Richtlijn voor strafvordering voorbereiding/bevordering synthetische drugs (art. 10a Opiumwet)

Beschrijving

Van de productie van synthetische drugs gaat een ontwrichtende en ondermijnende werking uit. Het productieproces gaat gepaard met grove veronachtzaming van de maatschappelijke effecten, zoals de schade voor de gezondheid en milieu en gevaar voor de samenleving. Deze richtlijn is mede daardoor ingegeven. De strafbaarstelling van de productie van synthetische drugs valt uiteen in het voorbereiden en/of bevorderen van die productie (art. 10a Opiumwet, strafmaximum zes jaar) en het daadwerkelijke vervaardigen en/of bewerken/verwerken (art. 2 ahf/b/d Opiumwet, strafmaximum acht jaar). De in deze richtlijn voorgeschreven straffen zijn gebaseerd op de voorbereidings-/bevorderingsfase en het daarvoor geldende strafmaximum van zes jaar. Die voorbereidings-/bevorderingsfase valt weer uiteen in twee deelfases, te weten:

Fase I: de enkele opbouw- en/of voorbereidingsfase van een productielocatie, dat wil zeggen zonder enige vorm van productie en

Fase II: de fase waarin wel wordt geproduceerd zonder dat het geproduceerde onder de lijsten van de Opiumwet valt. Denk bij dat laatste bijvoorbeeld aan de omzetting van een preprecursor in een precursor. Deze tweede deelfase valt niet onder de vervaardigingsfase, maar is wel strafverzwarender dan enkel het eerste opbouwmoment omdat dit een extra wilsbesluit vergt. Om die reden wordt er tussen beide fases onderscheid gemaakt in deze richtlijn. N.B. Ook de afbouw/afbraak/schoonmaakfase valt onder Fase II.

Bijzonderheden:

De gevangenisstraf is een reactie op de (in potentie) veroorzaakte schade voor gezondheid en milieu en het (potentiële) gevaar voor de samenleving. De gevangenisstraf als enige strafmodaliteit is evenwel niet toereikend omdat verdachten die betrokken zijn bij het voorbereiden van de productie van synthetische drugs vrijwel altijd financieel gewin beogen. Waar de gevangenisstraf een reactie is op de (potentiële) schade en/of het (potentiële) gevaar dat door of namens verdachte is, wordt of dreigt te worden gecreëerd, ziet de geldboete er vooral op een reactie te zijn op het feit dat verdachte met het misdrijf financieel gewin beoogde. De geldboete is dus een op de verdachte toegespitste leedtoevoeging en vergelding en dient – in verband met het door hem beoogde eigen financieel gewin – als een op verdachte gerichte speciale preventie. Het daadwerkelijk door een verdachte wederrechtelijk verkregen voordeel dient bij voorkeur te worden teruggevorderd in een ontnemingsprocedure.

Nota bene: ten tijde van het opmaken van deze richtlijn (oktober 2020) is wetsvoorstel 35 564 aanhangig. Onbekend is nog wanneer deze wet in werking zal treden. Onderdeel van deze wet is de strafbaarstelling van onder meer het enkele voorhanden hebben van aangewezen drugsprecursoren. Het voorhanden hebben van een precursor wordt dan dus apart strafbaar gesteld. Het verschil tussen deze nog in te voeren wet en artikel 10a Opiumwet is dat voor een bewezenverklaring van dat laatste feit ook moet worden bewezen dat verdachte opzet had op de bestemming van die precursoren. Anders gezegd, verdachte moet opzettelijk de productie hebben voorbereid door het voorhanden hebben van de precursor. Na inwerkingtreding van de nieuwe wet is het enkele bezit reeds strafbaar en hoeft opzet op de bestemming niet meer te worden aangetoond.

Strafverzwarende feiten en omstandigheden:

De productielocaties zijn ingedeeld in vier categorieën waarbij categorie IV het meest professioneel is en de hoogste productiecapaciteit heeft. Voor elke categorie gelden algemene handvatten. Nota bene: dit zijn uitdrukkelijk referentiekaders die dus niet één op één toepasbaar zullen zijn op een casus. Voor de strafwaardigheid van het feit – en dus de inschaling van een productielocatie – zijn de grootte van de productiecapaciteit en de productietermijn leidend. De grootte van de productielocatie wordt met name bepaald aan de hand van de maximale hoeveelheid per productieronde en de aangetroffen hardware. Aan deze kolommen dient derhalve het meeste belang te worden gehecht bij de inschaling van een productielocatie in een bepaalde categorie. Voor zover mogelijk wordt de productietermijn vastgesteld aan de hand van de voorliggende casuïstiek. De richtlijn biedt uitdrukkelijk de ruimte om een productielocatie in een hogere categorie in te delen dan aanvankelijk aan de hand van onderstaande kolommen was beoogd indien de vastgestelde productietermijn daar aanleiding voor geeft. Of dat het geval is, vereist maatwerk en laat zich moeilijk in algemene zin vastleggen in een richtlijn.

Opmerkingen:

(1) voor de maximale hoeveelheid per productieronde wordt uitgegaan van amfetamineolie en MDMA-olie in liters omdat de belangrijkste aangetroffen drugslaboratoria dit als eindproduct hebben. Deze olie kan met de volgende uitgangspunten worden omgerekend naar eindgebruikersproducten: (A) één liter amfetamineolie levert bij omzetting 2,4 kilogram natte amfetaminepasta op en (B) één liter MDMA-olie levert bij omzetting 1,2 kilogram MDMA-kristallen op.

(2) bij het omrekenen van de totale inhoud van de voor een bepaalde vervaardigingsstap aanwezige relevante reactieketels wordt voor amfetamine uitgegaan van 20 liter amfetamineolie per 100 liter reactieketelinhoud en voor MDMA 27,5 liter MDMA-olie per 100 liter reactieketelinhoud.

(3) voor andere Opiumwetsubstanties wordt op basis van de hoogte van de dosering en/of de grootte van gebruikersverpakking per categorie aangepaste hoeveelheden aangehouden.

Nota bene: de hieronder beschreven eigenschappen per rol zijn niet cumulatief. De aangehaalde voorbeelden zijn bovendien niet limitatief.

Katvanger:

Voorbeelden:

Uitvoerder:

Voorbeelden:

Coördinator / contactpersoon / belangrijke uitvoerder:

Voorbeelden:

Leider / organisator / financier:

Voorbeelden:

Legenda;

Gebruikte afkortingen:

mnd = maanden

GB = geldboete

GS = gevangenisstraf

ov = onvoorwaardelijk

IBC = intermediate bulk container