LegalizeRegeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 15 mei 2024, kenmerk 3821421-1065214-DMO, houdende een specifieke uitkering voor de uitvoering van transformatieplannen in het kader van het Integraal Zorgakkoord (Regeling specifieke uitkering transformatiemiddelen IZA 2024-2027)
Gelet op de artikelen 3 en 5 van de Kaderwet VWS-subsidies;
Besluit:
Artikel 1. Algemene begripsbepalingen
In deze regeling wordt verstaan onder:
- Beoordelingskader: het Beoordelingskader impactvolle zorgtransformaties en inzet transformatiemiddelen waaraan een transformatieplan wordt getoetst zoals opgenomen in bijlage I;
- bestuurlijke afspraken: afspraken tussen het Rijk en gemeenten zoals vastgelegd in het GALA en het IZA;
- GALA: Gezond en Actief Leven Akkoord, Kamerstukken II 2022/23, 32 793, nr. 653, bijlage;
- IZA: Integraal Zorgakkoord, Samen werken aan gezonde zorg, Kamerstukken II 2022/23, 31 765, nr. 655, bijlage;
- marktleider zorgverzekeraars: de twee zorgverzekeraars met het grootste aantal verzekerden binnen de regio waarop het transformatieplan betrekking heeft;
- mijlpaal: in het transformatieplan opgenomen tussentijdse mijlpaal of mijlpalen, zijnde een inspannings- of een resultaatsverplichting waaraan de deelnemers aan het transformatieplan zich in de overeenkomst transformatieplan hebben gebonden;
- Minister: Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;
- overeenkomst transformatieplan: door zorgverzekeraars met één of meer zorgaanbieders of aanbieders uit het sociaal domein en ten minste één gemeente gesloten overeenkomst met betrekking tot de rechten en plichten die voortvloeien uit het transformatieplan en die ziet op de uitbetaling van transformatiemiddelen door de gemeente aan de aan het transformatieplan deelnemende zorgaanbieders, zorgprofessionals of aanbieders uit het sociaal domein.
- sociaal domein: beleidsterreinen zorg en ondersteuning op basis van de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn;
- transformatiemiddelen: middelen beschikbaar gesteld door de Minister om impactvolle transformaties in de zin van het IZA mogelijk te maken;
- transformatieplan: door zorgaanbieders, aanbieders uit het sociaal domein, patiëntenorganisaties of zorgverzekeraars en ten minste één gemeente opgesteld plan of onderdeel daarvan, dat is gericht op het binnen vijf jaar bewerkstelligen van een impactvolle zorgtransformatie en voldoet aan de criteria die daarvoor zijn gesteld in het Beoordelingskader;
- verzekerde: een persoon als bedoeld in artikel 1, onder f, van de Zorgverzekeringswet;
- zorgverzekeraar: een zorgverzekeraar als bedoeld in artikel 1, onder b, van de Zorgverzekeringswet;
- Zorgverzekeringsfonds: het fonds genoemd in artikel 39 van de Zorgverzekeringswet.
Artikel 2. Toepasselijkheid Awb en Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS
Op deze regeling zijn de artikelen 4:34, 4:35, 4:37, 4:38, 4:48 tot en met 4:50, 4:56 en 4:57 van de Algemene wet bestuursrecht van overeenkomstige toepassing.
Op deze regeling is de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS niet van toepassing.
Artikel 3. Doel van de regeling
De Minister kan op aanvraag aan een gemeente een specifieke uitkering verstrekken voor de voorbereiding en uitvoering van een transformatieplan in de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2028 met, conform de IZA-doelen, een substantiële impact op:
- a. het zorggebruik in de Zorgverzekeringswet;
- b. regionale of landelijke herverdelingsvraagstukken;
- c. de inzet van personeel; of
- d. de omvang van zorgvastgoed in relatie tot de omvang van de zorgaanbieder.
Artikel 4. Dubbelfinanciering
Indien een gemeente reeds een vergoeding van overheidswege ontvangt voor activiteiten die onderdeel uitmaken van een transformatieplan, wordt alleen een specifieke uitkering verstrekt waar het gaat om additionele activiteiten.
Artikel 5. Uitkeringsplafond
Het uitkeringsplafond voor aanvragen op grond van artikel 3 bedraagt voor de gehele looptijd van de regeling € 352.973.325.
Het ingevolge het uitkeringsplafond beschikbare bedrag wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen.
Een specifieke uitkering wordt geweigerd voor zover door verstrekking van de uitkering het uitkeringsplafond zou worden overschreden.
Artikel 6. Aanvraag
Een specifieke uitkering wordt op aanvraag verleend.
Indien meerdere gemeenten deelnemen aan een transformatieplan kan een van de deelnemende gemeenten als penvoerder de aanvraag mede namens de andere deelnemende gemeente of gemeenten indienen.
De aanvraag wordt uiterlijk op 31 maart 2027 ingediend met gebruikmaking van een door de Minister vastgesteld formulier.
Bij de aanvraag dienen de volgende gegevens en bescheiden te worden overgelegd:
- a. het transformatieplan waarop de aanvraag betrekking heeft;
- b. een afschrift van de overeenkomst transformatieplan, inclusief vermelding van de mijlpaal of mijlpalen met bijbehorende bedragen, passend bij de begroting bedoeld in onderdeel c;
- c. een begroting uitgesplitst per jaar, gebaseerd op de geraamde kosten en opbrengsten per activiteit van de gemeente over de periode waarvoor de specifieke uitkering wordt aangevraagd;
- d. indien meerdere gemeenten deelnemen aan een transformatieplan, een bewijsstuk waaruit blijkt dat de penvoerder bevoegd is om de aanvraag namens een andere gemeente in te dienen.
Artikel 7. Verlening en bevoorschotting
De Minister beslist binnen 13 weken na ontvangst van de aanvraag.
Het besluit tot verlening van een specifieke uitkering vermeldt in elk geval:
- a. waarvoor de specifieke uitkering wordt verleend;
- b. het bedrag van de specifieke uitkering;
- c. de wijze van verantwoording;
- d. de periode waarvoor de specifieke uitkering wordt verleend;
- e. uit welke SiSa-indicatoren de verantwoordingsinformatie bestaat;
- f. dat de specifieke uitkering wordt verleend onder de voorwaarde dat elk jaar voldoende gelden vanuit het Zorgverzekeringsfonds ter beschikking worden gesteld op de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De Minister verstrekt bij het besluit tot verlening van een specifieke uitkering ambtshalve een voorschot van 100%, dat wordt uitgekeerd in jaarlijkse termijnen op basis van de bij de aanvraag overgelegde begroting.
Artikel 8. Verplichtingen
De gemeente draagt er zorg voor dat:
- a. de in het transformatieplan beschreven activiteiten worden uitgevoerd;
- b. de uitvoering van het transformatieplan in overeenstemming met de bestuurlijke afspraken en de overeenkomst transformatieplan is.
De gemeente meldt onverwijld schriftelijk aan de Minister indien:
- a. aannemelijk is dat niet, niet tijdig of niet geheel aan de specifieke uitkering verbonden verplichtingen zal worden voldaan, of
- b. zich andere omstandigheden voordoen of zullen voordoen die van belang kunnen zijn voor een beslissing tot wijziging, intrekking of vaststelling van de specifieke uitkering.
De gemeente draagt er zorg voor dat de vanwege deze specifieke uitkering verstrekte middelen niet worden aangewend voor activiteiten waarvoor zij op andere wijze een vergoeding ontvangt.
Artikel 9. Verantwoording
De gemeente legt verantwoording af over de besteding van de specifieke uitkering op de wijze bepaald in artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet.
Daar waar sprake is van overdracht van middelen van een medeoverheid naar een andere medeoverheid is SiSa tussen medeoverheden van toepassing, conform artikel 17a, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet.
Indien de verantwoordingsinformatie te laat, niet of niet volledig wordt verstrekt, kan de Minister de specifieke uitkering op een lager bedrag vaststellen, aan de hand van de gegevens die tot het besluit tot vaststelling beschikbaar zijn gesteld.
Artikel 10. Vaststelling
De Minister beslist over de vaststelling van de specifieke uitkering uiterlijk 37 weken na ontvangst van de verantwoordingsinformatie.
De financiële verantwoording over de verleende uitkering wordt voorzien van een controleverklaring opgesteld door een accountant.
De specifieke uitkering wordt vastgesteld op het bedrag dat bestaat uit de gerealiseerde kosten en de gerealiseerde opbrengsten, tot ten hoogste het in de verleningsbeschikking genoemde bedrag, indien:
- a. de activiteiten waarvoor de uitkering is verleend zijn verricht;
- b. is voldaan aan de verplichtingen die verbonden zijn aan de uitkering; en
- c. de in het transformatieplan vastgelegde mijlpalen zijn behaald.
Indien uit de verantwoordingsinformatie blijkt dat de specifieke uitkering niet of niet volledig is besteed aan de activiteiten waarvoor de uitkering is verstrekt, of onrechtmatig is besteed, kan de uitkering ter hoogte van het niet of onrechtmatig bestede deel door de Minister worden teruggevorderd.
De Minister doet binnen een jaar na ontvangst van de verantwoordingsinformatie mededeling van de terugvordering aan de ontvanger van de specifieke uitkering.
Artikel 11. Hardheidsclausule
De Minister kan een of meer bepalingen van deze regeling buiten toepassing laten of daarvan afwijken voor zover van toepassing gelet op het belang dat de desbetreffende bepaling beoogt te beschermen, zal leiden tot een onbillijkheid van overwegende aard.
Artikel 12. Inwerkingtreding en vervaldatum
Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.
Deze regeling vervalt met ingang van 16 juli 2030, met dien verstande dat zij van toepassing blijft op uitkeringen die voor die datum zijn verleend.
Artikel 13. Citeertitel
Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling specifieke uitkering transformatiemiddelen IZA & AZWA 2024–2028.
Bijlage I. behorend bij artikel 1
Beoordelingskader impactvolle zorgtransformaties en inzet transformatiemiddelen
Samen werken aan gezonde zorg
Achtergrond
In de zorg staan we voor een enorme maatschappelijke opgave, zoals beschreven in het IZA en in het kader Passende zorg. In het IZA zijn afspraken gemaakt over ombuiging van de groei, voor het borgen van de toegankelijkheid, kwaliteit, betaalbaarheid van zorg inclusief het behouden en ontzorgen van zorgprofessionals.
Een van de afspraken is dat zorgaanbieders, zorgprofessionals, patiëntenorganisaties en zorgverzekeraars en gemeenten, in samenwerking met elkaar (waarbij de samenstelling afhankelijk is van het plan) plannen ontwikkelen voor zorgtransformaties, om zo bij te dragen aan de IZA-doelen. De essentie van transformeren daarbij is gericht op het optimaal inzetten van kritische en schaarse capaciteit en infrastructuur. We zetten in op de beweging richting passende en arbeidsbesparende zorg om zo met gelijkblijvende mensen en binnen de financiële kaders te voldoen aan een groeiende zorgvraag.
Uitgangspunt van het zorgstelsel is en blijft individuele contractering. Wanneer er echter sprake is van een impactvolle transformatie, handelen zorgaanbieders en zorgverzekeraars gelijkgericht voor zover het gaat om de transformatie en kunnen transformatiemiddelen worden ingezet. Onder ‘gelijkgericht handelen’ wordt verstaan dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars in hun individuele handelen en in contractafspraken dezelfde beweging nastreven. De Mededingingswet blijft echter ongewijzigd van kracht. Daarom moet onderbouwd worden waarom en op welke aspecten gelijkgerichtheid nodig is voor een goede uitvoering van het transformatieplan. Bovendien blijft de gelijkgerichtheid beperkt tot de duur van de uitvoering van het plan. Zie ook paragraaf: ‘Wordt voldaan aan de voorwaarden uit IZA en Mededingingswet?’. De transformatieplannen worden namens alle betrokken verzekeraars beoordeeld door de twee marktleider zorgverzekeraars.
In het IZA (p.20) is afgesproken dat alle transformatiemiddelen bedoeld zijn voor impactvolle transformaties, dus ook de middelen die voor een sector zijn geoormerkt. Er wordt in het IZA geen onderscheid gemaakt tussen de geldende uitgangspunten voor de middelen die sectoraal zijn geoormerkt en de middelen die nog niet sectoraal zijn toebedeeld. In hoeverre sectoren de geoormerkte bedragen uitputten per sector, wordt gemonitord en eventueel bestuurlijk op bijgestuurd.
Waarom een beoordelingskader?
Het beoordelen van de transformatieplannen gebeurt aan de hand van het beoordelingskader Impactvolle transformaties. Hierin zijn de criteria en voorwaarden voor impactvolle transformaties zoals beschreven in het IZA, nader uitgewerkt en aangevuld.
Het doel van het beoordelingskader is om te borgen dat er een uniform, level playing field is voor alle partijen en sectoren en in alle regio’s als het gaat om gelijkgerichtheid in handelen en de inzet van transformatiemiddelen voor plannen met impact op het toekomstbestendig maken van de zorg in Nederland.
De beoordeling en implementatie van plannen voor impactvolle transformaties zal elk kwartaal worden besproken binnen de thematafel contractering. Daarbij zal het beoordelingskader worden geëvalueerd in een gezamenlijk lerend proces. Hierbij kijken alle betrokken partijen hoe het loopt en of er bepaalde soorten plannen ongewenst niet door het beoordelingskader komen waardoor scheefheid of achterstand in de noodzakelijke transformatie ontstaat; daarbij kan worden gekeken naar bijvoorbeeld de verdeling over regio’s, sectoren of thema’s. In het BO IZA zal dit periodiek worden geagendeerd. Op zijn laatst in Q4 2023 wordt het beoordelingskader volledig geëvalueerd en indien nodig aangepast.
Transformatieplannen die niet binnen de criteria en/of voorwaarden van het beoordelingskader impactvolle transformaties vallen, kunnen in individuele afspraken worden opgepakt tussen aanbieder(s) en zorgverzekeraars.
Het opstellen van een transformatieplan
⋯
De raadpleging van dit document komt niet in de plaats van het lezen van het oorspronkelijke Staatsblad of de Staatscourant. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onnauwkeurigheden die voortvloeien uit de omzetting van het origineel naar dit formaat.