Νόμοι — ΦΕΚ A' 280/2003

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ F

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 280 9 Δεκεμβρίου 2003 4821

Προστασία και διαχείριση των υδάτων - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Άρθρο 1

Με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και των κανονιστι?κών πράξεων που προβλέπεται να εκδοθούν κατ' εξουσιο?δότησή του, εναρμονίζεται το εθνικό δίκαιο προς τις διατά?ξεις της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλί?ου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 (Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L327/22.12.2000).

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής - Ορισμοί

• α) «Επιφανειακά ύδατα»: είναι τα εσωτερικά ύδατα, ε?κτός των υπόγειων υδάτων, τα μεταβατικά και τα παρά?κτια ύδατα. Στα επιφανειακά ύδατα περιλαμβάνονται και

τα χωρικά ύδατα για τη χημική τους κατάσταση.

• β) «Υπόγεια ύδατα»: είναι το σύνολο των υδάτων που βρί?σκονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους στη ζώνη κο?ρεσμού και σε άμεση επαφή με το έδαφος ή το υπέδαφος.

• γ) «Εσωτερικά ύδατα»: είναι το σύνολο των στάσιμων ή

των ρεόντων επιφανειακών υδάτων και όλα τα υπόγεια ύ?δατα, τα οποία βρίσκονται προς την πλευρά της ξηράς σε σχέση με τη γραμμή βάσης, από την οποία μετράται το εύ?ρος των χωρικών υδάτων.

• δ) «Ποταμός»: είναι σύστημα εσωτερικών υδάτων το ο?ποίο ρέει, κατά το μεγαλύτερο μέρος του, στην επιφάνεια

του εδάφους, αλλά το οποίο μπορεί, για ένα μέρος της διαδρομής του, να ρέει και υπογείως.

• ε) «Λίμνη»: είναι σύστημα στάσιμων εσωτερικών επιφα?νειακών υδάτων.

• στ) «Μεταβατικά ύδατα»: είναι συστήματα επιφανεια?κών υδάτων κοντά σε στόμια εκβολής ποταμών, τα οποία

είναι εν μέρει αλμυρά λόγω της γειτνίασής τους με παρά?κτια ύδατα, αλλά τα οποία επηρεάζονται ουσιαστικά από ρεύματα γλυκών υδάτων.

• ζ) «Παράκτια ύδατα»: είναι τα επιφανειακά ύδατα που

βρίσκονται στην πλευρά της ξηράς μιας γραμμής, κάθε σημείο της οποίας βρίσκεται σε απόσταση ενός ναυτικού μιλίου προς τη θάλασσα από το πλησιέστερο σημείο της γραμμής βάσης από την οποία μετράται το εύρος των χω?ρικών υδάτων, και τα οποία, κατά περίπτωση, εκτείνονται μέχρι του απώτερου ορίου των μεταβατικών υδάτων.

• η) «Τεχνητό υδατικό σύστημα»: είναι το σύστημα επιφα?νειακών υδάτων που δημιουργείται από ανθρώπινη δρα?στηριότητα.

• θ) «Ιδιαιτέρως τροποποιημένο υδατικό σύστημα»: είναι

το σύστημα επιφανειακών υδάτων του οποίου ο χαρακτή?ρας έχει μεταβληθεί ουσιαστικά, εξαιτίας αλλοιώσεων στη φύση του από ανθρώπινες δραστηριότητες. Με το προεδρικό διάταγμα, που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 15, καθορίζεται το αρμόδιο όργανο χαρακτηρι?σμού των συστημάτων αυτών, η μεθοδολογία χαρακτηρι?σμού τους και κάθε σχετικό θέμα.

• ι) «Σύστημα επιφανειακών υδάτων»: είναι διακεκριμένο

και σημαντικό στοιχείο επιφανειακών υδάτων, όπως π.χ. λίμνη, ταμιευτήρας, ρεύμα, ποταμός ή διώρυγα, τμήμα ρεύματος, ποταμού ή διώρυγας, μεταβατικά ύδατα ή ένα τμήμα παράκτιων υδάτων.

• ια) «Υδροφόρος ορίζοντας»: είναι υπόγειο στρώμα ή

στρώματα βράχων ή άλλες γεωλογικές στοιβάδες επαρ?κώς πορώδεις και διαπερατές, ώστε να επιτρέπουν, είτε σημαντική ροή υπόγειων υδάτων, είτε την άντληση σημα?ντικών ποσοτήτων υπόγειων υδάτων.

• ιβ) «Σύστημα υπόγειων υδάτων»: είναι ο συγκεκριμένος

όγκος υπόγειων υδάτων εντός ενός ή περισσότερων υ?δροφόρων οριζόντων.

• ιγ) «Λεκάνη απορροής ποταμού»: είναι η εδαφική έκτα?ση από την οποία συγκεντρώνεται το σύνολο της απορ?ροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών και, πιθανώς,

λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

• ιδ) «Υπολεκάνη»: είναι η εδαφική έκταση από την οποία

συγκεντρώνεται το σύνολο της απορροής μέσω σειράς στη θαλάσσια και χερσαία έκταση, που αποτελείται από μια ή περισσότερες γειτονικές λεκάνες απορροής ποτα?μού μαζί με τα συναφή υπόγεια και παράκτια ύδατα και α?ποτελεί τη βασική μονάδα με βάση την οποία γίνεται η διαχείριση και η προστασία των λεκανών απορροής ποταμού όπως ορίζεται στο άρθρο 5.

• ιστ) «Κατάσταση επιφανειακών υδάτων»: είναι η συνολι?κή αποτύπωση της κατάστασης ενός επιφανειακού υδα?τικού συστήματος, που καθορίζεται από τις χαμηλότερες

τιμές της οικολογικής και της χημικής του κατάστασης.

• ιζ) «Καλή κατάσταση επιφανειακών υδάτων»: η κατά?σταση επιφανειακού υδατικού συστήματος που χαρακτη?ρίζεται τουλάχιστον «καλή», τόσο από οικολογική όσο και

από χημική άποψη.

• ιη) «Κατάσταση υπόγειων υδάτων»: είναι η συνολική α?ποτύπωση της κατάστασης υπόγειου υδατικού συστήμα?τος, που καθορίζεται από τις χαμηλότερες τιμές της πο?σοτικής και της χημικής του κατάστασης.

• ιθ) «Καλή κατάσταση υπόγειων υδάτων»: η κατάσταση υ?πόγειου υδατικού συστήματος που χαρακτηρίζεται τουλάχι?στον «καλή», τόσο από ποσοτική όσο και από χημική άποψη.

• κ) «Οικολογική κατάσταση»: είναι η ποιοτική αποτύπωση

της διάρθρωσης και της λειτουργίας υδάτινων οικοσυστη?μάτων που συνδέονται με επιφανειακά ύδατα, η οποία τα?ξινομείται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προεδρικό διά?ταγμα που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 15.

• κα) «Καλή οικολογική κατάσταση»: η κατάσταση ενός

συστήματος επιφανειακών υδάτων το οποίο ταξινομείται κατ' αυτόν τον τρόπο σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προ?εδρικό διάταγμα που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρ?θρου 15.

• κβ) «Καλό οικολογικό δυναμικό»: η κατάσταση ενός ιδι?αίτερα τροποποιημένου ή τεχνητού υδατικού συστήμα?τος, το οποίο ταξινομείται κατ' αυτόν τον τρόπο σύμφωνα

με όσα ορίζονται στο προεδρικό διάταγμα που προβλέ?πεται στην παρ. 1 του άρθρου 15.

• κγ) «Καλή χημική κατάσταση επιφανειακών υδάτων»: η

χημική κατάσταση που απαιτείται για την επίτευξη των πε?ριβαλλοντικών στόχων για τα επιφανειακά ύδατα, οι οποί?οι καθορίζονται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προεδρι?κό διάταγμα που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 15.

• κδ) «Καλή χημική κατάσταση υπόγειων υδάτων»: η χημι?κή κατάσταση συστήματος υπόγειων υδάτων, η οποία

πληροί όλους τους όρους που ορίζονται στο προεδρικό διάταγμα που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 15.

• κε) «Επικίνδυνες ουσίες»: ουσίες ή ομάδες ουσιών που

είναι τοξικές, σταθερές και επιρρεπείς σε βιοσυσσώρευ?ση, καθώς και άλλες ουσίες ή ομάδες ουσιών που δημι?ουργούν ανάλογο βαθμό ανησυχίας.

• κστ) «Ουσίες προτεραιότητας»: Ουσίες που καθορίζονται

σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 9 παρ. 2. Μεταξύ των ουσιών αυτών διακρίνονται οι «επικίνδυνες ουσίες προτε?ραιότητας», δηλαδή ουσίες που καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου άρθρου για τις οποίες πρέπει να λη?φθούν μέτρα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 9.

• κζ) «Ρύπανση»: είναι η άμεση ή έμμεση εισαγωγή, στον

αέρα, το νερό ή το έδαφος, ουσιών ή θερμότητας εξαιτίας ανθρώπινων δραστηριοτήτων, που μπορούν να είναι επι?ζήμιες για την υγεία του ανθρώπου ή για την ποιότητα των υδατικών οικοσυστημάτων ή των χερσαίων οικοσυστημά?των που εξαρτώνται άμεσα από υδατικά οικοσυστήματα, συντελούν στη φθορά υλικής ιδιοκτησίας, ή επηρεάζουν δυσμενώς ή παρεμβαίνουν σε λειτουργίες αναψυχής ή σε λοιπές νόμιμες χρήσεις του περιβάλλοντος.

• κη) «Ποιοτικό περιβαλλοντικό πρότυπο»: η συγκέντρω?ση, στο νερό, το ίζημα ή το βιόκοσμο, συγκεκριμένου ρύ?που ή ομάδας ρύπων της οποίας δεν πρέπει να σημειώνε?ται υπέρβαση, ώστε να προστατεύεται η υγεία του αν?θρώπου και το περιβάλλον.

• κθ) «Υπηρεσίες ύδατος»: όλες οι υπηρεσίες οι οποίες

παρέχουν, για τα νοικοκυριά, τις δημόσιες υπηρεσίες ή για οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα:

• α) άντληση, κατακράτηση, αποθήκευση, επεξεργασία

και διανομή επιφανειακών ή υπόγειων υδάτων,

• β) εγκαταστάσεις συλλογής και επεξεργασίας λυμά?των, οι οποίες στη συνέχεια πραγματοποιούν απορρίψεις

σε επιφανειακά ύδατα.

• λ) «Οριακές τιμές εκπομπής»: η μάζα, εκφρασμένη σε

σχέση με ορισμένες ειδικές παραμέτρους, η συγκέντρω?ση ή/και η στάθμη μιας εκπομπής, της οποίας δεν επιτρέ?πεται η υπέρβαση κατά τη διάρκεια μιας ή περισσότερων συγκεκριμένων χρονικών περιόδων. Οριακές τιμές εκπο?μπής μπορούν επίσης να ορίζονται και για συγκεκριμένες ομάδες, οικογένειες ή κατηγορίες ουσιών, όπως ειδικότε?ρα ορίζεται στο προεδρικό διάταγμα, που προβλέπεται α?πό την παρ. 1 του άρθρου 15. Οι οριακές τιμές εκπομπής ουσιών ισχύουν κανονικά στο σημείο όπου οι εκπομπές βγαίνουν από την εγκατά?σταση, χωρίς να υπολογίζεται, για τον προσδιορισμό τους, η τυχόν αραίωσή τους. Όσον αφορά τις έμμεσες α?πορρίψεις στο νερό, οι επιπτώσεις ενός σταθμού επεξερ?γασίας λυμάτων μπορούν να συνυπολογίζονται κατά τον προσδιορισμό των οριακών τιμών εκπομπής της συγκε?κριμένης εγκατάστασης, υπό την προϋπόθεση ότι κατοχυρώνεται ισοδύναμο επίπεδο προστασίας του όλου πε?ριβάλλοντος και ότι δεν γεννώνται μεγαλύτερα ρυπαντικά φορτία για το περιβάλλον.

• λα) «Έλεγχοι εκπομπών»: έλεγχοι οι οποίοι απαιτούν πε?ριορισμό μιας συγκεκριμένης εκπομπής, π.χ. μια οριακή

τιμή εκπομπής, ή οι οποίοι ορίζουν, κατ' άλλον τρόπο, ό?ρια ή συνθήκες για τις επιπτώσεις, τη φύση ή άλλα χαρα?κτηριστικά μιας εκπομπής ή τις συνθήκες λειτουργίας που επηρεάζουν τις εκπομπές.

• λβ) «Ποσοτική κατάσταση»: η έκφραση του βαθμού

στον οποίο ένα σύστημα υπόγειων υδάτων επηρεάζεται από άμεσες ή έμμεσες αντλήσεις.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄

ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Άρθρο 3

Εθνική Επιτροπή Υδάτων

• α) τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημό?σιων Έργων, ως Πρόεδρο,

• β) τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών,

• στ) τον Υπουργό Γεωργίας.

Στην Επιτροπή συμμετέχουν, ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου, και άλλοι Υπουργοί εφόσον συζητούνται θέματα αρμοδιότητάς τους. Στην Επιτροπή μετέχει και ο Υπουργός Εξωτερικών, όταν συζητούνται θέματα που α?φορούν διακρατικά ύδατα. Τα μέλη της Επιτροπής αναπληρώνονται από τους Γενι?κούς Γραμματείς των αντίστοιχων Υπουργείων. Η Εθνική Επιτροπή Υδάτων μπορεί να συνιστά Γνωμο?δοτικές - Επιστημονικές Επιτροπές για τη στήριξη του έρ?γου της.

Άρθρο 4

Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων

• α) Καταρτίζει τα εθνικά προγράμματα προστασίας και

διαχείρισης του υδάτινου δυναμικού της χώρας και πα?ρακολουθεί και συντονίζει την εφαρμογή τους. Τα εθνικά προγράμματα διακρίνονται σε μακροχρόνια με διάρκεια πάνω από έξι έτη και μεσοχρόνια, με διάρκεια από δύο έ?ως έξι έτη. Πριν την έγκρισή τους, εισάγονται για διαβούλευση στο Εθνικό Συμβούλιο Υδάτων.

• β) Καταρτίζει την ετήσια έκθεση που προβλέπεται στην

παρ. 3 του προηγούμενου άρθρου.

• γ) Συντονίζει τις υπηρεσίες και τους κρατικούς φορείς

και μετέχει στα αρμόδια κοινοτικά όργανα για κάθε ζήτη?μα που αφορά στην προστασία και τη διαχείριση των υ?δάτων.

• δ) Εισηγείται τους γενικούς κανόνες κοστολόγησης και

τιμολόγησης των υδάτων και παρακολουθεί την τήρησή τους σύμφωνα με τα μακροχρόνια και μεσοχρόνια προ?γράμματα προστασίας και διαχείρισης του υδατικού δυ?ναμικού της χώρας.

• ε) Εισηγείται νομοθετικά και διοικητικά μέτρα για την

προστασία και διαχείριση των υδάτων.

• στ) Παρακολουθεί σε εθνικό επίπεδο την ποιότητα και

την ποσότητα των υδάτων σε συνεργασία με τις Διευθύν?σεις Υδάτων των Περιφερειών και μεριμνά για την ανά?πτυξη και τη λειτουργία εθνικού δικτύου παρακολούθη?σης της ποιότητας και ποσότητας των υδάτων.

• ζ) Διαχειρίζεται βάση υδρολογικών και μετεωρολογικών

δεδομένων σε εθνικό επίπεδο και μεριμνά για τη διαρκή της ενημέρωση. Κρατικές υπηρεσίες, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης Α΄ ή Β΄ βαθμού, καθώς και κάθε φορέας που συμμετέχει στο ε?θνικό δίκτυο παρακολούθησης της ποιότητας και ποσότη?τας των υδάτων, υποχρεούται να παρέχει δωρεάν στοιχεία στη βάση δεδομένων του προηγούμενου εδαφίου. Την ί?δια υποχρέωση έχει και κάθε νομικό ή φυσικό πρόσωπο υ?πέρ του οποίου έχει εκδοθεί άδεια χρήσης νερού ή εκτέ?λεσης έργου αξιοποίησης υδατικών πόρων, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους που καθορίζονται στην άδεια.

• η) Παρακολουθεί τη λειτουργία των Διευθύνσεων Υδά?των των Περιφερειών και παρέχει οδηγίες για την άσκηση

των αρμοδιοτήτων τους.

• θ) Για κάθε λεκάνη απορροής ποταμού, η Κεντρική Υ?πηρεσία Υδάτων υποχρεούται έως 22.12. 2004:

• να συντάξει πλήρη και αναλυτική έκθεση των χαρα?κτηριστικών της. - να διαπιστώσει τις επιπτώσεις των ανθρώπινων δρα?στηριοτήτων στην κατάσταση των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων. - να προβεί στην οικονομική ανάλυση κάθε χρήσης ύδα?τος στη λεκάνη αυτή.

• ι) Καταρτίζει το Εθνικό Μητρώο προστατευόμενων πε?ριοχών έως 22.12.2004. Με το προεδρικό διάταγμα που

προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 15 καθορίζεται α?ναλυτικά το περιεχόμενο του Μητρώου.

• ια) Φροντίζει, το αργότερο έως το 2015, για την προ?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 4823

Άρθρο 5

Διεύθυνση Υδάτων της Περιφέρειας