Protocol werkwijze Toelating & Aanwijzing

Beter vertrouwen in kwaliteit van bouwen

Versie april 2022

Inleiding

0.1. Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw

De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) is een zelfstandig bestuursorgaan zonder rechtspersoonlijkheid en maakt deel uit van de rechtspersoon Staat. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor een adequaat toezicht op de TloKB.

De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) heeft een drietal hoofdtaken in de kwaliteitsborging voor het bouwen, bij erkende kwaliteitsverklaringen voor bouwproducten en bij het gecertificeerd werken aan gasverbrandingsinstallaties (zie figuur 1). Voor elk van de hoofdtaken voert de TloKB een aantal deeltaken uit:

0.2. Doel

Dit “Protocol werkwijze Toelating & Aanwijzing” geeft antwoord op de vraag hoe de TloKB de toelating en aanwijzing in de praktijk heeft ingericht. Het protocol geeft richting aan een zo uniform mogelijke uitvoering van toelating en aanwijzing en wijst de aanvrager de weg bij een aanvraag om toelating of aanwijzing.

0.3. Wettelijke basis

Dit protocol is op te vatten als een beleidsregel. Artikel 4:83 Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat de bekendmaking van een beleidsregel zijn wettelijke basis vermeldt. Voor de hoofdtaken van de TloKB is de wettelijke basis achtereenvolgens:

0.4. Principes

Het protocol geeft invulling aan de missie, visie en de kernwaarden van de TloKB en draagt bij aan een beter vertrouwen in kwaliteit van bouwen.

De TloKB ziet toe op het stelsel van kwaliteitsborging van bouwwerken, bouwproducten en werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties.

Eigenaren en gebruikers krijgen zo bouwwerken die veiliger, gezonder, duurzamer, bruikbaarder en toegankelijker zijn.

De TloKB speelt een publieke sleutelrol in de verbetering van de bouwkwaliteit. De TloKB laat toetsmethoden toe en ziet toe op het juiste gebruik van deze methoden in de bouwpraktijk. Zo kan iedereen vertrouwen op de kwaliteit van bouwwerken, bouwproducten en werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties.

De TloKB voert haar taken, waaronder toelating en aanwijzing, uit vanuit drie kernwaarden:

Bij de uitvoering van de taken zet de TloKB de volgende vier kwaliteiten in:

0.5. Opbouw van dit protocol

Het protocol bestaat uit vier opzichzelfstaande hoofdstukken die een beschrijving geven van het proces van:

Ieder hoofdstuk heeft een vaste paragraafindeling. De eerste paragraaf zet de te doorlopen stappen van het proces van toelating of aanwijzing uiteen met de behandeltermijnen. Vervolgens beschrijft het protocol iedere te doorlopen stap van het proces in een aparte paragraaf. De tweede paragraaf beschrijft welke aan te leveren informatie onderdeel uitmaakt van de aanvraag1Bij de aanwijzing en toelating tot het erkend stelsel van een beoordelingsrichtlijn start het proces met het doen van een melding, door de aanvrager, van het initiatief voor het opstellen van een nieuwe beoordelingsrichtlijn.. Paragraaf 3 beschrijft de ontvankelijkheidstoets die de TloKB uitvoert op de aanvraag aan de hand van de voorwaarden waaraan een aanvraag dient te voldoen. Paragraaf 4 beschrijft het proces van betaling voor de dienstverlening van TloKB. In de meeste gevallen2Voor een aanwijzing van certificatieschema voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties is geen vergoeding verschuldigd. is de aanvrager een vergoeding voor de toetsing van de aanvraag verschuldigd. Wanneer de aanvraag ontvankelijk is, voert de TloKB een inhoudelijke beoordeling uit aan de hand van een toetsingskader (paragraaf 5). Op iedere aanvraag neemt de TloKB een besluit dat zij per brief en in de Staatscourant bekend maakt. Paragraaf 6 beschrijft in welke situatie de TloKB een toelating of aanwijzing afgeeft. Daarbij is aangegeven welke rechtsgeldigheid op de toelating en aanwijzing van toepassing is. De afsluitende paragraaf 7 beschrijft de voorwaarden die van toepassing zijn op een toelating en aanwijzing. De voorwaarden in het kader van de informatieplicht zijn opgenomen in bijlage 1 en 2 van dit protocol. Paragraaf 7 beschrijft ook welke stappen doorlopen moeten worden bij de toelating en aanwijzing van een wijziging.

1. Toelating instrument voor kwaliteitsborging bouw

1.1. Inleiding

Dit hoofdstuk beschrijft aan de hand van vijf stappen de toelating van een instrument voor kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: instrument). Het proces start met een aanvraag om toelating, waarbij de aanvrager de informatie levert die onderdeel dient uit te maken van de aanvraag. Op basis van deze informatie toetst de TloKB de aanvraag op volledigheid en inhoud. Alleen wanneer aan alle criteria van het “Toelatingskader Wkb-instrument” (hierna: toelatingskader) is voldaan, laat de TloKB het instrument toe tot het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen.

De TloKB neemt een beslissing binnen acht weken na de datum van ontvangst van de aanvraag op basis van artikel 3.77, eerste lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving om toelating van een instrument voor kwaliteitsborging tot het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen. De toelating van een instrument is uitgezonderd van de Lex silentio positivo. Dat houdt in dat de toelating niet stilzwijgend plaatsvindt, indien de TloKB de wettelijke beslistermijn overschrijdt. De TloKB heeft de mogelijkheid om de beslistermijn, onder vermelding van een motivatie, te verlengen.

1.2. Aanvraag

Een aanvraag om toelating van een instrument dient de informatie te bevatten die nodig is om een aanvraag te kunnen beoordelen. De indieningsvereisten staan in artikel 10.26b van het Omgevingsbesluit3Tot aan invoering van de Omgevingswet: artikel 1.52 van het Bouwbesluit 2012..

De aanvraag om toelating van een instrument doet de aanvrager (instrumentaanbieder) digitaal op de website van de TloKB door invulling van een aanvraagformulier onder bijvoeging van een aantal bijlagen:

Het aanvraagformulier vraagt om de naam, het (statutair) adres en het registratienummer uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel van de instrumentaanbieder die een instrument toegelaten wil hebben tot het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen. Het aanvraagformulier4Te vinden op de website www.tlokb.nl. bevat daarnaast ook de naam van de persoon die de aanvraag doet en is door hem ondertekend. Wanneer de aanvrager niet zelf tekenbevoegd is, dient de aanvraag een machtigingsformulier5Te vinden op de website www.tlokb.nl. te bevatten waaruit blijkt dat de aanvrager door een tekenbevoegde gemachtigd is om de aanvraag in te dienen.

De aanvraag bevat een beschrijving van het instrument waaruit blijkt op welke wijze invulling is gegeven aan artikel 7ac, derde lid, van de Woningwet. Op het aanvraagformulier geeft de aanvrager aan:

Om een compleet beeld te krijgen dat de beschrijving van het instrument voldoet aan het toelatingskader bevat de aanvraag een verwijzingstabel. Deze tabel geeft weer waar in de beschrijving van het instrument de invulling van verschillende criteria uit het toelatingskader zijn terug te vinden.

1.3. Ontvankelijkheid

De TloKB beoordeelt de aanvraag op de voorwaarde van financiële stabiliteit en op volledigheid.

Aan de hand van het registratienummer uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel controleert de TloKB de solvabiliteit6De instrumentaanbieder heeft een actieve informatieplicht en dient de TloKB direct te informeren over zijn door de rechtbank uitgesproken faillissement of surseance van betaling op basis van artikel 7ah, tweede lid, van de Woningwet. van de instrumentaanbieder. Dit doet de TloKB zowel in het register van de Kamer van Koophandel als in het Centraal Insolventieregister (www.rechtspraak.nl). Wanneer een instrumentaanbieder in faillissement of surseance van betaling verkeert, stelt de TloKB de aanvraag buiten behandeling op basis van artikel 7ad, tweede lid, onder b van de Woningwet.

De TloKB controleert de aanvraag op aanwezigheid van alle vereiste informatie. Wanneer de aanvraag onvolledig is, vraagt de TloKB op basis van artikel 4:5, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht aanvullende (relevante) informatie op. Daarbij schort de TloKB de beslistermijn van de aanvraag op. Dat wil zeggen dat de termijn van acht weken pas weer gaat lopen op het moment dat de nadere informatie (compleet) is ontvangen. De TloKB informeert de aanvrager zo spoedig mogelijk indien nadere informatie nodig is. Mocht na aanvulling van de aanvraag, dan wel na uitblijven van het aanvullen van de aanvraag, nog steeds niet alle informatie beschikbaar zijn, dan kan de TloKB beslissen om de aanvraag buiten behandeling te stellen dan wel af te wijzen.

1.4. Betaling

Voor de behandeling van een eerste aanvraag om toelating van het instrument is de instrumentaanbieder een vergoeding7De TloKB maakt tarieven geldig voor het volgende jaar (t+1) jaarlijks in april bekend. Zie de website www.tlokb.nl voor de actuele tarieven. verschuldigd aan de TloKB op basis van artikel 3.78 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Bij een eerste aanvraag ontvangt de aanvrager naast de ontvangstbevestiging een vordering op de verschuldigde vergoeding. Deze vordering dient door de aanvrager binnen 30 dagen voldaan te zijn. Blijft een tijdige betaling, na eventuele herinnering, binnen de beslistermijn uit, dan stelt de TloKB de aanvraag buiten behandeling op grond van artikel 4:5, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Een herinnering van de betaling leidt tot het opschorten van de beslistermijn op grond van artikel 4:15, tweede lid, onder b. van de Algemene wet bestuursrecht.

1.5. Inhoudelijke toetsing

Voor de inhoudelijke toetsing van de beschrijving van het instrument maakt de TloKB gebruik van het toelatingskader. Het toelatingskader is gebaseerd op artikel 7ac, derde lid, van de Woningwet. Het toelatingskader is uitgewerkt in criteria, toetsvragen en vormgegeven als een gestructureerde checklist. De checklist bestaat voor een deel uit volledigheidstoetsen en voor een deel uit inhoudelijke toetsen met in beide gevallen als uitkomst in welke mate het instrument voldoet aan het betreffende criterium. Uit de toetsing volgt een eindoordeel dat bepaalt of de TloKB het instrument toelaat tot het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen. Het geldige toelatingskader staat gepubliceerd in de Staatscourant8Te vinden op de website www.officielebekendmakingen.nl. en op de website van de TloKB.

Blijkt uit de toetsing dat het instrument op onderdelen niet voldoet, dan stelt de TloKB de aanvrager hiervan op de hoogte. De aanvrager krijgt de gelegenheid om de aanvraag aan te vullen dan wel aan te passen door het indienen van een gewijzigde beschrijving van het instrument. Daarbij schort de TloKB de beslistermijn van de aanvraag op. Na aanvulling van de aanvraag neemt de TloKB een definitief besluit op de aanvraag.

1.6. Besluit

Toelating van het instrument vindt alleen plaats indien het eindoordeel van de voorgenoemde toetsing “voldoet” is door op alle criteria te voldoen. De TloKB weigert de toelating van een instrument, indien het instrument niet voldoet aan de bij of krachtens artikel 7ac, derde lid, van de Woningwet gestelde regels.

De toelating van het instrument is gebaseerd op de informatie die onderdeel uitmaakt van de ingediende aanvraag. De beschikking maakt duidelijk op basis van welke informatie en onder welke voorwaarden de TloKB een instrument heeft toegelaten. Is in de aanvraag een specifieke reikwijdte (toepassingsgebied) aangegeven, dan maakt deze reikwijdte onderdeel uit van de afgegeven beschikking.

De toelating is van kracht de dag na bekendmaking in de Staatscourant9Te vinden op de website www.officielebekendmakingen.nl..

De toelating wordt in beginsel afgegeven voor onbepaalde tijd, totdat op basis van toezicht of veranderende wet- en regelgeving blijkt dat herziening van het toegelaten instrument noodzakelijk is.

Op basis van de afgegeven beschikking neemt de TloKB de toelating van het instrument op in haar openbare register10Te vinden op de website www.tlokb.nl.. Uiterlijk binnen twee werkdagen is de registratie in het register zichtbaar.

Nadat de TloKB haar besluit heeft bekend gemaakt in de Staatscourant, kan een belanghebbende gedurende zes weken bezwaar maken. Deze richt dan een bezwaarschrift aan het bestuur van de TloKB waar het volgende in moet staan:

Het indienen van een bezwaarschrift schort de werking van het genomen besluit niet op. Dat betekent dat het besluit blijft gelden in de tijd dat het bezwaarschrift in behandeling is. Er kan wel een verzoek voorlopige voorziening11Verzoek voorlopige voorziening (website Rijksoverheid.nl) worden ingediend bij de rechtbank van de vestigingsplaats van de aanvrager indien er sprake is van spoed of bij beslissingen met onherstelbare gevolgen.

Nadere informatie hierover is te vinden in het betreffende besluit, op de website van de TloKB en op de website van de rijksoverheid12Hoe kan ik bezwaar maken tegen een beslissing van de overheid? (website Rijksoverheid.nl).

1.7. Na toelating

De TloKB ziet toe op naleving van het bepaalde bij of krachtens artikel 7ac en artikel 7ah van de Woningwet en op de werking van het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen als geheel (zie het toezichtkader13Te vinden op de website www.tlokb.nl.). Daarom stelt de TloKB voorwaarden aan de toelating van het instrument.

Op basis van artikel 3.85, van het Besluit kwaliteit leefomgeving, is de instrumentaanbieder verplicht informatie aan te leveren aan de TloKB. Naast deze informatie heeft de TloKB ook projectinformatie nodig om zo haar toezichtstaak te kunnen vervullen. Als voorwaarde aan de toelating stelt de TloKB dat de instrumentaanbieder actief en tijdig informeert op de informatieonderdelen zoals in bijlage 1 van dit protocol beschreven.

Voor het volledig, juist en actueel houden van het register en het toezicht op de naleving van de toegelaten instrumenten is de instrumentaanbieder een vergoeding en een bijdrage verschuldigd op basis van artikel 3.78 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. De TloKB maakt de tarieven geldig voor het volgende jaar (t+1) jaarlijks in april bekend op haar website. Voor het bijhouden van het register en wijzigingen van het instrument geldt een vast jaartarief. Jaarlijks heft de TloKB achteraf een vast bedrag op basis van het in het voorafgaande jaar bekendgemaakte tarief ‘registratie en wijzigingen’. Voor het toezicht heft de TloKB ook jaarlijks achteraf een bedrag op basis van het tarief ‘toezicht’. Het tarief ‘toezicht’ houdt rekening met de omvang van inzet van het instrument. De TloKB berekent dit op basis van het in dat jaar aantal aangemelde woningen/bouwwerken te vermenigvuldigen met het tarief.

Wijzigingen van een instrument dient de instrumentaanbieder bekend te maken aan de TloKB. Een wijziging van een instrument moet de TloKB opnieuw toetsen, zodat de toelating van het instrument actueel blijft. De toetsing van een gewijzigd instrument doorloopt dezelfde stappen als de toetsing en toelating van een nieuw instrument. De stap betaling (paragraaf 1.4) vindt niet plaats, omdat de vergoeding voor wijzigingen onderdeel uitmaakt van het jaarlijkse tarief ‘registratie en wijzigingen’. In de aanvraag om wijziging van een reeds toegelaten instrument maakt de aanvrager het volgende duidelijk:

Op basis van de afgegeven beschikking past de TloKB de bestaande registratie van de toelating van het instrument aan in het openbare register van de TloKB14Te vinden op de website www.tlokb.nl.. Uiterlijk binnen twee werkdagen is de registratie van de wijziging in het register zichtbaar. Zo is voor alle belanghebbenden duidelijk wat de status is van de toelating van een instrument.

2. Aanwijzing beoordelingsrichtlijn erkend stelsel

2.1. Inleiding

Dit hoofdstuk beschrijft aan de hand van zes stappen de aanwijzing van een beoordelingsrichtlijn voor erkenning van kwaliteitsverklaringen voor de bouw (hierna: beoordelingsrichtlijn). Het proces start met een aanvrager (schemabeheerder) die melding doet van een initiatief voor het opstellen van een nieuwe beoordelingsrichtlijn. Na vaststelling van de nieuwe beoordelingsrichtlijn door het College van Deskundigen doet de schemabeheerder een aanvraag om aanwijzing, waarbij de aanvrager de informatie levert die onderdeel dient uit te maken van de aanvraag. Op basis van deze informatie toetst de TloKB de aanvraag op volledigheid en inhoud. Alleen wanneer aan alle criteria van het aanwijzingskader15HCB/2017-100 Procedures en eisen voor Beoordelingsrichtlijnen en Kwaliteitsverklaringen in de bouw en HCB/2009-200 Bouwsectorspecifieke procedures en eisen voor beoordelingsrichtlijnen en kwaliteitsverklaringen van de collectieve merken van SBK is voldaan, wijst de TloKB, namens de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), de beoordelingsrichtlijn aan en laat deze toe tot het erkende stelsel van kwaliteitsverklaringen voor de bouw.