Protocol Accountantsonderzoek 2014 CAK

1. Inleiding

De activiteiten van het Centraal Administratie Kantoor (CAK) worden met ingang van 1 januari 2013 uitgevoerd door een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO). De Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is hierop van toepassing. Voor 1 januari 2013 werden de activiteiten van het CAK uitgevoerd door een Besloten Vennootschap (B.V.).

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hebben in het Model Jaarverslaggeving CAK 2014 voorschriften opgenomen voor de inrichting van de verantwoordingsdocumenten 2014 van het CAK. Het model bevat modellen waarmee het CAK zijn verantwoordingsdocumenten moet inrichten.

Op grond van artikel 27 en 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen voor het accountantsonderzoek en voor de inhoud en inrichting van het accountantsverslag.

Ook heeft dit controleprotocol betrekking op de uitwerking van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, op grond waarvan VWS regels kan stellen voor het accountantsonderzoek en voor de inhoud en inrichting van het accountantsverslag.

De regels voor het accountantsonderzoek en voor de inhoud en inrichting van het accountantsverslag hebben VWS en de NZa vastgelegd in dit Protocol Accountantsonderzoek 2014 CAK.

Dit Protocol Accountantsonderzoek 2014 CAK geeft richtlijnen voor het door de externe accountant uit te voeren onderzoek naar de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoording en de rechtmatige uitvoering van de tegemoetkomingsregeling Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg), de beheerskosten van alle publiekrechtelijke taken van het CAK, de AWBZ, de compensatieregeling eigen risico (CER) als onderdeel van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Het doel van het protocol is niet om de aanpak van het onderzoek voor te schrijven, maar om de kaders te geven waarbinnen het onderzoek moet plaatsvinden.

De externe accountant geeft de uitkomst van zijn onderzoek weer in:

Het CAK moet de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de accountantsproducten vóór 15 maart1De aanleverdatum van het afgesloten governance arrangement tussen het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het CAK en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2014. Deze datum wijkt af van de aanleverdatum zoals genoemd in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. van het jaar volgende op het verslagjaar toezenden aan VWS en de NZa.

VWS en de NZa maken bij hun toezicht zoveel mogelijk gebruik van de verantwoordingsdocumenten van het CAK en van de controleverklaringen, het accountantsrapport van de externe accountant en de Third Party Mededeling2De Third Party Mededeling is een rapportage van een externe accountant aan de gemeenten en het CAK. De externe accountant van het CAK gebruikt de uitkomsten van de Third Party Mededeling in zijn oordeelsvorming over de jaarrekening en de bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoording richting de NZa.. Daarbij beoordelen VWS en de NZa de toereikendheid van de door de externe accountant uitgevoerde werkzaamheden en stellen op basis van hun bevindingen hun eigen onderzoekswerkzaamheden vast. Op grond van de verzamelde informatie vormen VWS en de NZa zich een oordeel over de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van de Wtcg, de beheerskosten CAK, de AWBZ, de CER, de Wmo en over de rechtmatigheid van de daarmee samenhangende ontvangsten en uitgaven.

De Auditdienst Rijk (ADR) die in opdracht van VWS de werkzaamheden van de externe accountant van het CAK beoordeelt, brengt daarvan verslag uit aan VWS. De NZa brengt verslag uit van haar bevindingen aan het CAK.

Jaarlijks brengt de ADR een verslag uit aan VWS over de bevindingen met betrekking tot de Wtcg en de beheerskosten van het CAK. VWS neemt het oordeel van de ADR mee bij de vaststelling van de Wtcg geldstromen en de beheerskosten van het CAK over het boekjaar.

Jaarlijks brengt de NZa samenvattende rapporten uit over:

2. Doel van het accountantsonderzoek

Het accountantsonderzoek bij het CAK bestaat uit de volgende zes deelonderzoeken:

De externe accountant rapporteert over de bevindingen en conclusies van zijn onderzoek in:

Het onderzoek naar het financieel verslag leidt tot drie controleverklaringen van de externe accountant.

Hierin geeft de externe accountant aan of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het vermogen per 31 december van het verslagjaar en van het resultaat over het verslagjaar.

Voor de tekst van de controleverklaring bij de jaarrekening (betreffende de getrouwheid) maakt de externe accountant in de basis gebruik van de standaardteksten van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Voor de tekst van de controleverklaring over de rechtmatigheid maakt de externe accountant gebruik van het model dat in hoofdstuk 5 van dit protocol is opgenomen.

De samenvattende rapportage bevat de uitkomsten van het onderzoek van de externe accountant naar de hiervoor genoemde zes deelonderzoeken.

De samenvattende rapportage bestaat uit twee separate onderdelen:

Het verdient de voorkeur dat de externe accountant beide delen van de samenvattende rapportage separaat uitbrengt, dit om verwarring tussen het assurance en non-assurance deel te voorkomen.

In hoofdstuk 6 wordt de inhoud van de samenvattende rapportage verder uitgewerkt.

In de oordeelsvorming op basis van de Third Party Mededeling legt de externe accountant zijn oordeel vast of binnen het uitvoeringsproces eigen bijdragen Wmo adequate waarborgen aanwezig zijn om de volledigheid, juistheid en tijdigheid van de beheersdoelstellingen ten behoeve van de uitvoering van de eigen bijdrageregeling Wmo te kunnen waarborgen in het verslagjaar. De beheersdoelstellingen zijn door het management van het CAK vastgesteld. De Third Party Mededeling is uitsluitend bestemd voor het CAK, de gemeenten en haar externe accountants. De Third Party Mededeling maakt onderdeel uit van de oordeelsvorming van de externe accountant.

3. Procedure onderzoek

De procedure van het onderzoek in het verslagjaar kan als volgt worden weergegeven.

Het CAK geeft de externe accountant opdracht om een onderzoek uit te voeren naar:

Bij deze opdracht vormen het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK en het Protocol Accountantsonderzoek 2014 CAK het uitgangspunt. VWS en de NZa voorzien het CAK en de externe accountant van een exemplaar van het model en het protocol.

4. Inhoud van het accountantsonderzoek

4.1. Object van het onderzoek

Het object van onderzoek zijn de door het CAK opgestelde verantwoordingsdocumenten:

In het jaarverslag zijn minimaal opgenomen het uitvoeringsverslag van het Bestuur, de jaarrekening van het CAK en de overige gegevens (waaronder de getrouwheidsverklaring). De jaarrekening bestaat uit een balans, een exploitatierekening en een toelichting op de balans en de exploitatierekening.

Voor het jaar 2014 brengt het CAK twee afzonderlijke bestuurlijke verantwoordingen uit, één bestuurlijke verantwoording voor VWS en één bestuurlijke verantwoording voor de NZa en het Zorginstituut.

In de bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoording voor VWS legt het CAK verantwoording af over het gevoerde financieel beheer en over de borging van de rechtmatigheid van de baten en lasten voortkomend uit de geldstromen:

In de bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoording voor de NZa en het Zorginstituut legt het CAK verantwoording af over het gevoerde financieel beheer en over de borging van de rechtmatigheid van de baten en lasten voortkomend uit de geldstromen:

In de bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoordingen wordt gebruik gemaakt van de matrices bestuurlijke verantwoording en het schema kortingen Wtcg. In deze matrices en het schema zijn opgenomen de geldstromen binnen de Wtcg, beheerskosten CAK, AWBZ, de CER en de Wmo waarbij het CAK betrokken is en de bestuurlijke verantwoording van het CAK daarover.

Het normenkader voor deze verantwoordingen wordt gevormd door de Regeling verslaglegging AWBZ en het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK.

4.2. Toetsingscriteria voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoording

4.2.1. Het begrippenkader

Het onderzoek naar de getrouwheid van de jaarrekening en de rechtmatige uitvoering van de Wtcg, beheerskosten CAK, de AWBZ, de CER en de Wmo is gericht op het vaststellen of:

Voor het onderzoek naar de rechtmatigheid is de invulling van het rechtmatigheidsbegrip van belang. Rechtmatigheid in algemene zin wil zeggen in overeenstemming met de relevante wet- en regelgeving. Een proces, of de uitkomsten daarvan, voldoet wel of niet aan de interne of externe regels die van kracht zijn. In die zin is rechtmatigheid een absoluut begrip. De concrete invulling van het begrip is echter afhankelijk van de gekozen normstelling, de aard en reikwijdte van de regelgeving, het soort organisatie en het karakter van het betreffende proces of de uitkomst daarvan. Rechtmatigheid vormt dus een begrip dat gekoppeld is aan het object van onderzoek.

In het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK is het rechtmatigheidsbegrip in detail uitgewerkt. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen financiële en procedurele rechtmatigheid en tussen directe en gebruikersverantwoordelijkheid. Het model geeft ook aan welke randvoorwaarden bij de invulling van het rechtmatigheidsbegrip van toepassing zijn. De externe accountant hanteert de begripsomschrijvingen uit het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK als uitgangspunt voor het rechtmatigheidsonderzoek dat hij uitvoert.

Het rechtmatigheidsbegrip bij het CAK is gekoppeld aan de specifieke taken en verantwoordelijkheden van het CAK. Het CAK verantwoordt zich uitsluitend over taken waarvoor het CAK verantwoordelijk is en waarbij het CAK de mogelijkheid heeft om zaken te beïnvloeden of bij te sturen. Als het CAK deze taken in overeenstemming met de voorschriften van de geldende wet- en regelgeving uitvoert, dan zijn de processen die daaraan zijn gekoppeld en de geldstromen die daaruit voortvloeien rechtmatig. Het CAK voert zijn taken in het kader van de Wtcg, de beheerskosten CAK, de AWBZ, de CER en de Wmo dan rechtmatig uit. De baten en lasten die daarmee samenhangen, zijn als rechtmatig aan te merken.

In het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK zijn de taken van het CAK beschreven.

De volgende taken en bijbehorende geldstromen kunnen worden onderscheiden:

In de volgende paragrafen zijn de accountantswerkzaamheden met betrekking tot elk van de taken en geldstromen opgenomen.

4.2.2. Wet- en regelgeving

Specifiek moet de externe accountant aandacht besteden aan (gewijzigde) wet- en regelgeving en de implementatie hiervan binnen het CAK. Voor het verantwoordingsjaar 2014 moet onder andere aandacht besteed worden aan de inkomensafhankelijkheid in het kader van de Wtcg en de berekening van de eigen bijdrage Zorg met Verblijf in de AWBZ.

4.2.3. Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

De externe accountant hanteert voor zijn onderzoek naar de vaststelling en betaling van aanspraken tegemoetkoming Wtcg het normenkader zoals uiteengezet in het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK.

In artikel 3, eerste en tweede lid, van de Wtcg is vastgelegd dat het CAK de tegemoetkoming aan rechthebbenden moet vaststellen en voor het einde van het kalenderjaar, volgend op het jaar waarop de tegemoetkoming betrekking heeft, moet uitbetalen. Het CAK is verantwoordelijk voor het bepalen van dit recht aan de hand van de per uitkeringsjaar namens de zorgverzekeraars, indicatieorganen, colleges van burgemeester en wethouders en de Belastingdienst aangeleverde gegevens.

De concrete invulling van het begrip rechtmatigheid voor deze taak is weergegeven in hoofdstuk 2 van het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK.

De externe accountant stelt vast dat het CAK de aanspraken op de tegemoetkoming Wtcg volledig, juist en tijdig heeft vastgesteld en uitbetaald, gegeven haar verantwoordelijkheid zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK.

De externe accountant stelt daarbij vast of geconstateerde onrechtmatigheden en onzekerheden invloed hebben op de strekking van zijn controleverklaring. Hij stelt vast of de in de bestuurlijke verantwoording ten behoeve van VWS opgenomen informatie een juist beeld geeft van de vaststelling en uitbetaling van de aanspraken tegemoetkoming Wtcg. De externe accountant neemt zijn bevindingen op in het onderdeel accountantsrapport van de samenvattende accountantsrapportage.

Voor de goedkeuringstolerantie gaat de externe accountant uit van de mutatiestroom. Als grens hierbij geldt 1% van het totaal aan mutaties (Wtcg betalingen) in rekening-courant met 's Rijks schatkist.

Ten aanzien van de rechtmatigheid van de Wtcg uitgaven wordt in opdracht van VWS door een externe accountant een steekproefonderzoek uitgevoerd. Hierover wordt gerapporteerd door middel van een rapport van feitelijke bevindingen aan VWS. Op basis van dit rapport vormt VWS zich een oordeel over de rechtmatigheid van de Wtcg uitgaven.

Dit oordeel wordt door de ADR beoordeeld in het kader van de wettelijke taak betreffende de jaarrekening van VWS. Hiertoe wordt door de ADR een review uitgevoerd op de werkzaamheden van de externe accountant die het steekproefonderzoek uitvoert. De bevindingen uit het review worden door de ADR gerapporteerd aan VWS en de externe accountant. Indien de ADR het niet eens is met het oordeel van VWS betreffende de rechtmatigheid van de Wtcg uitgaven, dan komt dit tot uitdrukking in de verantwoording van VWS, vooral in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Indien de ADR het eens is met het oordeel, wordt er niets opgenomen in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Dit is een impliciete akkoordbevinding.

VWS deelt het oordeel betreffende de rechtmatigheid van de Wtcg uitgaven mee aan het CAK door middel van een brief, waarin ook de bevindingen van de review van de ADR tot uitdrukking komen. Het CAK neemt dit oordeel onverkort over door de brief onderdeel te maken van de bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoording.

Het CAK verantwoordt zich in haar bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoording door aan te geven welke maatregelen zij heeft getroffen en wat de uitkomsten zijn uit de processen, zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK (deel I Verantwoordingsinformatie VWS). Het CAK beschrijft uitsluitend datgene wat valt binnen haar verantwoordelijkheidsgebied, zoals uiteengezet in dit model. Daarnaast schrijft het CAK onverkort het oordeel van de minister uit in de bestuurlijke verantwoording, inclusief alle bevindingen, zoals opgenomen in de brief van VWS. De directie van het CAK draagt behoudens voornoemde overname van gegevens geen inhoudelijke verantwoordelijkheid voor dit gedeelte van de verantwoording.

De externe accountant van het CAK voert zijn controle uit ten aanzien van de bestuurlijke verantwoording en voorziet deze van een verklaring, zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK (deel I Verantwoordingsinformatie VWS) en het Protocol Accountantsonderzoek 2014 CAK. Dit protocol beschrijft de werkzaamheden die de externe accountant moet uitvoeren. De externe accountant stelt in aanvulling hierop alleen vast dat het CAK zich over het totaaloordeel van de Wtcg heeft verantwoord volgens bovenstaande werkwijze, maar de inhoudelijke toets wordt hiervan uitgesloten.

In aanvulling op het bovenstaande wordt de externe accountant van het CAK geadviseerd kennis te nemen van het oordeel van de minister, inclusief de bevindingen, zoals opgenomen in de brief van VWS. Dit om te bepalen of er bevindingen in staan die invloed kunnen hebben op de werkzaamheden van het CAK inzake de Wtcg. Deze bevindingen kan de externe accountant eventueel betrekken in zijn oordeelsvorming over de taken van het CAK voor wat betreft de Wtcg.

4.2.4. Interest geldmiddelen Wtcg