Πληροφορική Α.Ε.". Ειδικό?τερα: α. Η Εταιρία με την επωνυμία "Παρατηρητήριο Απασχό?λησης Ερευνητική - Πληροφορική Α.Ε." είναι ο υπεύθυνος φορέας για το σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη λειτουργία του Συστήματος. Για το σκοπό αυτόν διενεργεί έρευνες, ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 4499 της χώρας όπου δεν έχουν συσταθεί Κ.Π.Α., το έργο ανα?λαμβάνουν οι τοπικές υπηρεσίες του Ο.Α.Ε.Δ..

Το Σύστημα Σ1 παρέχει προς τα υπόλοιπα Συστήματα τις ακόλουθες υπηρεσίες: α. Συνεχή πληροφόρηση των Συστημάτων Σ2, Σ3, Σ4 και Σ6 του άρθρου 4, για τις ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό της αγοράς εργασίας. β. Πληροφόρηση των Συστημάτων Σ2, Σ3, Σ4 και Σ5 του άρθρου 4, όσον αφορά τις προδιαγραφές των επαγγελμα?τικών ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων (γενικές και ειδικές γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες).