Richtlijn voor strafvordering Opiumwet, lijst I en lijst IA

Beschrijving

Deze richtlijn heeft betrekking op enkele verboden handelingen met betrekking tot middelen op lijst I en substanties behorende tot de stofgroepen van lijst IA.

1 tablet cq 1 pil cq 1 ampule cq 1 gemiddelde consumptie-eenheid wordt gelijkgesteld met 0,5 gram. Voor GHB geldt 5 ml als gemiddelde consumptie-eenheid. Uitzondering geldt voor substanties die zijn afgeleid van de op lijst IA vermelde stofgroep 4-aminopiperidine, oftewel de fentanyl-achtigen. Voor fentanyl-achtigen is het uitgangspunt voor een consumptie-eenheid 2 milligram. Zie hiervoor tabel 6.

Er zijn vijf basisdelicten met uitgangspunten geformuleerd. Daarnaast is een tabel (tabel 6) toegevoegd voor substanties die behoren tot de stofgroepen genoemd op lijst IA, die sinds 1 juli 2025 aan de Opiumwet is toegevoegd. Bij enkele delicten geldt een verzwaarde recidiveregeling. Inbeslaggenomen drugs worden onttrokken aan het verkeer.

Bij het komen tot een OM-afdoening of formuleren van een eis ter terechtzitting, dient voor ogen te worden gehouden dat aan een overtreding van de Opiumwet afgezien van de gezondheidsschade in nagenoeg alle gevallen een financieel motief ten grondslag ligt. De enige algemene uitzondering daarop betreft het aanwezig hebben van een geringe hoeveelheid harddrugs voor eigen gebruik. In zaken die zich daarvoor lenen en waarin dat passend wordt geacht, dient gezien het winstbejag expliciet te worden overwogen om de hieronder genoemde strafmodaliteiten taakstraf (TS) en gevangenisstraf (GS) (al dan niet gedeeltelijk) om te zetten in de strafmodaliteit geldboete. Deze overweging geldt zowel voor de OM-afdoening als voor de eis ter terechtzitting, in het bijzonder – maar niet uitsluitend – in zaken waarin in de voorfase reeds conservatoir geldboete- of ontnemingsbeslag is gelegd.

Als uitgangspunt voor de omzetting TS/GS naar GB geldt dat twee (2) uren taakstraf worden gewaardeerd op € 50 geldboete en dat een (1) dag gevangenisstraf wordt gewaardeerd op € 50 geldboete. Voorts dient, gelet op het financiële motief bij deze strafbare feiten, bij de OM-afdoening dan wel ter terechtzitting gedacht te worden aan (het vorderen van) de verbeurdverklaring van daarvoor vatbare voorwerpen die werden gebruikt bij het plegen van het feit (denk onder meer aan: dealtelefoons, voertuigen van waaruit wordt gehandeld of waarin drugs zijn vervoerd).

Naast de in de tabellen genoemde strafuitgangspunten wordt gewezen op de maatregel kostenverhaal. Indien de kosten van vernietiging bekend zijn dient in beginsel een vordering van de maatregel kostenverhaal (art. 13d OW) te worden gevorderd.

1. Basiscasus/delict

Plegen of medeplegen van aanwezig hebben t/m 5 gram/10 pillen/eenheden van middelen van lijst I.

1 Let op het taakstrafverbod van art. 22b Wetboek van strafrecht (Sr)

p/e = pillen/eenheden

2. Basiscasus/delict

Plegen of medeplegen van handel/vervoer etc. van middelen van lijst I voor hoeveelheden tot 100 kg. De tabel is tevens van toepassing op aanwezig hebben vanaf 5 gram (ivm dealerindicatie) en wanneer zowel aanwezig hebben als dealen is telastegelegd.

1 let op het taakstrafverbod (art. 22b Sr)

2 Bij meermalen recidive én georganiseerd verband/beroepscriminelen wordt de maximale gevangenisstraf gevorderd.

p/e = pillen/eenheden

3. Basiscasus/delict

Handel in de zin van dealen in middelen van lijst I gedurende een periode op straat of vanuit dealpanden1Verstoring openbare orde en ernstige overlast is al deels verdisconteerd in uitgangspunt..

4. Basiscasus/delict

(Mede)plegen van invoer of uitvoer van middelen van lijst I door first offender tot 100 kg.

5. Basiscasus/delict

(Mede)plegen invoer of uitvoer van middelen van lijst I vanaf 100 kg.

1 Kenmerken verschillende rollen verdachten

Uitvoerder:

• Is uithaler / uitpakker / chauffeur / koerier

• Heeft weinig/geen kennis van het grotere geheel

• Vormt maar één schakel in de hele lijn van in- of uitvoer

• Vaak betrokken bij maar één of enkele (in ieder geval weinig) criminele activiteit(en) en/of transport(en)

Logistieke man / contactpersoon / belangrijke uitvoerder:

• Heeft een belangrijkere rol en meer kennis over de drugslijn / transport dan de ‘gewone/simpele uitvoerder’

• Is vaak uitvoerder bij verschillende transporten

• Heeft contact met meerdere (simpele) uitvoerders of stuurt deze aan / regelt opslagplaatsen

• Staat in (direct) contact met de organisatoren

• vormt aanspreekpunt voor afnemers of is de schakel tussen eigenaren van het transport en afnemers / fungeert als belangenbehartiger

• Vaak gedurende een langere periode betrokken bij de criminele activiteiten

Leider / organisator / financier:

• Kan gezien worden als de hoofdverantwoordelijke van een invoer

• Heeft de feitelijke leiding, stuurt alles aan

• Heeft in het transport geïnvesteerd

• Staat bovenaan in de keten / organisatie

• Heeft het plan bedacht en is in staat transporten (zelfstandig) te (laten) organiseren

• Vaak al (zeer) lang betrokken bij de criminele activiteiten

6. Tabel voor verboden handelingen met substanties behorende bij de stofgroepen vermeld op lijst IA

Afkortingen

GB = Geldboete

TS = Taakstraf

GS = gevangenisstraf

ov = onvoorwaardelijk

5j = recidive binnen 5 jaar

2j = recidive binnen 2 jaar

Voor een toelichting op de andere onderstreepte begrippen zie de Aanwijzing kader voor strafvordering meerderjarigen.