Νόμοι — ΦΕΚ A' 265/2001

Η Τελωνειακή Νομοθεσία, που θεσπίζεται με τον πα?ρόντα Κώδικα, εφαρμόζεται από τις Τελωνειακές Αρχές:

Οι διατάξεις του δεύτερου μέρους, άρθρα 12 μέχρι και 23 του παρόντα Κώδικα, δεν εφαρμόζονται στα κοινο?τικά προϊόντα που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλω?σης (Ε.Φ.Κ.) και τέλος ταξινόμησης.

Το τελωνειακό έδαφος της χώρας περιλαμβάνει το χερσαίο, ηπειρωτικό και νησιωτικό τμήμα, τα χωρικά ύδα?τα, τα εσωτερικά θαλάσσια ύδατα και τον εναέριο χώρο. Οι Ελεύθερες Ζώνες και ελεύθερες αποθήκες αποτελούν ειδικά τμήματα του τελωνειακού εδάφους της χώρας.

Στο τελωνειακό έδαφος συνιστώνται Τελωνειακές Αρχές, αρμόδιες για την εφαρμογή της Tελωνειακής και συναφούς Εθνικής, Κοινοτικής και Διεθνούς Νομοθεσίας.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται η καθ' ύλην και κατά τόπο αρμοδιότητα των Τελωνειακών Αρχών.

Επί του τελωνειακού εδάφους, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Δημόσιας Τάξης, Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών, Γεωργίας και κατά περίπτωση Εμπορικής Ναυτιλίας, καθορίζονται τα σημεία εισόδου - εξόδου εμπορευμάτων και επιβατών, στα οποία λειτουργούν υποχρεωτικά Τελωνειακές Αρχές.

Στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Τελωνειακής Υπηρεσίας εμπίπτει η εφαρμογή των διατάξεων του πα?ρόντα Κώδικα, του Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα, της Εθνικής και Κοινοτικής Νομοθεσίας για την παρακολού?θηση των προϊόντων που υπόκεινται σε Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και των προδρόμων ουσιών, η βε?βαίωση και είσπραξη δασμών, φόρων και λοιπών επιβα?ρύνσεων επιβαλλόμενων σύμφωνα με την ανωτέρω Νο?μοθεσία, η διαχείριση του Ολοκληρωμένου Πληροφορια?κού Συστήματος Τελωνείων (Ο.Π.Σ.Τ.), καθώς και η ανταλλαγή και διαχείριση πληροφοριών που περιέρχο?νται σε αυτή, μέσω πληροφοριακών συστημάτων ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο και αφορούν θέματα αρμοδιό?τητάς της. Στην αρμοδιότητα της Τελωνειακής Υπηρεσίας επίσης εμπίπτει η εφαρμογή συναφούς νομοθεσίας, που της έχει ανατεθεί, καθώς και η βεβαίωση και είσπραξη επιβαρύν?σεων, που επιβάλλονται σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτήν.

Η Τελωνειακή Υπηρεσία είναι επίσης αρμόδια, δια των οργάνων της στα σημεία εισόδου - εξόδου, σε τελωνεια?κούς περιβόλους και στο εν γένει τελωνειακό έδαφος, για την προάσπιση της δημόσιας υγείας και την προστασία του κοινωνικού συνόλου, να ελέγχει πρόσωπα, αποσκευ?ές, εμπορεύματα και μεταφορικά μέσα, για τον εντοπισμό αφ' ενός παράνομης διακίνησης ναρκωτικών, ψυχοτρό?πων ή τοξικών ουσιών, όπλων, εκρηκτικών, πυρηνικών υλι?κών, κεφαλαίων προερχόμενων από οικονομικές εγκλημα?τικές δραστηριότητες, πολιτιστικών αγαθών, πειρατικών προϊόντων, προϊόντων παραποίησης ή απομίμησης, ασέ?μνων ειδών, και αφ' ετέρου παρατυπιών που αφορούν με?ταφορές, αλιεία, λαθρομετανάστευση, προστασία περι?βάλλοντος, διακίνηση ειδών πνευματικής ιδιοκτησίας, άγριας πανίδας και χλωρίδας, προδρόμων ουσιών, καθώς και παρατυπιών που δεν κατoνομάζονται στην παρούσα 3627

Στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Τελωνειακής Υπηρεσίας ανήκει η εποπτεία, ο έλεγχος και η φύλαξη, όπου απαιτείται, των χώρων που έχουν αναγνωρισθεί ως τελωνειακοί περίβολοι και αποθήκες προσωρινής εναπό?θεσης ή έχουν εγκριθεί ως Ελεύθερες Ζώνες. Με την επι?φύλαξη των επόμενων εδαφίων της παρούσας παραγρά?φου, καθώς και των διατάξεων της Ποινικής Δικονομίας, που αφορούν την τέλεση ανακριτικών πράξεων, η είσο?δος εντός των χώρων αυτών οποιουδήποτε υπαλλήλου άλλης δημόσιας διωκτικής υπηρεσίας επιτρέπεται κατό?πιν έγγραφης ειδοποίησης και έγκρισης του Προϊσταμέ?νου της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής. Η αρμοδιότητα της Ελληνικής Αστυνομίας σε υποκείμενους σε τελωνεια?κή επιτήρηση χώρους Μεθοριακών Τελωνείων και Τελω?νείων Διεθνών Λιμένων και Αερολιμένων περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στον έλεγχο των διαβατηρίων. Η εγκατάσταση αστυνομικών ή λιμενικών φυλακίων στα ση?μεία εισόδου - εξόδου και σε τελωνειακούς περιβόλους αποσκοπεί στην τήρηση της έννομης τάξης εντός των χώ?ρων αυτών και δεν παρέχεται στα αστυνομικά ή λιμενικά όργανα η αρμοδιότητα ελέγχου εμπορευμάτων, μεταφο?ρικών μέσων, αποθηκών και αποσκευών ταξιδιωτών.

Οι τελωνειακοί υπάλληλοι μπορούν να ελέγχουν την ταυτότητα των προσώπων που εισέρχονται, εξέρχονται ή κυκλοφορούν στους τελωνειακούς περιβόλους, καθώς και στο τελωνειακό έδαφος της χώρας, σε συνδυασμό με τους διενεργούμενους τελωνειακούς ελέγχους. Κατά πά?ντα χρόνο οι υπάλληλοι της Τελωνειακής Υπηρεσίας επι?σκέπτονται κάθε χώρο υποκείμενο σε τελωνειακή επιτή?ρηση, όπως αποθήκες τελωνειακής αποταμίευσης, απο?θήκες προσωρινής εναπόθεσης, Ελεύθερες Ζώνες και πάσης φύσεως εγκαταστάσεις, για επιθεώρηση και έλεγχο των ευρισκόμενων σ' αυτές εμπορευμάτων και των συ?νοδευτικών εγγράφων και στοιχείων τα οποία αποδεικνύ?ουν τη νόμιμη κατοχή και σύννομη διαχείριση.

Για τη διαπίστωση τελωνειακής παράβασης οι τελω?νειακοί υπάλληλοι καθώς και οι, από τον Υπουργό Οικο?νομικών με ειδικές διαταγές συγκεκριμένου περιεχομέ?νου και χρονικής ισχύος, εξουσιοδοτημένοι οικονομικοί υπάλληλοι, κατόπιν έγκαιρης ενημέρωσης του Προϊστα?μένου του Τελωνείου, μπορούν να διενεργούν ελέγχους επί όλων των αγαθών, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, τόσο κατά το στάδιο της διακίνησης όσο και κατά το στάδιο της εναπόθεσής τους στους χώρους της ασκού?μενης επιχειρηματικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβα?νομένων και των υφιστάμενων αποθεμάτων με βάση τα τηρούμενα στοιχεία και να ενεργούν ελέγχους των βι?βλίων και λοιπών στοιχείων οποιασδήποτε επιχείρησης ή ιδιώτη. Επιπλέον οι τελωνειακοί υπάλληλοι μπορούν να προβαίνουν σε κάθε εξέταση ή έρευνα και να ενεργούν όλες τις ανακριτικές πράξεις προς διαπίστωση των αδι?κημάτων λαθρεμπορίας, δασμοφοροδιαφυγής ή οποιασ?δήποτε άλλης τελωνειακής παράβασης, έχοντας τα κα?θήκοντα και δικαιώματα των ειδικών προανακριτικών υπαλλήλων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Ποινι?κής Δικονομίας (Κ.Π.Δ.).

Οι τελωνειακοί υπάλληλοι για τον έλεγχο, τη διαπί?στωση της απόκρυψης, κατοχής ή μεταφοράς με οποιον?δήποτε τρόπο ή μέσο υποκειμένων ειδών ή απαγορευμέ?νων ουσιών, σε περίπτωση που υπάρχουν σοβαρές υπό?νοιες, μπορούν να χρησιμοποιούν κάθε κατάλληλο επι?στημονικό μέσο. Οι τελωνειακοί υπάλληλοι κατά την εκτέλεση των ελε?γκτικών και διωκτικών καθηκόντων τους δικαιούνται να οπλοφορούν. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις οπλοφορίας, οι περιπτώ?σεις οπλοχρησίας, ο τρόπος εκπαίδευσης και προμήθει?ας του αναγκαίου οπλισμού, καθώς και οι σχετικές ανα?γκαίες λεπτομέρειες για τις μεθόδους και τον τρόπο αντι?μετώπισης του οργανωμένου εγκλήματος στον τομέα του λαθρεμπορίου και της παράνομης διακίνησης ναρκωτι?κών και όπλων.

Η Τελωνειακή Υπηρεσία συνεργάζεται με άλλες Υπη?ρεσίες του εσωτερικού ή του εξωτερικού στον τομέα της αρμοδιότητάς της και παρέχει τη συνδρομή της σε αυτές, όπως ορίζεται από ειδικές σχετικές διατάξεις. Οι άλλες Διωκτικές και Στρατιωτικές Αρχές και άλλες Υπηρεσίες και Φορείς του Δημόσιου Τομέα, έχουν υποχρέωση να συν?δράμουν τους τελωνειακούς υπαλλήλους κατά την άσκη?ση των καθηκόντων τους, εφόσον ζητηθεί, ενώ σε ουδένα έλεγχο υπόκεινται οι τελωνειακοί υπάλληλοι, από ιδιωτικό Φορέα Ασφάλειας ή Φρούρησης Χώρου υποκειμένου σε τελωνειακό έλεγχο, εφόσον δηλωθεί η ιδιότητά τους.

Για την εξυπηρέτηση των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και του εξαγωγικού της εμπορίου, η Τελω?νειακή Υπηρεσία δια των οργάνων συνεργάζεται με τους οικονομικούς παράγοντες της χώρας και τους Διεθνείς Φορείς Εμπορίου και Διακίνησης Εμπορευμάτων προκει?μένου να διασφαλίζεται:

Εργασίες, που αφορούν φόρτωση, εκφόρτωση, με?ταφόρτωση και γενικά διακίνηση υποκειμένων σε δα?σμούς, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις εμπορευμάτων, επιτρέπονται μόνο με έγγραφη άδεια της Τελωνειακής Αρχής.

Η άδεια εκδίδεται από την Τελωνειακή Αρχή για συ?γκεκριμένη περίπτωση εργασίας και για συγκεκριμένη χρονική περίοδο και προβλέπει την παρουσία ή μη τελω?νειακού υπαλλήλου κατά την εκτέλεση αυτής.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Γεωργίας ή και άλλων συναρμόδιων Υπουργών μπορεί να απαγορευθεί η εισαγωγή φυτών, ζώων ή οποιωνδήποτε άλλων αντικειμένων, με σκοπό την προστασία της δημό?σιας υγείας, της γεωργίας και της κτηνοτροφίας από μό?λυνση ή ασθένεια και να επιβληθούν οι ποινές που προ?βλέπονται από τους ισχύοντες υγειονομικούς ή ειδικούς νόμους.

Απαγορεύεται σε πλοία, οποιασδήποτε χωρητικότη?τας και προέλευσης, που φέρουν φορτίο, το οποίο υπό?κειται σε τελωνειακό έλεγχο, η προσέγγιση σε λιμάνια και όρμους, όπου δεν υπάρχει αρμόδια Τελωνειακή Αρχή ή σε θέσεις που δεν έχουν εγκριθεί για εκφόρτωση από τις Τελωνειακές Αρχές.

Απαγορεύεται σε οποιοδήποτε μεταφορικό μέσο, που μεταφέρει υποκείμενα σε τελωνειακές διαδικασίες ή σε δασμούς και φόρους εμπορεύματα, να τα εκφορτώσει σε μη εγκεκριμένο, από τις αρμόδιες Τελωνειακές Αρχές, σημείο στο εσωτερικό της χώρας.

Σε περιπτώσεις ναυαγίου τηρούνται οι διατάξεις των νόμων περί ναυαγίων και ναυαγιαιρέσεων.

Οι Τελωνειακές Αρχές οφείλουν να παρέχουν τη συν?δρομή τους, με κάθε δυνατό μέσο, στους ναυαγούς και να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προς εξασφάλιση των δι?καιωμάτων του Δημοσίου, που αναλογούν σε προϊόντα του ναυαγίου, σε συνεργασία με τη Λιμενική Αρχή.

Οι Τελωνειακές Αρχές, ανεξάρτητα από την τάξη τους, έχουν το δικαίωμα να ενεργούν όλες τις τελωνεια?κές εργασίες που απαιτούνται, ανάλογα με τον προορι?σμό που δίνεται στο ναυάγιο.

Παραβάσεις των Τελωνειακών Διατάξεων επισύρουν ποινικές κυρώσεις, εφόσον ο υπαίτιος γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αξιόποινη πράξη.

Παραβάσεις οφειλόμενες σε αποδεδειγμένη ανώτε?ρη βία ή άλλο τυχαίο γεγονός δεν επισύρουν ποινικές κυ?ρώσεις. Το βάρος της απόδειξης των τυχαίων γεγονότων φέρει τόσο ο πλοίαρχος και ο μεταφορέας, σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται από το νόμο περί εμπορι?κής ναυτιλίας, όσο και οι οδηγοί, κυβερνήτες, συνοδοί με?ταφορικών μέσων και οι υπόλοιποι ενδιαφερόμενοι.

Όλα τα τελωνειακά παραστατικά, που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία, υποβάλλονται στις Τελω?νειακές Αρχές είτε γραπτά είτε με τη χρήση μηχανογρα?φικής μεθόδου και από την ημερομηνία αποδοχής τους, από την αρμόδια Τελωνειακή Αρχή, αποτελούν τίτλους υπέρ του Δημοσίου. Με απόφαση του Υπουργού Οικονο?μικών καθιερώνεται ο τύπος των βιβλίων και ο τρόπος τή?ρησης αυτών από τις Τελωνειακές Αρχές και αναπροσαρ?μόζονται οι ρυθμίσεις που αφορούν το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Τελωνείων (Ο.Π.Σ.Τ.).

Τα στοιχεία που απορρέουν από τα τελωνειακά πα?ραστατικά είναι απόρρητα και απαγορεύεται η γνωστο?ποίησή τους σε οποιονδήποτε τρίτο, εκτός από τη Δικα?στική Αρχή, μόνο εφόσον αυτή διενεργεί ανάκριση προς διακρίβωση της τέλεσης αξιόποινης πράξης. Η χορήγηση πληροφοριών, από τα παραστατικά έγ?γραφα των Τελωνείων, στις Δημόσιες Αρχές, επιτρέπεται μόνο στις περιπτώσεις που ανακύπτουν θέματα προστα?σίας του δημόσιου συμφέροντος, διεκδίκησης πόρων ή άλλων έννομων δικαιωμάτων τους.

Ο πλοίαρχος κάθε πλοίου, εκατό κόρων και άνω, που προέρχεται από το εξωτερικό και καταπλέει σε λιμάνι ή όρμο της χώρας ή βρίσκεται αγκυροβολημένο εντός των χωρικών υδάτων για οποιαδήποτε αιτία, ακόμη και λόγω ανώτερης βίας, οφείλει να καταθέσει στην Τελωνειακή Αρχή δηλωτικό του φορτίου μέσα σε είκοσι τέσσερις (24) ώρες από τον κατάπλου και πάντως πριν από τον από?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3629 πρόκειται για πλοίο στο οποίο έχει χορηγηθεί άδεια τα?κτικής γραμμής, εκτός εάν με αυτό μεταφέρονται υπό κα?θεστώς διαμετακόμισης εμπορεύματα που έχουν προο?ρισμό το λιμάνι κατάπλου του πλοίου.

Μέχρι να κατατεθεί δηλωτικό, τα εμπορεύματα δεν μπορούν να εκφορτωθούν, παρά μόνο ύστερα από ειδική έγκριση της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής και στους χώ?ρους που ελέγχονται από αυτήν.

Η Τελωνειακή Αρχή μπορεί να ζητά και την επίδειξη κάθε σχετικού, με το δηλωτικό, εγγράφου.

Η Τελωνειακή Αρχή θεωρεί και καταχωρεί το δηλωτι?κό, αφού αναγράψει σ' αυτό την ώρα κατάθεσής του κα?θώς και την ημερομηνία και ώρα κατάπλου του πλοίου.

Ο πλοίαρχος πλοίου, που έχει τεθεί υπό επιτήρηση και του έχει απαγορευθεί η ελευθεροκοινωνία για υγειο?νομικούς λόγους, οφείλει να προβεί σε προφορική προς τον υγειονόμο δήλωση του φορτίου και η συντασσόμενη από αυτόν έκθεση αναπληρώνει το δηλωτικό.

Ο πλοίαρχος δεν υποχρεούται στην τήρηση των δια?τάξεων του άρθρου αυτού, όταν το πλοίο, χωρίς να ελευ?θεροκοινωνήσει, αποπλέει πριν να περάσει η προθεσμία που ορίζεται από την παράγραφο 1.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών είναι δυνα?τή η θέσπιση ειδικότερων διαδικασιών και διατυπώσεων, που αφορούν την κατάθεση του δηλωτικού για:

Οι πλοίαρχοι οφείλουν, πριν από τον απόπλου από το λιμάνι του πρώτου κατάπλου, κατά τους όρους του άρ?θρου 12 του παρόντα Κώδικα, να εφοδιαστούν από την Τελωνειακή Αρχή με δηλωτικό.

Εάν δεν εκφορτώθηκε φορτίο, η Τελωνειακή Αρχή επιστρέφει το δηλωτικό στον πλοίαρχο, αφού βεβαιώσει σε αυτό ότι δεν αποβιβάσθηκε εμπόρευμα και κρατάει αντίγραφο.