Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2024

1. Inleiding

Dit Model Jaarverslaggeving CAK vormt een uitwerking van de afspraken voor het financieel verslag als onderdeel van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2024 van het CAK. Het CAK moet de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de controleverklaring en het accountantsverslag vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar toezenden aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (het Ministerie van VWS) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) 1Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg.. De regels voor het accountantsonderzoek en de op te leveren accountantsproducten heeft de NZa vastgelegd in het Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2024 (hierna: protocol).

In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen legt het CAK verantwoording af over de uitvoering van 18 wettelijke regelingen en taken. Dit betreffen:

Het Ministerie van VWS beoordeelt de uitvoering van de onverzekerbare vreemdelingenregeling, de gemoedsbezwaardenregeling en de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen3Onderdeel e van de andere informatie.. De NZa houdt toezicht op de rechtmatige uitvoering van de overige burgerregelingen4Deze taken van de NZa staan o.a. in artikel 16d Wmg, artikel 16m Wmg en diverse EU verordeningen,.

Om toezicht uit te kunnen oefenen moeten de NZa en het Ministerie van VWS over informatie beschikken. Artikel 27 van de Wmg en artikel 6.2.6 van de Wlz (juncto artikel 4.3.1 van de Wlz) wijzen de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK moeten worden ingediend. Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wmg kan de NZa regels stellen voor de wijze waarop het CAK haar verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven. Het inhoudelijk takenpakket van de burgerregelingen vloeit voort uit internationale en nationale wet- en regelgeving. Dit zijn:

2. Verantwoordingsstructuur

Het financieel verslag5Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg. is opgenomen in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen legt het CAK verantwoording af over het financieel beheer ter borging van de rechtmatigheid van de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken door het CAK en de rechtmatige totstandkoming van de daaruit voortvloeiende baten en lasten en activa en passiva van de financiële stromen. De bestuurlijke verantwoording burgerregelingen bestaat uit drie componenten:

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met g. Onderdeel a spreekt hierbij voor zich. De verantwoording bij de overige onderdelen wordt onderstaand nader beschreven.

In dit onderdeel beschrijft het CAK in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar hebben gewerkt. Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten wordt verwezen naar paragraaf 3.1.

Hierbij geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen opgenomen financiële stromen is gewaarborgd. Als in de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende baten en lasten en activa en passiva van de financiële stromen als rechtmatig aan te merken. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 4.

In de bestuursverklaring geeft de raad van bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen een getrouw beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken, in overeenstemming met het model en de voor het CAK geldende wet- en regelgeving.

Indien een burger naar het buitenland reist en medicijnen bij zich heeft die een of meer bestanddelen bevatten die onder de Opiumwet vallen is de burger verplicht om een Schengen- of Engelstalige medicijnverklaring bij zich te dragen. Het CAK geeft deze verklaringen af. Ten aanzien van beide verklaringen gelden specifieke regels.

Het CAK neemt op verzoek van het Ministerie van VWS onder dit onderdeel op hoeveel Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen zijn afgegeven in het verslagjaar. Verder wordt een prognose opgenomen van het verwachte aantal aanvragen voor het volgende jaar. Er is geen specifieke financiële stroom voor de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen. De door het CAK in dit kader gemaakte kosten worden verantwoord onder de beheerskosten van het CAK. Deze beheerskosten worden verantwoord in de jaarrekening van het CAK.

In de bestuurlijke verantwoording behandelt het CAK de interne beheersing van de klachten- en bezwaarbehandeling. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij klachten en bezwaarschriften afhandelt in overeenstemming met de voorschriften van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Het CAK geeft in een overzichtelijke samenvatting uitleg over de huidige stand van zaken en de voortgang bij het opvolgen van verbeterpunten in de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken. Deze punten zijn eerder gerapporteerd door de NZa in toezichtrapporten van het afgelopen jaar en eventueel ook van eerdere jaren, indien de genoemde verbeterpunten nog niet zijn afgehandeld. Daarnaast dient een overzicht van (nog) niet opgevolgde onrechtmatigheden, fouten en onzekerheden te worden verantwoord (van voorgaand verslagjaar en eerdere jaren).

In de financiële overzichten worden de baten en lasten van de financiële stromen opgenomen in een totaaloverzicht en in specificatieoverzichten per financiële stroom met toelichtingen daarop.

In de financiële overzichten worden de activa en passiva van de financiële stromen opgenomen in een totaaloverzicht en in specificatieoverzichten per regeling, minimaal in verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers, met toelichtingen daarop. In de toelichting wordt per financiële stroom opgenomen welke taken het CAK uitvoert, het normenkader, de gehanteerde waarderingsgrondslag en eventuele bijzonderheden en/of analyses van financiële ontwikkelingen ten overstaan van voorgaand boekjaar. Dit betreffen de verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen en een uitsplitsing per financiële stroom (m.u.v. de baten en lasten van het verbindingsorgaan) voor de rekening-courant CAK – Zorginstituut.

Het CAK neemt in de financiële overzichten van de activa en passiva, indien van toepassing, per financiële stroom debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen. In de toelichting wordt een nadere uiteenzetting gegeven.

Daarnaast dient in de toelichting het verloop van de voorziening wegens oninbaarheid van vorderingen op onverzekerden en verzekeringsnemers met betalingsachterstanden zorgpremie te worden weergegeven. Het CAK vormt deze conform de intern gehanteerde methodiek, met inachtneming van de procedures zoals vastgelegd in het debiteurenbeleid cluster Buitenland en het debiteurenbeleid ‘Wanbetalers- en Onverzekerdenregeling CAK’, alsmede de bepalingen uit de Awb omtrent verjaring. De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen volgen de inrichtingsvoorschriften zoals opgenomen in bijlage 2 van dit model. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 van dit model.

3. Begrippenkader

3.1. Ordelijkheid en controleerbaarheid

In het onderdeel over ordelijkheid en controleerbaarheid van het financieel beheer (onderdeel b van de andere informatie) beschrijft het CAK de organisatorische maatregelen die zij gedurende het jaar heeft genomen om de rechtmatige uitvoering van de wettelijke regelingen en taken te waarborgen. Hierbij dient het CAK specifiek aandacht te besteden aan de volgende zes punten:

In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen richt het CAK zich op de uitvoering van de wettelijke taken met betrekking tot deze punten. De raad van bestuur van het CAK heeft vrijheid in de vorm van de verantwoording, met als enige vereiste dat elk van de genoemde zes punten afzonderlijk wordt behandeld.

Het CAK belicht hier:

Hier gaat het CAK in op:

Dit omvat:

Het CAK richt zich op:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

3.2. Getrouwheid

Het CAK moet ervoor zorgen dat de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen een getrouw (juist en volledig) beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken. Juistheid en volledigheid betekenen in essentie dat de verantwoordingsinformatie die wordt verstrekt, overeenkomt met de feitelijke gebeurtenissen (de werkelijkheid) en geschikt is voor het beoogde doel van de informatie aan de gebruiker. In dit verband moeten de in de financiële verantwoording opgenomen baten en lasten, activa en passiva en toelichtingen daarop een feitelijke weergave zijn van de transacties, de uitgevoerde werkzaamheden en de gebeurtenissen in het verslagjaar. De baten en lasten en de activa en passiva in de financiële overzichten moeten worden toegelicht volgens de waarderingsgrondslagen zoals opgenomen in bijlage 1.

3.3. Rechtmatigheid

Rechtmatigheid betekent in algemene zin dat de verantwoordingsinformatie in lijn is met geldende wet- en regelgeving. Afhankelijk van de financiële dimensie van rechtmatigheid zijn er twee aspecten te onderscheiden: financiële rechtmatigheid en procedurele rechtmatigheid. Financiële rechtmatigheid betreft handelingen en beslissingen van een organisatie met directe financiële gevolgen. Procedurele rechtmatigheid is niet direct financieel gerelateerd, maar brengt mogelijk latere financiële consequenties met zich mee6Met uitzondering van gevallen waarbij een procedurele rechtmatigheid wel gekoppeld kan worden aan een specifieke stroom en derhalve (direct) leidt tot een financiële onrechtmatigheid.. Dit omvat procedurele (tussen)prestaties en/of inspanningsverplichtingen die het CAK moet leveren voor een juiste, volledige en tijdige eindprestatie.

In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen moet het CAK zich verantwoorden over bijzonderheden hieromtrent bij de verschillende wettelijke regelingen en taken. Specifiek moet het CAK rapporteren over:

Dit betreffen taken die direct onder de verantwoordelijkheid en invloed van het CAK vallen. Tijdigheid is hierbij van groot belang vanwege mogelijke financiële consequenties voor burgers, fondsen en zorgaanbieders.

Bij de rechtmatige uitvoering van taken kan onderscheid worden gemaakt tussen directe verantwoordelijkheid en gebruikersverantwoordelijkheid. Bij directe verantwoordelijkheid is het CAK volledig verantwoordelijk voor de uitkomsten van een proces, terwijl bij gebruikersverantwoordelijk het CAK moet zorgen voor de juiste uitvoering van een proces en mag vertrouwen op betrouwbare (juiste, volledige en tijdige) gegevens van derden, zoals zorgverzekeraars, de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de Belastingdienst, buitenlandse verbindingsorganen, de Organen van de woonplaats of (tijdelijk) verblijf enzovoort. Voorwaarde is dat de aanleverings- en (opvraag)procedures en de infrastructuur van het CAK goed functioneren, zodat deze geen belemmeringen vormen voor de uitvoering van de wettelijke taken.

3.4. Fouten en onzekerheden

Uitgangspunt is dat het CAK alle fouten en onzekerheden in het verslagjaar uitzoekt, oplost en indien mogelijk corrigeert. Als er ongecorrigeerde fouten en onzekerheden zijn, moeten deze in het daaropvolgende verslagjaar alsnog opgevolgd worden om deze op te heffen. Als het CAK om bepaalde redenen onvoldoende of geen geschikte informatie kan verkrijgen, doet het CAK opgave van de verhindering, tenzij het gaat om een verhindering in een financiële stroom waarvoor gebruikersverantwoordelijkheid geldt. In dat geval licht het CAK een (mogelijke) geïmporteerde fout of onzekerheid toe in de bestuurlijke verantwoording. Saldering van fouten of onzekerheden met betrekking tot een getrouw beeld of rechtmatigheid is niet toegestaan.

Procedurele (niet financiële) rechtmatigheidsfouten en/of onzekerheden die niet te kwantificeren zijn, worden apart verantwoord door het CAK. Hierbij wordt een toelichting gegeven op de oorzaak, het plan van aanpak richting de oplossing en de werkwijze om dit in de toekomst te voorkomen.

4. Rechtmatigheidskader

4.1.1. Onverzekerbare vreemdelingenregeling

Het CAK is verantwoordelijk voor het verstrekken van een wettelijke bijdrage aan zorgverleners die inkomsten derven als gevolg van de medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerbare vreemdelingen. Deze groep omvat:

Wettelijk uitgangspunt is dat de onverzekerbare vreemdeling zelf verantwoordelijk is voor de betaling van de geleverde zorg. Slechts in die gevallen waarin, ondanks inspanningen van de zorgaanbieder, geen kosten verhaald kunnen worden op de patiënt, biedt de wet een mogelijkheid om een beroep te doen op een bijdrage uit de onverzekerbare vreemdelingenregeling. Het CAK vergoedt alleen de zorg die valt onder de Zvw of onder de Wlz-aanspraken. Het CAK dient voor deze zorgkosten jaarlijks een begroting in bij het Ministerie van VWS en verantwoordt zich daarover. De zorglasten voor onverzekerbare vreemdelingen komen ten laste van de begroting van het Ministerie van VWS. De balansposities verantwoordt het CAK in een rekening-courantpositie met het Ministerie van VWS. Voor het bepalen van de tarieven bij de declaraties van de ziektekosten maakt het CAK gebruik van de aangeleverde NZa-tarieven. Voor de juistheid van de NZa-tarieven geldt voor het CAK een gebruikersverantwoordelijkheid.

Het CAK is op grond van de Wlz (artikel 6.1.2 onder i), de Zvw (artikel 122a), de Vreemdelingenwet 2000 (artikel 10), het Besluit Zorgverzekeringen (artikel 3b.1) en de Regeling Zorgverzekering (artikel 7a.1) belast met de uitvoering van de regeling Onverzekerbare vreemdelingen.

Het CAK baseert de verantwoording op de per ultimo boekjaar bekende stand van de zorginstellingen over de ontvangen en betaalde declaraties. De ontvangen bedragen van het Ministerie van VWS op basis van de goedgekeurde begroting en eventuele tussentijdse bijstellingen zijn niet gelijk aan de lasten. De lasten zijn gelijk aan de uitgaven die door het CAK gedaan zijn aan de zorgaanbieders. Eventuele verschillen tussen de overgemaakte voorschotten door het Ministerie van VWS en de afrekeningen met de zorgaanbieders worden later verrekend met het Ministerie van VWS, nadat door de Minister van VWS goedkeuring is verleend over de uitvoering van deze regeling. Deze mutaties worden verantwoord in het financieel overzicht van de activa en passiva (inclusief verloopoverzicht) van deze financiële stroom. Op verzoek van het Ministerie van VWS worden de bedragen in de toelichting op basis van het kasstelsel en in euro’s met twee decimalen weergegeven. Dit omdat de begroting van het Ministerie van VWS volgens het kasstelsel wordt opgesteld en bij de afrekening het juiste bedrag overgemaakt kan worden naar het CAK.

4.1.2. Gemoedsbezwaardenregeling

Gemoedsbezwaarden zijn personen die zich op grond van hun geloofsovertuiging niet verzekeren. Een gemoedsbezwaarde kan bij de SVB ontheffing van de premieplicht voor de Zvw aanvragen. Na het verlenen van een ontheffing meldt de SVB de gemoedsbezwaarde aan bij het CAK. Voor de aangeleverde gegevens van de SVB en van de Belastingdienst geldt voor het CAK een gebruikersverantwoordelijkheid.

Gemoedsbezwaarden hebben wel de verplichting om een bijdragevervangende belasting (BVB) te betalen. De hoogte van de BVB voor de Zvw is gelijk aan de inkomensafhankelijke bijdrage die de gemoedsbezwaarde zou moeten betalen indien hij wel verzekeringsplichtig zou zijn. De BVB die de gemoedsbezwaarde voor de Zvw betaalt wordt apart gezet op een spaarrekening bij het CAK. Gemoedsbezwaarden hebben het recht op vergoeding van ziektekosten uit de door hen als gezin gespaarde bedragen. Dit voor zover de ziektekosten niet uitstijgen boven het saldo van de spaarrekening die het CAK aanhoudt. Op de spaarrekening bij het CAK wordt een collectief saldo per gezin aangehouden waaruit betaald kan worden. Voor het bepalen van de tarieven bij de declaraties van de ziektekosten maakt het CAK gebruik van de aangeleverde NZa-tarieven. Voor de juistheid van deze aangeleverde NZa-tarieven geldt voor het CAK een gebruikersverantwoordelijkheid.

Het CAK is op grond van de Wlz (artikel 6.1.2 onder h), de Zvw (artikel 39, tweede lid onder d, artikel 57 en artikel 70), de Wet Financiering Sociale Verzekeringen (artikelen 64 t/m 67) en de Regeling Zorgverzekering (artikelen 6.4.1, 6.4.2 en 6.4a1) belast met de uitvoering van de Gemoedsbezwaardenregeling.