LegalizeEuropees Verdrag inzake de adoptie van kinderen (herzien)
Preambule
De lidstaten van de Raad van Europa en de andere Staten die dit Verdrag hebben ondertekend,
Overwegend dat het doel van de Raad van Europa het tot stand brengen van een grotere eenheid tussen zijn leden is, teneinde de idealen en beginselen die hun gemeenschappelijk erfgoed zijn te beschermen en te verwezenlijken;
Overwegend dat er, hoewel het instituut van adoptie van kinderen bestaat in het recht van alle lidstaten van de Raad van Europa, in deze landen uiteenlopende opvattingen blijven bestaan over de beginselen die op adoptie van toepassing moeten zijn evenals verschillen tussen adoptieprocedures en tussen de rechtsgevolgen van adoptie;
Gelet op het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind van 20 november 1989 en in het bijzonder op artikel 21 daarvan;
Gelet op Aanbeveling 1443 (2000) van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa inzake „internationale adoptie: kinderrechten eerbiedigen” en het Witboek van de Raad van Europa inzake de beginselen voor het vaststellen van en de rechtsgevolgen van ouderschap;
Erkennend dat sommige bepalingen van het Europees verdrag inzake de adoptie van kinderen uit 1967 (ETS nr. 58) achterhaald zijn en in strijd met de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens;
Erkennend dat de betrokkenheid van kinderen bij familierechtelijke procedures die op hen betrekking hebben, verbeterd is door het Europees Verdrag van 25 januari 1996 inzake de uitoefening van de rechten van kinderen (ETS nr. 160) en door de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens;
Overwegend dat aanvaarding van gezamenlijke herziene beginselen en praktijken op het gebied van adoptie van kinderen, rekening houdend met de relevante ontwikkelingen van de afgelopen decennia op dit terrein, kan bijdragen aan vermindering van de problemen die het gevolg zijn van verschillen in nationale wetgeving en tegelijkertijd de belangen van kinderen die zijn geadopteerd ten goede kan komen;
Overtuigd van de noodzaak van een herzien internationaal instrument van de Raad van Europa inzake de adoptie van kinderen dat een effectieve aanvulling vormt op met name het Verdrag van Den Haag van 1993;
Erkennend dat de belangen van het kind de voornaamste overweging vormen.
Zijn het volgende overeengekomen:
DEEL I. REIKWIJDTE VAN HET VERDRAG EN TOEPASSELIJKHEID VAN DE BEGINSELEN ERVAN
Artikel 1. Reikwijdte van het Verdrag
Dit Verdrag is van toepassing op de adoptie van kinderen die op het tijdstip waarop de adoptanten een verzoek indienen om hen te adopteren nog geen 18 jaar zijn, niet gehuwd zijn of zijn geweest, geen geregistreerd partnerschap zijn aangegaan en nog niet meerderjarig zijn.
Dit Verdrag heeft slechts betrekking op adopties die volgens de wet een blijvende ouder/kindrelatie tot stand brengen.
Artikel 2. Toepassing van beginselen
Elke Staat die Partij is, brengt wetgeving tot stand of treft andere maatregelen die nodig zijn om te waarborgen dat zijn wetgeving voldoet aan de bepalingen van dit Verdrag en stelt de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa hiervan in kennis.
DEEL II. ALGEMENE BEGINSELEN
Artikel 3. Geldigheid van adoptie
Een adoptie is uitsluitend geldig indien daarvoor toestemming is verkregen van een rechter of van een administratieve autoriteit (hierna te noemen de „bevoegde autoriteit”).
Artikel 4. Toestemming voor adoptie
De bevoegde autoriteit geeft uitsluitend toestemming voor adoptie, indien zij zich ervan vergewist heeft dat de belangen van het kind het best gediend zijn met adoptie.
In elke zaak hecht de bevoegde autoriteit er in het bijzonder belang aan dat het kind een stabiel en harmonieus thuis krijgt.
Artikel 5. Toestemming voor adoptie
Onverminderd hetgeen in het tweede tot en met het vijfde lid van dit artikel is bepaald, wordt een adoptie uitsluitend uitgesproken indien ten minste de toestemming van de volgende personen is verkregen en niet is herroepen:
- a. van de moeder en van de vader, of indien er een vader noch een moeder is die toestemming kan geven, de toestemming van de persoon die of het orgaan dat bevoegd is vervangende toestemming te geven;
- b. van het kind dat volgens de wet geacht kan worden in staat te zijn tot een voldoende waardering van zijn belangen ter zake; een kind wordt geacht voldoende waardering van zijn belangen te hebben zodra het een wettelijk vastgestelde leeftijd heeft bereikt van ten hoogste 14 jaar;
- c. van de echtgenoot of geregistreerde partner van de adoptant.
De personen wier toestemming voor de adoptie vereist is, moeten de nodige begeleiding hebben gekregen en naar behoren zijn ingelicht over de gevolgen van hun toestemming, in het bijzonder over de kwestie of de adoptie zal leiden tot beëindiging van de familierechtelijke betrekkingen tussen het kind en zijn familie van herkomst. De toestemming moet vrijelijk zijn gegeven, in de wettelijk voorgeschreven vorm en op schrift zijn gegeven of vastgelegd.
De bevoegde autoriteit mag niet afzien van de toestemming van een persoon of orgaan genoemd in het eerste lid of een weigering van toestemming terzijde schuiven, behalve op wettelijk vastgestelde, bijzondere gronden. Van de toestemming van een kind met een beperking, die het belet een geldige toestemming te geven, kan evenwel worden afgezien.
Indien de vader of moeder niet het ouderlijke gezag over het kind heeft of niet bevoegd is om toestemming voor de adoptie te geven, kan de wet bepalen dat het niet noodzakelijk is zijn of haar toestemming te verkrijgen.
De toestemming van de moeder voor de adoptie van haar kind is geldig indien zij is gegeven na ommekomst van een door de wet bepaalde periode van ten minste zes weken na de geboorte van het kind, of indien een dergelijke termijn niet is voorgeschreven, op het tijdstip waarop zij naar het oordeel van de bevoegde autoriteit voldoende heeft kunnen herstellen van de gevolgen van de bevalling.
Voor de toepassing van dit Verdrag worden onder „vader” en „moeder” verstaan de personen die volgens de wet de ouders van het kind zijn.
Artikel 6. Overleg met het kind
Indien de instemming van het kind ingevolge artikel 5, eerste en derde lid, niet vereist is, wordt voor zover mogelijk overlegd met het kind en wordt rekening gehouden met zijn opvattingen en wensen, waarbij zijn ontwikkelingspeil in aanmerking wordt genomen. Van dergelijk overleg kan worden afgezien indien dit kennelijk in strijd zou zijn met de belangen van het kind.
Artikel 7. Voorwaarden voor adoptie
De wet dient te bepalen dat een kind kan worden geadopteerd:
- a. door twee personen van verschillend geslacht die
- i. met elkaar gehuwd zijn, of
- ii. indien een dergelijk instituut bestaat, een geregistreerd partnerschap met elkaar zijn aangegaan;
- b. door een persoon.
Het staat Staten vrij de reikwijdte van dit Verdrag uit te breiden tot paren van hetzelfde geslacht die met elkaar gehuwd zijn of een geregistreerd partnerschap met elkaar zijn aangegaan. Het staat hun tevens vrij de reikwijdte van dit Verdrag uit te breiden tot paren van verschillend en hetzelfde geslacht die samenleven in een duurzame relatie.
Artikel 8. Mogelijkheid van opeenvolgende adoptie
De wet mag niet toestaan dat een geadopteerd kind nogmaals geadopteerd wordt, behalve in een of meer van de volgende omstandigheden:
- a. indien het kind geadopteerd wordt door de echtgenoot of geregistreerde partner van de adoptant;
- b. indien de oorspronkelijke adoptant is overleden;
- c. indien de adoptie is vernietigd;
- d. indien de oorspronkelijke adoptie reeds beëindigd is of door de opeenvolgende adoptie wordt beëindigd;
- e. indien opvolgende adoptie op zwaarwegende gronden gerechtvaardigd is en de wet niet toestaat dat de oorspronkelijke adoptie beëindigd wordt.
Artikel 9. Minimumleeftijd van de adoptant
Een kind kan uitsluitend worden geadopteerd indien de adoptant de daartoe wettelijk voorgeschreven minimumleeftijd heeft bereikt die niet lager dan 18 of hoger dan 30 jaar mag zijn. Er dient een passend leeftijdsverschil tussen de adoptant en het kind te zijn van bij voorkeur ten minste 16 jaar, waarbij de belangen van het kind voorop dienen te staan.
De wet kan evenwel toestaan dat in het belang van het kind wordt afgezien van de vereiste minimumleeftijd of het vereiste leeftijdsverschil:
- a. indien de adoptant de echtgenoot of geregistreerde partner is van de vader of moeder van het kind; of
- b. vanwege bijzondere omstandigheden.
Artikel 10. Voorbereidend onderzoek
De bevoegde autoriteit geeft geen toestemming voor adoptie voordat adequaat onderzoek naar de adoptant, het kind en zijn familie heeft plaatsgevonden. Tijdens deze onderzoeken en daarna mogen gegevens alleen worden verzameld, verwerkt en doorgegeven volgens de regels inzake beroepsgeheim en de bescherming van persoonsgegevens.
De onderzoeken betreffen, voor zover van belang in de desbetreffende zaak en voor zover mogelijk onder meer het volgende:
- a. de persoonlijkheid, gezondheid en het sociale omgeving van de adoptant, bijzonderheden over zijn of haar woning en huishouden en zijn of haar vermogen het kind op te voeden;
- b. de motivatie van de adoptant voor de adoptie van het kind;
- c. indien slechts een van de twee echtgenoten of geregistreerde partners een verzoek tot adoptie van het kind heeft ingediend, de reden waarom er geen gemeenschappelijk verzoek is gedaan;
- d. in hoeverre het kind en de adoptant bij elkaar passen en hoe lang het kind door hem of haar verzorgd is;
- e. de persoonlijkheid, gezondheid en het sociale omgeving van het kind en met inachtneming van wettelijke beperkingen, zijn achtergrond en burgerlijke staat;
- f. de etnische, religieuze en culturele achtergrond van de adoptant en het kind.
Bedoelde onderzoeken worden opgedragen aan een persoon die of orgaan dat daartoe wettelijk is erkend of erkend is door een bevoegde autoriteit. De onderzoeken worden voor zover mogelijk uitgevoerd door maatschappelijk werkers die op dit terrein deskundig zijn, hetzij door scholing, hetzij op grond van ervaring.
De bepalingen van dit artikel laten de bevoegdheid of plicht van de bevoegde autoriteit door haar nuttig geachte informatie of bewijzen te verkrijgen, ongeacht of die binnen het kader van deze onderzoeken vallen, onverlet.
Onderzoeken naar de geschiktheid en bevoegdheid van de adoptant, de omstandigheden en de motieven van de betrokkenen en de wenselijkheid van de plaatsing van het kind geschieden voordat het kind ten behoeve van adoptie wordt toevertrouwd aan de zorg van de aspirant-adoptant.
Artikel 11. Gevolgen van adoptie
Door adoptie wordt een kind een volwaardig lid van de familie van de adoptant(en) en heeft het jegens de adoptant(en) en zijn, haar of hun familie dezelfde rechten en plichten als een kind van de adoptant(en) van wie het ouderschap wettelijk vaststaat. De adoptant(en) oefent(oefenen) het ouderlijk gezag uit over het kind. De adoptie verbreekt de familierechtelijke betrekkingen tussen het kind en zijn vader, moeder en de familie van herkomst.
Tenzij de wet anders bepaalt, behoudt de echtgenoot of partner, ongeacht of deze geregistreerd partner is of niet, van de adoptant desalniettemin zijn of haar rechten en verplichtingen jegens het geadopteerde kind indien dit zijn of haar kind is.
Ten aanzien van de beëindiging van de familierechtelijke betrekkingen tussen het kind en zijn familie van herkomst, kunnen de Staten die Partij zijn uitzonderingen toestaan ter zake van aangelegenheden als de achternaam van het kind en beletselen voor het huwelijk of het aangaan van een geregistreerd partnerschap.
De Staten die Partij zijn kunnen voorzien in andere adoptievormen met beperktere gevolgen dan die welke zijn vermeld in de voorgaande leden van dit artikel.
Artikel 12. Nationaliteit van het geadopteerde kind
De Staten die Partij zijn vergemakkelijken het verkrijgen van hun nationaliteit door kinderen die door een van hun onderdanen zijn geadopteerd.
Verlies van nationaliteit dat het gevolg kan zijn van adoptie is afhankelijk van het bezit of de verkrijging van een andere nationaliteit.
Artikel 13. Verbod op beperkingen
Het aantal kinderen dat door een adoptant mag worden geadopteerd mag niet bij wet worden beperkt.
Personen die kinderen hebben of kunnen krijgen, mogen op grond daarvan niet bij wet van de mogelijkheid tot adoptie van kinderen worden uitgesloten.
Artikel 14. Herroeping en vernietiging van een adoptie
Uitsluitend de bevoegde autoriteit kan besluiten tot herroeping of vernietiging van een adoptie. De belangen van het kind vormen te allen tijde de voornaamste overweging.
Een adoptie kan uitsluitend op zwaarwegende, door de wet bepaalde gronden worden herroepen voordat het kind meerderjarig wordt.
Een verzoek om vernietiging dient te worden ingediend binnen een wettelijk voorgeschreven termijn.
Artikel 15. Verzoek om informatie van een andere Staat die Partij is
Indien de onderzoeken uit hoofde van de artikelen 4 en 10 van dit Verdrag betrekking hebben op een persoon die woont of gewoond heeft op het grondgebied van een andere Staat die Partij is, tracht die Staat die Partij is indien een verzoek om informatie is ingediend, onverwijld te bewerkstelligen dat de verzochte informatie wordt verschaft. Elke Staat wijst een nationale autoriteit aan waaraan verzoeken om informatie dienen te worden gericht.
Artikel 16. Procedures tot vaststelling van afstamming
Hangende procedures tot vaststelling van het vaderschap, of, indien een dergelijke procedure bestaat, tot vaststelling van het moederschap, aangespannen door de vermoedelijke biologische vader of moeder, worden adoptieprocedures indien van toepassing, opgeschort in afwachting van de uitkomst van de desbetreffende procedures. De bevoegde autoriteiten betrachten voortvarendheid bij zulke procedures inzake afstamming.
Artikel 17. Verbod op ongerechtvaardigd verkregen voordeel
Niemand mag ongerechtvaardigd financieel of ander voordeel verwerven met activiteiten die verband houden met de adoptie van kinderen.
Artikel 18. Gunstiger bepalingen
Staten die Partij zijn behouden de mogelijkheid bepalingen aan te nemen die gunstiger zijn voor geadopteerde kinderen.
Artikel 19. Proefperiode
Het staat Staten die Partij zijn vrij voor te schrijven dat een kind moet worden verzorgd door de adoptant gedurende een periode die lang genoeg is voor de bevoegde autoriteit om zich een redelijk beeld te kunnen vormen van hun relatie in de toekomst alvorens toestemming te gegeven voor de adoptie. De belangen van het kind vormen in dit verband te allen tijde de voornaamste overweging.
Artikel 20. Voorlichting over en advisering na adoptie
De overheidsinstanties zien erop toe dat voorlichting over adoptie en advisering na adoptie wordt bevorderd en naar behoren functioneert, zodat aspirant-adoptanten, adoptanten en geadopteerde kinderen hulp en advies krijgen.
Artikel 21. Scholing
De Staten die Partij zijn zien erop toe dat maatschappelijk werkers die bij adoptie betrokken zijn naar behoren geschoold worden ter zake van de sociale en juridische aspecten van adoptie.
Artikel 22. Toegang tot en bekendmaking van informatie
Er kunnen regelingen worden getroffen om een adoptieprocedure te voltooien zonder dat de identiteit van de adoptant wordt bekend gemaakt aan de familie van herkomst van het kind.
De raadpleging van dit document komt niet in de plaats van het lezen van het oorspronkelijke Staatsblad of de Staatscourant. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onnauwkeurigheden die voortvloeien uit de omzetting van het origineel naar dit formaat.