Νόμοι — ΦΕΚ A' 72/2020

Ο παρών νόμος εφαρμόζεται σε Ιδρύματα Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (Ι.Ε.Σ.Π.), των οποίων η άδεια έχει εκδοθεί στην ημεδαπή ή σε κράτος - μέλος της ΕΕ ή του ΕΟΧ.

Ο παρών νόμος δεν εφαρμόζεται: α. σε ιδρύματα - φορείς της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης, στους οποίους εφαρμόζονται οι Κανονισμοί (ΕΚ) με αριθμ. 883/2004 και (ΕΚ) με αριθμ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, καθώς και σε επαγγελματικά ταμεία υποχρεωτικής ασφάλισης που λειτουργούν σε υποκατάσταση της υποχρεωτικής εκ του νόμου επικουρικής ασφάλισης, β. σε ιδρύματα που εμπίπτουν στις Οδηγίες 2009/65/ ΕΚ, 2009/138/ΕΚ, 2011/61/ΕΕ, 2013/36/ΕΕ και 2014/65/ ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως έχουν ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία, γ. σε ιδρύματα που λειτουργούν σε διανεμητική βάση, δ. σε ιδρύματα όπου οι υπάλληλοι της χρηματοδοτούσας επιχείρησης δεν έχουν εκ του νόμου δικαιώματα στα οφέλη και όπου η χρηματοδοτούσα επιχείρηση μπορεί να αποδεσμεύσει σε οποιαδήποτε στιγμή τα στοιχεία του ενεργητικού και να μην ανταποκριθεί κατ’ ανάγκη στις υποχρεώσεις της προς καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών, ε. στις επιχειρήσεις οι οποίες για την καταβολή των συνταξιοδοτικών παροχών στους υπαλλήλους τους προσφεύγουν στη σύσταση αποθεματικών στον ισολογισμό.

α. «Ίδρυμα Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών», εφεξής Ι.Ε.Σ.Π.: το ίδρυμα το οποίο λειτουργεί, ανεξαρτήτως της νομικής του μορφής, σε κεφαλαιοποιητική βάση και ιδρύεται, ξεχωριστά από οποιαδήποτε χρηματοδοτούσα επιχείρηση ή επαγγελματική ένωση, με στόχο να χορηγεί συνταξιοδοτικές παροχές στο πλαίσιο μιας επαγγελματικής δραστηριότητας με βάση συμφωνία ή σύμβαση η οποία έχει συναφθεί: αα. μεμονωμένα ή συλλογικά μεταξύ εργοδότη(-ών) και εργαζομένου(-ων) ή των αντίστοιχων εκπροσώπων τους, ή αβ. με ελεύθερους επαγγελματίες, μεμονωμένα ή συλλογικά, κατά το δίκαιο του κράτους - μέλους καταγωγής και του κράτους - μέλους υποδοχής και το οποίο αναπτύσσει δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με τον ανωτέρω στόχο. β. «Ιδρύματα Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών - Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης», εφεξής Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α.: τα Ι.Ε.Σ.Π. τα οποία ιδρύονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 3029/2002 (Α΄ 160), όπως ισχύει.

«Συνταξιοδοτικό καθεστώς»: η σύμβαση, η συμφωνία, το έγγραφο καταπιστεύματος (trust deed) και οι κανόνες που καθορίζουν ποιες συνταξιοδοτικές παροχές χορηγούνται και υπό ποιούς όρους.

«Χρηματοδοτούσα επιχείρηση»: οποιαδήποτε επιχείρηση, ή άλλος φορέας, ανεξαρτήτως του εάν περιλαμβάνει ή απαρτίζεται από ένα ή περισσότερα νομικά ή φυσικά πρόσωπα, η οποία ενεργεί υπό την ιδιότητα εργοδότη ή ελεύθερου επαγγελματία ή οποιουδήποτε συνδυασμού αυτών, και προσφέρει συνταξιοδοτικό καθεστώς ή καταβάλλει εισφορές σε Ι.Ε.Σ.Π..

«Συνταξιοδοτικές παροχές»: οι παροχές που καταβάλλονται με γνώμονα τη συνταξιοδότηση ή την αναμονή για τη συνταξιοδότηση ή, εφόσον είναι συμπληρωματικές των εν λόγω συνταξιοδοτικών παροχών και παρέχονται επικουρικά, υπό μορφή πληρωμών σε περίπτωση θανάτου, αναπηρίας, ή παύσης της απασχόλησης, ή υπό μορφή καταβολής ενισχύσεων ή παροχής υπηρεσιών σε περίπτωση ασθενείας, ένδειας ή θανάτου. Προκειμένου να διευκολύνεται η οικονομική ασφάλεια κατά τη σύνταξη, οι παροχές αυτές μπορούν να λαμβάνουν τη μορφή πληρωμών εφ’ όρου ζωής, πληρωμών για προσωρινό χρονικό διάστημα, εφάπαξ ποσού ή οιουδήποτε συνδυασμού αυτών.

«Μέλος»: το άτομο, εκτός του δικαιούχου ή ενός υποψήφιου μέλους, του οποίου οι παρελθούσες ή τρέχουσες επαγγελματικές δραστηριότητες του δίνουν ή θα του δώσουν το δικαίωμα σε συνταξιοδοτικές παροχές σύμφωνα με τις προβλέψεις συνταξιοδοτικού καθεστώτος.

«Δικαιούχος»: το άτομο το οποίο εισπράττει συνταξιοδοτικές παροχές.

«Υποψήφιο μέλος»: το άτομο που πληροί τις προϋποθέσεις για να ενταχθεί σε συνταξιοδοτικό καθεστώς.

«Αρμόδια αρχή»: οι εθνικές αρχές, οι οποίες σύμφωνα με τη νομοθεσία είναι αρμόδιες για την άσκηση των καθηκόντων που προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος. Αρμόδιες ελληνικές εποπτικές αρχές είναι το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η Εθνική Αναλογιστική Αρχή και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

«Βιομετρικοί κίνδυνοι»: οι κίνδυνοι που συνδέονται με θάνατο, ανικανότητα και μακροζωία.

«Κράτος - μέλος καταγωγής»: το κράτος - μέλος στο οποίο έχει καταχωριστεί ή εγκριθεί το Ι.Ε.Σ.Π. και στο οποίο βρίσκεται το κύριο διοικητικό του κατάστημα σύμφωνα με το άρθρο 8.

«Κράτος - μέλος υποδοχής»: το κράτος - μέλος του οποίου η κοινωνική και εργατική νομοθεσία σχετικά με τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα διέπει τις σχέσεις μεταξύ χρηματοδοτούσας επιχείρησης και μελών ή δικαιούχων.

«Μεταφέρον Ι.Ε.Σ.Π.»: Ι.Ε.Σ.Π. το οποίο μεταφέρει, πλήρως ή εν μέρει, το παθητικό, τις τεχνικές προβλέψεις (τεχνικά αποθεματικά), και άλλες υποχρεώσεις και δικαιώματα ενός συνταξιοδοτικού καθεστώτος, καθώς και τα αντίστοιχα στοιχεία ενεργητικού ή ισοδύναμο χρηματικό ποσό, σε Ι.Ε.Σ.Π. που έχει καταχωριστεί ή εγκριθεί σε άλλο κράτος - μέλος.

«Παραλαμβάνον Ι.Ε.Σ.Π.»: Ι.Ε.Σ.Π. το οποίο παραλαμβάνει, πλήρως ή εν μέρει, το παθητικό, τις τεχνικές προβλέψεις (τεχνικά αποθεματικά), και άλλες υποχρεώσεις και δικαιώματα ενός συνταξιοδοτικού καθεστώτος, καθώς και τα αντίστοιχα στοιχεία ενεργητικού ή ισοδύναμο χρηματικό ποσό, από Ι.Ε.Σ.Π. που έχει καταχωριστεί ή εγκριθεί σε άλλο κράτος - μέλος.

«Ρυθμιζόμενη αγορά»: ρυθμιζόμενη αγορά όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 21 της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ.

«Πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης» ή «ΠΜΔ»: ο πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης ή ΠΜΔ όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 22 της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ.

«Μηχανισμός οργανωμένης διαπραγμάτευσης» ή «ΜΟΔ»: ο μηχανισμός οργανωμένης διαπραγμάτευσης ή ΜΟΔ όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 23 της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ.

«Σταθερό μέσο»: μέσο το οποίο παρέχει σε μέλος ή δικαιούχο τη δυνατότητα να αποθηκεύει πληροφορίες απευθυνόμενες προσωπικά στο συγκεκριμένο μέλος ή στον συγκεκριμένο δικαιούχο, κατά τρόπο ώστε να μπορεί να ανατρέξει σε αυτές μελλοντικά και επί χρονικό διάστημα επαρκές για τους σκοπούς που εξυπηρετούν οι πληροφορίες, και το οποίο επιτρέπει την ακριβή αναπαραγωγή των αποθηκευμένων πληροφοριών.

«Βασική λειτουργία»: στο πλαίσιο ενός συστήματος διακυβέρνησης, η ικανότητα ανάληψης πρακτικών καθηκόντων, η οποία περιλαμβάνει τη λειτουργία διαχείρισης κινδύνων, τη λειτουργία εσωτερικού ελέγχου και την αναλογιστική λειτουργία.

«Διασυνοριακή δραστηριότητα»: η διαχείριση συνταξιοδοτικού καθεστώτος στο οποίο η σχέση μεταξύ της χρηματοδοτούσας επιχείρησης και των ενδιαφερομένων μελών και δικαιούχων, διέπεται από τη σχετική κράτους - μέλους από το κράτος - μέλος καταγωγής.

Τα Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. υποχρεούνται να περιορίζουν τις δραστηριότητές τους σε αυτές που συνδέονται με συνταξιοδοτικές παροχές και στις δραστηριότητες που απορρέουν από αυτές.

Τα Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. λαμβάνουν υπόψη τον στόχο της διασφάλισης της δίκαιης κατανομής κινδύνων και οφελών μεταξύ γενεών στις δραστηριότητές τους.

Κάθε Ι.Ε.Σ.Π., του οποίου το κύριο διοικητικό κατάστημα είναι εγκατεστημένο στην Ελλάδα, εγκρίνεται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 7 του ν. 3029/2002, όπως ισχύει. Στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων τηρείται Μητρώο στο οποίο καταχωρίζονται τα Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. τα οποία έχουν εγκριθεί στην Ελλάδα. Ο τόπος του κύριου διοικητικού καταστήματος παραπέμπει στον τόπο στον οποίο λαμβάνονται οι κύριες στρατηγικές αποφάσεις ενός Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α..

Σε περίπτωση διασυνοριακής δραστηριότητας Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α., σύμφωνα με το άρθρο 10, στο μητρώο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων καταχωρίζονται και τα κράτη μέλη της ΕΕ, στα οποία το Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. ασκεί τη δραστηριότητα αυτή.

Οι πληροφορίες αυτές κοινοποιούνται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΑΑΕΣ).

Κάθε Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. υποχρεούται να: α. εφαρμόζει τους θεσπισμένους κανόνες όσον αφορά τη λειτουργία κάθε συνταξιοδοτικού καθεστώτος, β. διασφαλίζει ότι η χρηματοδοτούσα επιχείρηση είναι δεσμευμένη ως προς την τακτική χρηματοδότηση εφόσον εγγυάται την πληρωμή συνταξιοδοτικών παροχών.

Τα Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α., λαμβάνοντας υπόψη το εύρος των συνταξιοδοτικών παροχών που προσφέρονται από το εθνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, δύνανται να παρέχουν στα μέλη πρόσθετες παροχές, όπως η επιλογή για την κάλυψη των κινδύνων που συνδέονται με μακροζωία και αναπηρία, παροχή για επιζώντα μέλη και παροχή εγγύησης για την επιστροφή των καταβληθεισών εισφορών, έπειτα από συμφωνία εργοδοτών και εργαζομένων ή των αντίστοιχων εκπροσώπων τους.

Με την επιφύλαξη της εθνικής κοινωνικής και εργατικής νομοθεσίας σε θέματα οργάνωσης της επαγγελματικής ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής συμμετοχής σε αυτή και των αποτελεσμάτων των συλλογικών διαπραγματεύσεων, επιτρέπεται σε Ι.Ε.Σ.Π.-Τ.Ε.Α. η άσκηση διασυνοριακής δραστηριότητας. Επίσης, επιτρέπεται στις επιχειρήσεις που βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια να χρηματοδοτούν Ι.Ε.Σ.Π. τα οποία προτίθενται να ασκήσουν ή ασκούν διασυνοριακή δραστηριότητα.

Προκειμένου το Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. να ασκήσει διασυνοριακή δραστηριότητα και να δεχθεί χρηματοδότηση από χρηματοδοτούσα επιχείρηση απαιτείται προηγούμενη έγκριση από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η οποία παρέχεται μετά από σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Το Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. γνωστοποιεί την πρόθεσή του να ασκήσει διασυνοριακή δραστηριότητα στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Τα Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. παρέχουν τις ακόλουθες πληροφορίες όταν προβαίνουν στη γνωστοποίηση: α. το όνομα του κράτους - μέλους ή των κρατών - μελών υποδοχής που προσδιορίζεται, κατά περίπτωση, από τη χρηματοδοτούσα επιχείρηση, β. την επωνυμία και τον τόπο εγκατάστασης του κύριου διοικητικού καταστήματος της χρηματοδοτούσας επιχείρησης, γ. τα κύρια χαρακτηριστικά του συνταξιοδοτικού καθεστώτος που θα διαχειριστεί το Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. για λογαριασμό της χρηματοδοτούσας επιχείρησης.

Όταν το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ειδοποιηθεί, σύμφωνα με την παράγραφο 3, και εφόσον μετά από γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς δεν έχει εκδώσει αιτιολογημένη απόφαση περί του ότι η διοικητική δομή ή η οικονομική κατάσταση του Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. ή η φήμη ή τα επαγγελματικά προσόντα ή η πείρα των διαχειριστών του δεν είναι συμβατά με την επιδιωκόμενη διασυνοριακή δραστηριότητα, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων εντός τριμήνου αφότου λάβει όλες τις πληροφορίες της παραγράφου 3, τις ανακοινώνει στην αρμόδια αρχή του κράτους - μέλους υποδοχής και ενημερώνει αρμοδίως το Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α.. Η αιτιολογημένη απόφαση που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την παραλαβή όλων των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 3. της ενέργειας αυτής στο σχετικό Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. εντός τριών (3) μηνών από τη λήψη τους. Η μη κοινοποίηση των πληροφοριών υπόκειται στο δικαίωμα προσφυγής ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων.

Τα Ι.Ε.Σ.Π. - Τ.Ε.Α. που ασκούν διασυνοριακή δραστηριότητα υπόκεινται στις απαιτήσεις παροχής πληροφοριών των άρθρων 35 έως 43, οι οποίες επιβάλλονται από το κράτος - μέλος υποδοχής σε σχέση με τα υποψήφια μέλη, τα μέλη και τους δικαιούχους τους οποίους αφορά η εν λόγω διασυνοριακή δραστηριότητα.

Πριν ένα Ι.Ε.Σ.Π. αρχίσει να ασκεί διασυνοριακή δραστηριότητα στην Ελλάδα, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, εντός έξι (6) εβδομάδων από την παραλαβή των πληροφοριών της παραγράφου 3, ενημερώνει την αρμόδια αρχή του κράτους καταγωγής για τις διατάξεις της εθνικής κοινωνικής και εργατικής νομοθεσίας σχετικά με την επαγγελματική ασφάλιση, οι οποίες πρέπει να τηρούνται κατά τη διαχείριση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος που χρηματοδοτείται από επιχείρηση εγκατεστημένη στην Ελλάδα και για τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριών των άρθρων 35 έως 43, οι οποίες ισχύουν για τη διασυνοριακή δραστηριότητα. Η αρμόδια αρχή του κράτους - μέλους καταγωγής ανακοινώνει τις πληροφορίες αυτές στο Ι.Ε.Σ.Π..

Μόλις το Ι.Ε.Σ.Π. λάβει την ανακοίνωση που αναφέρεται στην παράγραφο 7 ή αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία διαβίβασης της ανακοίνωσης που προβλέπεται στην παράγραφο 7 από την αρμόδια αρχή του κράτους - μέλους καταγωγής, το Ι.Ε.Σ.Π. μπορεί να αρχίσει να ασκεί διασυνοριακή δραστηριότητα στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής κοινωνικής και εργατικής νομοθεσίας στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης και με τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριών όπως αναφέρεται στην παράγραφο 7.

Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ενημερώνει την αρμόδια αρχή του κράτους - μέλους καταγωγής για κάθε σημαντική μεταβολή των διατάξεων της εθνικής εργατικής και κοινωνικής νομοθεσίας στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης, η οποία μπορεί να επηρεάσει τα χαρακτηριστικά του συνταξιοδοτικού καθεστώτος, κατά το μέρος που αφορά στη διασυνοριακή δραστηριότητα, και για κάθε σημαντική μεταβολή των απαιτήσεων παροχής πληροφοριών εθνικής νομοθεσίας όπως αναφέρεται στην παράγραφο 7. Η αρμόδια αρχή του κράτους - μέλους καταγωγής ανακοινώνει τις εν λόγω πληροφορίες στο Ι.Ε.Σ.Π..