LegalizeΝόμοι — ΦΕΚ A' 55/2010
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 55 6 Απριλίου 2010
Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης και επαναφορά του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
Άρθρο 1
Η παράγραφος 3 του άρθρου 49 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 1756/1988 (ΦΕΚ 35 Α ΄), όπως έχει τροποποιηθεί με την παρ. 6 του άρθρου 7 του ν. 1868/1989 (ΦΕΚ 230 Α ΄), αντικαθίσταται ως εξής: «3. α) Οι προαγωγές στις θέσεις του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Προέδρου και του Ει σαγγελέα του Αρείου Πάγου, του Προέδρου και του Γε νικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα μετά από πρόταση του Υπουργι κού Συμβουλίου. Το Υπουργικό Συμβούλιο, ύστερα από γνώμη της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής και ει σήγηση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Αν θρωπίνων Δικαιωμάτων, επιλέγει τους προαγόμενους μεταξύ εκείνων που έχουν τα νόμιμα προσόντα. Η γνώ μη της Διάσκεψης των Προέδρων ζητείται από τον παρα πάνω Υπουργό και δεν τον δεσμεύει κατά τη διατύπωση της εισήγησης του προς το Υπουργικό Συμβούλιο.
- β) Πριν ζητηθεί η γνώμη της Διάσκεψης των Προέδρων
της Βουλής, το Υπουργικό Συμβούλιο με εισήγηση του ως άνω Υπουργού προεπιλέγει έξι από τους δικαστικούς λειτουργούς που έχουν τα τυπικά προσόντα κατά περί πτωση. Όταν ενεργούνται προαγωγές δικαστικών λειτουργών ταυτόχρονα για τις θέσεις του Προέδρου και του Εισαγ γελέα του Αρείου Πάγου ή του Προέδρου και του Γενι κού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μπορεί να προεπιλέγονται οι ίδιοι δικαστικοί λειτουργοί σε αριθμό όχι μεγαλύτερο των τριών. Στη συνέχεια, ο ίδιος Υπουργός απευθύνεται στη Διά σκεψη των Προέδρων της Βουλής, η οποία μετά από α κρόαση των υποψηφίων, με επιδίωξη ομοφωνίας ή πά ντως με πλειοψηφία τουλάχιστον των τεσσάρων πέμπτων των μελών της, εκφράζει γνώμη προτείνοντας τρεις δικαστικούς λειτουργούς μεταξύ των έξι προεπιλεγέντων κατά περίπτωση.
- γ) Η διάταξη της περίπτωσης α’ της παραγράφου αυτής εφαρμόζεται και για τις προαγωγές στις θέσεις
των Αντιπροέδρων του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Α ρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Πριν ζητηθεί η γνώμη της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, το Υπουργικό Συμβούλιο, ύστερα από εισήγηση του ως άνω Υπουργού, προεπιλεγεί, όταν η προς πλήρωση θέση εί ναι μία, έξι από τους δικαστικούς λειτουργούς που έχουν τα τυπικά προσόντα. Για καθεμία επιπλέον θέση, ο αριθ μός των προεπιλεγόμενών αυξάνεται κατά δύο. Στη συνέχεια, ο Υπουργός απευθύνεται στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, η οποία, μετά από ακρόαση των υποψηφίων, εκφράζει, με επιδίωξη ομοφωνίας ή πά ντως με πλειοψηφία τουλάχιστον των τεσσάρων πέ μπτων των μελών της, γνώμη προτείνοντας αριθμό δικα στικών λειτουργών ίσο προς το ήμισυ των προεπιλεγέντων.
- δ) Για την πλήρωση των θέσεων, οι οποίες πρόκειται να μείνουν κενές στις 30 Ιουνίου κάθε έτους, ο
ως άνω Υπουργός κινεί τις διαδικασίες που ορίζονται στις διατά ξεις των προηγούμενων περιπτώσεων της παραγράφου αυτής το αργότερο ως το τέλος Απριλίου. Σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο κενωθεί κάποια από τις πα ραπάνω θέσεις κατά τη διάρκεια του δικαστικού έτους, η διαδικασία κινείται μέσα σε δύο μήνες από την κένωση της θέσης και η προαγωγή του δικαστικού λειτουργού α νατρέχει στη λήξη της δίμηνης αυτής προθεσμίας.
- ε) Η γνώμη της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής
παρέχεται μέσα σε δύο μήνες από τότε που ζητήθηκε και αφορά πάντοτε αριθμό δικαστικών λειτουργών που δεν μπορεί να είναι μικρότερος ή μεγαλύτερος του αριθμού που ορίζεται από τις διατάξεις των περιπτώσεων β ‘ και γ ‘ της παραγράφου αυτής. Η διαδικασία για την προαγωγή δικαστικού λειτουργού μπορεί να συνεχιστεί και χωρίς την παραπάνω γνώμη, αν για οποιονδήποτε λόγο παρέλθει άπρακτη η δίμηνη προ θεσμία. 1179 λόγω διάλυσης της Βουλής ή για οποιονδήποτε άλλο νόμιμο λόγο.»
Άρθρο 2
Η παράγραφος 7 του άρθρου 63 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όπως έχει τροποποιηθεί με την παράγραφο 4 του άρθρου 8 του ν. 3472/2006 (ΦΕΚ 135 Α), αντικαθίσταται ως εξής: «7. Η προαγωγή στο βαθμό του Γενικού Επιτρόπου των Διοικητικών Δικαστηρίων ενεργείται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργι κού Συμβουλίου, ύστερα από γνώμη της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής και εισήγηση του Υπουργού Δι καιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με επιλογή μεταξύ των μελών της Γενικής Επιτροπείας που έχουν συνολική τετραετή υπηρεσία στους βαθμούς του Επιτρόπου, του Αντεπιτρόπου και του Προέδρου Εφετών ή μεταξύ των Προέδρων Εφετών Διοικητικών Δικαστη ρίων με τετραετή υπηρεσία στο βαθμό αυτόν. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται οι διατάξεις των περιπτώσεων α ‘ και β’ της παραγράφου 3 του άρθρου 49 του παρόντος.»
Άρθρο 3
Η παράγραφος 9 του άρθρου 77 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όπως είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 4 του ν. 3472/2006, αντικαθίσταται ως εξής: «9. Σε Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου προάγεται Αρε οπαγίτης με τρία τουλάχιστον έτη υπηρεσίας στο βαθμό αυτόν.»
Η παράγραφος 11 του ίδιου άρθρου, όπως είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 4 του ν. 3472/2006, αντικαθίσταται ως εξής: «11. Σε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου προάγεται Α ντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Αρεοπαγίτης ή Αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου με τρία τουλάχιστον έτη υπηρεσίας στους βαθμούς αυτούς.»
Άρθρο 4
Οι παράγραφοι 2, 3, 4, 5 και 6 του άρθρου 15 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όπως είχαν αντικατασταθεί με την πα ράγραφο 1 του άρθρου 52 του ν. 3689/2008 (ΦΕΚ 164 Α ΄ ) , αντικαθίστανται ως εξής: «2. Το πολιτικό και διοικητικό Εφετείο Αθηνών, το πολιτικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, τα πολιτικά και διοικητικά πρωτοδικεία Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιά και τα Ειρηνοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης διευθύνονται α πό τριμελές συμβούλιο.
Το συμβούλιο αποτελείται:
- α) για το πολιτικό και διοικητικό Εφετείο Αθηνών και
το πολιτικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, από έναν πρόεδρο Εφετών ως πρόεδρο και δύο Εφέτες ως μέλη,
- β) για τα πολιτικά και διοικητικά Πρωτοδικεία Αθηνών,
Θεσσαλονίκης και Πειραιά, από έναν πρόεδρο Πρωτοδικών ως πρόεδρο και δύο Πρωτοδίκες ως μέλη, και
- γ) για τα Ειρηνοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, από
έναν Ειρηνοδίκη Α’ τάξεως ως πρόεδρο και δύο Ειρηνοδίκες ως μέλη.
Ο πρόεδρος και τα μέλη των συμβουλίων και οι αναπληρωτές τους, εκλέγονται με μυστική ψηφοφορία α πό τις Ολομέλειες των οικείων δικαστηρίων, οι οποίες συνέρχονται αυτοδικαίως για το σκοπό αυτόν ανά διετία την 11 η πρωινή ώρα του τρίτου Σαββάτου του μηνός Σεπτεμβρίου. Αν κατά τη συνεδρίαση αυτή δεν υπάρχει η απαρτία που προβλέπεται από τις διατάξεις των δύο πρώτων εδαφίων της παραγράφου 5 του άρθρου 14, οι ολομέλειες συνέρχονται την ίδια ώρα του επόμενου Σαββάτου και η εκλογή γίνεται από τα παρόντα κατά τη συνεδρίαση μέλη. Υποψήφιοι για τη θέση του προέδρου του συμβουλίου είναι υποχρεωτικά οι αρχαιότεροι σε αριθμό ίσο με το 1/4 κατά σειρά αρχαιότητας από τους υπηρετούντες προέδρους στο Πρωτοδικείο Αθηνών και σε αριθμό ίσο με το 1/2 κατά σειρά αρχαιότητας από τους υπηρετού ντες προέδρους ή Ειρηνοδίκες Α΄ τάξεως στα λοιπά δι καστήρια. Για τις θέσεις των μελών του συμβουλίου, υποψήφιοι είναι υποχρεωτικά οι αρχαιότεροι Εφέτες, Πρωτοδίκες, Ειρηνοδίκες, που υπηρετούν στα παραπάνω δικαστήρια και σε αριθμό ίσο με το 1/2 των αντίστοιχων οργανικών θέσεων. Η εκλογή διενεργείται από τριμελή εφορευτική επι τροπή, αποτελούμενη από τον νεότερο πρόεδρο και τους δύο νεότερους από τους υπηρετούντες δικαστές, με χω ριστά ψηφοδέλτια για τον πρόεδρο και τα μέλη, στα ο ποία αναγράφονται κατ’ αλφαβητική σειρά τα ονόματα των εκλόγιμων. Κάθε μέλος της Ολομέλειας εκφράζει την προτίμηση του σε έναν μόνο υποψήφιο πρόεδρο με σταυρό δίπλα στο όνομα του και προκειμένου για μέλη μπορεί να τε θούν έως δύο σταυροί προτίμησης. Πρόεδρος του συμβουλίου εκλέγεται ο υποψήφιος που έλαβε τις περισσότερες ψήφους και ο αμέσως επό μενος σε αριθμό ψήφων εκλέγεται αναπληρωτής του. Τακτικά μέλη του συμβουλίου εκλέγονται οι δύο πρώτοι κατά σειρά ψήφων και οι δύο επόμενοι αναπληρωτές τους. Αν υπάρξει ισοψηφία, διενεργείται κλήρωση από την εφορευτική επιτροπή.
Η θητεία του συμβουλίου είναι διετής. Αρχίζει την 1 η Οκτωβρίου του έτους της εκλογής και λήγει την 30ή Σεπτεμβρίου του μεθεπόμενου έτους. Ο πρόεδρος δεν επιτρέπεται να μετατεθεί για οποιονδήποτε λόγο. Σε περίπτωση προαγωγής, παραμένει στη θέση του και ασκεί τα καθήκοντά του έως τη λήξη της θητείας του. Τα τακτικά μέλη του συμβουλίου δεν επιτρέπεται να μετατεθούν, εκτός εάν προαχθούν, οπότε τη θέση τους καταλαμβάνουν οι αναπληρωματικοί κατά τη σειρά των ψήφων που έλαβαν. Ο πρόεδρος και τα τακτικά μέλη του συμβουλίου εκπίπτουν από τη θέση τους, εάν τους επιβληθεί πειθαρχική ποινή βαρύτερη της επίπληξης. Αν οι ανωτέρω αδυνατούν προσωρινά να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, αναπληρώνονται από τους αναπληρωτές τους. Σε περίπτωση θανάτου, παραίτησης ή καθ’ οι ονδήποτε τρόπον εξόδου από την υπηρεσία:
- α) του προέδρου και των τακτικών μελών του συμβουλίου, διενεργείται αναπληρωματική εκλογή, για
την ο ποία εφαρμόζεται αναλόγως η διαδικασία της παραγρά φου 4, και σει ρά ψήφων δικαστές. Η θητεία των ανωτέρω λήγει μαζί με τη θητεία των λοι πών μελών.
Η θέση του προέδρου και των μελών του συμβουλίου είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του μέλους του δι οικητικού συμβουλίου δικαστικών ενώσεων. Δεν μπορεί να είναι υποψήφιοι ως πρόεδροι και ως μέ λη συμβουλίων, όσοι:
- α) έχουν τιμωρηθεί με οποιαδήποτε πειθαρχική ποινή,
εκτός από την επίπληξη, ή έχει κινηθεί εναντίον τους η διαδικασία για να τεθούν εκτός υπηρεσίας ή έχουν τεθεί εκτός αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 57Α του παρόντος,
- β) εναντίον τους εκκρεμεί ποινική δίωξη για κακούργημα ή πλημμέλημα που τελέστηκε με δόλο,
- γ) έχουν κριθεί μη προακτέοι στον επόμενο βαθμό
α πό αυτόν που κατέχουν ή είχαν κριθεί οποτεδήποτε στο παρελθόν μη προακτέοι, και
- δ) είναι ή ήταν στο παρελθόν πρόεδροι ή τακτικά μέλη
συμβουλίων στον ίδιο βαθμό ιεραρχίας.»
Άρθρο 5
Το άρθρο 16 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όπως είχε τροποποιηθεί με τα άρθρα 2 και 3 του ν. 2172/1993 (ΦΕΚ 207 Α ΄ ) , 6 παράγραφος 1 του ν. 2298/1995 (ΦΕΚ 62 Α ) , 3 παράγραφος 3 του ν. 2479/1997 (ΦΕΚ 67 Α’), 4Γ του ν. 3388/ 2005 (ΦΕΚ 225 Α) και 52 παράγραφος 2 του ν. 3689/ 2008 (ΦΕΚ 164 Α ) , αντικαθίσταται ως εξής: « 1. Την εισαγγελία διευθύνει ο εισαγγελέας, ο οποίος ασκεί τις αρμοδιότητες που αναφέρονται στην παράγρα φο 7 του άρθρου 15. Αν στην ίδια εισαγγελία υπηρετούν περισσότεροι ει σαγγελείς, τη διεύθυνση ασκεί ο αρχαιότερος, στο πρό σωπο του οποίου δεν συντρέχουν τα κωλύματα που προ βλέπονται στην παράγραφο 6 του άρθρου 15.
Η Εισαγγελία Εφετών Αθηνών και οι Εισαγγελίες Πρωτοδικών Αθηνών και Θεσσαλονίκης διευθύνονται α πό τον Εισαγγελέα που εκλέγεται με μυστική ψηφοφορία από τις Ολομέλειες των οικείων εισαγγελιών, οι ο ποίες συνέρχονται αυτοδικαίως για το σκοπό αυτόν ανά διετία την 11η πρωινή ώρα του τρίτου Σαββάτου του μη νός Σεπτεμβρίου. Αν κατά τη συνεδρίαση αυτή δεν υπάρ χει απαρτία, οι Ολομέλειες συνέρχονται την ίδια ώρα του επόμενου Σαββάτου και η εκλογή γίνεται από τα μέ λη που είναι παρόντα. Υποψήφιοι είναι υποχρεωτικά οι αρχαιότεροι εισαγγελείς σε αριθμό ίσο με το 1/2 κατά σειρά αρχαιότητας από τους υπηρετούντες. Η εκλογή διενεργείται από τριμελή εφορευτική επι τροπή, αποτελούμενη από τον νεότερο εισαγγελέα και τους δύο νεότερους από τους υπηρετούντες αντιεισαγγελείς. Τα ονόματα των εκλόγιμων αναγράφονται κατ’ αλφαβητική σειρά σε ένα ψηφοδέλτιο και κάθε μέλος της Ολομέλειας εκφράζει την προτίμησή του σε έναν μό νο υποψήφιο με σταυρό δίπλα στο όνομά του. Διευθύνων την εισαγγελία εκλέγεται ο υποψήφιος που έλαβε τις περισσότερες ψήφους και ο αμέσως επόμενος σε αριθμό ψήφων εκλέγεται αναπληρωτής του. Αν υπάρξει ισοψηφία, διενεργείται κλήρωση από την εφο ρευτική επιτροπή.
Η θητεία των ανωτέρω είναι διετής. Αρχίζει την 1η Οκτωβρίου του έτους της εκλογής και λήγει την 30ή Σεπτεμβρίου του μεθεπόμενου έτους. Οι εισαγγελείς που διευθύνουν τις παραπάνω εισαγγελίες δεν επιτρέπεται να μετατεθούν για οποιονδήποτε λόγο. Σε περίπτωση προαγωγής, παραμένουν στη θέση τους και ασκούν τα καθήκοντά τους έως τη λήξη της θη τείας τους. Οι ανωτέρω εισαγγελείς εκπίπτουν από τη θέση τους, εάν τους επιβληθεί πειθαρχική ποινή βαρύτερη της επί πληξης. Αν οι ανωτέρω εισαγγελείς αδυνατούν προσωρινά να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, αναπληρώνονται από τους αναπληρωτές τους. Σε περίπτωση θανάτου, παραί τησης ή καθ’ οιονδήποτε τρόπον εξόδου από την υπηρε σία διενεργείται αναπληρωματική εκλογή, στην οποία ε φαρμόζεται αναλόγως η διαδικασία της παραγράφου 2 του άρθρου αυτού. Η θητεία του εκλεγόμενου με ανα πληρωματική εκλογή διαρκεί έως το χρόνο λήξης της θη τείας του θανόντος, του παραιτούμενου ή του καθ’ οιον δήποτε τρόπον εξελθόντος από την υπηρεσία.
Η θέση του διευθύνοντος την εισαγγελία είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του μέλους του διοικητικού συμβουλίου δικαστικών ενώσεων. Δεν μπορούν να είναι υποψήφιοι, όσοι έχουν τα κωλύματα που αναφέρονται στην παράγραφο 6 του άρθρου 15 του παρόντος.»
Άρθρο 6
Οι Ολομέλειες των δικαστηρίων και των εισαγγελιών, που αναφέρονται στα άρθρα 15 και 16 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών λειτουργών, όπως αυτά αντικαθίστανται με τον παρόντα νόμο, συνέρχονται αυτοδικαίως την 11η πρωινή ώρα του δεύτερου Σαββάτου μετά τη δημοσίευσή του, για να εκλέξουν τον πρόεδρο και τα μέλη των νέων συμβουλίων, καθώς επίσης τους διευθύνοντες τις εισαγγελίες. Αν η ημέρα αυτή είναι αργία εξαιρετέα ή κατά τη συνεδρίαση αυτή δεν υπάρχει η απαιτούμενη απαρτία, οι Ολομέλειες συνέρχονται αυτοδικαίως την ίδια ώρα του επόμενου Σαββάτου και τα μέλη που είναι παρόντα εκλέγουν τα νέα συμβούλια ή τους διευθύνοντες.
Οι πρόεδροι και τα μέλη των νέων συμβουλίων των παραπάνω δικαστηρίων και οι εκλεγμένοι διευθύνοντες τις εισαγγελίες, αναλαμβάνουν αμέσως τα καθήκοντά τους, οπότε και λήγει η θητεία: α) των προέδρων και των μελών των συμβουλίων, που διευθύνουν κατά τη δημοσί ευση του παρόντος νόμου τα πολιτικά Εφετεία Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιά, το διοικητικό Εφετείο Αθηνών, τα πολιτικά και διοικητικά Πρωτοδικεία Αθηνών Θεσσαλονίκης και Πειραιά και τα Ειρηνοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, και β) των εισαγγελέων που διευθύνουν κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου τις Ει σαγγελίες Εφετών Αθηνών και Θεσσαλονίκης και τις Ει σαγγελίες Πρωτοδικών Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πει ραιά, οι οποίοι επανέρχονται αυτοδικαίως στις θέσεις τους.
Η θητεία των προέδρων και των μελών των νέων συμβουλίων των δικαστηρίων και των διευθυνόντων τις εισαγγελίες λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2012.
Άρθρο 8
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους. Αθήνα, 26 Μαρτίου 2010
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Χ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους. Αθήνα, 6 Απριλίου 2010
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.