Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2025

Bestuurlijke verantwoording 2025

1. Inleiding

Dit Model Jaarverslaggeving CAK vormt een uitwerking van de afspraken voor het financieel verslag als onderdeel van de bestuurlijke verantwoording 2025 van het CAK. Het CAK moet de verantwoordingsdocumenten vergezeld van de controleverklaring en het accountantsverslag vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar toezenden aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)1Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg.. De regels voor het accountantsonderzoek en de op te leveren accountantsproducten heeft de NZa vastgelegd in het Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2025 (verder: protocol).

In de bestuurlijke verantwoording legt het CAK verantwoording af met betrekking tot de uitvoering van vier wettelijke regelingen en taken. Dit betreffen:

De NZa houdt toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de vier hierboven genoemde wettelijke regelingen en taken door het CAK3Op grond van artikel 16 onderdelen d en f van de Wmg.. Op basis van artikel 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen over de wijze waarop het CAK haar verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven.

2. Verantwoordingsstructuur

De bestuurlijke verantwoording is onderdeel van het financieel verslag4Conform artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg. van het CAK. De bestuurlijke verantwoording bestaat uit drie componenten:

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met g. Onderdeel a spreekt hierbij voor zich. De verantwoording bij de overige onderdelen wordt onderstaand nader beschreven.

In dit onderdeel beschrijft het CAK in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar hebben gewerkt. Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtspunten wordt verwezen naar paragraaf 3.1.

Hierbij geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is gewaarborgd. Als in de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 4.

In het kader van de tijdige vaststelling, oplegging en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo 2015 bij de burger zijn er wettelijke taken vastgelegd in respectievelijk de Regeling langdurige zorg5Artikelen 7.12, 7.13 en 7.14. en het Uitvoeringsbesluit Wmo 20156Hoofdstuk 2a. ten aanzien van de uitwisseling van gegevens tussen het CAK en de zorgkantoren en het CAK en de gemeenten. Het CAK besteedt in de bestuurlijke verantwoording als onderdeel van het ketenmanagement aandacht aan:

In de bestuursverklaring geeft de raad van bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een juiste en volledige weergave geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de voor het CAK geldende wet- en regelgeving.

Het CAK neemt in de bestuurlijke verantwoording kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en het voorgaande jaar op, zie bijlage 3.

In de bestuurlijke verantwoording behandelt het CAK de interne beheersing van de klachten- en bezwaarbehandeling. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij klachten en bezwaarschriften afhandelt in overeenstemming met de voorschriften van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Het CAK geeft in een overzichtelijke samenvatting uitleg over de huidige stand van zaken en de voortgang bij het opvolgen van verbeterpunten in de uitvoering van de wettelijke regelingen en taken. Deze punten zijn eerder gerapporteerd door de NZa in toezichtrapporten van het afgelopen jaar en eventueel ook van eerdere jaren, indien de genoemde verbeterpunten nog niet zijn afgehandeld. Daarnaast dient een overzicht van (nog) niet opgevolgde onrechtmatigheden, fouten en onzekerheden te worden verantwoord (van voorgaand verslagjaar en eerdere jaren).

Voor de verantwoording van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrix bestuurlijke verantwoording, zoals opgenomen in bijlage 2. De matrix geeft aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK betrokken is, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke toelichting geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.

In de bestuurlijke verantwoording worden financiële overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op basis van het toerekeningsbeginsel, in totaal- en in specificatieoverzichten per regeling. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz en Wmo 2015). De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 van dit model.

3. Begrippenkader

3.1. Ordelijkheid en controleerbaarheid

In het onderdeel over ordelijkheid en controleerbaarheid van het financieel beheer (onderdeel b van de andere informatie) worden de organisatorische maatregelen beschreven die gedurende het jaar zijn genomen om de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke regelingen en taken te waarborgen. Hierbij wordt specifiek aandacht besteed aan de volgende zeven punten:

In de bestuurlijke verantwoording richt het CAK zich op de uitvoering van de wettelijke taken met betrekking tot deze punten. De raad van bestuur van het CAK heeft vrijheid in de vorm van de verantwoording, met als enige vereiste dat elk van de genoemde zeven punten afzonderlijk wordt behandeld.

Het CAK belicht hier:

Hier gaat het CAK in op:

Dit omvat:

Het CAK richt zich op:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

Het CAK legt verantwoording af over de doelmatige uitvoering van haar wettelijke taken. Doelmatigheid richt zich op een verantwoorde verhouding tussen ingezette middelen en behaalde resultaten. Dit betekent niet per definitie de laagste kosten, maar een optimale balans die per situatie en context kan verschillen.

Vanuit toezichtperspectief wordt erkend dat doelmatigheid zich moeilijk laat vangen in vaste normen. Het is in belangrijke mate aan het CAK om toe te lichten waarom bepaalde keuzes binnen de uitvoering als doelmatig kunnen worden beschouwd. De uitleg en onderbouwing door het CAK zijn hierin leidend.

Doelmatigheid is relevant bij de uitvoering van de wettelijke taken van het CAK. Daarnaast speelt samenwerking met ketenpartners, zoals gemeenten en de Belastingdienst, een belangrijke rol. Een effectieve samenwerking vormt vaak een randvoorwaarde voor een doelmatige uitvoering.

Het CAK beschikt momenteel nog over beperkte sturingsinformatie op het gebied van doelmatigheid. In lijn hiermee werkt het CAK samen met VWS aan de ontwikkeling van een kostprijsmodel dat inzicht geeft in de kostenopbouw per regeling. Dit model wordt gezien als een basis voor de verdere duiding van doelmatigheid. De NZa volgt deze ontwikkeling, maar is geen actieve deelnemer in dit traject.

In de bestuurlijke verantwoording licht het CAK de invulling van doelmatigheid toe in een vrij format, binnen de paragraaf over ordelijkheid en controleerbaarheid. Hierbij ligt de nadruk op het functioneren van het planning- en controlesysteem, de administratieve organisatie en interne beheersing, en de manier waarop met beschikbare middelen invulling is gegeven aan de uitvoeringstaken. Daarnaast rapporteert het CAK over signalen van knelpunten, zoals de impact van verouderde ICT-systemen, die de doelmatigheid beïnvloeden. Deze signalen dragen bij aan het inzicht in doelmatigheid en bieden aanknopingspunten voor verbetering.

De NZa volgt de ontwikkeling van doelmatigheid bij het CAK via de reguliere toezichtcyclus. De toelichting van het CAK op gemaakte keuzes en samenwerkingsvormen speelt hierin een centrale rol.

3.2. Getrouwheid

Het CAK moet ervoor zorgen dat de bestuurlijke verantwoording een getrouw (juist en volledig) beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken. Juistheid en volledigheid betekenen in essentie dat de verantwoordingsinformatie die wordt verstrekt, overeenkomt met de feitelijke gebeurtenissen (de werkelijkheid) en geschikt is voor het beoogde doel van de informatie aan de gebruiker. In dit verband moeten de activa en passiva in de financiële verantwoording en toelichtingen daarop en de in de matrix bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen een feitelijke weergave zijn van de transacties, de uitgevoerde werkzaamheden en de gebeurtenissen in het verslagjaar. De financiële stromen en de activa en passiva in de financiële overzichten moeten worden toegelicht volgens de waarderingsgrondslagen zoals opgenomen in bijlage 1.

3.3. Rechtmatigheid

Rechtmatigheid houdt in dat de verantwoordingsinformatie voldoet aan de geldende wet- en regelgeving. Binnen dit begrip wordt onderscheid gemaakt tussen financiële rechtmatigheid en procedurele rechtmatigheid, afhankelijk van de mate waarin sprake is van directe financiële gevolgen.

In de bestuurlijke toelichting, als onderdeel van de matrix bestuurlijke verantwoording, moet het CAK zich verantwoorden over bijzonderheden hieromtrent bij de verschillende wettelijke regelingen en taken. Concreet rapporteert het CAK over:

Deze taken vallen onder de directe verantwoordelijkheid van het CAK. Tijdigheid is hierbij van groot belang vanwege mogelijke financiële consequenties voor burgers, gemeenten, fondsen en zorgaanbieders. Tijdigheid wordt alleen meegewogen in het kader van financiële rechtmatigheid wanneer deze expliciet is vastgelegd in wet- of regelgeving.

Daarnaast wordt in de uitvoering onderscheid gemaakt tussen directe verantwoordelijkheid en gebruikersverantwoordelijkheid. Bij directe verantwoordelijkheid is het CAK volledig verantwoordelijk voor de uitkomsten van een proces. Bij gebruikersverantwoordelijk is het CAK verantwoordelijk voor de juiste uitvoering van een proces op basis van betrouwbare (juiste, volledige en tijdige) gegevens van derden, zoals zorgaanbieders, Wlz-uitvoerders, de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de Belastingdienst, gemeenten, BRP enzovoort. Hierbij mag het CAK ervan uitgaan dat deze partijen juiste, volledige en tijdige gegevens aanleveren. Voorwaarde is dat de aanleverings- en (opvraag)procedures en de infrastructuur van het CAK goed functioneren, zodat deze geen belemmeringen vormen voor de uitvoering van de wettelijke taken.

3.4. Fouten en onzekerheden

Het CAK onderzoekt, herstelt en corrigeert fouten en onzekerheden die zich in het verslagjaar voordoen. Als er fouten of onzekerheden zijn die nog niet zijn opgelost of gecorrigeerd, dan moeten deze in het daaropvolgende verslagjaar alsnog worden opgevolgd. Als het CAK besluit om geen correctie door te voeren, moet duidelijk worden gemotiveerd waarom niet. Dit geldt ook voor fouten en onzekerheden uit eerdere verslagjaren die nog niet zijn afgewikkeld.

Als het CAK onvoldoende of geen geschikte (controle)informatie kan verkrijgen om een post te beoordelen, dan moet dit worden toegelicht. Alleen wanneer deze informatie ontbreekt in een financiële stroom waarvoor gebruikersverantwoordelijkheid geldt, hoeft het CAK dit niet verder uit te zoeken. In dat geval volstaat een toelichting in de bestuurlijke verantwoording over een (mogelijke) geïmporteerde fout of onzekerheid. en geïmporteerde fout of onzekerheid betreft een fout of onzekerheid die haar oorsprong vindt bij een externe partij en die door het CAK niet zelfstandig kan worden vastgesteld, onderzocht of gecorrigeerd vanwege het ontbreken van adequate controle-informatie. Een geïmporteerde fout of onzekerheid heeft geen effect op het oordeel over de rechtmatige uitvoering door het CAK, mits sprake is van gebruikersverantwoordelijkheid.

Voor de onderbouwing van het rechtmatigheidsoordeel van de accountant is het belangrijk dat het CAK fouten en onzekerheden zoveel mogelijk kwantificeert.

Van een fout (afwijking) in de verantwoording is sprake indien naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek is gebleken dat een (gedeelte van) een post niet in overeenstemming is met één of meer aspecten van de wet- en regelgeving. Rechtmatigheidsfouten worden altijd absoluut beoordeeld. Saldering van rechtmatigheidsfouten is daarom niet toegestaan.

Een onzekerheid in de verantwoording ontstaat doordat het CAK de uit te voeren werkzaamheden nog niet heeft gepland, gestart of afgerond. Als er onvoldoende (controle)informatie beschikbaar is om een (gedeelte van een) post als rechtmatig of onrechtmatig aan te merken, is er sprake van een onzekerheid over de (on-) rechtmatigheid van een post in de bestuurlijke verantwoording.

Procedurele (niet financiële) rechtmatigheidsfouten of onzekerheden die niet te kwantificeren zijn, worden apart verantwoord. Het CAK geeft hierbij altijd: de oorzaak van de fout of onzekerheid, het plan van aanpak voor herstel en de maatregelen die worden genomen om herhaling te voorkomen.

4. Rechtmatigheidskader

4.1. Financiering van de Wlz-erkende instellingen

Het CAK heeft de taak om betalingen uit te voeren in opdracht van en namens de Wlz-uitvoerders/zorgkantoren of Zorginstituut Nederland (ZIN) in de hoedanigheid van landelijk betaalkantoor. Het CAK is verantwoordelijk voor de juiste, volledige en tijdige uitvoering van de ontvangen opdrachten. Ten aanzien van de ontvangen opdrachten geldt de gebruikersverantwoordelijkheid. De Wlz-uitvoerder/het zorgkantoor of ZIN geeft expliciet aan dat het CAK de betalingen namens hen uitvoert.

Het begrip rechtmatigheid speelt pas een rol na ontvangst van de opdrachten. Het CAK voert haar taak als betaalkantoor rechtmatig uit als de ontvangen betaalopdrachten volledig, juist en tijdig worden uitgevoerd, en als de afrekeningen van de gedane betalingen met het Flz eveneens volledig, juist en tijdig plaatsvinden. Het begrip rechtmatigheid wordt geconcretiseerd door de invulling van de begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid:

Tegenover de uitgevoerde betaalopdrachten staan de afrekeningen met het Flz. Hiervoor gelden identieke rechtmatigheidsnormen als voor de afwikkeling van betaalopdrachten, wat inhoudt dat de afrekeningen volledig, juist en tijdig moeten plaatsvinden.

In de bestuurlijke verantwoording beschrijft het CAK de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om de rechtmatigheid van de betalingen te waarborgen en het onttrekken van waarden aan het Flz via het CAK te voorkomen. Bovendien rapporteert het CAK in de bestuurlijke verantwoording of alle ontvangen opdrachten volledig, juist en tijdig zijn afgehandeld, en of de afrekeningen met het Flz volledig, juist en tijdig hebben plaatsgevonden.

4.1.1. Transformatiemiddelen IZA Wlz

In de bestuurlijke verantwoording verantwoordt het CAK de betaalopdrachten die zijn ontvangen uit hoofde van de transformatiemiddelen IZA Wlz op een separate regel binnen de financiering van de Wlz-erkende instellingen in hoofdstuk 7 van de bestuurlijke verantwoording. Hierbij gelden dezelfde eisen ten aanzien van rechtmatigheid en de verantwoording over interne beheersingsmaatregelen, als voor de financiering van de Wlz-erkende instellingen.

4.2. Eigenbijdrageregeling Wlz

Het CAK is verantwoordelijk voor het vaststellen, opleggen, innen en afdragen van de eigen bijdragen voor de Wlz. Binnen de Wlz is er onderscheid tussen de eigen bijdrage voor verblijf in een instelling, volledig pakket thuis (vpt), persoonsgebonden budget (pgb) en modulair pakket thuis (mpt). Daarnaast voert het CAK namens een Wlz-uitvoerder/zorgkantoor of ZIN betalingen uit aan zorgaanbieders.

Het CAK gebruikt gegevens van Wlz-uitvoerders/zorgkantoren, de BRP, het UWV, de SVB en de Belastingdienst. Het CAK heeft gebruikersverantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de ontvangen gegevens van deze ketenpartners. Het CAK heeft de verplichting om informatie- en onderzoekstaken uit te voeren om ervoor te zorgen dat de eigen bijdrage op de juiste informatie is gebaseerd en om eventuele gevolgen van onjuiste registratie voor burgers te beperkten. Het CAK voert dit uit door middelen van een tweemaandelijkse bestandsvergelijking met de zorgkantoren.

De taak is rechtmatig als de eigen bijdragen volledig, juist en tijdig worden vastgesteld, opgelegd, geïncasseerd en afgedragen aan het Flz. Vertraging in gegevensaanlevering door informatieleveranciers valt buiten het rechtmatigheidsbegrip, onder voorwaarde dat de opvraagprocedures van het CAK technisch goed functioneren. Volledigheid, juistheid en tijdigheid concretiseren het rechtmatigheidsbegrip:

Deze begrippen bepalen ook de rechtmatigheid van het incassoproces.