Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020

Bestuurlijke verantwoording 2020

1. Algemeen

1.1. Inleiding

Het CAK is een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan met een

maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het CAK is belast met het uitvoeren van uit wetten en regelingen voortvloeiende publiekrechtelijke werkzaamheden.

Het CAK dient zich over het jaar 2020 te verantwoorden over de uitvoering van de taken die worden gefinancierd vanuit verschillende domeinen. Hierbij treft u het Model jaarverslaggeving CAK aan, ten behoeve van de door het CAK op te stellen bestuurlijke verantwoording over het jaar 2020. In dit model worden de criteria aangegeven waaraan de bestuurlijke verantwoording moet voldoen.

Dit hoofdstuk beschrijft de verantwoordingsplicht van het CAK over de uitvoering van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg)1Afgeschaft per 1 januari 2014., de Ouderbijdrage Jeugdwet (ObJw)2Afgeschaft per 1 januari 2016., de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)3Afgeschaft per 1 januari 2015., de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo),de Compensatieregeling eigen risico (CER)4Afgeschaft per 1 januari 2014. als onderdeel van de Zorgverzekeringswet (Zvw), hierna samen benoemd als de ‘wettelijke taken’. Het CAK is belast met het uitvoeren van publiekrechtelijke werkzaamheden. De wettelijke taken bestaan uit 13 specifieke taken en regelingen. Hiervan is een aantal reeds afgeschaft en vindt enkel nog de afwikkeling plaats door het CAK. Dit betreft als volgt:

Aflopende taken en regelingen:

Doorlopende taken en regelingen:

Ook beschrijft dit hoofdstuk welke verantwoordingsdocumenten het CAK voor het jaar 2020 moet aanleveren voor de verantwoording over de uitvoering van de wettelijke taken bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het Zorginstituut.

Het CAK heeft als zelfstandig bestuursorgaan te maken met wet- en regelgeving en volgt zover van toepassing de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners van de Handvestgroep Publiek Verantwoorden van november 20158Zie hiervoor www.publiekverantwoorden.nl.. De Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS (in werking getreden op 14 maart 2015) en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) maken hier onderdeel van uit en zijn van toepassing op het CAK. Nadere afspraken tussen het CAK en VWS over de samenwerking en afstemming op het gebied van sturing, verantwoording en toezicht liggen vast in het ‘Governance arrangement tussen het CAK en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport’ van 7 juni 2019.

Sinds 2015 is het CAK ook verantwoordelijk voor de verstrekking van de Schengen- en Engelstalige verklaringen voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen. Het CAK legt jaarlijks verantwoording af over hoeveel Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen zijn afgegeven in het verantwoordingsjaar inclusief een prognose van het verwachte aantal aanvragen voor het volgende jaar.

Op 1 januari 2017 is de uitvoering van de wettelijke taken van de burgerregelingen (inclusief de buitenlandtaak) overgegaan van Zorginstituut Nederland (Zorginstituut) naar het CAK. Als gevolg hiervan dient het CAK zich over het jaar 2020 ook te verantwoorden over de uitvoering van de burgerregelingen. Hiervoor is een separaat model bestuurlijke verantwoording burgerregelingen over het jaar 2020 opgesteld. In dit separate model zijn zowel de burgerregelingen als de buitenlandtaak opgenomen.

Namens de Minister van VWS, voert het CAK, in mandaat sinds 1 maart 2017 ook de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) uit. Op verzoek van VWS legt het CAK hier separaat een verantwoording over af.

De afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen en de bijlage van de verantwoording met controleverklaring van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden maken dit jaar geen onderdeel meer uit van andere informatie van de bestuurlijke verantwoording CAK, maar zijn overgeheveld naar de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Gezien de aard van deze regelingen zijn ze meer passend bevonden in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020.

1.2. Publicatie in Staatscourant

Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen voor de wijze waarop het CAK zijn verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven.

De Raad van bestuur van de NZa heeft op 16 maart 2021 dit ‘Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020’ vastgesteld. Dit model treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin dit model is geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2020. U kunt dit model raadplegen via www.nza.nl.

1.3. Taken onder beoordeling van VWS

VWS beoordeelt de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) regelingen. Dit betreft:

Aflopende regelingen en taken

Daarnaast beoordeelt VWS:

1.4. Taken onder toezicht van de NZa

De NZa houdt toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de (premiegefinancierde) wettelijke taken door het CAK. Dit betreft het toezicht op de:

Aflopende regelingen en taken:

Doorlopende regelingen en taken:

Naast deze wettelijke taken houdt de NZa met ingang van 1 januari 2019 ook toezicht op de rechtmatige uitvoering door het CAK van de burgerregelingen en de buitenlandtaak.

1.5. Scope model

Om toezicht te kunnen houden moeten de NZa en VWS over informatie beschikken. Artikel 6.2.6 van de Wlz (juncto artikel 4.3.1 Wlz) wijst de verantwoordingsdocumenten en accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK moeten worden ingediend.

Op basis van artikel 6.2 van de Regeling langdurige zorg en artikel 31 Wmg kan de NZa hiervoor regels stellen.

Dit model vormt een uitwerking van de afspraken. De regels voor de accountantscontrole en de op te leveren accountantsproducten heeft de NZa vastgelegd in het Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2020 (protocol).

In dit model wordt voor het verantwoordingsjaar 2020 (vanaf paragraaf 2.3) uitsluitend nader ingegaan op de verantwoording over de 13 wettelijke taken (zie paragraaf 1.1). De overige verantwoordingsvereisten zijn nader geregeld in de Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS, het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020 en de eisen die VWS gesteld heeft voor de financiële verantwoording over de uitvoering van de subsidieregeling ‘medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden’.

Het doel is om met ingang van verantwoordingsjaar 2022 de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen samen te voegen met de andere bestuurlijke verantwoording van het CAK en daaraan voorafgaand ook de bijbehorende modellen en protocollen tot één model en één protocol te integreren. Ook is het doel om de verantwoording en controle van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen volledig aan te sluiten bij de wet (artikel 27 Wmg en artikel 6.2.6 Wlz, juncto artikel 4.3.1 Wlz). Daarin staat dat de accountant een verklaring omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid afgeeft. In afstemming met de ketenpartijen (VWS, het Zorginstituut en de externe accountant van het CAK) werken het CAK en de NZa in het jaar 2021 stapsgewijs toe naar deze doelstellingen. De NZa zal als eerste stap met ingang van verantwoordingsjaar 2021 van de externe accountant van het CAK één verklaringenregime (getrouwbeeld- en rechtmatigheidsverklaring) voor beide bestuurlijke verantwoordingen van het CAK vereisen (conform artikel 27 Wmg en artikel 6.2.6 Wlz juncto artikel 4.3.1 Wlz). Als tweede en derde stap wordt in het jaar 2021 toegewerkt naar één geïntegreerd model en protocol (door de NZa) en één geïntegreerde bestuurlijke verantwoording inclusief de burgerregelingen (door het CAK), met ingang van verantwoordingsjaar 2022.

2. Verantwoordingsstructuur

Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 Wlz vóór 1 juli9De aanleverdatum zoals overeengekomen tussen partijen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2020 en geldt voor de bestuurlijke verantwoording en de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Deze datum kan afwijken van de aanleverdata die gelden voor andere onderdelen van het financieel verslag. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten (inclusief accountantsproducten) aanleveren:

2.1. Financieel verslag

Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de derde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit model:

Uit de uitvoering van de voorgenoemde publiekrechtelijke taken en regelingen vloeien voor het CAK beheerskosten voort. Het budget voor de beheerskosten wordt door VWS aan het CAK verstrekt. De jaarlijkse verantwoordingsplicht van het CAK over de besteding van het door VWS verstrekte budget van de beheerskosten is onder andere opgenomen in de jaarrekening. De nadere eisen die worden gesteld aan de jaarrekening zijn met ingang van 1 januari 2020 opgenomen in de regeling bezoldiging beheerskosten ZBO’s en het accountantsprotocol als bijlage hiervan (voorheen geregeld in het model jaarverslaggeving – CAK jaarrekening).

Over de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) stelt het CAK op verzoek van VWS separaat een verantwoording op voorzien van een accountantsverklaring. De nadere eisen voor deze verantwoording over de uitvoering van de subsidieregeling Medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden zijn opgesteld door VWS10De Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 15 februari 2017, kenmerk 997477-153689-Z, Laatstelijk gewijzigd op 1 maart 2019 houdende regels voor de subsidieverstrekking aan zorgaanbieders voor het verlenen van medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden.

In de bestuurlijke verantwoording (over onder meer de eigenbijdrageregelingen Wlz en Wmo en de uitbetaling zorgaanspraken namens de zorgkantoren aan de Wlz-zorgaanbieders) wordt verantwoording afgelegd over het financieel beheer, de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken.

De nadere eisen die worden gesteld aan de bestuurlijke verantwoording van het CAK (uitgezonderd de burgerregelingen) zijn opgenomen in dit model.

In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen legt het CAK verantwoording af over de rechtmatige uitvoering van de wettelijke taken volgens de criteria opgenomen in het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020.

De bestuurlijke verantwoording van de wettelijke taken (zie paragraaf 1.1) bestaat uit drie componenten:

Bij de verantwoording over de rechtmatigheid van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrices bestuurlijke verantwoording. De matrices geven aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK direct is betrokken, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke verantwoording geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.

De matrix voor VWS is uitgewerkt in bijlage 3 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording VWS’ van dit model. De matrix voor de NZa is uitgewerkt in bijlage 4 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording NZa’. De matrices geven de volgende financiële stromen weer op kasbasis, die een rol spelen bij de concrete invulling van het rechtmatigheidsbegrip bij het CAK:

Inzake VWS:

Inzake NZa:

In de bestuurlijke verantwoording worden overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op kasbasis en op basis van het toerekeningsbeginsel. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz, AWBZ en Wmo).

Het CAK neemt in het ‘Financieel overzicht activa en passiva van de financiële stromen van de wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel’, als onderdeel van de bestuurlijke verantwoording, debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Er wordt in dit onderdeel van de bestuurlijke verantwoording geen voorziening voor oninbaarheid opgenomen voor de debiteurenvorderingen omdat het risico voor oninbaarheid voor rekening van het desbetreffende fonds of gemeente is. Het CAK neemt wel in zijn bestuurlijke verantwoording een analyse op van de debiteurenpositie die voldoet aan de informatiebehoefte van de fondsbeheerder of indien gewenst de gemeenten om de voorziening voor oninbaarheid te kunnen bepalen. De analyse van de debiteurenpositie is onderdeel van de controleopdracht van de externe accountant.

De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 ‘Waarderingsgrondslagen’ van dit model.

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met f. Onderdeel a het voorwoord en de inleiding spreken hierbij voor zich. De verantwoording bij overige onderdelen worden onderstaand nader beschreven.

Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten in de bestuurlijke verantwoording wordt verwezen naar paragraaf 3.1.

Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid en doelmatigheid geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid en doelmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is gewaarborgd.

Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 13 specifieke taken en regelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken.

Voor specifieke taken en regelingen zijn de toezichtstaken verdeeld tussen VWS en de NZa (zie paragraaf 1.3 en 1.4). In de paragrafen van hoofdstuk 4 is het rechtmatigheidsbegrip (zie ook paragraaf 3.3) per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom. De matrix bestuurlijke verantwoording VWS en de matrix bestuurlijke verantwoording NZa vormen hierbij een hulpmiddel om de financiële stromen, taken en verantwoordelijkheden van het CAK schematisch weer te geven.

Ten aanzien van de invulling van het doelmatigheidsbegrip wordt verwezen naar paragraaf 3.4.

In de bestuursverklaring geeft de Raad van Bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een getrouw beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de terzake voor het CAK geldende wet- en regelgeving.

Het CAK moet in de bestuurlijke verantwoording een aantal kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en voor zover van toepassing het jaar voorafgaand aan het verslagjaar opnemen. Deze kengetallen en prestatie-indicatoren zijn in bijlage 5 ‘Definities kengetallen en prestatie-indicatoren’ van dit model opgenomen.