Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2020

Bestuurlijke verantwoording 2020

1. Inleiding

1.1. Algemeen

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hebben in het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020 (verder: model) voorschriften opgenomen voor de inrichting van de bestuurlijke verantwoording 2020 van het CAK.

De regels voor het accountantsonderzoek en voor de inhoud en inrichting van het accountantsverslag hebben VWS en de NZa vastgelegd in dit Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2020 (verder: protocol)1Op basis van artikel 31 Wmg kan de NZa regels stellen voor de inhoud en inrichting van de verklaring en van het accountantsverslag zoals bedoeld in artikel 4.3.1 Wlz. Artikel 6.2.6 (lid 1) Wlz geeft aan dat artikel 4.3.1 (lid 1 tot en met 4) Wlz van overeenkomstige toepassing is op het CAK..

Dit protocol geeft richtlijnen voor het door de externe accountant uit te voeren onderzoek naar de in de bestuurlijke verantwoording 2020 opgenomen matrices bestuurlijke verantwoording en financiële verantwoording (verwezen wordt naar het model paragraaf 2.1 ad 3). Het onderzoek betreft in de basis een controleopdracht conform Standaard 805 van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). De overige onderdelen van de bestuurlijke verantwoording worden voor dit onderzoek aangemerkt als ‘andere informatie’ (verwezen wordt naar het model bij paragraaf 2.1), waarop Standaard 720 van de NBA van toepassing is.

In de bestuurlijke verantwoording legt het CAK verantwoording af met betrekking tot de uitvoering van 13 taken en regelingen. Hiervan is een aantal reeds afgeschaft en vindt enkel nog de afwikkeling plaats door het CAK. Dit betreft als volgt:

Aflopende regelingen:

Doorlopende regelingen:

Het doel van dit protocol is niet om de aanpak van het onderzoek voor te schrijven, maar om de kaders aan te geven waarbinnen het onderzoek moet plaatsvinden. De accountant is zelfstandig verantwoordelijk voor het uitvoeren van zijn werkzaamheden ter verkrijging van voldoende en geschikte controle-informatie als basis voor zijn oordeel.

De accountant hanteert het protocol als kader voor zijn werkzaamheden. Daarnaast laat hij zich leiden door de geldende gedrags- en beroepsvoorschriften, in het bijzonder de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA), de Verordening inzake onafhankelijkheid van de accountant bij assurance-opdrachten (VIO) en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NV COS).

De externe accountant geeft de uitkomst van zijn onderzoek weer in:

Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 Wlz de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de accountantsproducten (controleverklaring en accountantsverslag) vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar toezenden aan VWS en de NZa.

VWS en de NZa maken bij hun beoordeling zoveel mogelijk gebruik van de verantwoordingsdocumenten van het CAK, van de controleverklaring en het bijbehorende accountantsverslag. Daarbij beoordelen VWS en de NZa de door de externe accountant uitgevoerde werkzaamheden en stellen op basis van hun bevindingen de eigen (onderzoeks)werkzaamheden vast.

Op grond van de verzamelde informatie vormt de NZa zich een bestuurlijk oordeel over de rechtmatige uitvoering van de wettelijke taken door het CAK en over de rechtmatigheid van de daarmee samenhangende financiële stromen inzake de hiervoor genoemde taken en regelingen.

Zoals in het model is vermeld, beoordeelt VWS de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) wettelijke taken. VWS kan de Auditdienst Rijk (ADR) inschakelen om de werkzaamheden van de externe accountant van het CAK te beoordelen, ten behoeve van de invulling van de systeemverantwoordelijkheid van het departement voor deze taken:

VWS vormt zich een oordeel betreffende deze regelingen en stuurt indien akkoord een brief naar het CAK waarin de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) regelingen wordt goedgekeurd.

De NZa brengt verslag uit van haar bevindingen over de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de overige (premiegefinancierde) wettelijke taken door het CAK (zie paragraaf 1.1 taken 3 tot en met 13) via een rapport vóór 1 december volgend op het verslaggevingsjaar van het CAK.

1.2. Publicatie in Staatscourant

De raad van bestuur van de NZa heeft op 16 maart 2021 dit ‘Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2020’ vastgesteld. Dit protocol treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin dit protocol is geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2020. U kunt dit protocol en alle andere in dit protocol genoemde documenten raadplegen via www.nza.nl.

2. Doel accountantsonderzoek

De externe accountant onderzoekt of de in de bestuurlijke verantwoording 2020 opgenomen financiële stromen in de matrices bestuurlijke verantwoording rechtmatig zijn en de opgenomen activa en passiva posities (balansmutaties), verloopoverzichten en toelichtingen daarop in de financiële verantwoording in alle van materieel belang zijnde aspecten juist en volledig zijn weergegeven, in overeenstemming met de specifiek voor het CAK van toepassing zijnde wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020.

De externe accountant rapporteert over de bevindingen en conclusies van dit onderzoek in:

Voor de tekst van de controleverklaring maakt de externe accountant gebruik van het model dat in hoofdstuk 5 van dit protocol is opgenomen.

Voor de tekst van het accountantsverslag maakt de externe accountant gebruik van het model dat in hoofdstuk 6 van dit protocol is opgenomen. Dit deel valt aan te merken als de uitkomst van de controleopdracht.

De controleverklaring en het accountantsverslag zijn alleen bestemd voor het CAK, VWS, de NZa en het Zorginstituut.

3. Te volgen procedures

De procedure van het onderzoek in het verslagjaar kan als volgt worden weergegeven.

De NZa en VWS kunnen zonder verdere tussenkomst van het CAK contact opnemen met de externe accountant van het CAK met betrekking tot inzage op de uitgevoerde werkzaamheden in het accountantsdossier van de externe accountant en over eventueel aanvullend te verstrekken informatie en over vaktechnische aangelegenheden. VWS is op basis van de Comptabiliteitswet en de NZa is op basis van de Wmg wettelijk bevoegd om stukken uit het accountantsdossier te kopiëren en/of digitaal op te vragen voor hun eigen dossiervorming.

De NZa en VWS kunnen de accountant verzoeken8Op basis van artikel 61 Wmg. om stukken uit het accountantsdossier aan te leveren en de opgevraagde stukken (laten) kopiëren voor eigen dossiervorming.

Daarnaast kan VWS en de NZa:

4. Te hanteren uitgangspunten

4.1. Verantwoordingsstructuur

Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 Wlz vóór 1 juli11De aanleverdatum zoals overeengekomen tussen partijen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2020 en geldt voor de bestuurlijke verantwoording en de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Deze datum kan afwijken van de aanleverdata die gelden voor andere onderdelen van het financieel verslag. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten, inclusief de accountantsproducten, aanleveren:

In de hierna opgenomen paragrafen zijn deze onderdelen uitgewerkt.

Het object van onderzoek van dit protocol (de bestuurlijke verantwoording) wordt behandeld in paragraaf 4.2 en verder.

4.1.1. Financieel verslag

Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de derde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit protocol:

Voor nadere details wordt verwezen naar het model paragraaf 2.1.

4.1.2. Uitvoeringsverslag

Het uitvoeringsverslag wordt bijgevoegd bij de oplevering van de jaarrekening door het CAK. De eisen die gesteld worden aan het uitvoeringsverslag zijn met ingang van 1 januari 2020 nader uitgewerkt in de regeling bezoldiging beheerskosten ZBO’s en het accountantsprotocol als bijlage hiervan (voorheen geregeld in het model jaarverslaggeving - CAK jaarrekening). Het uitvoeringsverslag valt buiten de reikwijdte van dit protocol.

4.2. Object van het onderzoek

Het object van het accountantsonderzoek betreft de bestuurlijke verantwoording 2020. Het CAK stelt de bestuurlijke verantwoording op in overeenstemming met de vereisten van het model.

De bestuurlijke verantwoording bestaat uit drie componenten:

Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrix bestuurlijke verantwoording. De matrix geeft aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK is betrokken, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke verantwoording geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.

De matrix voor VWS is uitgewerkt in het model in bijlage 3 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording VWS’ van dit model. De matrix voor de NZa is uitgewerkt in het model in bijlage 4 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording NZa’. De matrices geven de volgende financiële stromen weer op kasbasis, die een rol spelen bij de concrete invulling van het rechtmatigheidsbegrip bij het CAK:

Inzake VWS:

Inzake NZa:

Aflopende regelingen en taken:

Doorlopende regelingen en taken:

In de bestuurlijke verantwoording worden overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op kasbasis en op basis van het toerekeningsbeginsel. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz, AWBZ en Wmo).

De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 ‘Waarderingsgrondslagen’ van dit model.

Het CAK neemt in het ‘Financieel overzicht activa en passiva van de financiële stromen van de wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel’, als onderdeel van de bestuurlijke verantwoording, debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Er wordt in dit onderdeel van de bestuurlijke verantwoording geen voorziening voor oninbaarheid opgenomen voor de debiteurenvorderingen omdat het risico voor oninbaarheid voor rekening van het desbetreffende fonds of de desbetreffende gemeente is. Het CAK neemt wel in zijn bestuurlijke verantwoording een analyse op van de debiteurenpositie die voldoet aan de informatiebehoefte van de fondsbeheerder of indien gewenst de gemeenten om de voorziening voor oninbaarheid te kunnen bepalen. Zie verder paragraaf 4.3.1 ten aanzien van de specifieke toetsingscriteria.

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met f. Onderdeel a het voorwoord en de inleiding spreken hierbij voor zich. De verantwoording bij overige onderdelen worden onderstaand nader beschreven.

Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten in de bestuurlijke verantwoording wordt verwezen naar paragraaf 3.1 van het model.

Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid en doelmatigheid geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid en doelmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is gewaarborgd.

Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 13 specifieke taken en regelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken.

Voor specifieke taken en regelingen zijn de beoordelings- respectievelijk toezichtstaken verdeeld tussen VWS en de NZa (zie het model paragraaf 1.3 en 1.4). In de paragrafen van hoofdstuk 4 in het model is het rechtmatigheidsbegrip per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom. De matrix bestuurlijke verantwoording VWS en de matrix bestuurlijke verantwoording NZa vormen hierbij een hulpmiddel om de financiële stromen, taken en verantwoordelijkheden van het CAK schematisch weer te geven.

Ten aanzien van de invulling van het doelmatigheidsbegrip met betrekking tot het zo doelmatig mogelijk uitvoeren van het geheel en naar de 13 specifieke taken en regelingen onder te delen werkzaamheden voor de wettelijke taken door het CAK, wordt verwezen naar paragraaf 3.4 van het model.

In de bestuursverklaring geeft de Raad van Bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een getrouw beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de te zake voor het CAK geldende wet- en regelgeving.

Het CAK moet in de bestuurlijke verantwoording een aantal kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en voor zover van toepassing het jaar voorafgaand aan het verslagjaar opnemen. Deze kengetallen en prestatie-indicatoren zijn in bijlage 5 ‘Definities kengetallen en prestatie-indicatoren’ van dit model opgenomen.

Met het oog op eventuele controles achteraf legt het CAK duidelijk intern vast, hoe de aan de kengetallen en prestatie-indicatoren ten grondslag liggende gegevens tot stand zijn gekomen.

In het kader van de tijdige vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo bij de cliënt zijn er specifieke werkafspraken gedefinieerd in de Regeling langdurige zorg (artikel 7.12, 7.13 en 7.14) en de Uitvoeringsregeling Wmo 2015 (hoofdstuk 2a) ten aanzien van de uitwisseling van gegevens tussen het CAK en de zorgkantoren en het CAK en de gemeenten. Het CAK besteedt in de bestuurlijke verantwoording 2020 als onderdeel van het ketenmanagement aandacht aan:

Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze in de organisatie is verankerd dat alle klachten en bezwaar van klanten op een klantgerichte manier en zo spoedig mogelijk worden behandeld. Het CAK moet de klachten en bezwaar zorgvuldig behandelen overeenkomstig het bepaalde in hoofdstuk negen van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

In de bestuurlijke verantwoording besteedt het CAK aandacht aan de organisatorische borging van de klachten- en bezwaarbehandeling binnen het CAK. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij bewaakt dat klachten en bezwaar zorgvuldig volgens de voorschriften van de Awb worden afgehandeld. Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze lering wordt getrokken uit de ontvangen klachten en bezwaar en tot welke concrete verbeteringen in procedures en dergelijke dit heeft geleid.

4.3. Toetsingscriteria

4.3.1. Algemeen

De externe accountant toetst of de in de bestuurlijke verantwoording 2020 opgenomen financiële stromen in de matrices bestuurlijke verantwoording rechtmatig zijn en de opgenomen activa en passiva posities (balansmutaties), verloopoverzichten en toelichtingen daarop in de financiële verantwoording in alle van materieel belang zijnde aspecten juist en volledig zijn weergegeven, in overeenstemming met de specifiek voor het CAK van toepassing zijnde wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020.

In de bijlagen bij het model zijn de verslaggevingsvoorschriften voor het CAK uitgewerkt. Deze voorschriften fungeren tevens als toetsingscriteria voor het onderzoek van de externe accountant, zie ook:

4.3.2. Financiële en procedurele rechtmatigheid

Voor wat betreft de in het model gebruikte begrippen getrouwheid, (financiële en procedurele) rechtmatigheid en doelmatigheid baseert de accountant zich op de uitwerking van deze begrippen in hoofdstuk 3.2, 3.3 en 3.4 van het model.