Model Jaarverslaggeving 2014 CAK

Deel I. Verantwoordingsinformatie VWS

1. Verantwoordingsstructuur

1.1. Inleiding

Dit hoofdstuk beschrijft de wijze waarop het Centraal Administratie Kantoor (CAK) haar jaarlijkse verantwoordingsplicht over de uitvoering van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) moet invullen. Ook beschrijft dit hoofdstuk welke verantwoordingsdocumenten het CAK jaarlijks moet aanleveren bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en VWS hebben een samenwerkingsprotocol opgesteld over het toezicht op het CAK. Onderdeel van dit samenwerkingsprotocol zijn de afspraken tussen beide partijen over samenwerking, coördinatie en informatie-uitwisseling.

Het CAK is een rechtspersoon. De activiteiten van het CAK worden met ingang van 1 januari 2013 uitgevoerd door een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO). De Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is hierop van toepassing. Tot 1 januari 2013 werden de activiteiten van het CAK uitgevoerd door een Besloten Vennootschap (B.V.).

1.2. Wtcg

Het CAK is in het kader van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) (artikel 49) en de Wtcg belast met het uitvoeren van publiekrechtelijke werkzaamheden. Voor wat betreft de Wtcg is dit vastgelegd in hoofdstuk 2, paragraaf 2.1, artikel 3 van de Wtcg. Dit betreft het verrichten van de in het eerste en tweede lid van artikel 3 genoemde taken met betrekking tot de tegemoetkomingsregeling Wtcg:

De overige artikelen in hoofdstuk 2, paragraaf 2.1 bevatten nadere bepalingen en/of de bevoegdheid van de minister om beleidsregels te maken. In het Besluit Wtcg wordt een opsomming gegeven van alle tegemoetkomingsbedragen en worden de rechthebbenden op dit bedrag gedefinieerd.

De minister van VWS houdt op grond van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de tegemoetkomingsregeling Wtcg door het CAK en de beheerskosten.

De kortingsregeling Wtcg is verankerd in regelgeving gebaseerd op de AWBZ en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), waardoor het toezicht op de kortingsregeling valt onder de NZa.

Ten aanzien van de rechtmatigheid van de Wtcg-uitgaven wordt in opdracht van VWS door een externe accountant een steekproefonderzoek uitgevoerd. Dit steekproefonderzoek is sinds medio 2012 verankerd in wet- en regelgeving1Regeling bezoldiging en beheerskosten bestuursorganen volksgezondheid, artikel 17a..

De externe accountant rapporteert hierover door middel van een rapport van feitelijke bevindingen aan VWS. Op basis van dit rapport vormt VWS zich een oordeel over de rechtmatigheid van de Wtcg-uitgaven. Dit oordeel wordt door de Audit Dienst Rijk (ADR) beoordeeld in het kader van de wettelijke taak inzake de jaarrekening van VWS.

Hiertoe wordt door de ADR een review uitgevoerd op de werkzaamheden van de externe accountant die het steekproefonderzoek heeft uitgevoerd. De bevindingen uit de review worden door de ADR gerapporteerd aan VWS en de externe accountant. Indien de ADR het niet eens is met het oordeel van VWS over de rechtmatigheid van de Wtcg-uitgaven, komt dit tot uitdrukking in de verantwoording van VWS, vooral in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Indien de ADR het eens is met het oordeel, wordt er niets opgenomen in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Dit is een impliciete akkoordbevinding.

VWS deelt het oordeel inzake de rechtmatigheid van de Wtcg-uitgaven mee aan het CAK door middel van een brief, waarin ook de bevindingen van de review van de ADR tot uitdrukking komen. Het CAK neemt dit oordeel onverkort over. Indien dit oordeel voor 28 februari van een kalenderjaar wordt ontvangen, wordt dit opgenomen in de bestuurlijke verantwoording van het voorgaande kalenderjaar. Indien het oordeel na 28 februari wordt ontvangen, wordt dit opgenomen in de bestuurlijke verantwoording van het huidige kalenderjaar.

Het CAK verantwoordt zich in haar bestuurlijke rechtmatigheidsverantwoording door aan te geven welke maatregelen zij heeft getroffen en wat de uitkomsten zijn uit de processen, zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK (deel I Verantwoordingsinformatie VWS). Dit beschrijft het CAK enkel binnen wat haar verantwoordelijkheidsgebied betreft, zoals uiteengezet in dit Model Jaarverslaggeving 2014 CAK. Daarnaast schrijft het CAK onverkort het oordeel van de minister uit in de bestuurlijke verantwoording, inclusief alle bevindingen, zoals opgenomen in de brief van VWS. De directie van het CAK draagt behoudens voornoemde overname van gegevens geen inhoudelijke verantwoordelijkheid voor dit gedeelte van de verantwoording.

De externe accountant van het CAK voert zijn controle uit ten aanzien van de bestuurlijke verantwoording en voorziet deze van een verklaring, zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK (deel I Verantwoordingsinformatie VWS) en het Protocol Accountantsonderzoek 2014 CAK. Dit protocol beschrijft de werkzaamheden die de externe accountant moet uitvoeren. De accountant stelt enkel vast dat het CAK zich over het totaaloordeel van de Wtcg heeft verantwoord volgens bovenstaande werkwijze, maar de inhoudelijke toets wordt hiervan uitgesloten.

1.3. Verantwoordingsstructuur

Het CAK moet vóór 15 maart2De aanleverdatum van het afgesloten governance arrangement tussen het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het CAK en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2014. Deze datum wijkt af van de aanleverdatum zoals genoemd in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij VWS de volgende producten aanleveren:

De externe accountant geeft twee verklaringen af bij twee verantwoordingen van het CAK:

Het Model Jaarverslaggeving 2014 CAK deel I bepaalt de inhoud en inrichting van deze bestuurlijke verantwoording van het CAK. Het model beperkt zich tot de uitvoering van de beheerskosten en de tegemoetkomingsregeling Wtcg en strekt zich niet uit tot andere publiekrechtelijke activiteiten van het CAK.

Het ministerie van VWS maakt bij haar toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de beheerskosten CAK en de tegemoetkomingsregeling Wtcg zoveel mogelijk gebruik van de verantwoordingsdocumenten van het CAK en van de verklaringen en rapportage van de externe accountant. Daarbij beoordeelt het ministerie van VWS de toereikendheid van de door de externe accountant uitgevoerde werkzaamheden en stelt op basis van haar bevindingen haar eigen onderzoekswerkzaamheden vast.

Indien in dit kader een review van de werkzaamheden van de externe accountant van het CAK plaatsvindt, geschiedt de review om praktische redenen – zo mogelijk – gelijktijdig met de review van de NZa. Op grond van de op deze wijze verzamelde informatie vormt het ministerie van VWS zich een oordeel over de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de tegemoetkomingsregeling Wtcg, de beheerskosten door het CAK en over de rechtmatigheid van de daarmee samenhangende ontvangsten en uitgaven.

Het ministerie van VWS brengt verslag uit van haar bevindingen aan het CAK.

2. Bestuurlijke verantwoording

2.1. Inleiding

De bestuurlijke verantwoording beheerskosten en tegemoetkomingsregeling Wtcg is een onderdeel van de formele financiële verantwoording.

Het CAK legt in een afzonderlijk document bestuurlijke verantwoording af over:

Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid van de baten en lasten geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de financiële verantwoording opgenomen geldstromen is gewaarborgd.

In de bestuurlijke verantwoording wordt eveneens een overzicht opgenomen van de balans en de exploitatierekening over het verantwoordingsjaar inclusief vergelijkende cijfers.

2.2. Ordelijkheid en controleerbaarheid financieel beheer

Het CAK beschrijft in de bestuurlijke verantwoording de organisatorische maatregelen die gedurende het jaar hebben gefunctioneerd om de rechtmatige uitvoering van de wettelijke taken te waarborgen. Hierbij moet het CAK in elk geval aan de volgende vijf punten aandacht besteden:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

2.3. Doelmatigheid

2.3.1. Het begrip doelmatigheid

Bij het begrip doelmatigheid gaat het in dit kader om de vraag of het beheer en de organisatie van het CAK voldoen aan eisen van doelmatigheid. Een organisatie is in het algemeen doelmatig als er een goed evenwicht is tussen doelstellingen, ingezette middelen en geleverde prestaties.

Het CAK moet dit uitwerken in een voor haar specifiek opgesteld toetsingskader. Dit toetsingskader moet aan de volgende minimumeisen voldoen:

2.4. De borging van de rechtmatigheid van de geldstromen

2.4.1. Het begrip rechtmatigheid

Rechtmatigheid6Voor de invulling van het begrip rechtmatigheid is gebruik gemaakt van de conclusies uit het rapport Rechtmatigheidsverklaring in de AWBZ dat de werkgroep Rechtmatigheid AWBZ in december 2004 heeft uitgebracht. in algemene zin wil zeggen in overeenstemming met de relevante wet- en regelgeving. Het gaat om een proces met de vraag of de handelingen daarvan wel of niet voldoen aan de betreffende relevante wet- en regelgeving. In die zin is rechtmatigheid een absoluut begrip. De concrete inhoud of invulling van het begrip wordt echter bepaald door de gekozen normstelling: de aard en reikwijdte van de regelgeving, het soort organisatie en het karakter van het betreffende proces of de uitkomst daarvan. Rechtmatigheid vormt dus een begrip dat gekoppeld is aan het object van het onderzoek.

Afhankelijk van de financiële dimensie van het rechtmatigheidsbegrip kan onderscheid worden gemaakt tussen financiële rechtmatigheid en de procedurele rechtmatigheid.

Bij financiële rechtmatigheid hebben handelingen en beslissingen van een organisatie directe financiële gevolgen. De rechtmatige uitvoering van taken is direct aan een geldstroom gekoppeld. De controleverklaring bij het financieel verslag van het CAK is gericht op financiële rechtmatigheid en heeft betrekking op specifiek benoemde geldstromen bij het CAK en zoals benoemd in de specifieke wet- en regelgeving zoals verwoord in dit model.

Bij procedurele rechtmatigheid heeft de rechtmatige uitvoering van taken geen financiële dimensie. De uitvoering van deze taken kan niet direct aan een geldstroom bij de organisatie worden gekoppeld en valt buiten de reikwijdte van de controleverklaring. De procedurele rechtmatigheid is beperkt tot die aspecten die voortvloeien uit de in bijlage 2 ‘Juridisch kader Wtcg’ van deel I opgenomen wet- en regelgeving.

Bij de rechtmatige uitvoering van taken kan voor de daarbij gebruikte gegevens onderscheid worden gemaakt tussen directe verantwoordelijkheid en gebruikersverantwoordelijkheid.

Bij directe verantwoordelijkheid is een organisatie geheel verantwoordelijk voor de uitkomsten van een proces en moet de organisatie instaan voor de volledigheid, juistheid en tijdigheid van de daarmee samenhangende uitkomsten of informatie.

Bij gebruikersverantwoordelijkheid moet een organisatie ook zorgen voor de juiste, volledige en tijdige uitvoering van een bepaald proces en is de organisatie verantwoordelijk voor de uitkomsten daarvan. De organisatie mag echter uitgaan van de validiteit van de gegevens die derden aanleveren. Op de betrouwbaarheid van deze gegevens hoeft de organisatie zelf geen controle uit te voeren. Voorbeelden hiervan zijn gegevens die door en/of namens de zorgverzekeraars, indicatieorganen en colleges van burgemeester en wethouders (B&W) aan het CAK worden verstrekt.

Om tot een werkbaar rechtmatigheidsbegrip te komen, dat de externe accountant als maatstaf kan hanteren bij zijn accountantsonderzoek, zijn de volgende randvoorwaarden van belang:

In bijlage 2 ‘Juridisch kader Wtcg’ van deel I van dit model is een verwijzing opgenomen naar de circulaires en de regelgeving die de basis vormen voor de uitwerking van het rechtmatigheidsbegrip.

Als aan de genoemde randvoorwaarden is voldaan kan, rekening houdend met de invulling van het begrip rechtmatigheid in dit hoofdstuk, de externe accountant een rechtmatigheidsoordeel geven en kan hij in zijn verslag een uitspraak doen over de rechtmatige uitvoering van de beheerskosten en de Wtcg. Het Protocol accountantsonderzoek CAK 2014 werkt de richtlijnen voor het onderzoek uit.

Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip in een aantal deelgebieden onder te verdelen. Als in deze deelgebieden wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende geldstromen als rechtmatig aan te merken.

De volgende deelgebieden worden onderscheiden:

De volgende paragrafen werken het rechtmatigheidsbegrip per deelgebied uit. Ook geven zij aan hoe dit begrip concreet ingevuld kan worden, met een directe koppeling naar de betreffende geldstroom. De matrix bestuurlijke verantwoording (zie paragraaf 2.4.5) vormt hierbij een hulpmiddel om de geldstromen, taken en verantwoordelijkheden van het CAK schematisch weer te geven.

2.4.2. Betaling van aanspraken op tegemoetkoming Wtcg

In artikel 3, eerste en tweede lid, van de Wtcg is vastgelegd dat het CAK de tegemoetkoming aan rechthebbenden moet vaststellen en voor het einde van het kalenderjaar volgend op het jaar waarop de tegemoetkoming betrekking heeft moet verstrekken.

Het CAK is verantwoordelijk voor het bepalen van dit recht aan de hand van per tegemoetkomingsjaar namens de zorgverzekeraars, indicatieorganen en colleges van B&W aangeleverde gegevens. De Wtcg bakent deze verantwoordelijkheid af door in artikel 5 uitdrukkelijk aan te geven, dat de zorgverzekeraars, indicatieorganen en colleges van B&W en andere bij algemene maatregel van bestuur aangewezen instanties de gegevens die benodigd zijn voor de uitvoering van de taak aan het CAK verstrekken en dat bij algemene maatregel van bestuur deze gegevens aangeduid kunnen worden. Bij deze partijen ligt de verantwoordelijkheid voor de aanlevering.

Bij ministeriële regeling wordt bepaald:

Het begrip rechtmatigheid speelt pas een rol vanaf het moment van het ontvangen van de gegevens, de Burgerservicenummers (BSN). Het CAK heeft niet de taak om vast te stellen dat van alle rechthebbende personen de BSN volledig, juist en tijdig bij het CAK worden aangemeld.

Het CAK voert de taak rechtmatig uit, als het proces vanaf het ontvangen van de BSN tot en met de uitbetaling van het bedrag volledig, juist en tijdig wordt uitgevoerd. De geldelijke middelen om tot uitbetaling over te kunnen gaan ontvangt het CAK via het zogenaamde ‘schatkistbankieren’.

De invulling van de begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid concretiseert het begrip rechtmatigheid.

Volledigheid heeft de betekenis van het volledig afwikkelen van alle binnengekomen gegevens tot de volledige bepaling van rechthebbenden.

Dit recht kan ontleend worden aan het behoren tot een bij algemene maatregel van bestuur te bepalen groep van personen:

Bij het bepalen van de rechthebbenden wordt gebruik gemaakt van de volgende stappen, waarbij externe partijen gegevens dienen aan te vullen:

Wanneer deze partijen dit niet volledig uitvoeren, maakt het CAK inzichtelijk van hoeveel Burgerservicenummers de verdere gegevens ontbreken. De onvolledigheid heeft echter geen invloed op de rechtmatigheid van het CAK zelf. Er is sprake van gebruikersverantwoordelijkheid ten aanzien van bovengenoemde aangeleverde gegevens.

Juistheid heeft de betekenis van het toewijzen en afwikkelen van de uitbetaling van het juiste tegemoetkomingsbedrag aan de juiste rechthebbende7In de Wtcg is vastgelegd dat de tegemoetkoming voor verschillende groepen op een verschillend bedrag kan worden vastgesteld. In het Besluit tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten zijn deze groepen aangegeven, waarbij enerzijds wordt uitgegaan van leeftijd (gehele jaar 65 of ouder of het gehele jaar jonger of gelijk aan 65 jaar) en anderzijds van (combinaties van) chronische ziekte(n) of handicap(s) (hoog of laag bedrag). volgens de betaalinstructies.

Tijdigheid van betaling betreft het binnen vastgestelde termijnen afwikkelen van de betaling. Afhankelijk van het tijdstip van bekend worden van het recht op de betaling zal een bepaalde termijn als normstelling voor rechtmatigheid worden gehanteerd. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij specifieke voorschriften van het Ministerie van VWS en bij het CAK intern vastgestelde normen voor tijdige betaling.

Bij de betaling van het bedrag aan rechthebbenden is sprake van een eenmalige betaling. Als norm voor tijdigheid stelt de Wtcg ‘voor het einde van het kalenderjaar volgend op het jaar waarop de tegemoetkoming betrekking heeft’. Intern hanteert het CAK als norm een betaaltermijn van maximaal vier weken na de met VWS overeengekomen datum – in december – dan wel maximaal vier weken na het verstrijken van de bezwaartermijn als het recht op de tegemoetkomingsregeling Wtcg is vastgesteld na de overeengekomen datum.

Het is mogelijk dat het recht op de tegemoetkoming Wtcg wordt vastgesteld nadat de overeengekomen betaaldatum is verstreken. Dit komt doordat personen zelfstandig aangeven recht te hebben, terwijl gegevens daarover in eerste instantie niet door partijen zijn aangeleverd. In dat geval zal het CAK bij de zorgverzekeraars of zorgkantoren nagaan of de claim van de personen terecht is. Als uitbetaling niet kan plaatsvinden vanwege het ontbreken van een bankrekeningnummer op de overeengekomen datum, zal de betaling plaatsvinden binnen maximaal vier weken na het bekend worden van dit bankrekeningnummer.