Wet van 11 december 2024, houdende regels over energiemarkten en energiesystemen (Energiewet)

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is, mede ter implementatie van richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU, verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit en verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators, en met inachtneming van het belang van het betrouwbaar, duurzaam, doelmatig en milieuhygiënisch verantwoord functioneren van de elektriciteits- en gasvoorziening te komen tot een hernieuwd regelgevend kader met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas;

Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Hoofdstuk 2. Energiemarkten

Hoofdstuk 3. Beheer van elektriciteits- en gassystemen

Hoofdstuk 4. Beheren en uitwisselen van gegevens

Hoofdstuk 5. Uitvoering, toezicht en handhaving

Hoofdstuk 6. Overige bepalingen

Hoofdstuk 7. Overgangs- en slotbepalingen

Afdeling 7.1. Wijziging andere wetten

Artikel 7.1. wijziging Algemene Douanewet

Wijzigt de Algemene douanewet.

Artikel 7.2. wijziging Algemene wet bestuursrecht

Wijzigt de Algemene wet bestuursrecht.

Artikel 7.3. wijziging Elektriciteitswet 1998

Wijzigt de Elektriciteitswet 1998.

Artikel 7.4. wijziging Gaswet

Wijzigt de Gaswet.

Artikel 7.5

Wijzigt de Gemeentewet.

Artikel 7.6. wijziging Omgevingswet

Wijzigt de Omgevingswet.

Artikel 7.7

Wijzigt de Provinciewet.

Artikel 7.8. wijziging Telecommunicatiewet

Wijzigt de Telecommunicatiewet.

Artikel 7.9. wijziging Warmtewet

Wijzigt de Warmtewet.

Artikel 7.10

Wijzigt de Waterschapswet.

Artikel 7.11. wijziging Wet belastingen op milieugrondslag

Wijzigt de Wet belastingen op milieugrondslag.

Artikel 7.12. wijziging Wet uitvoering EU-handelingen energie-efficiëntie

Wijzigt de Wet uitvoering EU-handelingen energie-efficiëntie.

Artikel 7.13. wijziging Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken

Wijzigt de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken.

Artikel 7.14. wijziging Wet normering topinkomens

Wijzigt de Wet normering topinkomens.

Artikel 7.15. wijziging Wet op de accijns

Wijzigt de Wet op de accijns.

Artikel 7.16. Wijziging Wet windenergie op zee

Wijzigt de Wet windenergie op zee.

Artikel 7.17. wijziging Wet op de Economische delicten

Wijzigt de Wet op de Economische delicten.

Artikel 7.18. wijziging Wetboek van Strafvordering

Wijzigt het Wetboek van Strafvordering.

Artikel 7.19. wijziging overgangsrecht WON

Wijzigt de Wijzigingswet Elektriciteitswet 1998 en Gaswet (nadere regels omtrent een onafhankelijk netbeheer).

Artikel 7.20

Wijzigt de Wet open overheid.

Afdeling 7.2. Overgangsrecht

Afdeling 7.3. Slotbepalingen

Artikel 7.54. intrekken wetten

De volgende wetten worden ingetrokken:

• a. de Wet van 3 juni 1999 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van het stellen van nadere regels ten aanzien van het netbeheer en de levering van elektriciteit aan beschermde afnemers;

• b. de Wet van 5 juni 2003 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie;

• c. de Wet van 20 november 2003 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de bevordering van de opwekking van duurzame elektriciteit;

• d. de Wet van 1 juli 2004 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn 2003/54/EG (PbEG L 176), verordening 1228/2003 (PbEG L 176) en richtlijn 2003/55/EG (PbEG L 176), alsmede in verband met de aanscherping van het toezicht op het netbeheer (wijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer);

• e. de Wet van 28 juni 2006 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met enkele aanpassingen van de wijze van stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsvoorziening;

• f. de Wet 8 mei 2008 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband het beëindigen van de taak van de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet tot verstrekking van subsidie ten behoeve van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie alsmede ter bevordering van een doelmatig gebruik van warmte;

• g. de Wet van 2 december 2010 tot wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking van de werking van de gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid en houdende regels met betrekking tot de voorrang voor duurzame elektriciteit, alsmede enkele andere wijzigingen van deze wetten;

• h. de Wet van 26 februari 2011 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt;

• i. de Wet van 12 juli 2012 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (implementatie richtlijnen en verordeningen op het gebied van elektriciteit en gas);

• j. deWet van 18 december 2013 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (volumecorrectie nettarieven energie-intensieve industrie);

• k. de Wet van 23 maart 2016 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (tijdig realiseren doelstellingen Energieakkoord);

• l. de Wet van 9 april 2018 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (voortgang energietransitie);

• m. de Wet van 20 mei 2020 tot wijziging van de Gaswet betreffende het beperken van de vraag naar laagcalorisch gas van grote afnemers.

Artikel 7.55. vervallen artikelen of onderdelen

Verschillende artikelen van afdeling 7.2, of onderdelen daarvan, komen te vervallen op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.

Artikel 7.56. inwerkingtreding

Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.

Artikel 7.57. citeertitel

Deze wet wordt aangehaald als: Energiewet.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.

Artikel 1.1. begripsbepalingen

In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:

• aangeslotene: ieder die van een systeembeheerder de beschikking heeft gekregen over een aansluiting;

• aansluiting: deel van een transmissie- of distributiesysteem dat bestaat uit één of meer leidingen en daarmee verbonden hulpmiddelen, tussen:

• a. een transmissie- of distributiesysteem en een onroerende zaak als bedoeld in artikel 16, onderdelen a tot en met e, van de Wet waardering onroerende zaken;

• b. systemen van verschillende systeembeheerders, met uitzondering van systeemkoppelingen;

• c. het transmissiesysteem voor elektriciteit op zee en een windpark op zee of tussen het transmissiesysteem voor elektriciteit op zee en de installatie van een eindafnemer;

• d. een transmissie- of distributiesysteem voor gas en een gasproductienet;

• aansluitovereenkomst: overeenkomst op basis van een aanbod als bedoeld in de artikelen 3.41, eerste lid, 3.86, eerste lid, of 3.105, tweede lid, onderdeel a;

• Acer: Agentschap als bedoeld in artikel 1 van verordening 2019/942;

• actieve afnemer: een eindafnemer, of een groep gezamenlijk optredende eindafnemers, die binnen een eigen of gezamenlijke installatie zelfopgewekte of gedeelde elektriciteit verbruikt of opslaat, die zelfopgewekte elektriciteit verkoopt of deelt, die gedeelde elektriciteit verbruikt of opslaat, of die gebruik maakt van flexibiliteits- of energie-efficiëntiediensten, mits die activiteiten niet zijn belangrijkste commerciële activiteit vormen;

• aggregatieovereenkomst: terugleveringsovereenkomst, terugleveringsovereenkomst inzake peer-to-peer-handel, vraagresponsovereenkomst, of andere overeenkomst inzake aggregeren;

• aggregeren: combineren van vraagrespons of ingevoede elektriciteit van verschillende actieve afnemers met het oog op wederverkoop;

• allocatiepunt: administratief punt waar invoeding, onttrekking of verbruik van elektriciteit of gas wordt toegerekend aan een marktdeelnemer;

• Autoriteit Consument en Markt: Autoriteit Consument en Markt, bedoeld in artikel 2, eerste lid, van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt;

• balanceringsportfolio: groepering van de invoedingen en onttrekkingen en handelsberichten voor verkoop en inkoop, van een balanceringsverantwoordelijke voor gas;

• balanceringsverantwoordelijke: balanceringsverantwoordelijke voor elektriciteit of gas;

• balanceringsverantwoordelijke voor elektriciteit: natuurlijk persoon of rechtspersoon die verantwoordelijk is voor de onbalans die hij, of degene die hij vertegenwoordigt, veroorzaakt in het transmissie- of distributiesysteem voor elektriciteit en die overeenkomstig de methoden of voorwaarden voor elektriciteit, bedoeld in artikel 3.119, door de transmissiesysteembeheerder voor elektriciteit als balanceringsverantwoordelijke is toegelaten;

• balanceringsverantwoordelijke voor gas: natuurlijk persoon of rechtspersoon die verantwoordelijk is voor de onbalans die hij, of degene die hij vertegenwoordigt, veroorzaakt in het transmissie- of distributiesysteem voor gas en die overeenkomstig de methoden of voorwaarden voor gas, bedoeld in artikel 3.119, door de transmissiesysteembeheerder voor gas als balanceringsverantwoordelijke is toegelaten;

• beheerder van een gesloten systeem: rechtspersoon die op grond van artikel 3.6 is aangewezen;

• bindende EU-rechtshandelingen: door de instellingen van de Europese Unie vastgestelde richtlijnen, verordeningen, besluiten zonder vermelding van adressaten en besluiten met vermelding van adressaten, voor zover mede tot Nederland gericht;

• bindende gedragslijn: enkele last tot het verrichten van bepaalde handelingen als bedoeld in artikel 5:2, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht ter bevordering van de naleving van wettelijke voorschriften en die niet wegens een overtreding wordt opgelegd;

• biomassa: biologisch afbreekbare fractie van producten, afvalstoffen en residuen van biologische oorsprong uit de landbouw, met inbegrip van plantaardige en dierlijke stoffen, de bosbouw en aanverwante bedrijfstakken, met inbegrip van de visserij en de aquacultuur, alsmede de biologisch afbreekbare fractie van afval, met inbegrip van industrieel en huishoudelijk afval van biologische oorsprong;

• buitenlandse transmissiesysteembeheerder: entiteit in een andere lidstaat die op grond van nationale wettelijke regels is belast met het beheer van een transmissiesysteem als bedoeld in artikel 2, onderdeel 35, van richtlijn 2019/944 of artikel 2, onderdeel 4, van richtlijn 2009/73;

• CO2-terminal: faciliteit voor de ontvangst en overslag van koolstofdioxide, met inbegrip van de invoeding van koolstofdioxide in of het onttrekken van koolstofdioxide aan de infrastructuur voor het transport van koolstofdioxide, hervergassing van vloeibare koolstofdioxide of het vloeibaar maken van gasvormig koolstofdioxide, ondersteunende diensten en tijdelijke opslag die nodig zijn voor het proces van ontvangst en overslag of de toegang tot of de goede werking van de CO2-terminal of de infrastructuur voor het transport van koolstofdioxide;

• communicatiefunctionaliteit: functionaliteit voor het verzenden en ontvangen van gegevens voor informatie-, monitoring- en controledoeleinden door middel van een vorm van elektronische communicatie;

• congestie: congestie voor elektriciteit of voor gas;

• congestie voor elektriciteit: congestie als bedoeld in artikel 2, onderdeel 4, van verordening 2019/943;

• congestie voor gas: situatie waarin de maximale transportcapaciteit van een deel van een transmissie- of distributiesysteem voor gas niet voldoende is om te voorzien in de behoefte aan transport;

• congestiebeheer: stelsel van procedures dat voorkomt dat zich congestie voordoet en de maatregelen die bewerkstelligen dat congestie wordt opgeheven;

• congestiebeheers- of systeembeheersdienst: dienst inzake de verandering van de belasting van het transmissie- of distributiesysteem voor elektriciteit die wordt ingezet ten behoeve van congestiebeheer of een efficiënter beheer of efficiëntere ontwikkeling van het transmissie- of distributiesysteem voor elektriciteit;

• connectiepunt: fysiek punt dat een aangrenzend buitenlands transmissiesysteem voor gas, een interconnectorsysteem voor gas of een productienet voor gas verbindt met een Nederlands transmissiesysteem voor gas;

• delen van energie: zelfverbruik door één of meer actieve afnemers van hernieuwbare energie;

• a. die is opgewekt of opgeslagen door een installatie achter een andere aansluiting die de actieve afnemers geheel of gedeeltelijk gezamenlijk bezitten, leasen of huren; of

• b. waarop het recht al dan niet gratis is overgedragen door een andere actieve afnemer;

• directe lijn: directe lijn als bedoeld in artikel 3.9, eerste lid;

• distributiesysteem: distributiesysteem voor elektriciteit of voor gas;