Νόμοι — ΦΕΚ A' 35/2011

Το Λιμενικό Σώμα το οποίο συστήθηκε με το άρθρο 3 του ν. 1753/1919 (ΦΕΚ 67 Α΄) μετονομάζεται σε Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή και υπάγεται στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Στις διεθνείς σχέσεις του χρησιμοποιείται ο αγγλικός όρος «Hellenic Coast Guard».

Το Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή έχει ως αποστολή την εφαρμογή του νόμου στις περιοχές και τους χώρους στους οποίους εκτείνεται η αρμοδιότητα του. Ειδικότερα, στην αποστολή του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής περιλαμβάνονται ιδίως: α. Η εξασφάλιση της δημόσιας τάξης, που περιλαμβάνει την άσκηση της αστυνομίας γενικής αστυνόμευσης και τροχαίας. β. Η πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος και ιδίως του οργανωμένου που περιλαμβάνει την άσκηση δημόσιας και κρατικής ασφάλειας. γ. Η οργάνωση όρων ασφαλούς ναυσιπλοΐας. δ. Η έρευνα και διάσωση στη θάλασσα. ε. Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, στ. Η λήψη μέτρων για την παρακολούθηση, την άσκηση αστυνόμευσης και τον έλεγχο των θαλάσσιων συνόρων. ζ. Η διασφάλιση της τήρησης και ο έλεγχος εφαρμογής των κανόνων ναυτικής ασφάλειας στα πλοία και τις λιμενικές εγκαταστάσεις, καθώς και των όρων ασφαλούς διαχείρισης των πλοίων, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει κάθε φορά, όπως το Διεθνή Κώδικα Ασφάλειας Πλοίων και Λιμενικών Εγκαταστάσεων (ISPS) που κυρώθηκε με το ν. 1045/1980 (ΦΕΚ 95 Α΄) μετά τις τροποποιήσεις που υιοθετήθηκαν ιδίως από τη Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Κυβερνήσεων της Διεθνούς Σύμβασης τη 12η Δεκεμβρίου 2002 και ενσωματώθηκαν στην ελληνική έννομη τάξη με το π.δ. 56/2004 (ΦΕΚ 47Α΄) και το Διεθνή Κώδικα Ασφαλούς Διαχείρισης (ISM) που κυρώθηκε με το ν. 1045/1980 (ΦΕΚ 95Α΄), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με την απόφαση 1/1994 της Διάσκεψης των Συμβαλλομένων στη Διεθνή Σύμβαση για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα 1974, κρατών, η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με το π.δ. 74/1996 (ΦΕΚ 58 Α΄). η. Ο έλεγχος εφαρμογής απαιτήσεων περί προσωπικού πλοίων.

Η άσκηση της αστυνομίας γενικής αστυνόμευσης περιλαμβάνει ιδίως: α. Την τήρηση της τάξης στους δημόσιους χώρους. β. Τον έλεγχο της εφαρμογής των αγορανομικών διατάξεων. γ. Τον έλεγχο εφαρμογής της αλιευτικής νομοθεσίας, καθώς και τη λειτουργία του Κέντρου Παρακολούθησης Αλιείας. δ. Τη ρύθμιση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο των θαλασσίων δραστηριοτήτων αναψυχής. ε. Τον έλεγχο της λειτουργίας δημόσιων κέντρων και καταστημάτων. στ. Την κατάρτιση των γενικών και ειδικών κανονισμών λιμένων και τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για τον έλεγχο εφαρμογής αυτών. ζ. Την υλοποίηση μέτρων που αφορούν στην αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών ή άλλων σοβαρών περιστατικών και τη συνεργασία, για το σκοπό αυτόν, με άλλους συναρμόδιους φορείς, αρχές και υπηρεσίες. η. Τον έλεγχο εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας για την ανέλκυση, εξουδετέρωση και απομάκρυνση ναυαγίων, επιβλαβών αντικειμένων, καθώς και εγκαταλελειμμένων πλοίων και σκαφών, τα οποία ευρίσκονται στα ελληνικά χωρικά ύδατα. θ. Τον έλεγχο της νομιμότητας δραστηριοποίησης επαγγελματιών λιμένων, σε εργασίες που αφορούν ιδίως καβοδεσίες, ρυμουλκήσεις, λεμβουχήσεις, φορτοεκφορτώσεις πλοίων, λιμενεργασίες και πρακτορεύσεις πλοίων. 1289 − Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Η άσκηση της αστυνομίας τροχαίας περιλαμβάνει ιδίως: α. Τη ρύθμιση της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων. β. Τη μέριμνα για την εφαρμογή των κανόνων οδικής κυκλοφορίας και ασφάλειας. γ. Τη διερεύνηση των τροχαίων ατυχημάτων.

Η άσκηση δημόσιας ασφάλειας περιλαμβάνει ιδίως: α. Τη δίωξη των εγκλημάτων κατά της ζωής, της προσωπικής ελευθερίας, της ιδιοκτησίας και των περιουσιακών δικαιωμάτων. β. Τη δίωξη του λαθρεμπορίου και της αρχαιοκαπηλίας, των εγκλημάτων που προβλέπονται από τα άρθρα 187 και 187Α του Ποινικού Κώδικα και κυρίως τη δίωξη της παράνομης χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, του ηλεκτρονικού εγκλήματος και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. γ. Την αναζήτηση και σύλληψη προσώπων που διώκονται. δ. Την αναζήτηση προσώπων που έχουν εξαφανισθεί και αντικειμένων που έχουν απωλεσθεί ή κλαπεί. ε. Τη συλλογή και αξιοποίηση πληροφοριών που ανάγονται σε θέματα δημόσιας ασφάλειας. στ. Την αντιμετώπιση περιστατικών πειρατείας στο χώρο ευθύνης του.

Η άσκηση κρατικής ασφάλειας περιλαμβάνει ιδίως: α. Την προστασία του κράτους και του δημοκρατικού πολιτεύματος από κάθε ενέργεια υπονόμευσης. β. Την πρόληψη και αντιμετώπιση πράξεων βίας και τρομοκρατίας. γ. Τον έλεγχο της τήρησης των διατάξεων που αφορούν τα όπλα και τις εκρηκτικές ύλες. δ. Τον έλεγχο της τήρησης των διατάξεων που αφορούν τη διακίνηση, παραμονή και εργασία των αλλοδαπών στη χώρα και ιδίως την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης. ε. Τη συλλογή και αξιοποίηση πληροφοριών που ανάγονται σε θέματα κρατικής ασφάλειας και εθνικού ενδιαφέροντος γενικότερα.

Η οργάνωση, διασφάλιση και έλεγχος εφαρμογής των όρων ασφαλούς ναυσιπλοΐας περιλαμβάνει ιδίως: α. Τη λήψη μέτρων για τον έλεγχο, σε ελληνικούς λιμένες, των πλοίων ανεξαρτήτως σημαίας και των πληρωμάτων τους (port and flag state control), καθώς και των υπό ελληνική σημαία πλοίων και των πληρωμάτων τους σε λιμένες της αλλοδαπής όπου λειτουργούν Έδρες Ναυτιλιακών Ακολούθων (flag state), προκειμένου να διαπιστωθεί η συμμόρφωση τους με την ισχύουσα εσωτερική και διεθνή νομοθεσία για την αξιοπλοΐα, ασφάλεια ναυσιπλοΐας, προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, ασφάλεια, ασφαλή διαχείριση, καθώς και εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων και συμφωνιών που αφορούν θέματα ναυτικής εργασίας και κυρίως αποδεικτικών ναυτικής ικανότητας, νόμιμης σύνθεσης πλοίων, συνθηκών και όρων εργασίας. β. Τη λήψη μέτρων για την παρακολούθηση και τον έλεγχο της θαλάσσιας κυκλοφορίας, καθώς και τη διαχείριση αυτής. γ. Τη συλλογή στοιχείων και πληροφοριών και τη λήψη μέτρων για την αποφυγή συγκρούσεων στη θάλασσα, τη διερεύνηση των ναυτικών ατυχημάτων και τον εν γένει έλεγχο εφαρμογής των όρων ασφαλούς ναυσιπλοΐας, καθώς και την παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων σε θέματα νομοθεσίας. δ. Τη μέριμνα για την οργάνωση, λειτουργία, βελτίωση, επέκταση και χρήση των τηλεπικοινωνιακών υποδομών και ηλεκτρονικών συστημάτων για την εκτέλεση της αποστολής του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής. ε. Τη διαχείριση συμβάντων που λαμβάνουν χώρα στις θαλάσσιες περιοχές της τοπικής αρμοδιότητας και χώρου ευθύνης του Λιμενικού Σώματος− Ελληνικής Ακτοφυλακής. στ. Την έκδοση ναυτιλιακών οδηγιών ασφάλειας ναυσιπλοΐας. ζ. Την παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων σε όλα τα ανωτέρω θέματα.

Η έρευνα και διάσωση στη θάλασσα περιλαμβάνει ιδίως: α. Το συντονισμό του έργου έρευνας και διάσωσης στο θαλάσσιο χώρο ευθύνης της χώρας. β. Τη συνεργασία με τα Γενικά Επιτελεία Ναυτικού και Αεροπορίας, καθώς και άλλους φορείς, υπηρεσίες και ιδιώτες που υποχρεούνται ή προσφέρονται να συνδράμουν σε περίπτωση ατυχήματος στο θαλάσσιο χώρο ευθύνης της χώρας. γ. Τη συνεργασία με κέντρα συντονισμού έρευνας και διάσωσης άλλων χωρών. δ. Την οργάνωση, υποστήριξη και λειτουργία των ηλεκτρονικών και τηλεπικοινωνιακών μέσων, καθώς και συστημάτων θαλάσσιας κυκλοφορίας που σχετίζονται με το έργο της έρευνας και διάσωσης και της επιτήρησης του θαλάσσιου χώρου ευθύνης της χώρας.

Η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος περιλαμβάνει ιδίως: α. Την εκπόνηση και εφαρμογή σχεδίων για την πρόληψη και καταπολέμηση ρύπανσης της θάλασσας και των ακτών. β. Την οργάνωση και συντονισμό των δράσεων και ενεργειών που απαιτούνται, από πλευράς έμψυχου δυναμικού και κατάλληλου υλικοτεχνικού εξοπλισμού, για την αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης της θάλασσας και των ακτών. γ. Τον έλεγχο και παρακολούθηση εφαρμογής των σχεδίων για την καταπολέμηση ρυπάνσεων. δ. Τη συνεργασία σε εθνικό και διεθνές επίπεδο με σκοπό την πρόληψη και καταπολέμηση ρυπάνσεων, καθώς και την παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων σε θέματα νομοθεσίας. ε. Την άσκηση των αρμοδιοτήτων πρόληψης και αντιμετώπισης ρύπανσης, όπως ειδικότερα περιγράφονται στο άρθρο 21 παρ. 3 περίπτωση α’ του π.δ. 242/1999 (ΦΕΚ 201 Α΄) το οποίο αναριθμήθηκε σε άρθρο 17 του ίδιου προεδρικού διατάγματος με το άρθρο 5 του π.δ. 320/2001 (ΦΕΚ 217 Α΄).

Η άσκηση αστυνόμευσης των θαλασσίων συνόρων περιλαμβάνει ιδίως: α. Την οργάνωση μέτρων αστυνόμευσης και ελέγχου των θαλάσσιων συνόρων για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και τη συνεργασία με άλλες αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες της χώρας για το σκοπό αυτόν. διεθνών οργανισμών για το σχεδιασμό και την υλοποίηση κοινών επιχειρησιακών δράσεων, αναφορικά με την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και την προστασία των θαλάσσιων συνόρων της χώρας, καθώς και τη συμμετοχή του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής σε αντίστοιχες δράσεις άλλων χωρώνμελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. γ. Την πρόληψη και αντιμετώπιση κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας.

Οι Υπηρεσίες του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής εκπονούν, προς υποβοήθηση της άσκησης των αρμοδιοτήτων τους, σχέδια δράσης.

Το Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή συμμετέχει στην αντιμετώπιση κάθε έκτακτης ανάγκης που προκύπτει από θεομηνίες και ατυχήματα ή άλλες καταστροφές σε συνεργασία με τις συναρμόδιες αρχές και υπηρεσίες και συμβάλλει στην άμυνα και ασφάλεια της χώρας.

Το Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή είναι ένοπλο Σώμα ασφαλείας, στρατιωτικώς οργανωμένο, το ένστολο προσωπικό του οποίου έχει την ιδιότητα του στρατιωτικού σύμφωνα με το Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα (Σ.Π.Κ.). Στο προσωπικό του εφαρμόζονται οι διατάξεις που αφορούν τα άλλα ένοπλα Σώματα, εφόσον τούτο ορίζεται ειδικά από το νόμο, καθώς και οι διατάξεις του άρθρου 129 του Κώδικα Προσωπικού Λιμενικού Σώματος (Κ.Π.Λ.Σ.) που κυρώθηκε με το ν. 3079/2002 (ΦΕΚ 311 Α΄).

Για την εκτέλεση της αποστολής του, το Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή εφοδιάζεται με τα αναγκαία μέσα και εξοπλισμό, χρησιμοποιεί επιστημονικές και τεχνικές μεθόδους διερεύνησης των αδικημάτων που τελούνται στο χώρο αρμοδιότητας του, συνεργάζεται με αρχές και υπηρεσίες του εσωτερικού ή και άλλων χωρών και συμμετέχει στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή διεθνών οργανισμών και φορέων για θέματα που αφορούν την αποστολή του.

Οι Υπηρεσίες του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής και το προσωπικό του τελούν σε διαρκή ετοιμότητα για την υλοποίηση της αποστολής του.

Το στρατιωτικό προσωπικό του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής θεωρείται ότι βρίσκεται σε διατεταγμένη υπηρεσία όταν καθίσταται αναγκαία η παρέμβαση του και φέρει κατά την άσκηση των καθηκόντων του κατάλληλο οπλισμό, εφόδια και μέσα, για τη χρήση των οποίων λαμβάνει κατάλληλη εκπαίδευση.

Το Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή συγκροτείται από Κεντρικές και Περιφερειακές Υπηρεσίες.

Κεντρικές Υπηρεσίες είναι το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής και οι υπαγόμενες σε αυτό Υπηρεσίες ως εξής: α. Η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων. β. Η Διεύθυνση Παλλαϊκής Άμυνας Πολιτικής Σχεδίασης Έκτακτης Ανάγκης (Π.ΑΜ. − Π.Σ.Ε.Α.), για θέματα σχεδίασης και χρησιμοποίησης των ελληνόκτητων πλοίων προς εξυπηρέτηση αναγκών διεθνών οργανισμών, Ευρωπαϊκής Ένωσης και NATO. γ. Η Υπηρεσία Υγειονομικού. δ. Οι Σχολές του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής. ε. Η Διεύθυνση Θαλασσίων Κρατικών Μεταφορών (Δ.Θ.Κ.Μ.) που προβλέπεται από το άρθρο 40 του π.δ. 242/1999. στ. Η Υπηρεσία Εναέριων Μέσων. ζ. Η Μονάδα Υποβρυχίων Αποστολών. η. Το Κέντρο Εφοδιασμού. θ. Η Επισκευαστική Βάση. ι. Η Μονάδα Εσωτερικού Οικονομικού Ελέγχου όπως προβλέπεται στο άρθρο 25 του ν. 3871/2010 (ΦΕΚ 41 Α΄). ια. Η υπηρεσία Συνδέσμων Διασωστών.

Στο Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής λειτουργούν το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού, Έρευνας και Διάσωσης (Ε.Κ.Σ.Ε.Δ.) και το Κέντρο Επιχειρήσεων (Κ.ΕΓΙΙΧ.), τα οποία υπάγονται απευθείας στον Αρχηγό του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής και υποστηρίζονται διοικητικά και λειτουργικά από τους καθ’ ύλην αρμόδιους κλάδους.

Οι Υπηρεσίες των περιπτώσεων α΄, β΄, στ΄ και ζ΄ της παραγράφου 2 υπάγονται απευθείας στον Αρχηγό. Οι Υπηρεσίες των περιπτώσεων γ΄, δ΄, ε΄ και ι΄ της ίδιας παραγράφου εποπτεύονται και ελέγχονται από τον Επιτελάρχη, ενώ αυτές των περιπτώσεων η΄, θ΄ και ια΄ εποπτεύονται και ελέγχονται από τον αρμόδιο Προϊστάμενο Κλάδου.

Η εποπτεία του Ταμείου Αρωγής Λιμενικού Σώματος ανήκει στον Αρχηγό Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής. Έδρα του Ταμείου είναι κάθε φορά η έδρα του Αρχηγείου. Μέτοχοι του Ταμείου είναι όλα τα εν ενεργεία στελέχη του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής από την ημερομηνία κατάταξής τους.

Περιφερειακές Υπηρεσίες είναι οι Περιφερειακές Διοικήσεις του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής, οι υπαγόμενες σε αυτές Λιμενικές Αρχές και οι υπηρεσίες των Ναυτιλιακών Ακολούθων.

Στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη συνιστάται Αρχηγείο Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής, με έδρα τον Πειραιά, ως ανώτατη επιτελική υπηρεσία, με την οποία ο Αρχηγός του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής ασκεί τη διοίκηση του Σώματος. αρμοδιοτήτών τους.

Το Αρχηγείο αποτελεί την προϊσταμένη αρχή των Κεντρικών και Περιφερειακών Υπηρεσιών που συγκροτούν το Λιμενικό Σώμα − Ελληνική Ακτοφυλακή και έργο του είναι η μέριμνα για την εκπλήρωση της αποστολής του Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής, στο πλαίσιο της πολιτικής του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Για το σκοπό αυτόν προγραμματίζει, κατευθύνει, παρακολουθεί και ελέγχει τη δράση των υπηρεσιών του και εξασφαλίζει τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.

Το Αρχηγείο Λιμενικού Σώματος − Ελληνικής Ακτοφυλακής διαρθρώνεται σε Κλάδους. Ο Κλάδος είναι επιτελική, οργανωτική μονάδα ανώτερη της Διεύθυνσης. Ο Κλάδος διαρθρώνεται σε Διευθύνσεις ή Υπηρεσίες επιπέδου Διεύθυνσης. Οι Κλάδοι είναι οι εξής: α. Κλάδος Επιχειρήσεων. β. Κλάδος Διοίκησης, Οργάνωσης και Εκπαίδευσης. γ. Κλάδος Υποδομών και Υποστήριξης. δ. Κλάδος Ασφάλειας. ε. Κλάδος Αστυνομίας και Τάξης. στ. Κλάδος Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας.

Ο Κλάδος Επιχειρήσεων διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Διεύθυνση Σχεδιασμού − Επιχειρήσεων. β. Διεύθυνση Πλωτών και Χερσαίων Μέσων. γ. Διεύθυνση Ειδικών Μονάδων. δ. Διεύθυνση Εναέριων Μέσων.

Ο Κλάδος Διοίκησης, Οργάνωσης και Εκπαίδευσης διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Διεύθυνση Προσωπικού. β. Διεύθυνση Οικονομικών − Συντονισμού και Παρακολούθησης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων. γ. Διεύθυνση Προμηθειών. δ. Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Οργάνωσης − Νομοθεσίας. ε. Διεύθυνση Δημοσίων Σχέσεων.

Ο Κλάδος Υποδομών και Υποστήριξης διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Διεύθυνση Κτιριακών και Τεχνικών Υποδομών, όπου ανήκει το Κέντρο Εφοδιασμού και οι Επισκευαστικές Βάσεις. β. Διεύθυνση Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών. γ. Διεύθυνση Τεχνικής Υποστήριξης Μέσων και Εξοπλισμού. δ. Διεύθυνση Τακτικής Υποστήριξης Οπλισμού.

Ο Κλάδος Ασφάλειας διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Διεύθυνση Κρατικής Ασφάλειας. β. Διεύθυνση Δημόσιας Ασφάλειας. γ. Διεύθυνση Προστασίας Θαλασσίων Συνόρων. δ. Διεύθυνση Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας. ε. Διεύθυνση Δίωξης Ναρκωτικών και Λαθρεμπορίου.

Ο Κλάδος Αστυνομίας και Τάξης διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Διεύθυνση Γενικής Αστυνόμευσης και Κανονισμού Λιμένων. β. Διεύθυνση Ελέγχου Αλιείας στην οποία υπάγεται το Κέντρο Παρακολούθησης Αλιείας. γ. Διεύθυνση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος.

Ο Κλάδος Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις: α. Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας. β. Διεύθυνση Έρευνας και Διάσωσης. γ. Διεύθυνση Παρακολούθησης Θαλάσσιας Κυκλοφορίας. δ. Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ένωσης και Διεθνών Οργανισμών. ε. Διεύθυνση Ελέγχου Πλοίων.