Νόμοι — ΦΕΚ A' 94/2001
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ F
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 94 9 Μαΐου 2001
Προσαρμογή στις διατάξεις της οδηγίας 94/56/Ε.Κ. του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη θέσπιση βασικών αρχών που διέπουν τις έρευνες ατυχημάτων και συμβά?ντων Πολιτικής Αεροπορίας - Ενίσχυση της κρατικής ε?ποπτείας επί των Προτύπων Ασφάλειας Πτήσεων, ρύθ?μιση συναφών οργανωτικών θεμάτων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) και άλλες διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ - ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρμογής Οι διατάξεις των άρθρων 1 έως και 31 του παρόντος ε?φαρμόζονται για:
τη διερεύνηση ατυχημάτων ή συμβάντων σε αεροσκά?φη της πολιτικής αεροπορίας, που σημειώνονται εντός της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων (Flight Information Re?gion - F.I.R.) Αθηνών, καθώς και τη συλλογή, την επεξεργα?σία και τη χρήση στοιχείων που έχουν σχέση με αυτά,
τη διερεύνηση ατυχημάτων ή συμβάντων σε αερο?σκάφη της πολιτικής αεροπορίας, που σημειώνονται ε?κτός της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων (F.I.R.) Αθη?νών, εφόσον η διερεύνηση δεν διενεργείται από άλλο κράτος, στις εξής περιπτώσεις:
- α) όταν πρόκειται για αεροσκάφος ελληνικού νηολογίου,
- β) όταν πρόκειται για αεροσκάφος το οποίο εκμεταλ?λεύεται επιχείρηση με έδρα την Ελλάδα.
Οι διερευνήσεις της προηγούμενης παραγράφου διε?νεργούνται με την επιφύλαξη του ισχύοντος δικαίου του κράτους στην επικράτεια του οποίου συνέβη το ατύχημα ή το συμβάν.
Άρθρο 2
Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου νοούνται ως:
Αεροσκάφος: Κάθε μηχανή που μπορεί να επιτυγχά?νει τη στήριξή της στην ατμόσφαιρα από αντιδράσεις του αέρα διαφορετικές από τις αντιδράσεις του αέρα στην ε?πιφάνεια της γης.
Ατύχημα: γεγονός συνδεόμενο με τη χρησιμοποίηση αεροσκάφους, το οποίο συντελείται μεταξύ της στιγμής επιβίβασης στο αεροσκάφος προσώπου που προτίθεται να πραγματοποιήσει πτήση και της στιγμής κατά την ο?ποία όλα τα πρόσωπα που έχουν επιβιβαστεί με αυτή την πρόθεση έχουν αποβιβαστεί, εφόσον: α. Επέλθει θάνατος ή σοβαρός τραυματισμός ενός προ?σώπου που οφείλεται: α.α. στο γεγονός ότι το πρόσωπο αυτό βρισκόταν στο α?εροσκάφος, β.β. στην άμεση επαφή του με οποιοδήποτε μέρος του αεροσκάφους, περιλαμβανομένων μερών που αποσπά?στηκαν από αυτό, ή γ.γ. στην άμεση έκθεσή του στα αέρια των στροβιλοκι?νητήρων, εκτός αν πρόκειται για κακώσεις οφειλόμενες σε φυσικά ή τυχαία αίτια, για αυτοτραυματισμούς ή τραυ?ματισμούς από άλλα πρόσωπα ή σε περίπτωση που ο τραυματισμός συμβαίνει σε λαθρεπιβάτες που κρύβονται εκτός των ζωνών στις οποίες έχουν κανονικά πρόσβαση οι επιβάτες και το πλήρωμα. β. Το αεροσκάφος υποστεί βλάβη ή θραύση στα δομικά του στοιχεία, η οποία αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά, που αφορούν στη δομική αντοχή, τις επιδόσεις ή τα πτητικά χαρακτηριστικά του και για την αποκατάσταση της οποί?ας απαιτείται σημαντική επισκευή ή αντικατάσταση του μέρους που έχει υποστεί βλάβη, εκτός αν η ζημιά ή η βλά?βη περιορίζεται στον κινητήρα ή στο περίβλημά του ή τα εξαρτήματά του ή πρόκειται για ζημιές που περιορίζονται στους έλικες, τα ακροπτερύγια, τις κεραίες, τα ελαστικά, το σύστημα τροχοπέδησης, τα αεροδυναμικά περιβλήμα?τα ή σε μικρές οδοντώσεις ή διατρήσεις στο περίβλημα του αεροσκάφους. γ. Το αεροσκάφος έχει απολεσθεί ή δεν υπάρχει καμία δυνατότητα προσπέλασης προς αυτό.
Σοβαρός τραυματισμός: κάθε σωματική βλάβη την οποία υφίσταται πρόσωπο σε περίπτωση ατυχήματος εφόσον: α. απαιτηθεί η νοσηλεία του για χρονικό διάστημα με?γαλύτερο των σαράντα οκτώ (48) ωρών και η εισαγωγή πραγματοποιηθεί εντός διαστήματος επτά (7) ημερών α?πό την ημερομηνία κατά την οποία επήλθε η σωματική βλάβη, ή 1749 δ. προκληθεί βλάβη σε οποιοδήποτε εσωτερικό όργα?νο, ή ε. προκληθούν εγκαύματα δεύτερου ή τρίτου βαθμού ή οποιαδήποτε άλλα εγκαύματα σε ποσοστό μεγαλύτερο του 5% της επιφάνειας του σώματος, ή στ. οφείλεται στην εξακριβωμένη έκθεση σε μολυσματι?κές ουσίες ή σε επιβλαβείς ακτινοβολίες.
Θανάσιμος τραυματισμός: τραυματισμός σε κάποιο ατύχημα, λόγω του οποίου επέρχεται ο θάνατος του πα?θόντος εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία του ατυχήματος.
Αίτια: οι ενέργειες ή παραλείψεις, γεγονότα ή συνθή?κες ή συνδυασμός των ανωτέρω στοιχείων που προκα?λούν το ατύχημα ή το συμβάν.
Διερεύνηση: δραστηριότητες που αναπτύσσονται με σκοπό την πρόληψη των ατυχημάτων και συμβάντων, οι ο?ποίες περιλαμβάνουν τη συλλογή και την ανάλυση πλη?ροφοριών, την έκθεση των πορισμάτων, τον προσδιορι?σμό των αιτίων και, ανάλογα με την περίπτωση, τη διατύ?πωση συστάσεων ασφαλείας.
Επικεφαλής διερεύνησης: πρόσωπο στο οποίο έχει α?νατεθεί αρμοδίως η ευθύνη για την οργάνωση, τη διεξα?γωγή και τον έλεγχο της διερεύνησης.
Τεχνικός σύμβουλος: πρόσωπο το οποίο διενεργεί, με βάση τα προσόντα του, πράξεις που σχετίζονται με τη διερεύνηση υπό την εποπτεία του επικεφαλής της διε?ρεύνησης.
Συσκευή καταγραφής στοιχείων πτήσης: οποιουδή?ποτε τύπου καταγραφικό σύστημα, τοποθετημένο σε αε?ροσκάφος για να διευκολύνει τη διερεύνηση ατυχημάτων και συμβάντων.
Επιχείρηση: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή ένω?ση προσώπων που επιδιώκει ή δεν επιδιώκει κερδοσκοπι?κό σκοπό ή κάθε επίσημος φορέας με ή χωρίς ίδια νομική προσωπικότητα.
Φορέας εκμετάλλευσης: πρόσωπο, οργανισμός ή ε?πιχείρηση που επιδίδεται ή προτίθεται να επιδοθεί σε εκ?μετάλλευση ενός ή περισσότερων αεροσκαφών.
Κράτος νηολόγησης: κράτος στο νηολόγιο του ο?ποίου είναι καταχωρημένο το αεροσκάφος.
Κράτος κατασκευής: κράτος το οποίο ασκεί τη σύμ?φωνη με τους κανόνες του αεροπορικού δικαίου εποπτεία επί της επιχείρησης, η οποία είναι υπεύθυνη για την τελι?κή συναρμολόγηση του αεροσκάφους.
Κράτος σχεδιασμού: κράτος στην επικράτεια του ο?ποίου βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης που έχει σχεδιά?σει το τύπο του αεροσκάφους.
Πτήση: η πτήση όπως ορίζεται στο άρθρο 185 παρ. α΄ του Ν. 1815/1988 (ΦΕΚ 250 Α΄).
Πτητική λειτουργία αεροσκάφους: η εκτελούμενη α?πό αυτό πτήση, καθώς και το σύνολο των εκτελούμενων πριν ή μετά την έναρξη της πτήσης ή και μετά την περά?τωση αυτής αναγκαίων ενεργειών επί ή υπό το αεροσκά?φος, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με την πραγματοποίη?ση της πτήσης.
Συμβάν: γεγονός που δεν είναι ατύχημα, αλλά συν?δέεται με τη χρησιμοποίηση αεροσκάφους και θέτει σε κίνδυνο ή θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια της εκμετάλλευσής του.
Σοβαρό συμβάν: συμβάν συντελούμενο υπό συνθή?κες από τις οποίες διαφαίνεται ότι παραλίγο να συνέβαι?νε ατύχημα.
Συστάσεις ασφαλείας: κάθε πρόταση της Επιτρο?πής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων που διατυπώνεται με βάση τις πληροφορίες που προκύ?πτουν από τη διερεύνηση και αποσκοπεί στην πρόληψη μελλοντικών ατυχημάτων ή συμβάντων.
Άρθρο 3
Σοβαρά συμβάντα Σοβαρά συμβάντα αποτελούν ιδίως:
Παραλίγο σύγκρουση κατά την οποία απαιτήθηκε ε?λιγμός αποφυγής για να αποφευχθεί σύγκρουση ή επικίν?δυνη κατάσταση.
Πρόσκρουση στο έδαφος χωρίς απώλεια του ελέγχου, η οποία μόλις απεσοβήθηκε.
Διακοπή απογείωσης λόγω κλειστού ή κατειλημμέ?νου διαδρόμου ή απογείωση από κλειστό ή κατειλημμένο διάδρομο με οριακή απόσταση από εμπόδια.
Προσγείωση ή απόπειρα προσγείωσης σε κλειστό ή κατειλημμένο διάδρομο.
Σημαντική απόκλιση από τις προβλεπόμενες επιδό?σεις κατά την απογείωση ή το αρχικό στάδιο ανόδου.
Κάθε περίπτωση πυρκαγιάς ή εμφάνισης καπνών στο χώρο των επιβατών, στα διαμερίσματα φορτίου ή πυρκα?γιάς στον κινητήρα, ακόμη και αν η πυρκαγιά κατασβέ?σθηκε με πυροσβεστικό υλικό.
Κάθε γεγονός για το οποίο απαιτήθηκε η χρησιμοποίη?ση εφεδρικού οξυγόνου από το πλήρωμα διακυβέρνησης.
Αστοχία δομικού στοιχείου του αεροσκάφους ή από?σπαση τμημάτων του κινητήρα, χωρίς όμως η περίπτωση να κατατάσσεται στα ατυχήματα.
Πολλαπλές βλάβες ενός ή περισσότερων συστημά?των του αεροσκάφους με σοβαρές επιπτώσεις στο χειρι?σμό του.
Κάθε περίπτωση αδυναμίας μέλους του πληρώμα?τος διακυβέρνησης να ασκήσει τα καθήκοντά του κατά την πτήση.
Οποιαδήποτε σχετική με τα καύσιμα βλάβη, η οποία θα απαιτούσε ο χειριστής να δηλώσει ότι ανέκυψε κατά?σταση ανάγκης.
Συμβάντα κατά την απογείωση και την προσγείωση, συμβάντα όπως η προσγείωση πριν από την αρχή του δια?δρόμου, υπέρβαση του τέρματος του διαδρόμου ή πλευ?ρική εκτροπή.
Βλάβες συστημάτων, μετεωρολογικά φαινόμενα, πτήση εκτός των εγκεκριμένων περιθωρίων πτήσης ή άλ?λα περιστατικά που θα μπορούσαν να καταστήσουν δύ?σκολη τη διακυβέρνηση του αεροσκάφους.
Βλάβη περισσότερων του ενός συστημάτων σε πολ?λαπλό σύστημα, που είναι υποχρεωτικό για την καθοδή?γηση των πτήσεων και την αεροναυτιλία.
Άρθρο 4
Σκοπός και αντικείμενο της διερεύνησης
Διερεύνηση διενεργείται για κάθε ατύχημα και σοβα?ρό συμβάν. Αποκλειστικός σκοπός της διερεύνησης είναι η διακρίβωση των αιτίων που προκάλεσαν το ατύχημα ή το σοβαρό συμβάν, με στόχο την πρόληψη ατυχημάτων ή 1750 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
Για ατυχήματα ή σοβαρά συμβάντα που συμβαίνουν σε αεροσκάφη πριν ή μετά την πτητική λειτουργία τους διενεργείται διερεύνηση μόνο εάν η Επιτροπή που ανα?φέρεται στο επόμενο άρθρο αναμένει από την έρευνα να προκύψουν νέα διδάγματα για την ασφάλεια πτήσεων. Το ίδιο ισχύει για τη διερεύνηση ατυχημάτων ή σοβαρών συμβάντων που συμβαίνουν σε ανεμόπτερα και μηχανο?κίνητα ανεμόπτερα, υπερελαφρά, αιωρόπτερα, μοτοαιω?ρόπτερα, αλεξίπτωτα και αερόστατα.
Άρθρο 5
Σύσταση Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων
Συνιστάται Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων, εφεξής καλούμενη "Επιτροπή" για τη διερεύνηση ατυχημάτων και σοβαρών συμβάντων αε?ροσκαφών Πολιτικής Αεροπορίας, με έδρα την Αθήνα. Η Επιτροπή έχει διοικητική αυτοτέλεια και εποπτεύεται από τον Υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών.
Η Επιτροπή είναι λειτουργικά και οργανωτικά ανε?ξάρτητη από τους φορείς και υπηρεσίες που είναι επι?φορτισμένοι με τον έλεγχο εναερίου κυκλοφορίας της πλοϊμότητας και λειτουργίας αεροσκαφών, της πιστοποί?ησης, της συντήρησης, της διεξαγωγής πτήσεων, της χο?ρήγησης πτυχίων και αδειών ιπτάμενων μηχανικών, επι?μελητών πτήσεων και ελεγκτών εναερίου κυκλοφορίας, της εκμετάλλευσης και λειτουργίας αερολιμένων και γε?νικά από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, του οποίου τα συμφέροντα θα μπορούσαν να έλθουν σε σύγκρουση με την αποστολή που έχει ανατεθεί στην Επιτροπή.
Η Επιτροπή συγκροτείται από τον Πρόεδρο και τέσ?σερα (4) μέλη. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής διορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, μετά από προηγούμενη επιλογή του από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, με την αυξημένη πλειοψηφία των τεσσάρων πέμπτων των μελών της. Τα μέλη ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Η θητεία του Προέδρου και των μελών είναι τριετής και μπο?ρεί να ανανεώνεται. Αν λήξει πρόωρα η θητεία του προέ?δρου ή μέλους της Επιτροπής, με όμοια απόφαση ορίζε?ται αντικαταστάτης για το υπόλοιπο της θητείας του. Τα μέλη πρέπει να διαθέτουν επιστημονική γνώση και εμπει?ρία σε έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω τομείς: α. Αεροπορικό Δίκαιο β. Αεροπορικές Μεταφορές γ. Διακυβέρνηση Αεροσκαφών δ. Αεροναυπηγική ε. Τεχνική υποστήριξη Αεροσκαφών στ. Λειτουργία ή διαχείριση Αερολιμένων ζ. Έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας.
Η Επιτροπή εκπροσωπείται από τον Πρόεδρό της. Ο Πρόεδρος είναι κρατικός λειτουργός αποκλειστικής απα?σχόλησης. Για το χρόνο που κατέχει τη θέση του τελεί σε αναστολή της επαγγελματικής του δραστηριότητας και, εφόσον είναι μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι., σε άδεια που του χορη?γείται κατά το άρθρο 17 παρ. 4 περίπτωση α΄ του Ν. 1268/1982 (ΦΕΚ 87 Α΄).
Άρθρο 6
Σύσταση Μονάδας Μελετών και Διερεύνησης Αεροπορικών Ατυχημάτων και Συμβάντων
Για την υποβοήθηση του έργου της Επιτροπής, συνι?στάται Μονάδα Μελετών και Διερεύνησης Αεροπορικών Ατυχημάτων και Συμβάντων, εφεξής καλούμενη "Μονά?δα". Η Μονάδα είναι οργανωμένη σε επίπεδο Διεύθυνσης και ανήκει οργανικά στην Επιτροπή. Διοικείται από τον Πρόεδρο της Επιτροπής και τον Προϊστάμενό της.
Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται εντός οκτώ (8) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, με πρόταση των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών, Οικονομι?κών και Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέ?ντρωσης, καθορίζονται ο Οργανισμός της Μονάδας, η διάρθρωση και οι αρμοδιότητες των Υπηρεσιών της, ο α?ριθμός των κατά κατηγορία και κλάδο οργανικών θέσεων, οι οποίες δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις είκοσι πέντε (25) συνολικά, τα προσόντα διορισμού σε κάθε κλάδο, κα?θώς και οι διοικητικές αρμοδιότητες του προέδρου της Ε?πιτροπής και του προϊσταμένου της Μονάδας. Με το ίδιο προεδρικό διάταγμα εγκρίνεται ο Κανονισμός εσωτερι?κής λειτουργίας της Επιτροπής. Το προσωπικό της Μονάδας διορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών και υπάγεται στο καθεστώς του Κώδικα Κατάστασης δημοσίων πολιτι?κών διοικητικών υπαλλήλων, όπως ισχύει κάθε φορά. Με την επιφύλαξη ειδικότερων ρυθμίσεων, οι τακτικοί υπάλ?ληλοι της Μονάδας υπάγονται, ως προς την επικουρική τους ασφάλιση, στο Ταμείο Ασφάλισης υπαλλήλων Υπη?ρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.
Μέχρι την πλήρωση των οργανικών θέσεων της Μο?νάδας, οι οποίες θα συσταθούν με το προεδρικό διάταγ?μα που προβλέπεται στην προηγούμενη παράγραφο, η Μονάδα στελεχώνεται από προσωπικό δεκαπέντε (15) α?τόμων που αποσπάται από φορείς του δημόσιου τομέα. Η απόσπαση διενεργείται χωρίς γνωμοδότηση του Υπηρε?σιακού Συμβουλίου, με απόφαση του Υπουργού Μεταφο?ρών και Επικοινωνιών και του οικείου Υπουργού. Το ανω?τέρω προσωπικό πρέπει να έχει γνώσεις και εμπειρία σε έναν ή περισσότερους από τους τομείς: χειρισμού αερο?σκαφών, αεροναυπηγικής, μηχανικού αεροσκαφών, λει?τουργίας αερολιμένων, επιμελητείας πτήσεων, ελέγχου εναερίου κυκλοφορίας, ηλεκτρονικού αεροσκαφών, με ά?ριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας και επιθυμητή εμπει?ρία στις διερευνήσεις. Οι αποσπάσεις της παρούσας πα?ραγράφου δεν μπορούν να έχουν διάρκεια μεγαλύτερη των τριών (3) ετών με δυνατότητα παράτασης για μία α?κόμη διετία. Η πλήρωση των οργανικών θέσεων της Μο?νάδας μπορεί να γίνει και με τη διαδικασία της μετάταξης προσωπικού από άλλους φορείς του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Η Μονάδα, για την υποβοήθηση του έργου της, δύνα?ται, ύστερα από έγκριση της Επιτροπής, να απευθύνεται κατ' εξαίρεση σε τεχνικούς συμβούλους. Η αμοιβή των τεχνικών συμβούλων καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υ?πουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Οικονομικών. Η επιλογή γίνεται με τη διαδικασία της διαπραγμάτευ?σης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ. 346/1998 (ΦΕΚ 230 Α΄) "Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας για τις δη?μόσιες συμβάσεις υπηρεσιών προς τις διατάξεις της οδη?γίας 92/50/Ε.Ο.Κ. του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 1992", όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 18/2000 (ΦΕΚ 15 Α΄). ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1751 αντικείμενο, καθώς και σε πανεπιστημιακά ή ερευνητικά ι?δρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής.
⋯
Η ανάγνωση του παρόντος εγγράφου δεν αντικαθιστά την ανάγνωση του αντίστοιχου τεύχους της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Δεν αναλαμβάνουμε ευθύνη για τυχόν ανακρίβειες που οφείλονται στη μετατροπή του πρωτοτύπου σε αυτή τη μορφή.