Νόμοι — ΦΕΚ A' 45/2019

Σκοπός του παρόντος Μέρους (άρθρα 1 έως 24), είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για την ορθολογική αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού της Χώρας. Αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού θεωρείται η έρευνα, η εκμετάλλευση και η διαχείρισή του. Η αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού, ως ανανεώσιμης πηγής ενέργειας, προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη και εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να ορίζεται, κατά περίπτωση, ότι, το δικαίωμα διαχείρισης και εκμετάλλευσης του γεωθερμικού δυναμικού κατισχύει του δικαιώματος εκμετάλλευσης άλλων μεταλλευτικών ή λατομικών ορυκτών, εφόσον κατά την κρίση του η συγκεκριμένη αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού είναι μεγαλύτερης σημασίας για την εθνική οικονομία.

Για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους Α΄ (άρθρα 1 έως 24) ισχύουν οι εξής ορισμοί:

Τα γεωθερμικά πεδία διακρίνονται ως τοπικού και εθνικού ενδιαφέροντος. Στα τοπικού ενδιαφέροντος η θερμοκρασία του προϊόντος κυμαίνεται από 30°C έως και 90°C. Στα εθνικού ενδιαφέροντος η θερμοκρασία του προϊόντος υπερβαίνει τους 90°C.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται τα χαρακτηριστικά προκειμένου μια περιοχή να χαρακτηριστεί ως γεωθερμικό πεδίο ή ως περιοχή γεωθερμικού ενδιαφέροντος.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνώμη της Ε.Α.Γ.Μ.Ε., γίνεται ο χαρακτηρισμός κάθε γεωθερμικού πεδίου και η υπαγωγή του σε κατηγορία τοπικού ή εθνικού ενδιαφέροντος,, σύμφωνα με τα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία. Η απόφαση αυτή τροποποιείται, εφόσον αυτό απαιτείται από νεότερα στοιχεία. Η τροποποίηση γίνεται ύστερα από Ενέργειας, μετά τη δημοσιοποίηση του σχεδίου ανάπτυξης του άρθρου 7, γίνεται ο χαρακτηρισμός μίας περιοχής ως περιοχής γεωθερμικού ενδιαφέροντος.

Το γεωθερμικό δυναμικό θεωρείται μεταλλευτικό ορυκτό, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 2 του ν.δ. 210/1973 (A΄ 277).

Τα δικαιώματα έρευνας, εκμετάλλευσης και διαχείρισης του γεωθερμικού δυναμικού, ανήκουν, σύμφωνα με το άρθρο 143 του ν.δ. 210/1973, μόνο στο Δημόσιο και ασκούνται από το ίδιο ή εκμισθώνονται.

Οι διατάξεις του Μεταλλευτικού Κώδικα και γενικότερα της μεταλλευτικής νομοθεσίας εφαρμόζονται και για το γεωθερμικό δυναμικό, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους Α΄ (άρθρα 1 έως 24).

Η αδειοδότηση εγκαταστάσεων για την περαιτέρω αξιοποίηση του ενεργειακού προϊόντος ή των παραπροϊόντων δεν ρυθμίζεται από τις διατάξεις του παρόντος Μέρους Α΄ (άρθρα 1 έως 24).

Η εκμίσθωση του δικαιώματος έρευνας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού στα πεδία εθνικού ενδιαφέροντος και τις μη χαρακτηρισμένες περιοχές γίνεται ύστερα από διαγωνισμό με προσφορές.

Σε περίπτωση εκμίσθωσης του δικαιώματος έρευνας, ο συναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων κρίνεται με βάση τις δαπάνες για τη διενέργεια ερευνών εντός του υπό μίσθωση χώρου, το είδος των ερευνών, τη σταδιακή εξέλιξή τους σε συνάρτηση με τον χρόνο εκτέλεσής τους και την πραγματοποίηση των σχετικών δαπανών, καθώς επίσης και με την ικανότητα περιβαλλοντικής διαχείρισης, την εμπειρία και τη δυνατότητα του διαγωνιζομένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει.

Σε περίπτωση εκμίσθωσης του δικαιώματος εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης, ο συναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων κρίνεται με βάση το ύψος του Προϋπολογισμού, τη βιωσιμότητα της προτεινόμενης επένδυσης, την εμπειρία και τον βαθμό ορθολογικής διαχείρισης του γεωθερμικού πεδίου, σύμφωνα με την οικονομοτεχνική μελέτη που υποβάλλεται με την προσφορά για αξιολόγηση, καθώς επίσης και με την ικανότητα περιβαλλοντικής διαχείρισης και τη δυνατότητα του διαγωνιζομένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει.

Η διάρκεια της μίσθωσης του δικαιώματος έρευνας ορίζεται μέχρι πέντε (5) έτη με δικαίωμα μονομερούς παράτασης από τον μισθωτή για δύο (2) επιπλέον έτη, με την επιφύλαξη της παραγράφου 9.

Η διάρκεια μίσθωσης του δικαιώματος εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης ορίζεται μέχρι τριάντα (30) έτη, με δικαίωμα μονομερούς παράτασης από τον μισθωτή μέχρι είκοσι (20) επιπλέον έτη.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία εκμίσθωσης των αναφερόμενων στην παράγραφο 1 δικαιωμάτων. Η απόφαση αυτή, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:

Οι προσφορές που υποβάλλονται, σύμφωνα με την παράγραφο 1, αξιολογούνται από πενταμελή Επιτροπή Αξιολόγησης που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στην επιτροπή συμμετέχει ένας (1) τουλάχιστον εκπρόσωπος της Ε.Α.Γ.Μ.Ε. Η εκμίσθωση διενεργείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνώμη της Επιτροπής Αξιολόγησης.

Εφόσον, μετά τη λήξη της ερευνητικής περιόδου που καθορίζεται στη μισθωτική σύμβαση, πιστοποιηθεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας γεωθερμικό πεδίο με βεβαιωμένα χαρακτηριστικά και υποβληθεί μέσα σε τρεις (3) μήνες από τον μισθωτή, οικονομοτεχνική μελέτη εκμετάλλευσης του πεδίου, εκμισθώνεται σε αυτόν και το δικαίωμα εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης, εκτός αν η μελέτη κριθεί από τον εκμισθωτή, με αιτιολογημένη απόφαση, ως ανακριβής, ανεπαρκής ή και μη συμφέρουσα. Στην περίπτωση αυτή, εφόσον στην πρόταση του μισθωτή εντοπίζεται πρόβλημα ορθολογικής εκμετάλλευσης ή υποδομών, ώστε να είναι δυνατή η πληρέστερη αξιοποίηση του πεδίου και από τρίτους, αφού προηγηθεί σχετική μισθωτική διαδικασία από τον ίδιο εκμισθωτή. Αν ο μισθωτής διαφωνήσει με την πρόταση του εκμισθωτή, επέρχετα, αυτοδικαίως, λύση της μίσθωσης και ακολουθείται η διαδικασία της παραγράφου 1.

Η έρευνα μπορεί να συνυπάρχει με την εκμετάλλευση. Πιλοτική εκμετάλλευση κατά τη διάρκεια της έρευνας είναι δυνατή, εφόσον έχει εντοπιστεί γεωθερμικό δυναμικό, με την καταβολή σχετικού μισθώματος. Στην περίπτωση αυτή, εκμισθώνεται το δικαίωμα διαχείρισης και εκμετάλλευσης του καταρχήν εντοπισμένου πεδίου, με την αίρεση της έκπτωσης στην περίπτωση μη ολοκλήρωσης της έρευνας, ενώ ο μισθωτής οφείλει να υλοποιήσει τα υπόλοιπα απαιτούμενα που προβλέπονται στην ισχύουσα σύμβαση μίσθωσης για έρευνα. Ύστερα από αίτηση του μισθωτή, η σύμβαση μίσθωσης για έρευνα μπορεί να παραταθεί για ένα (1) ακόμα έτος, πέραν του μέγιστου προβλεπόμενου στην παράγραφο 4 χρόνου.

Ο εκμισθωτής διατηρεί το δικαίωμα αξιοποίησης περίσσειας γεωθερμικού δυναμικού.

Ο μισθωτής, εκτός από την υπογραφή της σύμβασης, οφείλει να εφοδιαστεί με τις άδειες και εγκρίσεις που απαιτούνται για την άσκηση κάθε δραστηριότητας.

Στις περιπτώσεις που επιτρέπεται η μίσθωση του δικαιώματος διαχείρισης, αυτό εκμισθώνεται υποχρεωτικά μαζί με το δικαίωμα εκμετάλλευσης. Σε περίπτωση μίσθωσης και της διαχείρισης, ο εκμισθωτής διατηρεί το δικαίωμα παρεμβάσεων για λόγους δημόσιου συμφέροντος.

Η διενέργεια γεωθερμικών ερευνών του Δημοσίου μέσω διάνοιξης γεωτρήσεων και εκτέλεσης δοκιμαστικών αντλήσεων υλοποιείται κατά προτεραιότητα από την Ε.Α.Γ.Μ.Ε. Σε δημόσιους ερευνητικούς φορείς, ινστιτούτα και ακαδημαϊκά ιδρύματα επιτρέπεται η διενέργεια παρόμοιων ερευνών, ύστερα από έγκριση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος μπορεί να θέτει πρόσθετους όρους. Η έγκριση δίδεται ύστερα από εισήγηση της Ε.Α.Γ.Μ.Ε., το οποίο οφείλει να την καταθέσει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέσα σε δύο (2) μήνες από την παραλαβή του αιτήματος, άλλως η εισήγηση δεν λαμβάνεται υπόψη. Τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών διατίθενται στο σύνολό τους στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Ε.Α.Γ.Μ.Ε. Οι δραστηριότητες της Ε.Α.Γ.Μ.Ε. δεν περιορίζονται από την παρούσα διάταξη.

Η εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού στα πεδία τοπικού ενδιαφέροντος και ΠΓΘΕ γίνεται, ύστερα από διαγωνισμό με προσφορές. Η εκμίσθωση της έρευνας και της εκμετάλλευσης μπορεί να γίνεται και ύστερα από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ύστερα από αίτηση ενδιαφερομένου.

Για την εκμίσθωση της έρευνας, εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης, ύστερα από διαγωνισμό ή δημόσια πρόκληση, εφαρμόζονται αναλόγως οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου 5.

Η διάρκεια της μίσθωσης του δικαιώματος έρευνας ορίζεται μέχρι τρία (3) έτη με δικαίωμα μονομερούς παράτασης από τον μισθωτή για ένα (1) επιπλέον έτος.

Η διάρκεια μίσθωσης του δικαιώματος εκμετάλλευσης ή εκμετάλλευσης και διαχείρισης ορίζεται μέχρι τριάντα (30) έτη, με δικαίωμα μονομερούς παράτασης από τον μισθωτή μέχρι είκοσι (20) επιπλέον έτη.

Σε περίπτωση αίτησης ενδιαφερομένου, η αρμόδια υπηρεσία προχωρεί σε δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, η οποία δημοσιοποιείται με ανάρτηση στο κατάστημα της οικείας υπηρεσίας, καθώς και στον ιστότοπό της. Η πρόσκληση αποστέλλεται και στον δήμο ή στους δήμους εντός των ορίων του οποίου ή των οποίων βρίσκεται το γεωθερμικό πεδίο ή η ΠΓΘΕ προς μίσθωση, ο οποίος οφείλει να τη δημοσιεύσει με ανάρτηση στο οικείο δημοτικό κατάστημα, καθώς και στον ιστότοπό του, με αποκλειστική του ευθύνη.

Η αίτηση της παραγράφου 5 συνοδεύεται, επί ποινή απαραδέκτου, με σφραγισμένη προσφορά και παράβολο, το ύψος του οποίου καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το χρονικό διάστημα για την υποβολή ενδιαφέροντος και προσφορών ορίζεται στις τριάντα (30) ημέρες από την ανάρτηση της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος στον ιστότοπο της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ρυθμίζονται οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία εκμίσθωσης των αναφερόμενων στην παράγραφο 1 δικαιωμάτων. Η απόφαση αυτή, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:

Οι παράγραφοι 8 έως 12 του άρθρου 5 εφαρμόζονται και στις μισθώσεις αρμοδιότητας του συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση μπορεί να εκμισθώνει το δικαίωμα έρευνας σε τμήμα των γεωθερμικών πεδίων ή περιοχών γεωθερμικού ενδιαφέροντος, με σκοπό μόνο το δικαίωμα εκμετάλλευσης. Σε αυτήν την περίπτωση, το δικαίωμα της διαχείρισης παραμένει υποχρεωτικά στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Η κατασκευή, συντήρηση και αντικατάσταση έργου εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού παλαιού έργου από νεώτερο δεν θεωρείται έρευνα, αλλά εντάσσεται στο πλαίσιο της εκμετάλλευσης.