Νόμοι — ΦΕΚ A' 91/2001

Οι διατάξεις του νόμου αυτού δεν έχουν εφαρμογή στις ακόλουθες κατηγορίες προσώπων, εκτός αν ορίζεται δια?φορετικά στις επί μέρους διατάξεις αυτού: α. Στα πρόσωπα των οποίων η είσοδος και η έξοδος, κα?θώς και η εν γένει κίνηση, διαμονή, εγκατάσταση και απα?σχόληση στο ελληνικό έδαφος ρυθμίζονται από κανόνες του κοινοτικού δικαίου. β. Στους πρόσφυγες. Οι πρόσφυγες υπάγονται στις ειδι?κές διατάξεις που τους αφορούν, εκτός αν ρητά ορίζεται διαφορετικά στις διατάξεις του νόμου αυτού. Πρόσφυγας συνεχίζει να υπάγεται στο καθεστώς των προσφύγων, έστω και αν εξέλιπαν οι λόγοι βάσει των οποίων αναγνωρίστηκε, εφόσον λόγω μακράς διαμονής απέκτησε ισχυρούς κοινω?νικούς, οικονομικούς και οικογενειακούς δεσμούς με τη χώ?ρα. γ. Στα πρόσωπα που έχουν υποβάλει αίτηση για την ανα?γνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα κατά την έννοια της Σύμβασης της Γενεύης του 1951.

Πρόσωπα που έχουν περισσότερες ιθαγένειες, από τις οποίες η μία είναι ελληνική, θεωρούνται ημεδαποί και έχουν τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των Ελλήνων πολιτών. Πρόσωπα που έχουν περισσότερες ιθαγένειες, στις οποίες δεν συμπεριλαμβάνεται η ελληνική, είναι υποχρεωμένα να ε?πιλέξουν με δήλωσή τους στην υπηρεσία αλλοδαπών και με?τανάστευσης ιθαγένεια, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με δια?βατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο του οικείου κράτους.

Ευνοϊκότερες ειδικές ρυθμίσεις κρατικών διμερών ή πολυμερών συμφωνιών υπερισχύουν υπό τον όρο της αμοι?βαιότητας.

Κάθε άτομο επιτρέπεται να εισέρχεται στο ελληνικό έ?δαφος και να εξέρχεται από αυτό μόνο από τις ελεγχόμενες μεθοριακές διαβάσεις.

Με απόφαση των Υπουργών Δημόσιας Τάξης, Εσωτε?ρικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών, Οικονομικών και Εμπορικής Ναυτιλίας καθορίζονται οι αερολιμένες, οι λιμένες και τα σημεία στα σύνορα της χώρας, μέσω των οποίων επιτρέπεται η είσοδος προσώπων στο ελληνικό έδαφος και η έξοδος από αυτό.

Η είσοδος και η έξοδος εκτός των μεθοριακών διαβά?σεων της προηγούμενης παραγράφου μπορεί να επιτραπεί κατά περίπτωση, για εξαιρετικούς λόγους, με απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης, που καθορίζει και τον τρόπο διενέργειας του ελέγχου.

Κάθε άτομο που εισέρχεται στο ελληνικό έδαφος ή ε?ξέρχεται από αυτό, υποβάλλεται σε αστυνομικό έλεγχο κα?τά την άφιξη και την αναχώρησή του.

Ο αστυνομικός έλεγχος των προσώπων που εισέρχο?νται στο ελληνικό έδαφος ή εξέρχονται από αυτό ανήκει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και ε?νεργείται από τις κατά τόπους αστυνομικές αρχές.

Με απόφαση των Υπουργών Δημόσιας Τάξης, Εσωτε?ρικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εξωτερι?κών, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών, Δικαιοσύνης, και Εμπο?ρικής Ναυτιλίας καθορίζεται το περιεχόμενο του αστυνομι?1693 έγγραφα με τα οποία πρέπει να εφοδιάζονται οι αλλοδαποί που στερούνται ταξιδιωτικών εγγράφων και δεν καθίσταται δυνατός ο έγκαιρος εφοδιασμός τους από τις διπλωματικές αρχές της χώρας τους.

Ο αλλοδαπός που εισέρχεται στο ελληνικό έδαφος α?παιτείται να έχει διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο που αναγνωρίζεται από διεθνείς συμβάσεις.

Τα έγγραφα αυτά πρέπει να φέρουν, εφόσον αυτό α?παιτείται, και θεώρηση εισόδου (VISA).

Η θεώρηση εισόδου χορηγείται από την ελληνική προ?ξενική αρχή του τόπου κατοικίας του αλλοδαπού, αφού λη?φθούν υπόψη λόγοι που αφορούν στη δημόσια τάξη και α?σφάλεια της χώρας και στη δημόσια υγεία και έχει διάρκεια τριών μηνών, αν δεν ορίζεται διαφορετικά από τις διατάξεις του παρόντος.

Αλλοδαποί που δεν έχουν υποχρέωση θεώρησης εισό?δου επιτρέπεται να εισέρχονται ελεύθερα στο ελληνικό έ?δαφος και να παραμένουν μέχρι τρεις μήνες συνολικά μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την ημερομηνία της πρώτης ει?σόδου.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, θεώρηση εισόδου επιτρέ?πεται να χορηγηθεί από τις υπηρεσίες ελέγχου διαβατη?ρίων κατά την άφιξη του αλλοδαπού στο σημείο εισόδου, ύ?στερα από απόφαση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης.

Με απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών, Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Δημόσιας Τάξης και Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία χορήγησης θεω?ρήσεων εισόδου, το είδος, οι προϋποθέσεις και η διαδικα?σία χορήγησης εισόδου για ειδικές περιπτώσεις, καθώς και το κατά περίπτωση επιβαλλόμενο τέλος χαρτοσήμου.

Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου δεν συνιστά εί?σοδο στο ελληνικό έδαφος η παραμονή αλλοδαπού στη ζώ?νη διερχομένων αερολιμένος ή λιμένος της χώρας με σκο?πό να συνεχίσει το ταξίδι του στην αλλοδαπή, με το ίδιο ή άλ?λο αεροσκάφος ή πλοίο.

Για την παραμονή στη ζώνη διερχομένων δεν απαιτείται θεώρηση εισόδου. Με απόφαση των Υπουργών Εξωτερι?κών, Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Δημόσιας Τάξης επιτρέπεται για λόγους γενικότερου δημόσιου συμφέροντος ή δημόσιας τάξης και ασφάλειας να ορισθεί θεώρηση για διερχόμενους επιβάτες, πολίτες ο?ρισμένων χωρών.

Ο αλλοδαπός που παραμένει στη ζώνη διερχομένων υ?ποχρεούται να αναχωρήσει. Αν δεν αναχωρήσει, επιβιβάζε?ται σε αεροσκάφος ή πλοίο, με φροντίδα της αστυνομικής αρχής. Οι αερολιμενικές ή λιμενικές αρχές είναι υποχρεω?μένες να συνδράμουν, εφόσον τους ζητηθεί.

Τα πρόσωπα που παραμένουν στη ζώνη διερχομένων υ?πόκεινται στον έλεγχο που κρίνεται αναγκαίος από τις αρ?μόδιες αστυνομικές, τελωνειακές, λιμενικές και υγειονομι?κές αρχές.

Οι ελληνικές αρχές ελέγχου μπορεί να υποχρεώσουν σε άμεση αναχώρηση διερχόμενο αλλοδαπό, αν διαπιστώ?σουν ότι δεν έχει θεώρηση εισόδου, εφόσον απαιτείται, και εισιτήριο για τη συνέχιση του ταξιδιού του, τόσο για τη χώ?ρα προορισμού, όσο και τις ενδιάμεσες χώρες, από το έδα?φος των οποίων κατ' ανάγκη θα διέλθει.

Ο πρόξενος μπορεί να αρνηθεί, χωρίς αιτιολογία, τη χο?ρήγηση θεώρησης εισόδου. Αιτιολογία απαιτείται αν ο αλ?λοδαπός είναι σύζυγος, ανήλικο τέκνο ή γονέας πολίτη Κράτους - Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι ελληνικές αρχές ελέγχου μπορούν να απαγορεύ?σουν την είσοδο στην Ελλάδα αλλοδαπού που έχει θεώρη?ση εισόδου, εφόσον διαπιστώσουν ότι στο πρόσωπο αυτού συντρέχει μία τουλάχιστον από τις παρακάτω περιπτώσεις: α. περιλαμβάνεται στον κατάλογο των αλλοδαπών, για τους οποίους υπάρχει απαγόρευση εισόδου σύμφωνα με το άρθρο 49 του νόμου αυτού, β. η είσοδός του μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τη δη?μόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα και τον Π.Ο.Υ., γ. το διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο που κατέχει δεν εξασφαλίζει την επάνοδό του στη χώρα προέλευσης ή καταγωγής του ή σε τρίτη χώρα, δ. έρχεται με σκοπό να παραμείνει στην Ελλάδα για λόγο για τον οποίο απαιτείται η έκδοση άδειας παραμονής και δεν έχει ακολουθήσει τη νόμιμη διαδικασία, ε. δεν κατέχει τα απαραίτητα έγγραφα για να δικαιολογή?σει το σκοπό του ταξιδιού του και τα αναγκαία για τη συντή?ρησή του οικονομικά μέσα. Είναι όμως δυνατόν ημεδαπός, με δήλωση υποδοχής που συντάσσεται σε ειδικό προς τού?το έντυπο και κατατίθεται ως δικαιολογητικό στις αρμόδιες για την έκδοση των θεωρήσεων ή τον διαβατηριακό έλεγχο αρχές, να αναφέρει το σκοπό του ταξιδιού του αλλοδαπού και να εγγυηθεί με την κατάθεση στο Ταμείο Παρακαταθη?κών και Δανείων ποσού, που καλύπτει τις δαπάνες τυχόν ε?παναπροώθησής του ή απέλασής του και ποσού ίσου με τρι?μηνιαίες αποδοχές του ανειδίκευτου εργάτη για την κάλυ?ψη μέρους ή του συνόλου των αναγκαίων για τη συντήρησή του εξόδων.

Αλλοδαπός που έχει εισέλθει στην Ελλάδα από τη ζώνη διερχομένων και δεν του επιτρέπεται η είσοδος στη χώρα προορισμού, δεν γίνεται δεκτός για επανείσοδο, εάν δεν πληροί εκ νέου τις προϋποθέσεις του παρόντος νόμου, ε?φόσον κατά την επιστροφή του μεσολάβησε είσοδός του σε τρίτη ενδιάμεση χώρα.

Δεν επιτρέπεται η απαγόρευση εισόδου στην Ελλάδα προσώπου που αποδεικνύεται ότι έχει την ελληνική ιθαγέ?νεια, και αν ακόμη στερείται διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιω?τικού εγγράφου.

Αλλοδαπός που έχει λάβει θεώρηση εισόδου στην Ελ?λάδα, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στον πα?ρόντα νόμο, μπορεί να ζητήσει άδεια παραμονής για τον ί?διο λόγο, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες από το νόμο αυτόν προϋποθέσεις. 1694 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) κοινότητα του τόπου κατοικίας ή διαμονής του αίτηση για τη χορήγηση της άδειας παραμονής.

Μαζί με την αίτηση πρέπει να καταθέτει αντίγραφο δια?βατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου με τη θεώρηση εισόδου και τα λοιπά προβλεπόμενα από τον παρόντα νόμο δικαιολογητικά.

Ο δήμος ή η κοινότητα εξετάζει την πληρότητα των δι?καιολογητικών και τα διαβιβάζει μαζί με την αίτηση του αλ?λοδαπού στην αρμόδια κατά περίπτωση υπηρεσία αλλοδα?πών και μετανάστευσης. Η υπηρεσία αυτή εξετάζει την αί?τηση μέσα σε ένα μήνα από την περιέλευσή της σε αυτήν και, αφού λάβει υπόψη τους λόγους που αφορούν στη δη?μόσια τάξη και ασφάλεια της χώρας, καλεί τον αλλοδαπό σε συνέντευξη σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, ενώπιον της Επιτροπής Μετανάστευσης.

Η κλήση του αλλοδαπού σε συνέντευξη γίνεται με από?δειξη. Μη εμφάνιση του αλλοδαπού δικαιολογείται μόνο για λόγους ανωτέρας βίας. Στην περίπτωση αυτήν ο αλλοδα?πός καλείται εκ νέου σε συνέντευξη κατά την ίδια πιο πάνω διαδικασία. Σε περίπτωση αδικαιολόγητης μη εμφάνισης, η αίτηση απορρίπτεται.

Η άδεια παραμονής χορηγείται με απόφαση του Γενι?κού Γραμματέα της Περιφέρειας, ύστερα από γνώμη της Ε?πιτροπής Μετανάστευσης.

Με τη διαδικασία που προβλέπεται στις παραγράφους 3 - 7 αυτού του άρθρου ανανεώνεται η άδεια παραμονής, ε?κτός αν ορίζεται διαφορετικά στον παρόντα νόμο.

Σε κάθε περιφερειακή διεύθυνση αλλοδαπών και μετα?νάστευσης συνιστάται τριμελής Επιτροπή Μετανάστευσης, η οποία αποτελείται από δύο υπαλλήλους της υπηρεσίας αλλοδαπών και μετανάστευσης, από τους οποίους ο ένας είναι ο προϊστάμενός της, και έναν εκπρόσωπο της αστυνο?μικής αρχής. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Πε?ριφέρειας ορίζονται τα μέλη της Επιτροπής, τακτικά και α?ναπληρωματικά, και ο γραμματέας με τον αναπληρωτή του. Με όμοια απόφαση ορίζεται ως πρόεδρος ο προϊστάμενος της υπηρεσίας αλλοδαπών και μετανάστευσης, καθώς και εισηγητής, χωρίς δικαίωμα ψήφου, με τον αναπληρωτή του, από τους υπαλλήλους της διεύθυνσης αλλοδαπών και με?τανάστευσης.

Έργο της Επιτροπής Μετανάστευσης είναι η διατύπω?ση γνώμης για τη χορήγηση ή την ανανέωση άδειας παρα?μονής του αλλοδαπού. Η Επιτροπή για να σχηματίσει γνώ?μη λαμβάνει υπόψη τα προβλεπόμενα από τις επί μέρους διατάξεις του παρόντος νόμου στοιχεία και την εν γένει προσωπικότητα του αλλοδαπού.

Η είσοδος αλλοδαπού στην Ελλάδα για σπουδές σε Α?νώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.), Τεχνολογικά Εκπαι?δευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.), Ανωτέρα Σχολή Εκπαιδευτικών Τεχνολόγων Μηχανικών της Σχολής Εκπαιδευτικών Λει?τουργών Επαγγελματικής και Τεχνικής Εκπαιδεύσεως (Α.Σ.Ε.ΤΕ.Μ./Σ.Ε.Λ.Ε.Τ.Ε.), στην Ανώτερη Σχολή Τουριστι?κών Επαγγελμάτων του Ε.Ο.Τ., σε Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια (Τ.Ε.Ε.), σε σχολείο ελληνικής γλώσσας των Πανεπιστημίων Αθηνών ή Θεσσαλονίκης ή στο Κέντρο Ελ?ληνικής Γλώσσας Θεσσαλονίκης επιτρέπεται, εφόσον προηγουμένως λάβει θεώρηση εισόδου για το λόγο αυτόν. Στις σπουδές περιλαμβάνονται πτυχιακές και μεταπτυχια?κές, καθώς και απόκτηση ειδικότητας στην περίπτωση ια?τρικών σπουδών.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρη?σκευμάτων, που εκδίδεται κατ' έτος, καθορίζεται ο αριθμός των θέσεων ανά σχολή, τμήμα ή εκπαιδευτήριο, που θα κα?ταλαμβάνουν οι αλλοδαποί φοιτητές ή σπουδαστές.

Για τη χορήγηση στον αλλοδαπό θεώρησης εισόδου για σπουδές πρέπει να συντρέχουν οι ακόλουθες προϋπο?θέσεις: α. Να έχει γίνει δεκτός σε ένα από τα εκπαιδευτικά ιδρύ?ματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1. β. Να μπορεί να εξασφαλίσει τα έξοδα των σπουδών και της διαβίωσής του στην Ελλάδα.

Ο αλλοδαπός που επιθυμεί να έλθει για σπουδές στην Ελλάδα οφείλει να προσκομίσει στο ελληνικό προξενείο του τόπου κατοικίας του: α. διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο, β. βεβαίωση του οικείου ελληνικού εκπαιδευτικού ιδρύ?ματος ότι τον αποδέχεται να εγγραφεί σε αυτό, γ. δήλωση ότι έχει εξασφαλίσει τα απαραίτητα οικονομι?κά μέσα για την αντιμετώπιση των δαπανών σπουδών και διαβίωσής του στην Ελλάδα, δ. πιστοποιητικό ποινικού μητρώου των αλλοδαπών αρχών.

Αλλοδαπός που έχει λάβει θεώρηση εισόδου για σπου?δές στην Ελλάδα μπορεί να ζητήσει άδεια παραμονής για το σκοπό αυτόν, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προ?ϋποθέσεις: α. έχει εγγραφεί στο οικείο εκπαιδευτικό ίδρυμα, β. διαθέτει επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων παραμονής και σπουδών για το χρόνο που καλύπτει η άδεια παραμονής, γ. είναι υγιής και ασφαλισμένος για την κάλυψη των εξό?δων νοσηλείας, ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης, δ. έχει εξασφαλίσει κατάλυμα.

Η αίτηση του αλλοδαπού για τη χορήγηση άδειας πα?ραμονής συνοδεύεται από: α. βεβαίωση εγγραφής στο οικείο εκπαιδευτικό ίδρυμα, β. στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι μπορεί να καλύψει τα έξοδα διαμονής και σπουδών για το χρόνο που καλύπτει η άδεια παραμονής, γ. αποδεικτικά στοιχεία ότι είναι ασφαλισμένος για την κά?λυψη εξόδων νοσηλείας, ιατρικής και φαρμακευτικής περί?θαλψης ή ότι έχει υποβληθεί σχετική αίτηση, δ. δήλωση, στην οποία αναφέρεται η διεύθυνση του κα?ταλύματός του, ε. πιστοποιητικό υγείας, που εκδίδεται από ημεδαπά κρα?τικά νοσηλευτικά ιδρύματα ή κέντρα υγείας ή θεραπευτή?ρια και ιατρεία του Ι.Κ.Α., ότι ο αλλοδαπός δεν πάσχει από νόσημα, το οποίο σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα και την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.) μπορεί να αποτελέ?σει κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Τα έξοδα βαρύνουν τον ενδιαφερόμενο αλλοδαπό. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1695 παραμονής δεν μπορεί να υπερβεί την προβλεπόμενη από τις οικείες διατάξεις συνολική διάρκεια σπουδών προσαυ?ξημένη κατά το ήμισυ. Στο χρόνο αυτόν προστίθεται ένα ε?πιπλέον έτος για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας.

Επαγγελματική κατάρτιση για την εφαρμογή του παρό?ντος είναι η φοίτηση σε Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρ?τισης (Ι.Ε.Κ.), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Ν. 2009/1992 (ΦΕΚ 18 Α΄), όπως ισχύει κάθε φορά. Της εν λό?γω κατάρτισης μπορεί να προηγείται ένα προπαρασκευα?στικό έτος εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας σε Σχολείο της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Ελληνικού Πανεπιστημίου.

Η είσοδος αλλοδαπού στην Ελλάδα για κατάρτιση σε δημόσια ή ιδιωτικά Ι.Ε.Κ. επιτρέπεται εφόσον ο αλλοδαπός γίνει δεκτός από αυτά και χορηγηθεί σχετική έγκριση φοί?τησης από τον Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.