Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022

Bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022

1. Inleiding

1.1. Algemeen

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hebben in het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 (verder: model) voorschriften opgenomen voor de inrichting van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 van het CAK.

De regels voor het accountantsonderzoek en voor de inhoud en inrichting van het accountantsverslag hebben het Ministerie van VWS en de NZa vastgelegd in dit Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burger- regelingen 2022 (verder: protocol)1Op basis van artikel 31 van de Wmg kan de NZa regels stellen voor de inhoud en inrichting van de verklaring en van het accountantsverslag zoals bedoeld in artikel 4.3.1 van de Wlz. Artikel 6.2.6 (lid 1) van de Wlz geeft aan dat artikel 4.3.1 (lid 1 tot en met 4) van de Wlz van overeenkomstige toepassing is op het CAK. Daarnaast bepaalt artikel 27 van de Wmg dat de NZa regels stelt over de verklaring en het accountantsverslag..

Dit protocol geeft richtlijnen voor het door de externe accountant uit te voeren onderzoek naar de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 opgenomen financiële overzichten van de baten en lasten en activa en passiva en toelichtingen daarop (verwezen wordt naar het model paragraaf 2.1.1 ad 1 en 2). Het onderzoek betreft in de basis een controleopdracht conform Standaard 800 van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA).

Vanaf verantwoordingsjaar 2021 sluit de verantwoording en controle van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen in het model en protocol aan bij de wet (artikel 27 van de Wmg en artikel 6.2.6 van de Wlz juncto artikel 4.3.1 van de Wlz). In de wet staat dat de accountant een verklaring omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid afgeeft.

De overige onderdelen van de bestuurlijke verantwoording worden voor dit onderzoek aangemerkt als ‘andere informatie’ (verwezen wordt naar het model paragraaf 2.1.1 ad 3). De verantwoording van de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen en de bijlage van verantwoording en controleverklaring van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) maken ook onderdeel uit van de andere informatie (verwezen wordt naar het model paragraaf 2.1.1 ad 3 onderdeel 3e en 3f)e). Op de ‘andere informatie’ is Standaard 720 van de NBA van toepassing.

In de bestuurlijke verantwoording legt het CAK verantwoording af met betrekking tot de uitvoering van 18 taken en regelingen, namelijk:

Het doel van dit protocol is niet om de aanpak van het onderzoek voor te schrijven, maar om de kaders aan te geven waarbinnen het onderzoek moet plaatsvinden. De accountant is zelfstandig verantwoordelijk voor het uitvoeren van zijn werkzaamheden ter verkrijging van voldoende en geschikte controle-informatie als basis voor zijn oordeel.

De accountant hanteert het protocol als kader voor zijn werkzaamheden. Daarnaast laat hij zich leiden door de geldende gedrags- en beroepsvoorschriften, in het bijzonder de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA), de Verordening inzake onafhankelijkheid van de accountant bij assurance-opdrachten (ViO) en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NV COS).

De externe accountant geeft de uitkomst van zijn onderzoek weer in:

Het CAK moet de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de accountantsproducten (controleverklaring en accountantsverslag) vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar toezenden aan het Ministerie van VWS en de NZa. Vanuit praktische overwegingen is overeengekomen dat Zorginstituut Nederland als fondsenbeheerder ook onderdeel uitmaakt van de verspreidingskring.

Het Ministerie van VWS en de NZa maken bij hun beoordeling zoveel mogelijk gebruik van de verantwoordingsdocumenten van het CAK, van de controleverklaring en het bijbehorende accountantsverslag. Daarbij beoordelen het Ministerie van VWS en de NZa de door de externe accountant uitgevoerde werkzaamheden en stellen op basis van hun bevindingen de eigen (onderzoeks) werkzaamheden vast.

Op grond van de verzamelde informatie vormt de NZa zich een bestuurlijk oordeel over de rechtmatige uitvoering van de wettelijke taken en regelingen door het CAK en over de rechtmatigheid van de daarmee samenhangende financiële stromen.

Zoals in het model is vermeld, beoordeelt het Ministerie van VWS de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) burgerregelingen. Het Ministerie van VWS kan de Auditdienst Rijk (ADR) inschakelen om de werkzaamheden van de externe accountant van het CAK te beoordelen, ten behoeve van de invulling van de systeemverantwoordelijkheid van het departement voor deze taken. Dit betreffen de volgende burgerregelingen:

Het Ministerie van VWS vormt zich een oordeel betreffende deze regelingen en stuurt indien akkoord een brief naar het CAK waarin de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) regelingen wordt goedgekeurd.

De NZa brengt verslag uit van haar bevindingen over de rechtmatige uitvoering van de overige (premiegefinancierde) burgerregelingen door het CAK via een rapport vóór 1 november volgend op het verslaggevingsjaar van het CAK.

1.2. Situatie uitvoering hersteloperatie Kinderopvangtoeslag

Op 18 januari 2021 is door de Staatssecretaris van Financiën – Toeslagen en Douane in een brief aan de Tweede Kamer (2021Z0896) de gewenste aanpak voor gedupeerde ouders binnen de hersteloperatie kinderopvangtoeslag (KOT) beschreven. In relatie tot de aanpak van de schuldenproblematiek is aangegeven dat alle openstaande schulden, die gedupeerde ouders op dat moment van uitbetalen van de herstelbetaling bij de Belastingdienst hebben, worden kwijtgescholden. Ook andere publieke schuldeisers schelden de betreffende schulden van deze gedupeerden kwijt, waaronder ook het CAK.

De kwijtschelding van openstaande schulden heeft wettelijke grondslag gekregen met inwerkingtreding van de Wet hersteloperatie toeslagen op 2 november 2022, welke terugwerkt tot en met 1 juni 2021.

Voor het CAK speelt kwijtschelding bij de volgende drie burgerregelingen (uit paragraaf 1.1. van dit protocol):

Voor 2022 handelt het CAK tot het moment van inwerkingtreding van de Wet hersteloperaties toeslagen in opdracht van het Ministerie van VWS, daarna overeenkomstig de wet. In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 verantwoordt het CAK zich over de uitvoering en de financiële omvang in aantallen en bedragen van de hersteloperatie KOT in de andere informatie. In bijlage 4 van het model is nader toegelicht hoe het CAK zich hierover moet verantwoorden en aan welke onderdelen in de uitvoering door het CAK zij minimaal aandacht moet besteden in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022, waaronder per betreffende regeling.

Het CAK moet zelf ook een beoordeling doen in het verlengde van haar uitvoeringstaken die aantoont dat de door de Belastingdienst aangegeven lijst(en) tot een juiste en volledige verwerking in de (financiële) administratie en bestuurlijke verantwoording hebben geleid. De externe accountant rapporteert vervolgens conform NVCOS 720 voorschriften over de juiste weergave hiervan. Hiervoor wordt verder verwezen naar het doel van het accountantsonderzoek en het object van het onderzoek beschreven in hoofdstuk 2 en paragraaf 4.2.

1.3. Publicatie in Staatscourant

De Raad van Bestuur van de NZa heeft op 7 maart 2023 dit ‘Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022’ vastgesteld. Dit protocol treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin dit protocol is geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2022. U kunt dit protocol en alle andere in dit protocol genoemde documenten raadplegen via www.nza.nl.

2. Doel accountantsonderzoek

De externe accountant onderzoekt of de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 opgenomen bedragen in de financiële overzichten van de baten en lasten en de activa en passiva en de toelichtingen daarop in alle van materieel belang zijnde aspecten juist en volledig zijn weergegeven en onderzoekt of de opgenomen financiële stromen in de financiële overzichten van de baten en lasten rechtmatig zijn, in overeenstemming met de voor het CAK van toepassing zijnde wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022. Tevens gaat de externe accountant na of de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording minimaal alle informatie bevat die op grond van het model is vereist en verenigbaar is met de financiële overzichten van de baten en lasten en de activa en passiva en de toelichtingen daarop.

De externe accountant rapporteert over de bevindingen en conclusies van dit onderzoek in:

Het onderzoek van de bestuurlijke verantwoording 2022 leidt tot een gecombineerde controleverklaring van de externe accountant over de getrouwheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen bedragen in de financiële overzichten van de baten en lasten en de activa en passiva en de toelichtingen daarop en de rechtmatigheid van de opgenomen financiële stromen in de financiële overzichten van de baten en lasten. Voor de tekst van de controleverklaring maakt de externe accountant gebruik van het model dat in hoofdstuk 5 van dit protocol is opgenomen.

Voor de tekst van het accountantsverslag maakt de externe accountant gebruik van het model dat in hoofdstuk 6 van dit protocol is opgenomen. Dit deel valt aan te merken als de uitkomst van de controleopdracht en wordt tezamen met de controleverklaring afgegeven

De controleverklaring en het accountantsverslag zijn alleen bestemd voor het CAK, het Ministerie van VWS, de NZa en het Zorginstituut.

3. Te volgen procedures

De procedure van het onderzoek in het verslagjaar kan als volgt worden weergegeven.

De NZa en het Ministerie van VWS kunnen zonder verdere tussenkomst van het CAK contact opnemen met de externe accountant van het CAK met betrekking tot inzage op de uitgevoerde werkzaamheden in het accountantsdossier van de externe accountant en over eventueel aanvullend te verstrekken informatie en over vaktechnische aangelegenheden. Het Ministerie van VWS is op basis van de Comptabiliteitswet en de NZa is op basis van de Wmg wettelijk bevoegd om stukken uit het accountantsdossier te kopiëren en/of digitaal op te vragen voor hun eigen dossiervorming.

De NZa en het Ministerie van VWS kunnen de accountant verzoeken2Op basis van artikel 61 van de Wmg. om stukken uit het accountantsdossier aan te leveren en de opgevraagde stukken (laten) kopiëren voor eigen dossiervorming.

Daarnaast kan het Ministerie van VWS en de NZa:

4. Te hanteren uitgangspunten

4.1. Verantwoordingsstructuur

Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg vóór 1 juli5De aanleverdatum zoals overeengekomen tussen partijen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2021 en geldt voor de bestuurlijke verantwoording en bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Deze datum kan afwijken van de aanleverdata die gelden voor andere onderdelen van het financieel verslag. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij het Ministerie van VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten, inclusief de accountantsproducten, aanleveren:

In de hierna opgenomen paragrafen zijn deze onderdelen uitgewerkt.

Het object van onderzoek van dit protocol (de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen) wordt behandeld in paragraaf 4.2 en verder.

4.1.1. Financieel verslag

Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de vierde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit protocol, de tweede verantwoording, de SOV, is enkel als bijlage opgenomen in de andere informatie van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen en is reeds eerder voorzien van een controleverklaring van de externe accountant. De vier verantwoordingen betreffen:

Voor nadere details wordt verwezen naar het model paragraaf 2.1.

4.1.2. Uitvoeringsverslag

Het uitvoeringsverslag wordt bijgevoegd bij de oplevering van de jaarrekening door het CAK. De eisen die gesteld worden aan het uitvoeringsverslag zijn nader uitgewerkt in de Regeling bezoldiging beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en het accountantsprotocol als bijlage hiervan. Het uitvoeringsverslag valt buiten de reikwijdte van dit protocol.

4.2. Object van het onderzoek

Het object van het accountantsonderzoek betreft de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022. Het CAK stelt de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen op in overeenstemming met de vereisten van het model.

De bestuurlijke verantwoording burgerregelingen bestaat uit drie componenten:

In de financiële overzichten worden de baten en lasten van de financiële stromen opgenomen in een totaaloverzicht en in specificatieoverzichten per financiële stroom met toelichtingen daarop.

In de financiële overzichten worden de activa en passiva van de financiële stromen opgenomen in een totaaloverzicht en in specificatieoverzichten per regeling, minimaal in verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers, met toelichtingen daarop.

In de toelichting wordt per financiële stroom opgenomen welke taken het CAK uitvoert, het normenkader, de gehanteerde waarderingsgrondslag, eventuele bijzonderheden en/of analyse van financiële ontwikkelingen ten overstaan van voorgaand boekjaar. Van de activa en passiva worden minimaal verloopoverzichten en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden. Dit betreft in het bijzonder de verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen en een uitsplitsing per financiële stroom (m.u.v. de baten en lasten van het verbindingsorgaan) voor de rekening courant CAK – Zorginstituut.

Het CAK neemt in de financiële overzichten van activa en passiva, indien van toepassing, per financiële stroom debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen de reële waarde. In de toelichting wordt een nadere uiteenzetting gegeven inzake gehanteerde schattingen en een nadere toelichting inzake juistheid, volledigheid en bestaan van de debiteurenpositie.

Daarnaast dient in de toelichting het verloop van de voorziening wegens oninbaarheid van vorderingen op onverzekerden en wanbetalers te worden weergegeven. Het CAK vormt deze onder andere op basis van de incassoresultaten uit het verleden en met inachtneming van de procedures zoals vastgelegd in het debiteurenbeleid van het CAK ‘de regeling verdragsgerechtigden’ en ‘Wanbetalers- en onverzekerdenregeling CAK’, alsmede de bepalingen uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb) omtrent verjaring.

De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen volgen de inrichtingsvoorschriften zoals opgenomen in bijlage 3 van dit model en worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 van dit model.

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met i.

In het voorwoord en de inleiding geeft de Raad van Bestuur van het CAK een algemene uiteenzetting over de gang van zaken in het verslagjaar.

In dit onderdeel beschrijft het CAK onder andere in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar 2022 hebben gefunctioneerd. Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten wordt verwezen naar paragraaf 3.1.

Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 18 specifieke burgerregelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in de uitvoering van deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende baten en lasten en activa en passiva van de financiële stromen als rechtmatig aan te merken. Voor specifieke taken en regelingen zijn de toezichtstaken verdeeld tussen het Ministerie van VWS en de NZa (zie paragraaf 1.3 en 1.4 van het model). In de paragrafen van hoofdstuk 4 is het rechtmatigheidsbegrip (zie het model paragraaf 3.3.) per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom.

Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen opgenomen financiële stromen is gewaarborgd.