Besluit van de Inspecteur-generaal van de Inspectie Justitie en Veiligheid namens de Minister voor Medische Zorg en de Minister van Justitie en Veiligheid, van 14 oktober 2021 tot vaststelling van het Handhavingsbeleid Experiment Gesloten Coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid

Gelet op artikel 4:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht, artikel 8, eerste lid, van de Wet Experiment Gesloten Coffeeshopketen, artikel 6 van het Besluit houdende aanwijzing van toezichthouders naleving Wet experiment gesloten coffeeshopketen en het verlenen van mandaat en machtiging voor de uitvoering en handhaving van die wet

Besluit vast te stellen de volgende beleidsregel:

1. Algemeen

1.1. Definities

1.2. Doel en grondslag

De IJenV, de NVWA en de burgemeesters van de deelnemende gemeenten zijn belast met het toezicht op de naleving van de regelgeving EGC. De IJenV houdt toezicht op de naleving van de normen die zien op de geslotenheid van de coffeeshopketen vanaf de teelt bij de aangewezen teler tot en met de verkoop door coffeeshophouders aan de consument. Het toezicht van de IJenV omvat ook toezicht op de naleving van de eisen rondom afvalverwerking, beveiliging van de productielocaties en het vervoer van de hennep of hasjiesj naar de coffeeshops. Welke normen dit betreft, is nader uitgewerkt in de bijlage bij dit besluit.

De IJenV voert haar toezicht uit door middel van fysieke inspecties bij de telers en coffeeshops. Daarnaast voert de IJenV digitaal toezicht uit middels het door de overheid beschikbaar gestelde elektronische systeem (hierna: Track&Trace). Bevindingen in een digitale inspectie kunnen aanleiding vormen voor een (nadere) fysieke inspectie.

De IJenV is bevoegd tot toezicht en handhaving van voormelde normen, voor zover deze zien op de telers. De IJenV houdt ook toezicht op de naleving van voormelde regelgeving door coffeeshops, maar is niet belast met de handhaving van deze regelgeving. Handhaving op de naleving van de regelgeving door coffeeshops is voorbehouden aan de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Wanneer de IJenV een overtreding van de regelgeving EGC door de coffeeshophouder constateert, zal zij de burgemeester van de gemeente waarin de betreffende coffeeshop is toegestaan(en, indien nodig, de NVWA), informeren conform de afspraken die zijn gemaakt in het onder 1.3 vermelde Toezichts- en handhavingsarrangement. De burgemeesters van de deelnemende gemeenten stellen hun eigen handhavingsbeleid op voor wat betreft de handhaving bij in hun gemeenten toegestane coffeeshops.

Het Handhavingsbeleid EGC IJenV is gebaseerd op de Regelgeving EGC. Het Handhavingsbeleid EGC IJenV beschrijft het beleid dat de IJenV toepast om geconstateerde overtredingen door de teler van wet- en regelgeving tijdens toezicht en inspectie te doen opheffen en herhaling ervan te doen voorkomen. Het Handhavingsbeleid beschrijft daarnaast de methode of de werkwijze waarmee de IJenV de toe te passen interventie vaststelt, gekoppeld aan de ernst van overtredingen. In het Handhavingsbeleid is neergelegd hoe, behoudens gemotiveerde afwijkingen, de IJenV optreedt bij de constatering van overtredingen door telers.

1.3. Samenwerking met andere handhavende instanties

Naast de IJenV zullen de NVWA en de burgemeesters van de deelnemende gemeenten toezicht houden op de normen die voortvloeien uit de regelgeving EGC en deze normen handhaven. Politie en OM zijn verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De bevoegdheden van, en samenwerking tussen de IJenV, NVWA, de burgemeesters van de deelnemende gemeenten en politie/OM zijn uitgewerkt in het Toezichts- en handhavingsarrangement EGC.

In voormeld arrangement is eveneens uitgewerkt welke informatie tussen de toezichthouders zal worden gedeeld, en welke informatie zal worden gedeeld met politie en OM. De IJenV zal de informatiedeling uitvoeren conform hetgeen in het arrangement is beschreven.

2. Interventies

2.1. Uitgangspunten handhavingsbeleid

Het Handhavingsbeleid is erop gericht duidelijkheid te geven over hoe de IJenV intervenieert als zij overtredingen constateert bij de teler. De interventies zijn beschreven in de Tabel met specifieke interventies experiment gesloten coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid, die als bijlage bij dit Handhavingsbeleid is gevoegd.

Een overtreding is een handeling of gedraging (in doen of nalaten) in strijd met de daarop van toepassing zijnde voorschriften en normen uit de regelgeving EGC. Een bestuurlijke boete of corrigerende interventie (op grond van artikel 9 en 10 van de Wet EGC) wordt opgelegd om de gevolgen van de overtreding te doen opheffen en de met de overtreding gepaard gaande risico’s te verminderen. Er wordt altijd een herinspectie uitgevoerd. Deze herinspectie vindt in beginsel binnen drie maanden plaats. Indien bij een of meer herinspecties herhaalde en/of meerdere overtredingen worden vastgesteld kan dit leiden tot intensivering van het toezicht.

Bij het bepalen van de juiste interventie wordt rekening gehouden met:

De IJenV wijkt bij het bepalen van de interventie alleen af van het Handhavingsbeleid indien de specifieke feiten en omstandigheden daartoe aanleiding geven. De IJenV motiveert in dat geval waarom van het Handhavingsbeleid wordt afgeweken.

2.2. Bepalingen met betrekking tot zwaartecategorieën

Overtredingen worden ingedeeld naar categorieën naar zwaarte van de overtreding.

2.3. Het bepalen van interventies bij een overtreding

In de Tabel met specifieke interventies experiment gesloten coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid (bijlage bij dit Handhavingsbeleid) is per norm uiteengezet welke interventies de IJenV inzet bij overtreding. Wanneer meerdere interventies mogelijk zijn, bepaalt de IJenV naar aanleiding van de feiten en omstandigheden van het geval welke interventie het meest passend is.

Een waarschuwing is een mededeling aan de teler van een geconstateerde overtreding. Een waarschuwing is geen besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. De mededeling omvat onder meer de overtreding, het betreffende artikel uit de regelgeving EGC, en eventueel informatie voor de teler om deze te helpen met het begrijpen en bewust naleven van de regels. De waarschuwing wordt altijd schriftelijk gegeven.

Een corrigerende maatregel is een bestuursrechtelijke maatregel die is gericht op het beëindigen van een overtreding en/of het voorkomen van nieuwe overtredingen. De IJenV kan overgaan tot het opleggen van een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang, zoals (tijdelijke) sluiting van de teeltlocatie of een andere maatregel die de IJenV passend acht.

Wanneer de IJenV een last onder dwangsom oplegt, houdt zij conform artikel 5:32b, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht bij het vaststellen van de bedragen rekening met de zwaarte van het geschonden belang en de beoogde werking van de dwangsom. Als opnieuw overtredingen worden geconstateerd kan opnieuw een corrigerende interventie worden ingezet, zo nodig met ingrijpender maatregelen of, voor zover van toepassing, een hogere dwangsom.

De IJenV kan aan telers bij overtreding van de in artikel 45, eerste lid, van het Besluit EGC genoemde artikelen een bestuurlijke boete opleggen. In de Beleidsregel bestuurlijke boeten IJenV – experiment gesloten coffeeshopketen is nader uitgewerkt hoe de IJenV gebruik maakt van haar boetebevoegdheid.

Bij niet-naleving van de regels van het experiment kan in beginsel zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk worden gehandhaafd, maar uitgangspunt is dat bestuurlijke handhaving het primaat heeft. Afbakening tussen het strafrechtelijke traject, door politie en OM, en het bestuursrechtelijke traject is beschreven in het Toezicht- en Handhavingsarrangement EGC.

Indien de ernst van de overtreding of de omstandigheden waaronder deze is begaan daartoe aanleiding geven, informeert de IJenV de politie en het OM met het oog op mogelijke strafrechtelijke afdoening. De IJenV zal hierbij handelen conform de afspraken die zijn neergelegd in het Toezichts- en Handhavingsarrangement. Het OM beslist of het overgaat tot strafrechtelijke afdoening.

Ter zake van een en dezelfde overtreding kan ofwel strafrechtelijk worden gehandhaafd, ofwel een bestuurlijke boete worden opgelegd, maar niet beide. Strafrechtelijke handhaving en een corrigerende interventie door de IJenV kunnen wel naast elkaar bestaan.

3. Handhavingsbesluiten en informatiedeling

Handhavingsbesluiten worden gericht aan de teler die de overtreding heeft begaan.

De IJenV informeert de Minister van Justitie en Veiligheid en de Minister voor Medische Zorg over genomen handhavingsbesluiten, conform het Besluit houdende aanwijzing van toezichthouders op de naleving van de Wet EGC en het verlenen van mandaat en machtiging voor uitvoering en handhaving van die wet. Daarnaast kan de IJenV een extra signaal afgeven aan de Ministers wanneer bevindingen en/of overtredingen in het kader van het Experiment Gesloten Coffeeshopketen daartoe aanleiding geven.

Uitsluitend de Ministers zijn bevoegd een aanwijzing als teler conform artikel 34 van het Besluit EGC in te trekken. Zij kunnen de aanwijzing intrekken indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven.

De IJenV informeert voorts conform artikel 46 van het Besluit EGC en de afspraken in het Toezichts- en handhavingsarrangement, en met in achtneming van de Algemene verordening gegevensbescherming, de NVWA, de burgemeesters van de deelnemende gemeenten en de burgemeester van de gemeente waar de hennep of hasjiesj wordt geproduceerd over genomen handhavingsbesluiten.

4. Afwijken van beleidsregels

De IJenV intervenieert conform de bepalingen in dit Handhavingsbeleid. De IJenV wijkt slechts af van de bepalingen in het Handhavingsbeleid wanneer de specifieke feiten en omstandigheden dit noodzakelijk maken. De IJenV zal afwijkingen van het Handhavingsbeleid motiveren.

5. Citeertitel

Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Handhavingsbeleid Experiment Gesloten Coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid.

6. Inwerkingtreding

Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 november 2021.

7. Bijlagen

Bijlage bij Handhavingsbeleid Experiment Gesloten Coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid: Tabel met specifieke interventies experiment gesloten coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid.

Bijlage. bij het Handhavingsbeleid Experiment Gesloten Coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid: Tabel met specifieke interventies experiment gesloten coffeeshopketen Inspectie Justitie en Veiligheid